Инсон фақатгина ўз ватанида ҳақиқий ва тўла бахтни ҳис қила олади.
Аксинчаси ҳам ўринли, яъни, инсон қаерда ўзини чиндан ва тўла қонли бахтиёр ҳис эта олса, шу ватан уникидир.
#happinessшунослик

***
Ko'z oldimda tug'ilgan,
Qadam bosgan kunlaring,
Tilga kirib, qizginam,
Bijirlab gapirganing.

Vaqti kelib, jonginam,
Seni olib ketishar,
Ko'zdek saqlagan otang
O'z qo'lila topshirar.

O'z qo'lila topshirar,
Nasib qilgan kuyovga,
Qalbidagi g'amini
Hech chiqarmay ro'yobga.

Mening tabassumimda,
Ilg'olmassan ko'z yoshim,
Boshqa yerda nur sochar
Endi oyu- quyoshim.

Aslo oshkor qilmasman,
Yurak og'riqlarimni,
Otalik g'ururimla,
Bostiraman g'amimni.

Ketganingda izingga
Ko'z tikib kuzataman,
Bulog'imni, gulimni
Bir kuni uzataman.

-Hayir,-deyman,-qizginam,
Borgan joyingda tosh qot,
Uva-juvalik bo'lib,
Kechirgin baxtli hayot.

https://t.me/HappyZK

Устоз Карим Махмудов ва рафикалари.

Университетда таҳсил олиб юрган кунларимизнинг бирида фалсафа фанидан бизга дарс берган устозимиз машхур Карим ака Маҳмудов “Пазандалик – ҳаёт фалсафасидир”, деган эдилар. Ўшанда биз талабалар уларнинг ушбу ибораларини чуқур англаб етган бўлишимиз даргумон.
Ўзим ошхонада машғул бўлишни ёқтираман. Имкониятим бўлиши биланоқ оила аъзоларимга бажонидил бирор мазали таом тайёрлаб беришга интиламан. Менимча, машҳур файласуф ва пазанда инсон айтган ўша иборанинг туб маъносини эндигина тўлалигича англаб бормоқдаман.
Биз ҳаётдаги интилишларимиз, муносабатларимиз ёки фарзандларимиз тарбияси тимсолидаги “таомимиз” “мазали чиқиши”ни истасак, аввало, эзгу ва пок ният, етук билимлар, ихлос каби сара “масаллиқлар”дан фойдаланишимиз лозим. Шу тарзда тайёрлаш усули, нисбатларга эътибор бериб, ўзимизга маълум бўлган қонунларга риоя қилиш учун ички интизом, ирода ва сабр-қаноат топа олишимиз зарур. Ва энг муҳими, бажараётган ҳар бир амалимизга қалб-қўримиз тафти, муҳаббатимизни, яъни “таом” учун зарур бўладиган “олов”ни бахшида қилмоғимиз лозим. Шундагина “таомимиз” биз кутган даражада мукаммал ва мазали чиқишига умид боғласак бўлади.

#happinessшунослик

"Шакар соғликка зарар экан".
"Ун соғликка зарар экан".
"Қаҳва соғликка зарар".
"Сут соғликка зарар".
"Гўшт соғликка зарари бор экан".

Аммо, ёдда тутинг, бу каби нарсаларни ўйлаб асабийлашиш ва сиқилиш ҳам соғлигингиз учун зарарли ҳисобланади.

#happinessшунослик

Барчага меҳр улашмоқ.
Ҳурмат қилган инсонларингни яхши кўрмоқ.
Севимли инсонларинг учун керакли бўлмоқ.
Булар бахт томон элтувчи йўллардир
Мария Стьюарт (1542-1567)
Шотландия қироличаси.
#happinessшунослик

Биз инсон сифатида ўзгаришларга нисбатан бефарқ бўла олмаймиз. Aфзал кўрган нарсаларимиз ёки ҳодисаларимиз таққослашлар асосида юзага келади. Шунинг учун ҳам ҳаётимизнинг қайсидир қисмига янгилик олиб кирадиган ўзгаришлар ва воқеа-ҳодисалар бизнинг умумий ҳолатимиз, ҳамда ҳиссиётларимизга таъсир қилиши табиийдир . Ўзгаришлар, улар бизга хоҳ ижобий, хоҳ салбий кўринсин, биз уларга албатта куни келиб, кўникамиз. Бинобарин, “Ҳаммаси ўтиб кетади”, ибораси ҳам ҳеч нарсанинг ўтиб кетмаслигини, балки, аксинча, биз шу ҳодисаларга кўникишимизни англатади, холос. Ҳаётимиздаги ўзгаришларни енгиб ўтишига ёрдам берувчи шукур ва сабр каби фазилатлар эса инсон бахтининг негизи саналади. Шуни унутмасак бас.
#happinessшунослик

