رسانه تاریخی Historium
4.61K subscribers
1.33K photos
59 videos
26 files
128 links
در رسانه Historium مطالب تاریخی را با منبع بخوانید، از جدیدترین اخبار حوزه باستان‌شناسی ایران و جهان آگاهی یابید.




راه ارتباطی:
@Nima_SheikhSaadi
@Hgfhset
Download Telegram
🔷مناره استخوانی یا کله منار که به دستور شاه عباس یکم صفوی ساخته شد🔷

🌹@Historiumclub🌹
👍63
رسانه تاریخی Historium
Photo
♦️شاه عباس در یکی از دفعاتی که باتفاق امرا و بزرگان دربار به شکار رفته بود بقدری حیوانات مختلف را شکار کرده بود که به فکر افتاد به یادبود آن شکار بنای تازه ای اختراع کند و آنرا سرپا نگهدارد.

🔷به دستور شاه عباس تمام استخوان‌های حیوانات شکار شده را جمع آوری کردند و این استخوانها برای اینکه مناره ای در وسط اصفهان بسازند کافی بود، طرز ساختمان این مناره بهمان اندازه ای که بدیع و ابتکار آمیز است زیبا و جالب میباشد.

🔹این برج یا مناره را فقط از شاخ گوزن ها و استخوان حیواناتی را که شکار کرده اند ساخته اند، استخوانها را در کمال نظم و ترتیب بکار برده و به درستی روی هم چیده اند.

🔶این مناره گرد است شبیه هرمی است که از ستون‌های متعددی که یکی را روی دیگری سوار کرده اند درست شده است هر یک از این ستون ها سر ستونی دارد که قسمت بالای آن به منزله ی گیره ای برای ستون بعدی به کار رفته است و هر یک از این سرستون ها را کمربندی که از استخوان زانوی حیوان درست شده احاطه کرده است بطوریکه گره های مفاصل استخوان زانوی حیوانات بشکل دانه های تسبیح پشت سر هم قرار گرفته است و گلهای زیبایی را تشکیل می‌دهد.

🔸دریچه هایی را که از آنچه وارد برج می‌شوند قسمت بالای برج را از بلند ترین شاخ های گوزن ساخته اند و براق و درخشان میباشد و جلوه ای خاص دارد، برای ساختن قسمت بدنه ستون‌ها از کوچیک ترین استخوان ها و کوچیک ترین قطعات شاخ گوزن استفاده کرده اند، تنظیم و قرینه سازی این استخوان ها بقدری خوب رعایت شده و خوب کار شده است.

♦️خارجی‌هایی را که حس کنجکاوی بتماشای این مناره کشانیده است متحیر مانده اند که آیا به ظرافت این بنا بیشتر توجه کنند یا صنعتی را که با ترکیب و تنظیم اینهمه قطعات مختلف استخوان بنایی باین زیبایی را که در معماری سابقه ندارد بوجود آورده است مورد توجه قرار دهند، با مشاهده طرحی که از این مناره ترسیم شده است ظرافت آن معلوم می‌گردد.

📚کتاب سفرنامه سانسون باهتمام و ترجمه دکتر تقی تلفظی، چاپ 1346، صفحه 130 و 131 و 132

🌹@Historiumclub🌹
7👍4
✍️ این روزها، بعد از فشارها، قطعی‌های طولانی اینترنت و اتفاقاتی که همه‌مان از سر گذرانده‌ایم، طبیعی است که حال خیلی‌ها خوب نباشد.

▪️ شاید بسیاری از ما حال‌وحوصله دنبال‌کردن محتوای اخبار باستا‌ن‌شناسی جهان و حتی مطالب تاریخی را هم نداشته باشیم.

▪️ این پیام فقط برای گفتن یک چیز است: امیدوارم حال دل‌تان، هر جا که هستید، آرام‌تر شود و سلامت باشید.

▪️ تاریخ همین حالا در حال رخ‌دادن و نوشته‌شدن است؛ و آنچه امروز می‌گذرد، بی‌تردید بر فردا اثر خواهد گذاشت. نیازی به تکرار و توضیح نیست، چون همه شاهد آن هستیم.

