Zafar Khashimov
6.57K subscribers
1.12K photos
139 videos
1 file
568 links
💻 Facebook саҳифам: facebook.com/zkhashimov
📱Instagram саҳифам: goo.gl/gKQmnz
✏️Twitter саҳифам: twitter.com/Khashimov

#happinessшунослик
Download Telegram
1993 йилда Англияда таҳсил олиб юрган кезларимда Даллас Барнес Хьюз исмли нафақадаги аёлнинг уйида ижарада турардим. Даллас ёшига нисбатан анча тетик, қувноқ, хушчақчақ, қизиқувчан ва зийрак аёл эди. Крикет ўйинига менинг меҳримни уйғотиш учун теваракдаги барча ўйинларга эргаштириб бориши менга бироз ёқмаса-да, биз у билан жуда дўстлашиб кетган эдик. Яхшиликками, ёмонликками - билмадим-у, аммо ҳали -ҳануз ушбу ғалати ўйиннинг туб моҳиятини умуман тушуна олмадим.
Кундузлари ўқиб, кечалари маҳаллий қахвахоналардан бирида соатига 4 фунт эвазига идиш-товоқ ювиб ишлардим. Гарчи бир талаба учун керакли бўлган маблағни ишлаб топаётган бўлсамда ўз уйимни жуда соғинардим. Ҳозир ҳам 2 ҳафтадан ортиқ вақт уйимдан йироқда яшай олмайман. Оилам ва улғайиб келаётган бир ёшли гўдак ўғлимнинг ёнига қайтиш истаги кундан-кунга ортиб борарди. Баъзида талабалик даврининг қийинчиликлари, яқинларим ва уйимга бўлган соғинч ҳисси устун келиб, барчасини ташлаб ватанимга қайтиб кетгудей бўлардим.
Менимча, Даллас хоним умумий ҳолатимдаги бу ўзгаришларни сезганди. Одатий кунларнинг бирида мен "I think...", дея оғиз жуфтлаб гапирмоқчи бўлган онимда “th” ҳарф бирикмасини бироз хато юмшоқ "с" га ўхшатиб талаффуз қилдим. Даллас эса “Don't sink. Think (Чўкма, ўйла)”, дея менинг хатоимни тўғрилаб- “Ва бу фақатгина талаффузингга тааллуқли эмас”,-дея кўзларимга тик қараб таъкидлади.
Биласизми, баъзида кўзимизни катта-катта очиб, гуё уйқудан уйғониб атрофимиздаги ҳодисаларга янгича нигоҳ билан боқишимиз учун биргина лаҳза, жумла ёки белги ҳам етарли бўлади. Айни шу дам мен учун муҳим бир бурилиш нуқтаси бўлди, десам янглишмаган бўлардим.

Орадан анча йиллар ўтган бўлишига қарамасдан, мен ҳамон турли мураккаб вазиятларда тушкунликка тушмаслик учун ўзимга-ўзим “Don’t sink. Think”, дея такрорлаб қўяман.

https://t.me/HappyZK
👍3
Барчамиз бахтимизни кутиб, гўёки у биз эришмоқчи бўлган энг юқори чўққида эканлигига ишониб яшаймиз. Кейин эса, орзуимизга эришиш йўлидаги қадам ва ҳодисаларнинг ўзиёқ бизга берилган бахт эканлигини билмай қолганимизни тушуниб етамиз. Ҳар бир лаҳзадан баҳра олиб, нафақат манзил, балки йўлингиздан хам ҳузурланишни унутманг.
Дам олиш кунларингиз лаззатли ўтсин.