Сизларга айтсам, душанба - ажойиб кун.
Ҳафта давомида бажаришни улгурмаган юмушларимизни айнан шу кунга қолдирамиз. Душанба келиши билан эса, ушбу юмушлар биз тасаввур қилганчалик муҳим ёки мураккаб эмаслигини англаб етамиз.
Унутмаслигимиз керакки, ҳар бир душанба ҳаётимиздаги янги бошланишлар (амаллар) учун янги сахифа, янги имкониятдир.

Ҳафтангиз унумли бошлансин, дўстлар!
Яшасин душанба! Яшасин меҳнат!

Яқинда икки ҳафталик таътилда бўлиб келдим. Гарчи фарзандларим билан саёҳат қилиб, мазза қилган бўлсамда, ишимни соғинибман. Бугун биринчи иш куним якунида, уйга қайтаётиб, ишимнинг ҳаётимда тутадиган ўрни ҳақида фикрларга чўмдим:

Мен иш жойимда ўзимни бахтли ҳис этишга ёрдам берувчи сабаблар:

- ишимни севишим, танлаган ишим билан шуғуллаётганим;
- иш жараёнимда ҳамкорларимиз, ходимларимиз ва харидорларимиз билан суҳбатлашиш, мулоқотда бўлиш имконияти борлиги.

#happinessшунослик

Ҳаётда доимо иккита қоидага амал қилиш лозим:
Биринчиси: Ҳеч қачон одамларга ҳамма билганларингизни айтманг.
Иккинчиси.....

#ШунчакиҲазил

Инсон ўзига унинг ихтиёрисиз ва меҳнатисиз ато этилган ирқи, жинси, фуқаролиги, миллати, аждодларининг мероси ёки насл насаби каби сифатларини пеш қилиб ўзгаларни камситиши, қуруқ гурурланиб юриши ва шулар туфайли ўзини бошқалардан устун тутиши хунук холатлардан биридир. Инсон ўзи ҳаракат қилиб эришмаган мавқелари унинг асл қадрини асло ифодаламайди.

Ёдингизда бўлса, бирор ҳафта бурун Бухоро аэропортида бир ҳаяжонли видолашув ҳақида ёзган эдим. Шу ҳодиса хотираси мени ҳеч холи қўймади. Шу кунларда Бухорода янги Корзинка Дисконт маркетимиз харидорларга ўз эшикларини очади, янги иш жойлар барпо бўлади. Шояд , бир қанча меҳнатсевар ёшларимиз ўз юртларида иш топиб, хорижларда ризқ қидиришга ҳожати қолмайди.
#ЯхшиНият #happinessшунослик

1993 йилда Англияда таҳсил олиб юрган кезларимда Даллас Барнес Хьюз исмли нафақадаги аёлнинг уйида ижарада турардим. Даллас ёшига нисбатан анча тетик, қувноқ, хушчақчақ, қизиқувчан ва зийрак аёл эди. Крикет ўйинига менинг меҳримни уйғотиш учун теваракдаги барча ўйинларга эргаштириб бориши менга бироз ёқмаса-да, биз у билан жуда дўстлашиб кетган эдик. Яхшиликками, ёмонликками - билмадим-у, аммо ҳали -ҳануз ушбу ғалати ўйиннинг туб моҳиятини умуман тушуна олмадим.
Кундузлари ўқиб, кечалари маҳаллий қахвахоналардан бирида соатига 4 фунт эвазига идиш-товоқ ювиб ишлардим. Гарчи бир талаба учун керакли бўлган маблағни ишлаб топаётган бўлсамда ўз уйимни жуда соғинардим. Ҳозир ҳам 2 ҳафтадан ортиқ вақт уйимдан йироқда яшай олмайман. Оилам ва улғайиб келаётган бир ёшли гўдак ўғлимнинг ёнига қайтиш истаги кундан-кунга ортиб борарди. Баъзида талабалик даврининг қийинчиликлари, яқинларим ва уйимга бўлган соғинч ҳисси устун келиб, барчасини ташлаб ватанимга қайтиб кетгудей бўлардим.
Менимча, Даллас хоним умумий ҳолатимдаги бу ўзгаришларни сезганди. Одатий кунларнинг бирида мен "I think...", дея оғиз жуфтлаб гапирмоқчи бўлган онимда “th” ҳарф бирикмасини бироз хато юмшоқ "с" га ўхшатиб талаффуз қилдим. Даллас эса “Don't sink. Think (Чўкма, ўйла)”, дея менинг хатоимни тўғрилаб- “Ва бу фақатгина талаффузингга тааллуқли эмас”,-дея кўзларимга тик қараб таъкидлади.
Биласизми, баъзида кўзимизни катта-катта очиб, гуё уйқудан уйғониб атрофимиздаги ҳодисаларга янгича нигоҳ билан боқишимиз учун биргина лаҳза, жумла ёки белги ҳам етарли бўлади. Айни шу дам мен учун муҳим бир бурилиш нуқтаси бўлди, десам янглишмаган бўлардим.