▪️ با بازگشت آرامش، فعالیت کانال به‌تدریج از سر گرفته خواهد شد؛ شاید حتی در این روزها، پرداختن به تاریخ و مطالعه آن بتواند به درک بهتر "اکنون" کمک کند.


▪️
@HistoriumClub ▪️
25
«کجاست شکوه مردانی که کراسوس را کشتند و آنتونیوس را بیرون راندند؟»¹


این پرسش که به روایت تاسیت، مورخ رومی، از زبان مردمان روزگار اشکانی نقل شده، فقط یک جمله در دل تاریخ نیست؛ فریادی‌ است از دل افولی که یک ملت، پس از دوران شکوه، با آن روبه‌رو می‌شود.

▫️ملتی که زمانی با جسارت، هوش و دلاوری، قدرت‌مندترین سپاه جهان آن روزگار، یعنی روم را شکست داد و نام خود را در حافظه تاریخ ثبت کرد.

▪️اما تاریخ همیشه در اوج نمی‌ماند. همان مردمی که روزی نماد ایستادگی بودند، در دوره‌هایی به جایی رسیدند که شاهزادگان پرورش‌یافته در روم، به فرمان سزار، بر آنان حکمرانی می‌کردند. و در همان زمان نیز، مردمان آن روزگار، مثل بسیاری از ما امروز، با حسرت از گذشته‌ای سخن می‌گفتند که گویی دیگر دست‌نیافتنی شده بود.

▫️شاید پرسش اصلی همین باشد: شکوه، فقط یک میراث موروثی نیست؛ نتیجه‌ی انتخاب‌ها، آگاهی و کنش هر نسل است. تاریخ نه برای ستایش صرف گذشته، بلکه برای فهم مسیر امروز و فردا نوشته می‌شود.


📕¹: کتاب تاریخ اشکانیان در سالنامه تاسیت، ترجمه نادر میرسعیدی، ص ۱۲


▪️ @HistoriumClub ▪️
👍176
🟢در آن روزگاران آداب و رسوم بسیار سخت و خشنی بر جامعه حکومت می‌کرد و مجازاتها، بی‌رحمانه و واقعا چندش آور بودند.

⚪️شاه چاره ای جز این نداشت که تمامی آیینها و عادات نیاکان خود را به دقت رعایت کند.

🔴 او مجبور بود در هر زمینه ای، سرمشق نمونه برای مردم سرزمینش باشد این همان موضوعی است که (کلاری دوفلوریان*) طی داستان کوتاهی چنین بیان می‌کند :

پادشاه ایران روزی در طی یکی از گردش های خود نگاهش به میوهٔ درخت سیبی افتاد که از برکت تایش مداوم آفتاب به خوبی رسیده بود.
خواست با دست خود یکی را بچیند، اما بلافاصله با خود گفت :

اگر زباغ رعیت ملک خورد سیبی
برآورند غلامان او درخت از بیخ
*
....
*کلاری دوفلوریان، نویسنده و شاعر قرن هیجدهمی، از اهالی فرانسه میباشد.

*همچنین، منبع این شعر در جای دیگر : گلستان سعدی، باب اول در سیرت پادشاهان ، حکایت شماره 19 میباشد، که در سایت گنجور، برای خواندن، موجود میباشد.

📚سفیر زیبا سرگذشت و سفرنامه فرستاده فرانسه در دربار شاه سلطان حسین صفوی ، نویسنده : ایؤن گرس، مترجم : علی اصغر سعیدی، انتشارات : تهران، 1370، ص : 259

🌹@HistoriumClub 🌹
12👍7
رسانه تاریخی Historium
🔺میان کشتن کسی با چوب و کشتن کسی با شمشیر تفاوتی وجود دارد؟!🔺 منسیوس خطاب به پادشاه خوای لیانگ گفت: «میان کشتن کسی با چوب و کشتن او با شمشیر تفاوتی وجود دارد؟» پادشاه گفت: «خیر، تفاوتی وجود ندارد.» منسیوس ادامه داد: «میان کشتن کسی با شمشیر و کشتن او…
منسیوس به دیدار پادشاه لیانگ شیانگ رفت. وقتی از محضر او مرخص شد و بیرون آمد، به مردم گفت: «از دور که او را دیدم، نشانی از پادشاهی در او نیافتم و به او نزدیک که شدم اندکی وقار و عظمت در او نیافتم.»