#happynessшунослик
1
Ertalab FB lentamda bir insonning 1990-yillar boshida otalari Latviyaga borganlari, u yerda, garchi hamma rus tilini bilsada, ular bilan qasddan hech kim rus tilida gaplashmaganligi, shu amallari bilan latviyaliklar o'z vatanparvar tilparvarliklarini namoyish qilganliklari haqidagi hikoyani o'qib qoldim. Va shu tariqa hikoyachi biz tilimizga naqadar hurmatimiz kamligini, hali hanuz ko'pgina vatandoshlarimiz rus tilidan o'zlarini "ozod va mustaqil" qilaolishmaganliklarini chuqur tanqid ostiga oldilar.
Men bu masalaga bir oz farqliroq yondoshmoqchiman.
Iqtisodda talab va taklif tushunchalari bor. Ya'ni talab taklifni uyg'otadi, taklif esa talabni qondiradi. Bu yerda nega unaqamiz, nega bunaqamiz, deb boshimizga tuproq sepib, ho'rlanishimizdan hech qanday foyda yo'q.
Va o'zbek tilining mavqeini oshirish uchun hayotimizdan rus yoki boshqa biror tilni "yo'qotaylik" yo'sinida ish tutish mutlaqo noto'g'ri. Aksincha, bu xalqning bilimini, obro'ini va shu orqali tilimizning mavqeini ham yanada tushuradi, deb ishonaman.
Ho'sh, o'z tilimizga xalqimizda talabni oshirish, uni haqiqiy "raqobatbardosh" qilish uchun nimalar qilishimiz kerak, degan savol tug'iladi.
Avvalambor tilga ta'rif beraylik. Til- bu bilim, fikr, ahborot almashish va muloqot vositasidir.
1) Bilimdan boshlaylik, masalan, zamonaviy matematika, informatika, falsafa, psihologiya, iqtisod yoki boshqa istalgan fan yoki sohani olsak, bu fanlarda qariyb 90% yangi bilim ingliz tilida barpo bulayapti, qolgan 10% boshqa dunyo tillarida (rus tilida 1%dan kami). Huddi shuning uchun shaxsan men biz o'zbek tilini ingliz va boshqa dunyo tillarini o'zlashtirishdagi ro'lini tushungan holda, garchi o'zimga kirill lug'atida yozish osonroq tuyulsada, lekin lotin alifbosiga o'tishimiz kerakligining qizg'in tarafdoriman.. Sababi yoshligimizda ingliz tilini o'qitishda qariyb bir yilni lotin harflarini o'rganishga sarf qilardik, shunda ham bir qator o'quvchilar bu alifboni chala o'zlashtirar edilar. Lotin harflari albatta bizni dunyoning bugunda mashxur tillarini o'rganishga qadam bo'lib xizmat qiladi, deb o'ylayman.