Орадан анча йиллар ўтган бўлишига қарамасдан, мен ҳамон турли мураккаб вазиятларда тушкунликка тушмаслик учун ўзимга-ўзим “Don’t sink. Think”, дея такрорлаб қўяман.

https://t.me/HappyZK

Барчамиз бахтимизни кутиб, гўёки у биз эришмоқчи бўлган энг юқори чўққида эканлигига ишониб яшаймиз. Кейин эса, орзуимизга эришиш йўлидаги қадам ва ҳодисаларнинг ўзиёқ бизга берилган бахт эканлигини билмай қолганимизни тушуниб етамиз. Ҳар бир лаҳзадан баҳра олиб, нафақат манзил, балки йўлингиздан хам ҳузурланишни унутманг.
Дам олиш кунларингиз лаззатли ўтсин.

#happynessшунослик

Ertalab FB lentamda bir insonning 1990-yillar boshida otalari Latviyaga borganlari, u yerda, garchi hamma rus tilini bilsada, ular bilan qasddan hech kim rus tilida gaplashmaganligi, shu amallari bilan latviyaliklar o'z vatanparvar tilparvarliklarini namoyish qilganliklari haqidagi hikoyani o'qib qoldim. Va shu tariqa hikoyachi biz tilimizga naqadar hurmatimiz kamligini, hali hanuz ko'pgina vatandoshlarimiz rus tilidan o'zlarini "ozod va mustaqil" qilaolishmaganliklarini chuqur tanqid ostiga oldilar.
Men bu masalaga bir oz farqliroq yondoshmoqchiman.
Iqtisodda talab va taklif tushunchalari bor. Ya'ni talab taklifni uyg'otadi, taklif esa talabni qondiradi. Bu yerda nega unaqamiz, nega bunaqamiz, deb boshimizga tuproq sepib, ho'rlanishimizdan hech qanday foyda yo'q.
Va o'zbek tilining mavqeini oshirish uchun hayotimizdan rus yoki boshqa biror tilni "yo'qotaylik" yo'sinida ish tutish mutlaqo noto'g'ri. Aksincha, bu xalqning bilimini, obro'ini va shu orqali tilimizning mavqeini ham yanada tushuradi, deb ishonaman.
Ho'sh, o'z tilimizga xalqimizda talabni oshirish, uni haqiqiy "raqobatbardosh" qilish uchun nimalar qilishimiz kerak, degan savol tug'iladi.
Avvalambor tilga ta'rif beraylik. Til- bu bilim, fikr, ahborot almashish va muloqot vositasidir.
1) Bilimdan boshlaylik, masalan, zamonaviy matematika, informatika, falsafa, psihologiya, iqtisod yoki boshqa istalgan fan yoki sohani olsak, bu fanlarda qariyb 90% yangi bilim ingliz tilida barpo bulayapti, qolgan 10% boshqa dunyo tillarida (rus tilida 1%dan kami). Huddi shuning uchun shaxsan men biz o'zbek tilini ingliz va boshqa dunyo tillarini o'zlashtirishdagi ro'lini tushungan holda, garchi o'zimga kirill lug'atida yozish osonroq tuyulsada, lekin lotin alifbosiga o'tishimiz kerakligining qizg'in tarafdoriman.. Sababi yoshligimizda ingliz tilini o'qitishda qariyb bir yilni lotin harflarini o'rganishga sarf qilardik, shunda ham bir qator o'quvchilar bu alifboni chala o'zlashtirar edilar. Lotin harflari albatta bizni dunyoning bugunda mashxur tillarini o'rganishga qadam bo'lib xizmat qiladi, deb o'ylayman.

