#تاریخ_علم

🗓 ۲۷ شهریور مصادف با 18 September

زادروز ادوین مک‌میلان

ادوین متیسون مک‌میلان فیزیک‌دان آمریکایی بود که در سال ۱۹۴۰ در بمباران اورانیوم با نوترون، عنصر نپتونیوم، نخستین عنصر فرا اورانیوم را کشف کرد. او در سال ۱۹۵۱ همراه گلن سیبورگ به سبب کشف عناصر فرا اورانیوم و تحقیق در این زمینه به جایزۀ نوبل شیمی دست‌ یافت. در سال ۱۹۴۳، برای برطرف‌کردن محدودیت‌های سیکلوترون، نخستین شتاب‌دهندۀ ذرات، راه‌حلی ‌یافت. حدود بیست سال بعد به سبب ابداع این روش، به همراه وِکسلر به جایزۀ صلح اتم دست یافت.



✍ حمیده بابائی
تیم تحریریه انجمن علمی فیزیک گیلان


@GuilanPhysics

#تاریخ_علم

🗓 ۲۸ شهریور مصادف با 19 September

سالروز درگذشت چستر کارلسون

چستر کارلسون فیزیک‌دان و مخترع، ۸ فوریه ۱۹۰۶ در سیاتل به دنیا آمد. او همچون هزاران نفر دیگر در آرزوی اختراع چیزی بنیادی و ماندگار بود. کارلسون برای رسیدن به این هدف در مؤسسه فناوری کالیفرنیا ثبت‌نام کرد؛ اما اختراعات اولیه او چیزهای قابل اعتنایی نبودند. کارلسون به بیماری التهاب مفاصل دچار بود.
وی در بخش ثبت یک کارگاه الکترونیکی کار می‌کرد و به خاطر بیماری التهاب مفاصل، تهیه رونوشت از نمونه‌های طرح‌ها برایش مشکلی عمده بود. به همین دلیل به فکر اختراع دستگاهی افتاد؛ دستگاهی که یکی از کاربردی‌ترین اختراعات بشر به حساب می‌آید. او دستگاه کپی را اختراع کرد.
در سال 1947 میلادی شرکت «هالوید» از «رُچستر» در نیویورک که متوجه اهمیت این اختراع شده بود، پروانه این طرح را صادر کرد و میلیون‌ها دستگاه از روی اختراع او ساخت.


✍ حمیده بابائی
تیم تحریریه انجمن علمی فیزیک گیلان


@GuilanPhysics

#تاریخ_علم

🗓 ۲۹ شهریور مصادف با 20 September

اتمام ماموریت کاوشگر دیپ ایمپکت

فضاپیمای دیپ ایمپکت ناسا با بیش از یک دهه فعالیت اکتشافی، تنها فضاپیمایی است که بیشترین مسافت را برای شکار دنباله‌دارها طی کرده است. تاکنون این فضاپیما موفق شده از دو دنباله‌دار بازدید و تصاویر زیادی به زمین ارسال کند. از دیگر مأموریت‌های این فضاپیما می‌توان به شکار سیاره‌های فراخورشیدی و بررسی جوّی آن‌ها اشاره کرد. دیپ ایمپکت کمک زیادی به کشف آب روی ماه کرد و به عنوان ایستگاهی بازپخش برای مجموعه آزمایش‌های اینترنتی میان‌سیاره‌ای از آن استفاده شد.
سرانجام در 8 ‌آگوست 2013 ارتباط ناسا با فضاپیمای دیپ ایمپکت قطع شد. گروه دیپ ایمپکت متأسفانه در آن مرحله، هنوز موفق نشده بود تصاویر دنباله‌دار ISON را دریافت کند. اپراتورهای مأموریت پس از قطع ارتباط، چند هفته برای ارسال دستور و فعال‌سازی مجدد سیستم‌های دیپ ایمپکت تلاش کردند. مشکلی در زمان‌بندی کامپیوتری باعث قطع کنترل جهت‌گیری فضاپیما در فضا شده بود. درنتیجه، موقعیت آنتن‌های رادیویی و آرایه‌های خورشیدی این فضاپیما دچار مشکل شد و برقراری ارتباط و تولید توان را دشوار کرده بود. به این ترتیب در این روز پژوهشگران تشخیص دادند راهی برای بازیابی کنترل این فضاپیما وجود ندارد و از‌دست‌رفتن کامل این مأموریت را اعلام کردند.