Davom etamiz, bu dunyo tillaridagi yangi asar va tadqiqodlarning 5-10% eng mashxurlari ancha tez suratda rus tiliga tarjima qilinadi. O'zbek tiliga qanchasi tarjima bo'layapti, deb so'rasangiz, 0%ga yaqin desam, hato bo'lmaydi. Shukur qilishimiz kerakki, vatandoshlarimizning kattagina qismi rus tilini biladi va shuning uchun ham zamonaviy ilm manbalariga shu kichikkina darcha orqali bo'lsada nazar sola olishadi. Zamonaviy ilmga katta yo'l ochamiz desak, yoshlarimiz ingliz, farang, olmon, xitoy va, shu jumladan, rus tilini ham o'qishga bo'lgan intilishilarini har tomonlama qo'llab quvvatlashimiz kerak.
2) Eng ilg'or va qiziqarli fikrlar eng ilg'or va qiziqarli ilm asosida ro'yobga chiqadi. Shu borada islom ilmini o'rganayotgan vatandosh olimlarimiz misolini ko'raylik. Rahmatli Shayh Muhammad Sodiq Hazratlari bitgan kitoblari, chiqargan ovozli ma'ruzalari, talaygina din peshvolarimiz, imomlarimiz, ularning qator shogirdlari shu kunga qadar chiqarayotgan kitob-maqolalari, ijtimoiy tarmoqlarda olib borayotgan sahifalari shaxsan meni ona tilimiz boyligi va fikr izhor qilish go'zalligi bilan doim hayratlantirib kelgan va, natijada, bu kitoblar yuz minglab millionlab nushalarda keng tarqalib, ijtimoiy sahifa, sayt va kanallarda minglab-minglab tildoshlarimizni ona tilimizga targ'ib qilib kelmoqda. Bu misol, menimcha, ona tilimizga talabni qanday kuchaytirish kerak, degan savolga eng yaqqol javob bo'la oladi. Agar biz boshqa barcha sohalarga shu tajribani tarqata bilsak, ya'ni olim, tadqiqodchi va tarjimonlarimiz ilg'or dunyo ilmlarini shu tariqa keng ommalarga ona tilida yetkazganlarida edi, dunyo adabiyot zahiralarining gavharlari ona tilimizga sifatli tarjima qilinib, adadini serob qilishganda edi, hech ona tilida gaplashaylik, degan da'vatlarga hojat qolmagan bo'lardi.
Shu borada "nega vaabshe o'zbe tilida yozmisiz?" deb birovlarga tanbeh beradigan tanqidchilarga "avval o'zingiz o'zbek tilini mukammal o'zlashtirib oling, so'ng bu tilda ijod qiling, to'rt satr she'r yoki hikoy
1
a biting, hech bo'lmasa, kichik bir hikoyani o'zbek tiliga tarjima qiling va o'sha telegram, Facebook yoki boshqa ijtimoiy tarmoq orqali tarqating. Shu ish ona tilimiz uchun uttiz yil hammaga "o'zbecha yozila , o'zbecha gapirila" deb yurgandan afzalroqdir.(Ushbu tanbex luqmalar mualliflari imlosida keltirilganim uchun uzur so'rayman).
3) Tilning axborot va mafkura vositasi roliga kelsak, aminmanki, bu alohida e'tiborga loyiq mavzu. Sababi, bugungi kunda dunyoda propaganda juda kuchli. Davrimizning borliq va hodisalari haqida atroflicha, holis va to'liq ahborot olishimiz nafaqat hozirgi kunimiz, balki, kelajagimizni belgilaydigan eng muhim omillardan biridir. Shu borada aytmoqchimanki, yaqin yaqinlargacha mamlakatimiz ichki xolati va tashqi hodisalarni o'zbek tilida milliy ommaviy axborot vositalarida yoritilishi juda sust va zaif edi. O'zbek televideniyesi, radiosi, gazetalari habarlarni ancha yuzaki va chala yoritar edilar. Hatto dunyoda yoki vatanimizda bo'layotgan muxim hodisa va jarayonlar kechikib berilar, ba'zan chala yoritilsa, ba'zan mutlaqo sukutga sazovor bo'lar edi. Bu informatsion vakuumni albatta chet el, va, birinchi navbatda, tili tushunarli bo'lgani sababli, Rossiya OAV egallab boshlagan edilar. Bu, albatta, milliy mafkuraga qator hollarda salbiy ta'sir ko'rsatish havfi bor ahvoldir. Ammo ohirgi vaqtlarda, shukurlar bulsin, bu hol asta o'zgarayapti: milliy telekanallar, axborot ko'rsatuvlari va muhokamalar rivojlanib, milliy televideniyeni ko'rish tobora qiziqarli bo'lib borayapti. Albatta bu omil ham tilimizning mavqei va unga bo'lgan halq orasidagi talabni oshiradi.
4) Endi kishilar orasidagi muloqotga keladigan bo'lsak, yuqorida qayd etilgan jarayonlar rivojlangani sari bu vohada ham ijobiy o'zgarishlar oshaveradi. Axir hamma eshitgan o'qiganlari haqida o'sha eshitgan, o'qigan tilda otamlashishi tabiiy. Ya'ni, qancha ko'p habar o'zbek tilida bo'lsa, uning muhokamasi ham shu qadar o'zbek tilida bo'lishi aniq .

Ushbu fikrlarim yakunida aytmoqchi bo'lgan asosiy g'oyalar:
- chet tillarini, rus tili bundan aslo mustasno emas, chuqur o'rganaverishimiz kerak, zeroki, bu tillar bizga bilimlar hazinasiga kalit deb qarashimiz maqsadga muvoffiq bo'ladi.
- shu bilan bir qatorda o'zbek tilida ko'p va sifatli content tayyorlash, hoh u yangi kitob, jurnal, gazeta, internetda, shu jumladan ijtimoiy tarmoqlardagi content bo'lsin, hoh jahon adabiyoti, san'ati, she'riyati hazinasi durdonalari bo'lsin va hoh ilmiy ommabop nashrlar, ko'rsatuv yoki darsliklar bo'lsin.
- Ommaviy axborot vositalarida mavjud qonun bilan belgilangan conceptual va strategik cheklov va yo'nalishlarga rioya qilgan xolda, boshqa barcha cheklanishlarni olib, OAVlar rivoji yo'lida hech qanday to'siqlar qoldirmaslik kerak. Masalan, OAV millatlar, halqlar, irq va din asosida odamlarning orasida ziddiyat va qarama-qarshilik uyg'otmasligi, extremizm va terrorizmning har qanday ko'rinishiga qarshi bo'lishi, milliy mustaqilligimiz g'oyasini qo'llab quvvatlashi va inson huquqlari va qadriyatlarini hurmat qilishi kabi asosiy tamoyillarga rioya qilishini talab qilish kifoya. Shu principlarni qo'llagan holda OAVlari har sohada o'z auditoriyalariga monand har xil qiziqarli xabarlar berib yursa, ularning soni ko'p va xilma xil bo'lsa, albatta, odamlarda ona tiliga bo'lgan xojat yanada oshadi.
Masalan, kuzatishim bo'yicha Xalqaro Press Klub ko'rsatuvlari, Uzreport, Zo'r TV, Milliy TV va yangi barpo bo'lgan O'zbekiston telekanali qatorida, daryo, kun.uz, kommersant.uz jurnalistlari bu masalada shu onda katta ijobiy qadamlar bosishayapti. Yaqinda do'stlarimiz asos solgan Mfactor loyihasi ham shu qatorda, sababi, loyiha ijodkorlari va qatnashchilari o'zbek tilida yetuk tadbirkorlardan muvaffaqiyat sir va omillari haqida interviu olib keng ommaga uzatishni oldilariga maqsad qilib qo'yganlar.