▫️او ناگهان از من پرسید: «چطور می‌توان در امپراتوری آرامش و ثبات برقرار کرد؟»

▪️در جوابش گفتم: «با اتحاد.» در ادامه پرسید: «چه کسی می‌تواند مردم را متحد کند؟» در جوابش گفتم: «آن که کشتن مردم را روا نداند می‌تواند آن‌ها را متحد کند.»

▫️باز پرسید: «چه کسانی از او پیروی می‌کنند؟» گفتم: «در عالم کسی نیست که از او پیروی نکند. عالیجناب، می‌دانید دانهٔ حبوبات چگونه رشد می‌کند؟ در ماه‌های هفتم و هشتم که هوا گرم و خشک است، رو به پژمرده شدن می‌گذارد و آن هنگام که ابرها در آسمان جمع می‌شوند و باران باریدن شروع می‌کند، با شور و نیرومندی دوباره سبز می‌شود. حال چه کسی می‌تواند جلوی چنین شور و نیرویی را بگیرد؟

▪️امروز پادشاهی و امپراتوری در عالم نیست که کشتن آدمیان را بد بدارد. اگر پادشاهی گرفتن جان مردمان را نکوهیده بدارد، مردم جملگی با سر به پیشواز وی می‌روند. اگر واقعا چنین کسی وجود داشته باشد، مردم همچون سیل خروشان به سویش روانه‌ می‌شوند. این گونه چه کسی جلودارش است؟»


📕کتاب "منسیوس"
🖊ترجمه: احسان دوست‌محمدی
📄 صفحه ۱۲_۱۳



@HistoriumClub
👍181
▪️بی‌عدالتی نوعی کفر است. طبیعت موجودات عاقل را به خاطر یکدیگر خلق کرده، برای اینکه مطابق شأن خود به یکدیگر کمک کنند، نه اینکه زیان رسانند.

▪️بنابراین، هرکس که از ارادهٔ طبیعت سرپیچی کند، به این قدیمی‌ترین خدا کفر ورزیده است.




📕کتاب «Meditations» (تأملات)
🖊نوشته امپراتور مارکوس اورلیوس «Marcus Aurelius»
📝ترجمه عرفان ثابتی
📄صفحه ۱۳۱


@HistoriumClub
👍10
رسانه تاریخی Historium
منسیوس به دیدار پادشاه لیانگ شیانگ رفت. وقتی از محضر او مرخص شد و بیرون آمد، به مردم گفت: «از دور که او را دیدم، نشانی از پادشاهی در او نیافتم و به او نزدیک که شدم اندکی وقار و عظمت در او نیافتم.» ▫️او ناگهان از من پرسید: «چطور می‌توان در امپراتوری آرامش…
دیروز بخشی از گفت‌وگوی منسیوس با پادشاه لیانگ شیانگ را منتشر کردیم؛ جایی که فیلسوف چینی، بی‌پروا گفت: «در او نشانی از پادشاهی نیافتم.»

▫️اما مسئله اصلی، نه وقار یا هیبت پادشاه بلکه مسئله، «حقِ حیات مردم» بود. منسیوس یک اصل ساده را مطرح می‌کند:
حکومتی که کشتن آدمیان را روا نداند، مردم را متحد می‌کند.

▪️نه با شعار، نه با تبلیغ، نه با زور بلکه با امنیت جان. تمثیل دانه و باران، استعاره‌ای سیاسی است: مردم مانند بذرند؛ اگر در گرمای خشونت و بی‌عدالتی رها شوند، پژمرده می‌شوند. اما اگر نشانی از رحمت و امنیت ببینند، با نیرویی مهارناشدنی بازمی‌گردند. منسیوس از اخلاق فردی حرف نمی‌زند؛ از «مشروعیت» حرف می‌زند.