✍ حمیده بابائی
تیم تحریریه انجمن علمی فیزیک گیلان


@GuilanPhysics

#تاریخ_علم

🗓 ۳۰ شهریور مصادف با 21 September

زادروز دونالد گلایزر

دونالد آرتور گلایزر فیزیک‌دان آمریکایی بود که به سبب اختراع اتاقک حباب در ۱۹۵۲، برای آشکارسازی ذرات بنیادی پرانرژی، به جایزۀ نوبل فیزیک ۱۹۶۰ دست‌یافت. او در کلیولند، واقع در اوهایو، زاده شد. در انستیتو فناوری کِیس و سپس در انستیتو تکنولوژی کالیفرنیا درس خواند. در ۱۹۵۷، استاد دانشگاه میشیگان شد و در ۱۹۵۹، به دانشگاه کالیفرنیا رفت. او در اوایل دهۀ ۱۹۶۰، از فیزیک دست کشید و به زیست‌شناسی مولکولی روی‌آورد.


✍ حمیده بابائی
تیم تحریریه انجمن علمی فیزیک گیلان


@GuilanPhysics

#تاریخ_علم

🗓 ۳۱ شهریور مصادف با 22 September

زادروز سال پرلموتر
(22 سپتامبر 1959)
سال پرلموتر اخترفیزیکدان آمریکایی آزمایشگاه ملی لارنس برکلی و استاد فیزیک دانشگاه کالیفرنیا برکلی می‌باشد. او یکی از اعضای آکادمی هنر و علوم آمریکا است و در سال ۲۰۰۳ به عنوان همکار انجمن پیشبرد علوم آمریکا انتخاب شد. او همچنین از اعضای آکادمی ملی علوم می‌باشد. او به دلیل ارائه شواهدی از شتاب در انبساط جهان همراه آدم ریس و برایان اشمیت برنده جایزه شاو در سال ۲۰۰۶ و جایزه نوبل فیزیک در سال ۲۰۱۱ شد.


✍ حمیده بابائی
تیم تحریریه انجمن علمی فیزیک گیلان


@GuilanPhysics

#تاریخ_علم

📆 ۱ مهر مصادف با 23 September

کشف سیاره نپتون

جان کاوچ آدامز از سال ۱۸۴۱ به تحقیق و محاسبه درباره سیاره مجهول که فراتر از اورانوس وجود دارد پرداخت. سرانجام محاسباتش را در سپتامبر سال ۱۸۴۵ با اخترشناس مشهور سِر جورج بیدل ایری در میان گذاشت؛ آدامز از ایری خواسته بود به جستجوی این سیاره در آسمان بپردازد، اما آن ها موفق به کشف نپتون نشدند. در همین هنگام ستاره‌شناس فرانسوی اوربن ژان ژوزف لو وریه به محاسبه‌ی سیاره‌ی مجهول در آسمان پرداخت. سپس محاسباتش را همراه با نامه‌ای به یوهان گاله معاون رصدخانه برلین فرستاد و از او خواست هر چه زودتر به جستجوی این سیاره در آسمان بپردازد. نامه روز ۲۳ سپتامبر سال ۱۸۴۶ به گاله رسید. او همان شب تلسکوپش را به سوی آسمان برد و سیاره را با یک درجه اختلاف نسبت به نقطه‌ی پیشنهاد شده توسط لووریه در آسمان مشاهده کرد.