Shu aytilgan mulohazalarni e'tiborga olib, o'zbek tilimiz kelajagi va rivoji uchun jon kuydirayotgan aziz vatandoshlar, iltimos, bir- birimizni bu muhabbat qalbimizda kimda ko'p, kimda kamligi haqida talashmaylik, bir-birimizni hoyinlikda ayblamab yengmaylik, balki shu g'ay
rat shijoatimizni ona tilimizni haqiqiy rivojlanishi yo'lida ijobiy va amaliy yo'sinda ishlataylik.
E'tiboringiz uchun rahmat.

PS. Darvoqe, 90-yillar o'tib ketib, huddi ana o'sha Latviyada hozir istalgan tilda savol bersangiz, o'sha tilda javob olasiz, shu jumladan rus tilida ham.
PPS. Mustamlaka ostida yashagan odamlar mafkurasi bu ahvoldan haqiqiy ozod bo'lganligi, aslida, o'tmishiga hayajonsiz, nafratsiz, qullik komplekslarisiz holis boqaolishida namoyon bo'ladi. Buvim rahmatli, turmushdan ajragan jiyanlariga "Undan hali ham jahling chiqayaptimi, bas, uni xali hanuz sevar ekansan"- degan so'zlarini ba'zi rus tili va madaniyatiga nisbatan alamzada munosabatda yurganlarga qaytargim keladi.
PPPS. Ba'zi joylarda yozuvim xato bo'lgandir, meni buning uchun ma'zur tuting.
http://t.me/shmirziyoyev

O'zbekiston Respublikasi Prezidentining telegramdagi rasmiy va yagona kanali.
Ўғлим Умиджон Ҳошимовнинг Heriot Watt университетида фанлар магистри даражасини олиш учун ёзган илмий иши. #happinessшунослик
Шерзод Кудратходжаев:
Ҳурмали ҳамкасблар, азиз дўстлар!