▪️در تاریخ، قدرت‌هایی بوده‌اند که تصور می‌کردند با ترس می‌توانند ثبات بسازند. اما ترس فقط سکوت می‌آورد، نه وفاداری. وفاداری از جایی می‌آید که مردم احساس کنند جان‌شان ابزار سیاست نیست.

▫️شاید پرسش واقعی این باشد:
در هر عصر، آن «ابر باران‌آور» کجاست؟ و آیا هنوز کسی هست که کشتن آدمیان را واقعا بد بداند. نه در سخن، بلکه در عمل؟


@HistoriumClub
👍142
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔺سرود «ما گل‌های خندانیم»
نوروز سال ۱۳۵۲ خورشیدی،


متن شعر:
ما گل‌های خندانیم
فرزندان ایرانیم
ایران پاک خود را
مانند جان می‌دانیم
ما باید دانا باشیم
هشیار و بینا باشیم
از بهر حفظ ایران
باید توانا باشیم
آباد باش، ای ایران
آزاد باش، ای ایران
از ما فرزندان خود
دلشاد باش ای ایران


▫️سروده: زنده یاد عباس یمینی شریف

▪️ @HistoriumClub ▪️
21
🔺از کهن‌ترین اسناد انتظار مردم، برای بازگشت یک منجی
👍17💔1
رسانه تاریخی Historium
🔺از کهن‌ترین اسناد انتظار مردم، برای بازگشت یک منجی
آیا بابلی‌ها منتظر بازگشت «داریوش سوم» بودند؟

🔺پس از فتح بابل به‌دست اسکندر مقدونی و فروپاشی امپراتوری هخامنشی، معمولا چنین تصور می‌شود که نظم جدید به‌سرعت تثبیت شد و مردم بین‌النهرین با قدرت تازه کنار آمدند.

▪️اما این لوح گلی بابلی که تصویر آن را در بالا مشاهده می‌کنید، تصویری پیچیده‌تر و انسانی‌تر از آن روزگار ارائه می‌دهد. این متن که با نام «پیشگویی دودمانی» (Dynastic Prophecy) شناخته می‌شود، به خط میخی نوشته شده، در بابل کشف شده و امروز در British Museum نگهداری می‌شود.

▫️این متن پیشگویی، به پایان یک دودمان، آشوب، مرگ داریوش سوم و سپس ظهور دوبارهٔ فرمانروایی پیروز اشاره می‌کند. در بخش‌هایی از لوح آمده است که این شاهزاده شورشی، تخت را تصاحب و پنج سال پادشاهی خواهد کرد، به جنگ خواهد رفت، مورد حمایت خدایان بابلی (انلیل، شمش و مردوک) قرار می‌گیرد، دشمنان هانیایی (مقدونی) را شکست می‌دهد و برای مردم بابل رفاه، شادی و حتی معافیت مالیاتی به ارمغان می‌آورد.

▪️نکتهٔ بحث‌برانگیز اینجاست:
بخش مهمی از متن آسیب دیده و نام شاه مشخص نیست. به همین دلیل، برخی پژوهشگران احتمال داده‌اند که منظور متن می‌تواند داریوش سوم باشد؛ واپسین شاه هخامنشی که پس از شکست از اسکندر به شکلی تراژیک کشته شد.

▫️در مقابل، گروهی دیگر این توصیف را به خود اسکندر، رهبران محلی، یا حتی سلوکوس نیکاتور نسبت داده‌اند. قطعیتی در کار نیست. اما اهمیت این لوح در چیز دیگری است.

▪️این متن نشان می‌دهد که حداقل در ذهن بخشی از جامعهٔ بابلی، اندیشهٔ «بازگشت شاه نجات‌بخش» پس از فروپاشی یک امپراتوری زنده بوده است؛ الگویی که در تاریخ بارها تکرار شده و معمولا در دوره‌های اشغال، شکست و بی‌ثباتی سیاسی شکل می‌گیرد.

▫️داریوش سوم باشد یا نباشد، «پیشگویی دودمانی» سندی کم‌نظیر از امید، تردید و نیاز روانی مردمی‌ست که شاهد فروپاشی نظم کهن خود بودند؛ مردمی که آینده را نه در وضعیت موجود، بلکه در بازگشت یک منجی سیاسی تصور می‌کردند.