✍ حمیده بابائی
تیم تحریریه انجمن علمی فیزیک گیلان


@GuilanPhysics

#تاریخ_علم

📆 ۲ مهر مصادف با 24 September

سالگرد فوت هانس گایگر

هانس گایگر فیزیک‌دان آلمانی، و سازندۀ شمارشگر گایگر بود که از سال ۱۹۰۶ تا ۱۹۱۲ در دانشگاه منچستر انگلستان، در زمینۀ پرتوزایی با ارنست رادرفورد کار می‌کرد. در سال ۱۹۰۸ آنان دستگاهی طراحی کردند که ذرات آلفا را آشکارسازی و شمارش می‌کرد. ذرات آلفا ذرات باردار مثبتی‌اند که در جریان واپاشی پرتوزا تولید می‌شوند.
در سال ۱۹۲۸ گایگر با همکاری والتر مولر نوع حساس‌تری از همان شمارشگر را ساخت که می‌توانست همۀ انواع تابش‌های یوننده را آشکارسازی کند. موضوعات مطالعاتی گایگر در زمانی‌که با رادرفورد کار می‌کرد عبارت‌ بودند از یافتن ارتباط ریاضی بین مقدار پراکندگی آلفا و وزن‌ اتمی، یافتن ارتباط میان بُرد ذرۀ آلفا و سرعت آن، بررسی فراورده‌های فروپاشی اورانیوم، یافتن ارتباط میان بُرد ذرۀ آلفا و ثابت واپاشی. از سال ۱۹۳۱ به بعد، گایگر عمدتاً در زمینۀ ‌تابش کیهانی پژوهش می‌کرد.


✍ حمیده بابائی
تیم تحریریه انجمن علمی فیزیک گیلان


@GuilanPhysics

#تاریخ_علم

📆 ۴ مهر مصادف با 26 September

زادروز کریستوفر هانستین

کریستوفر هانستین از اخترشناسان و فیزیکدانان نروژی بود که به دلیل تحقیقات خود در زمینه زمین-مغناطیس مشهور است. در سال 1701، ادموند هالی نقشه‌ای از انحرافات مغناطیسی را منتشر کرده بود و این موضوع توسط الکساندر فون هومبولت، ژان شارل د بوردا، ژوزف لویی گیلوساک و دیگران نیز مورد مطالعه قرار گرفت. هانستین نیز اطلاعات موجود را جمع آوری کرد و همچنین سفری به سیبری انجام داد؛ جایی که اندازه گیری‌های زیادی را برای اطلسِ قدرت مغناطیسی و انحراف انجام داد.


✍ حمیده بابائی
تیم تحریریه انجمن علمی فیزیک گیلان


@GuilanPhysics

#تاریخ_علم

📆 ۵ مهر مصادف با 27 September

پرتاب فضاپیمای اسمارت-1

اسمارت-1 یک ماهواره آژانس فضایی اروپا با طراحی سوئدی بود که در مدار ماه حرکت می‌کرد. راه‌اندازی این برنامه در تاریخ 27 سپتامبر 2003 در ساعت 23:14 UTC از پایگاه فضایی گویان در کورو، گویان فرانسه آغاز گردید که طی آن اسمارت-1 سوار بر موشک اریان5 پرتاب شد. کاوشگر «اسمارت-1» بامداد یکشنبه 3 سپتامبر در ساعت 05:42 به وقت گرینویچ به یک دشت آتشفشانی در سطح ماه برخورد کرد.
این کاوشگر با سرعت 7200 کیلومتر در ساعت به سطح ماه برخورد کرد و تلسکوپ‌های زمینی این برخورد را ثبت کردند. «اسمارت-1» درحالی که به طرف «دریاچه اکسلنس» کره ماه شیرجه می رفت همچنان به ارسال تصاویر به زمین ادامه می‌داد. این کاوشگر همچنین نقشه دقیقی از ترکیبات شیمیایی ماه تهیه کرده تا به نظریه‌های مربوط به نحوه پیدایش تنها قمر زمین کمک کند.