Шу кунларда менинг интернетдаги шахсий манзилимга ва ижтимоий тармоқларга турли хат ва хабарлар келмоқда.
Шу муносабат билан алоҳида таъкидламоқчиманки, битта кичик воқеа атрофида Халқаро Пресс клуб ва Ўзбекистон миллий телерадиокомпанияси фаолияти доирасидан чиқиб кетаётган асоссиз гап сўзлар тарқатилиб, нотўғри талқин қилинмоқда.
Ўзбекистонда тарихан қисқа даврда шиддатли ва кенг кўламли ислоҳотлар амалга оширилмоқда. Ҳар бир соҳа тубдан модернизация босқичидан ўтмоқда. Халқ билан самимий ва очиқ мулоқот олиб борилмоқда.
Давлат ва нодавлат ташкилотлари бугун мамлакатимиз Президенти Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан бошланган ислоҳотларнинг изчиллигини таъминлаш мақсади атрофида бирлашган.
Айнан мана шу уйғунлик жамиятимизда янги давр бошланганидан дарак беради.
Бу ислоҳотларни амалга оширишда бугун Президент командаси:
Бош вазир, вазирлар, ҳокимлар, тадбиркорлар, ижод аҳли, фермерлар, ёшлар, умуман жамиятимизнинг барча қатламларини қамраб олган. Халқаро Пресс клуб ННТ ҳам ўзини мана шу катта команданинг аъзоси деб билади. Шунинг учун ҳам у давлат ва нодавлат ташкилотлари билан яқин ҳамкорлик ўрнатган.
Ўзбекистон Республикаси Бош вазири А.Н.Арипов Халқаро Пресс клуб ташкил бўлганидан то шу кунгача уни қўллаб - қувватлаб келмоқда. Ташкилий масалаларни ҳал этишда яқиндан ёрдам кўрсатмоқда. Бироқ иш жараёни доим ҳам текис ва силлиқ кечмайди. Шундай алоҳида ҳолатлардан мамлакатда демократия ислоҳотлари тўхтагани, сўз эркинлиги поймол қилинаётгани ҳақида глобал хулосалар қилиш мутлақо нотўғри ва ўринсиздир.
Шу кунларда интернетда ўта фаол муҳокама қилинаётган ушбу мавзу локал характерга эга эди. Ва уни жамиятимизда кечаётган бошқа ислоҳотларга соя солади деб талқин қилиш асоссиздир.
Ўзбекистон тарихий бурилишлар даврини бошдан кечирмоқда. Биз битта иш, битта мақсад ва битта ғоя атрофида жипслашганмиз.
Биз Президент Шавкат Мирзиёевнинг ягона командасидамиз.
Халқаро Пресс клуб ўз фаолиятини давом эттирмоқда.
У ҳеч қачон тўхтамаган. Олдинда бизни жуда муҳим ва долзарб мулоқотлар, янги фоматдаги учрашувлар кутмоқда.
1👍1
Биз қанчалик ўзимиз ҳақимизда қизиқарлироқ қилиб гапиришга уринмайлик, орқамиздан гапирадиганлар барибир биздан ўтиб тушишади.
Одам нима хақида гапираётгани, албатта, муҳимдир. Лекин, у нима хақида сукут сақлаб турганлиги унданда муҳимроқ.
Алишер Файзуллаев.
Forwarded from korzinka.uz
Telegram kanalimizga qoʻshiling 👇
https://telegram.me/joinchat/AAAAADwC1a4OOhUGeZtAdg
Ёшимиз улғаяр экан, ўзгаришлар бизни тобора ҳавотирга солади. Ушбу қўрқув таъсири остида, кунлар ғир-ғир ўтади, биз эса ҳаётимизни ислоҳ қилиш имкониятларини қўлдан бой бериб келаверамиз. Буни ўзимизга ёшимизга мос эҳтиёткорлик билан тушунтиришга ҳаракат қиламиз. Ваҳоланки, бир ўйлаб кўринг-а, ахир, бундан буён умримизда бирортамиз бугундагичалик ёш бўла олмаймиз-ку.
Ҳаётимизнинг ҳар кунини қадрлаб яшашимиз керак, уни ислоҳ қилишга ҳар имкониятдан фойдаланишимиз керак. Чунки ҳар бир янги кунимиз қолган умримизнинг энг дастлабки кунидир.
Янги хафтамиз унумли ва баракали бўлсин.
#happinessшунослик
Forwarded from korzinka.uz
Ждём Вас за праздничными покупками!
🌙
Bayramona xaridlar sizga muntazir!

Telegram kanalimizga qoʻshiling 👇
https://t.me/joinchat/AAAAADwC1a4OOhUGeZtAdg
Forwarded from Mehrob.uz
Бахт ва бахтсизлик

Йўл ёқасида бир киши тиланчилик қилиб ўтирарди. Бир отлик киши унинг ёнидан ўтиб кетаётиб, қамчиси билан уни бир урди ва йўлида давом этди. Тиланчи унинг орқасидан қараб:
- Бахтли бўл! - деб бақирди.
Буни кўриб турган бир йўловчи:
- У сени урсаю, сен унга бахт тиласанг, бу қанақаси?, - деди. Шунда тиланчи:
- Агар у бахтли бўлганида мени урмаган бўлар эди, - деб жавоб берди.
Korzinka.uzдан байрамолди акциялар.
Айтишларича, кейинги сафар Қурбон Ҳайит ва Мустақиллик кунлари 196 йилда бирга келар экан.
Ушбу ажойиб қўшалоқ байрам барчамизга муборак бўлсин!
http://www.terabayt.uz/post/ozbekistonda-yolkira-tolashning-avtomatlashtirilgan-tizimi-ishga-tushadi Ўзбекистонда йўлкира тўлашнинг автоматлаштирилган тизими ишга тушади