برگرفته از لوح بابلی: Dynastic Prophecy

ترجمه انگلیسی: Bert van der Spek
نگهداری در: British Museum


▪️ @HistoriumClub ▪️
👍151
رسانه تاریخی Historium
منسیوس به دیدار پادشاه لیانگ شیانگ رفت. وقتی از محضر او مرخص شد و بیرون آمد، به مردم گفت: «از دور که او را دیدم، نشانی از پادشاهی در او نیافتم و به او نزدیک که شدم اندکی وقار و عظمت در او نیافتم.» ▫️او ناگهان از من پرسید: «چطور می‌توان در امپراتوری آرامش…
🔺منسیوس گفت: «امروز به‌واقع می‌دانم چه عقوبت سختی در انتظار کسی است که جان خویشان دیگران را می‌گیرد. اگر کسی جان پدر دیگری را بگیرد، آن دیگری نیز پدرش را خواهد کشت. کسی که جان برادران دیگری را می‌گیرد، دیگری نیز جان برادران او را می‌گیرد، بنابراین هرچند او پدر و برادران خویش را نکشته، اما اسباب قتل‌شان را فراهم کرده


📕کتاب "منسیوس"
🖊ترجمه: احسان دوست‌محمدی
📄 صفحه ۱۷۳


▪️ @HistoriumClub ▪️
8👍8
رسانه تاریخی Historium pinned «آیا بابلی‌ها منتظر بازگشت «داریوش سوم» بودند؟ 🔺پس از فتح بابل به‌دست اسکندر مقدونی و فروپاشی امپراتوری هخامنشی، معمولا چنین تصور می‌شود که نظم جدید به‌سرعت تثبیت شد و مردم بین‌النهرین با قدرت تازه کنار آمدند. ▪️اما این لوح گلی بابلی که تصویر آن را در بالا…»
#خبر
#باستان‌شناسی


🔺باستان‌شناسان در رقابتی نفس‌گیر با جزر و مد دریا، مجموعه‌ای منحصربه‌فرد از ردپاهایی را ثبت کردند که ۲ هزار سال پیش، بر ساحلی در اسکاتلند بر جای مانده بود.

▪️پس از یک طوفان شدید، زوجی هنگام قدم زدن با سگ‌هایشان در ساحلی در اسکاتلند که با صخره‌ها احاطه شده بود، به مجموعه‌ای از نشانه‌های غیرعادی روی زمین مرطوب برخوردند. الگوهایی که شبیه ردپاهای باستانی انسان و حیوان به نظر می‌رسید.


ادامه...👇


🔻 @HistoriumClub 🔻
👍62
رسانه تاریخی Historium
#خبر #باستان‌شناسی 🔺باستان‌شناسان در رقابتی نفس‌گیر با جزر و مد دریا، مجموعه‌ای منحصربه‌فرد از ردپاهایی را ثبت کردند که ۲ هزار سال پیش، بر ساحلی در اسکاتلند بر جای مانده بود. ▪️پس از یک طوفان شدید، زوجی هنگام قدم زدن با سگ‌هایشان در ساحلی در اسکاتلند که…
در ساحل «خلیج لونان (Lunan Bay)» در شرق اسکاتلند، ایور کمپبل و جنی اسندن به همراه سگ‌هایشان زیگی و جونو، لایه‌ای تازه از رس را در میان تپه‌های شنی آسیب‌دیده از طوفان مشاهده کردند که به نظر می‌رسید دارای ردپا باشد.

🔹آن‌ها موضوع را به «بروس‌ من (Bruce Mann)»، باستان‌شناس اطلاع دادند و او نیز تیمش را برای کاوش محل فراخواند تا پیش از نابودی کامل، این محوطه تازه آشکارشده ثبت و بررسی شود.

🔸تیم باستان‌شناسان در میان تندبادهایی با سرعتی تا ۸۸ کیلومتر در ساعت کار کردند و با هر مد دریا که بخشی از ساحل را فرسایش می‌داد، با زمان رقابت می‌کردند تا ردپاها را مستندسازی کنند.