✍ حمیده بابائی
تیم تحریریه انجمن علمی فیزیک گیلان


@GuilanPhysics

#تاریخ_علم

📆 ۷ مهر مصادف با 29 September

زادروز جیمز واتسون کِرونین

جیمز واتسون فیزیکدان آمریکایی بود که در سال ۱۹۸۰، با وال فیچ، به‌سبب تحقیقاتشان در زمینۀ فیزیک ذرات، به جایزۀ نوبل فیزیک دست‌یافت. آن‌ها برای نخستین بار روشن ساختند هنگامی که بعضی ذرات از حالت ماده به پادماده تغییر حالت می‌دهند، نامتقارنی چپ ـ راست همواره پایسته نمی‌ماند. کشفی که فیچ و کرونین به سبب‌ آن به جایزۀ نوبل دست‌ یافتند؛ نخستین‌ بار در سال ۱۹۶۴ منتشر شد و در همان زمان هم خبری تکان‌دهنده در حوزۀ فیزیک ذرات بود. کشف آن‌ها بر بحث‌های تقارن طبیعت اثرگذار بوده است. کرونین در شیکاگو، واقع در ایلینوی، زاده شد. در دانشگاه متُدیست جنوبی و در دانشگاه شیکاگو درس خواند. از سال ۱۹۵۸ تا سال ۱۹۷۱، در دانشگاه پرینستون کار می‌کرد که از ۱۹۶۵ به بعد، در آن‌جا مقام استادی داشت. در ۱۹۷۱، استاد دانشگاه شیکاگو شد.



✍ حمیده بابائی
تیم تحریریه انجمن علمی فیزیک گیلان


@GuilanPhysics

#تاریخ_علم

📆 ۸ مهر مصادف با 30 September

زادروز نویل فرانسیس مات

نویل فرانسیس فیزیک‌دان انگلیسی بود که در زمینۀ خواص الکترونی فلزات، نیم‌رساناها، و مواد نابلورین تحقیق می‌کرد. به‌سبب نقشی که در شناسایی ساختار الکترونی سامانه‌های مغناطیسی بی‌نظم داشت، در سال ۱۹۷۷ به جایزۀ نوبل فیزیک دست یافت. در سال ۱۹۶۲ لقب "سِر" گرفت. در لیدز زاده شد و در کالج سنت جان در دانشگاه کیمبریج درس خواند. علاوه‌ بر مقالات علمی متعدد، زندگی‌نامه‌اش را با عنوان "عمری در خدمت علم" و کتاب دیگری را با عنوان "آیا دانشمندان می‌توانند اعتقاد داشته باشند؟" منتشر کرد.
مطالعات آغازین مات، در زمینۀ دررفتگی‌ها و نقص‌های دیگر ساختارهای بلورین بود.
او برای اولین‌بار دربارۀ فرآیند نورگیری فیلم عکاسی نظریۀ جامعی عرضه کرد. با همکارانش ویژگی‌های الکتریکی خاصی را در نیم‌رساناهای شیشه‌ای کشف کرد و قوانین بنیادی حاکم بر رفتار مواد مرتبط با آن نیم‌رساناها را به‌دست آورد. براثر تحقیقات او سلول‌های فتو ولتایی کارآمدتری ساخته شدند و ظرفیت حافظه‌های رایانه‌ای افزایش یافتند.


✍ حمیده بابائی
تیم تحریریه انجمن علمی فیزیک گیلان


@GuilanPhysics

📌 انجمن علمی فیزیک دانشگاه گیلان برگزار می‌کند.

💢اولین سمینار مجازی گروه فیزیک در سال تحصیلی جدید

🔹 موضوع سمینار:
مکانیک کوانتومی ابرتقارنی نامتعارف

🎙 سخنران:
جناب دکتر امین ناصری
(عضو دانشکده فیزیک و الکترونیک دانشگاه مرکزی جنوبی چانگشا، چین)

🗓 تاریخ برگزاری:
چهارشنبه ۱۴ مهر ۱۴۰۰

⏰زمان:
ساعت ۱۶ الی ۱۸

🔸 برگزاری سخنرانی به صورت آنلاین در محیط اسکای روم مى‌باشد.