Davom etamiz, bu dunyo tillaridagi yangi asar va tadqiqodlarning 5-10% eng mashxurlari ancha tez suratda rus tiliga tarjima qilinadi. O'zbek tiliga qanchasi tarjima bo'layapti, deb so'rasangiz, 0%ga yaqin desam, hato bo'lmaydi. Shukur qilishimiz kerakki, vatandoshlarimizning kattagina qismi rus tilini biladi va shuning uchun ham zamonaviy ilm manbalariga shu kichikkina darcha orqali bo'lsada nazar sola olishadi. Zamonaviy ilmga katta yo'l ochamiz desak, yoshlarimiz ingliz, farang, olmon, xitoy va, shu jumladan, rus tilini ham o'qishga bo'lgan intilishilarini har tomonlama qo'llab quvvatlashimiz kerak.
2) Eng ilg'or va qiziqarli fikrlar eng ilg'or va qiziqarli ilm asosida ro'yobga chiqadi. Shu borada islom ilmini o'rganayotgan vatandosh olimlarimiz misolini ko'raylik. Rahmatli Shayh Muhammad Sodiq Hazratlari bitgan kitoblari, chiqargan ovozli ma'ruzalari, talaygina din peshvolarimiz, imomlarimiz, ularning qator shogirdlari shu kunga qadar chiqarayotgan kitob-maqolalari, ijtimoiy tarmoqlarda olib borayotgan sahifalari shaxsan meni ona tilimiz boyligi va fikr izhor qilish go'zalligi bilan doim hayratlantirib kelgan va, natijada, bu kitoblar yuz minglab millionlab nushalarda keng tarqalib, ijtimoiy sahifa, sayt va kanallarda minglab-minglab tildoshlarimizni ona tilimizga targ'ib qilib kelmoqda. Bu misol, menimcha, ona tilimizga talabni qanday kuchaytirish kerak, degan savolga eng yaqqol javob bo'la oladi. Agar biz boshqa barcha sohalarga shu tajribani tarqata bilsak, ya'ni olim, tadqiqodchi va tarjimonlarimiz ilg'or dunyo ilmlarini shu tariqa keng ommalarga ona tilida yetkazganlarida edi, dunyo adabiyot zahiralarining gavharlari ona tilimizga sifatli tarjima qilinib, adadini serob qilishganda edi, hech ona tilida gaplashaylik, degan da'vatlarga hojat qolmagan bo'lardi.
Shu borada "nega vaabshe o'zbe tilida yozmisiz?" deb birovlarga tanbeh beradigan tanqidchilarga "avval o'zingiz o'zbek tilini mukammal o'zlashtirib oling, so'ng bu tilda ijod qiling, to'rt satr she'r yoki hikoy