🔹آن‌ها با استفاده از پهپاد، دوربین و سپس نرم‌افزارهای مدل‌سازی سه‌بعدی در آزمایشگاه، تصاویر دقیقی از محوطه ثبت کردند. همچنین با گچ از برخی ردپاهای سالم‌تر قالب تهیه کردند. این ردپاها متعلق به انسان‌هایی پابرهنه و چند گونه حیوان، از جمله گوزن سرخ (Cervus elaphus) و شوکا (Capreolus capreolus) بود. «بریتون» باستان‌شناس دانشگاه ابردین گفت: «هرگز در اسکاتلند سایتی مانند این ندیده بودم. از همان ابتدا مشخص بود که با چیزی ویژه روبه‌رو هستیم.»

🔸باستان‌شناسان در زیر لایه ردپاها بقایای سوخته گیاهان را یافتند. تاریخ‌گذاری کربنی این بقایا نشان داد که قدمت آن‌ها به حدود ۲ هزار سال پیش، یعنی اواخر عصر آهن، بازمی‌گردد. «گوردون نوبل»، دیگر باستان‌شناس دانشگاه ابردین، گفت: «بسیار هیجان‌انگیز است که تصور کنیم این ردپاها در زمان یورش‌های رومیان به اسکاتلند و در سده‌های پیش از ظهور قوم پیکتی‌ها ایجاد شده‌اند.»

🔹«ویلیام میلز»، دیگر باستان‌شناس دانشگاه ابردین، نیز توضیح داد که این محوطه نشان می‌دهد ساحل شنی امروز، زمانی یک خور گل‌آلود بوده و انسان‌ها احتمالا از این محیط برای شکار گوزن یا گردآوری گیاهان خوراکی وحشی استفاده می‌کرده‌اند.

🔸تیم به مدت دو روز در محل کاوش کردند و هر آنچه ممکن بود ثبت کردند. اما وقتی یک هفته بعد بازگشتند، ردپاها کاملا از بین رفته بودند. «بریتون» گفت: «ردپاهایی که بازتاب چند دقیقه از زندگی انسان‌ها در هزاران سال پیش بودند، تنها در عرض چند روز نابود شدند.»

🔹با وجود اینکه محوطه لونان در اسکاتلند منحصربه‌فرد است، بریتون تأکید کرد که این کشف نشان می‌دهد احتمالا مکان‌های مشابه دیگری نیز وجود دارند که هنوز شناسایی نشده‌اند.

🔺پ.ن:
کشف ردپاهای لونان نمونه‌ای روشن از شکنندگی شواهد باستان‌شناختی در محیط‌های ساحلی است. این آثار احتمالا در زیر لایه‌های رسوبی مدفون بوده و تنها پس از فرسایش ناشی از طوفان اخیر برای مدت کوتاهی آشکار شده‌اند. چنین محوطه‌هایی نشان می‌دهند که بسیاری از داده‌های گذشته ممکن است تنها در «پنجره‌های زمانی بسیار محدود» قابل مشاهده باشند.

در این میان، نقش باستان‌شناسی نجات‌بخش (rescue archaeology) اهمیت می‌یابد. هرچند کاوش ذاتا سبب تخریب است، اما در مواردی مانند لونان، ثبت سریع، مستندسازی سه‌بعدی و نمونه‌برداری علمی، امکان حفظ داده‌ها را پیش از نابودی طبیعی فراهم می‌کند. بدین ترتیب، حتی اگر اثر فیزیکی از میان برود، اطلاعات آن در حافظه علمی باقی می‌ماند.


منبع: Live Sicence
تاریخ خبر: February 19, 2026


▪️ @HistoriumClub ▪️
👍91
▪️ درگذشت دکتر عبدالمجید ارفعی، پژوهشگر زبان‌های باستانی، را به جامعه باستان‌شناسی و ایران‌شناسی تسلیت می‌گوییم.
35💔17
#خبر
#باستان‌شناسی


🔺فولادِ حاوی کروم در ایران قرن یازدهم؛ بازنگری در تاریخ یک فناوری🔺


پژوهشی که در سال ۲۰۲۰ در ژورنال Journal of Archaeological Science منتشر شد، نشان می‌دهد که در جنوب ایران و در محوطه‌ای به نام چاهک، شواهدی از تولید فولاد بوته‌ای حاوی کروم در قرون یازدهم تا دوازدهم میلادی به دست آمده است؛ موضوعی که می‌تواند بخشی از تاریخ فناوری فلزات را به شکل معناداری بازخوانی کند.


ادامه...👇

▪️ @HistoriumClub ▪️
👍81
رسانه تاریخی Historium
#خبر #باستان‌شناسی 🔺فولادِ حاوی کروم در ایران قرن یازدهم؛ بازنگری در تاریخ یک فناوری🔺 پژوهشی که در سال ۲۰۲۰ در ژورنال Journal of Archaeological Science منتشر شد، نشان می‌دهد که در جنوب ایران و در محوطه‌ای به نام چاهک، شواهدی از تولید فولاد بوته‌ای حاوی…
در روایت رایج تاریخ صنعت، افزودن کروم به فولاد معمولا پدیده‌ای متعلق به قرن نوزدهم و بیستم دانسته می‌شود. با این حال، بررسی سرباره‌های به‌دست‌آمده از محوطه چاهک نشان داده است که فولاد تولیدشده در این مرکز حاوی حدود ۱ تا ۲ درصد وزنی کروم بوده؛ میزانی که از افزودن عامدانه یک کانی کروم‌دار حکایت دارد.

🔹تاریخ‌گذاری رادیوکربن بر بقایای زغال موجود در این سرباره‌ها، فعالیت کارگاه‌های فلزکاری چاهک را به قرن یازدهم و دوازدهم میلادی نسبت می‌دهد. همچنین تحلیل با میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) وجود کانی کرومیت را تأیید کرده است؛ ماده‌ای که به نظر می‌رسد آگاهانه در فرایند تولید افزوده می‌شده و نه به‌صورت تصادفی.

🔸وجه قابل تأمل این پژوهش، پیوند میان داده‌های آزمایشگاهی و منابع مکتوب است. در رساله «الجماهر فی معرفة الجواهر» اثر ابوریحان بیرونی، به ماده‌ای در دستور ساخت فولاد بوته‌ای اشاره شده که پژوهشگران آن را با کرومیت تطبیق داده‌اند. این هم‌نشینی متن و ماده، تصویری کم‌سابقه از تعامل دانش نظری و تجربه صنعتی در قرون میانه ارائه می‌کند.

🔹بر اساس نتایج مقاله، سنت تولید فولاد در چاهک احتمالاً ویژگی‌هایی متمایز از مراکز شناخته‌شده آسیای مرکزی داشته است. برخی منابع متأخر نیز از شهرت فولاد این منطقه سخن گفته‌اند، هرچند اشاره کرده‌اند که شکنندگی برخی محصولات می‌توانسته بر ارزش تجاری آن تأثیر بگذارد.

🔸این کشف به معنای تولید فولاد ضدزنگ مدرن در قرون میانه نیست؛ اما نشان می‌دهد که صنعتگران ایرانی در آن دوره، به‌طور تجربی در حال آزمون و کنترل ترکیب آلیاژها بوده‌اند. چنین شواهدی، درک ما از سطح پیچیدگی فناوری فلزکاری در ایران میانه را عمیق‌تر می‌کند و یادآور می‌شود که تاریخ فناوری، خطی و ساده نبوده است.


منبع: Science Daily
تاریخ خبر: September 27, 2020


▪️ @HistoriumClub ▪️
👍103
#خبر
#باستان‌شناسی
#هگمتانه


🔺هگمتانه پس از ۴۰ سال کاوش؛ هنوز دو پرسش بنیادین بی‌پاسخ‌اند🔺


🔹هگمتانه، محوطه‌ای که سال‌هاست آن را به عنوان یکی از گزینه‌های پایتخت مادها می‌شناسیم، هنوز به دو پرسش بنیادین پاسخ نداده است: این معماری منظم دقیقا متعلق به چه دوره‌ای است؟ و اساسا چه کارکردی داشته است؟


ادامه...👇

▪️ @HistoriumClub ▪️
👍65