a biting, hech bo'lmasa, kichik bir hikoyani o'zbek tiliga tarjima qiling va o'sha telegram, Facebook yoki boshqa ijtimoiy tarmoq orqali tarqating. Shu ish ona tilimiz uchun uttiz yil hammaga "o'zbecha yozila , o'zbecha gapirila" deb yurgandan afzalroqdir.(Ushbu tanbex luqmalar mualliflari imlosida keltirilganim uchun uzur so'rayman).
3) Tilning axborot va mafkura vositasi roliga kelsak, aminmanki, bu alohida e'tiborga loyiq mavzu. Sababi, bugungi kunda dunyoda propaganda juda kuchli. Davrimizning borliq va hodisalari haqida atroflicha, holis va to'liq ahborot olishimiz nafaqat hozirgi kunimiz, balki, kelajagimizni belgilaydigan eng muhim omillardan biridir. Shu borada aytmoqchimanki, yaqin yaqinlargacha mamlakatimiz ichki xolati va tashqi hodisalarni o'zbek tilida milliy ommaviy axborot vositalarida yoritilishi juda sust va zaif edi. O'zbek televideniyesi, radiosi, gazetalari habarlarni ancha yuzaki va chala yoritar edilar. Hatto dunyoda yoki vatanimizda bo'layotgan muxim hodisa va jarayonlar kechikib berilar, ba'zan chala yoritilsa, ba'zan mutlaqo sukutga sazovor bo'lar edi. Bu informatsion vakuumni albatta chet el, va, birinchi navbatda, tili tushunarli bo'lgani sababli, Rossiya OAV egallab boshlagan edilar. Bu, albatta, milliy mafkuraga qator hollarda salbiy ta'sir ko'rsatish havfi bor ahvoldir. Ammo ohirgi vaqtlarda, shukurlar bulsin, bu hol asta o'zgarayapti: milliy telekanallar, axborot ko'rsatuvlari va muhokamalar rivojlanib, milliy televideniyeni ko'rish tobora qiziqarli bo'lib borayapti. Albatta bu omil ham tilimizning mavqei va unga bo'lgan halq orasidagi talabni oshiradi.
4) Endi kishilar orasidagi muloqotga keladigan bo'lsak, yuqorida qayd etilgan jarayonlar rivojlangani sari bu vohada ham ijobiy o'zgarishlar oshaveradi. Axir hamma eshitgan o'qiganlari haqida o'sha eshitgan, o'qigan tilda otamlashishi tabiiy. Ya'ni, qancha ko'p habar o'zbek tilida bo'lsa, uning muhokamasi ham shu qadar o'zbek tilida bo'lishi aniq .

Ushbu fikrlarim yakunida aytmoqchi bo'lgan asosiy g'oyalar:
- chet tillarini, rus tili bundan aslo mustasno emas, chuqur o'rganaverishimiz kerak, zeroki, bu tillar bizga bilimlar hazinasiga kalit deb qarashimiz maqsadga muvoffiq bo'ladi.
- shu bilan bir qatorda o'zbek tilida ko'p va sifatli content tayyorlash, hoh u yangi kitob, jurnal, gazeta, internetda, shu jumladan ijtimoiy tarmoqlardagi content bo'lsin, hoh jahon adabiyoti, san'ati, she'riyati hazinasi durdonalari bo'lsin va hoh ilmiy ommabop nashrlar, ko'rsatuv yoki darsliklar bo'lsin.
- Ommaviy axborot vositalarida mavjud qonun bilan belgilangan conceptual va strategik cheklov va yo'nalishlarga rioya qilgan xolda, boshqa barcha cheklanishlarni olib, OAVlar rivoji yo'lida hech qanday to'siqlar qoldirmaslik kerak. Masalan, OAV millatlar, halqlar, irq va din asosida odamlarning orasida ziddiyat va qarama-qarshilik uyg'otmasligi, extremizm va terrorizmning har qanday ko'rinishiga qarshi bo'lishi, milliy mustaqilligimiz g'oyasini qo'llab quvvatlashi va inson huquqlari va qadriyatlarini hurmat qilishi kabi asosiy tamoyillarga rioya qilishini talab qilish kifoya. Shu principlarni qo'llagan holda OAVlari har sohada o'z auditoriyalariga monand har xil qiziqarli xabarlar berib yursa, ularning soni ko'p va xilma xil bo'lsa, albatta, odamlarda ona tiliga bo'lgan xojat yanada oshadi.
Masalan, kuzatishim bo'yicha Xalqaro Press Klub ko'rsatuvlari, Uzreport, Zo'r TV, Milliy TV va yangi barpo bo'lgan O'zbekiston telekanali qatorida, daryo, kun.uz, kommersant.uz jurnalistlari bu masalada shu onda katta ijobiy qadamlar bosishayapti. Yaqinda do'stlarimiz asos solgan Mfactor loyihasi ham shu qatorda, sababi, loyiha ijodkorlari va qatnashchilari o'zbek tilida yetuk tadbirkorlardan muvaffaqiyat sir va omillari haqida interviu olib keng ommaga uzatishni oldilariga maqsad qilib qo'yganlar.

Shu aytilgan mulohazalarni e'tiborga olib, o'zbek tilimiz kelajagi va rivoji uchun jon kuydirayotgan aziz vatandoshlar, iltimos, bir- birimizni bu muhabbat qalbimizda kimda ko'p, kimda kamligi haqida talashmaylik, bir-birimizni hoyinlikda ayblamab yengmaylik, balki shu g'ay