🔗 لینک شرکت در برنامه

-------------------------------------
🔸 ارتباط با ما:
🆔 @guilanphysics

🔸 صفحه ما در اینستاگرام:
🆔 Guilanphysics

-------------------------------------
#سمینار
#سمینار_مجازی


@Guilanphysics

#تاریخ_علم

📆 ۹ مهر مصادف با 1 October

زادروز اتو رابرت فریش

اتو رابرت فریش فیزیکدان هسته‌ای اتریشی بود که در ویَن متولد شد. او به همراه خاله‌ی خود، لیز مایتنر، فروپاشی اورانیوم بمباران شده توسط نوترون به عناصر سبک‌تر را توضیح دادند. او این فرآیند را شکافت نامید. در حدود سال‌های 1934 تا 1939 مایتنر در استکهلم و رابرت فریش در کپنهاگ زیر نظر نیلز بور، کسی که مشاهدات آن‌ها را به ایالات متحده رساند و توجه آلبرت انیشتین را جلب کرد، کار می‌کردند. فریش در بین سال‌های 1940 تا 1943 همراه جیمز چادویک به تحقیقات پرداختند. او همچنین رئیس گروه مجمع انتقادی در پروژه لوس آلاموس (1943-1946) بود. پس از جنگ جهانی دوم او به نویسندگی کتب علم فیزیک اتمی برای مردم عادی روی آورد.


✍ حمیده بابائی
تیم تحریریه انجمن علمی فیزیک گیلان

@GuilanPhysics

#تاریخ_علم

📆 ۱۱ مهر مصادف با 3 October

سالگرد فوت لئون لدرمن

لئون لدرمن فیزیک‌دان آلمانی‌تبار امریکایی بود که به همراه ملوین شوارتس و جک اشتاینبرگر، به جایزۀ نوبل فیزیک ۱۹۸۸ دست‌یافتند. این جایزه به‌‌سبب مطالعۀ ذرات بنیادی با استفاده از نوترینوها، و کشف نوترینوی موئونی به ایشان اعطا شد. در ۱۹۶۱، لدرمن، اشتاینبرگر، و شوارتس با استفاده از آشکارساز عظیمی با ده تُن وزن، برای نخستین‌بار در جهان، باریکه‌ای از نوترینوها را، که شامل تعداد کمی نوترینو بود، شناسایی کردند. به‌کمک این باریکه، آن‌ها نوترینوی موئونی را کشف کردند که نوترینویی از نوع جدید بود. همچنین نیروی هسته‌ای ضعیف و ساختار کوارکی ماده را بررسی کردند.


✍ حمیده بابائی
تیم تحریریه انجمن علمی فیزیک گیلان


@GuilanPhysics

#تاریخ_علم

سالروز درگذشت ماکس پلانک

@GuilanPhysics

#تاریخ_علم

📆 ۱۲ مهر مصادف با 4 October

سالروز درگذشت ماکس پلانک

ماکس پلانک فیزیک‌دان آلمانی بود که به‌ سبب تدوین نظریۀ کوانتومی در سال ۱۹۰۰، به جایزۀ نوبل فیزیک ۱۹۱۸ دست یافت. تحقیقاتش در زمینۀ طرز تابش انرژی از اجسام داغ، او را به این نکته رهنمون ساخت که گسیل انرژی را فقط به‌صورت مقادیر تقسیم ناپذیری با نام «کوانتوم» در نظر بگیرد که بزرگی‌ آن‌ها متناسب با بسامد تابش است. این کشفِ او را تحولی در خلاف جهت فیزیک کلاسیک، و آغاز راهی نوین در علم تلقی می‌کنند. اندازه‌گیری‌های توزیع بسامد تابش جسم سیاه، که ویلهلم‌ وین در سال ۱۸۹۳ آن را عملی ساخت؛ نشان داد که هرچه دما بالاتر می‌رود، مقدار قلۀ انرژی گسیل‌شده هم به‌طرف بسامدهای بالاتر میل می‌کند. این نکته را می‌توان به‌صورت تغییر رنگ تابشی مشاهده کرد که از جسم تابناک گسیل می‌شود. تابشی که در دمای کم از جسم تابناک گسیل می‌شود به هررنگ سرخ است، اما با افزایش دمای جسم، قلۀ انرژی گسیل شده به‌طرف بسامدهای بیشتر میل می‌کند و رنگ تابش به طرف زرد و سپس سفید گرایش می‌یابد. وین تلاش کرد قانون تابشی به دست آورد که انرژی گسیل‌شده را با بسامد و دما مرتبط سازد، ولی در سال ۱۸۹۶ به قانون تابشی دست یافت که منحصراً در بسامدهای زیاد اعتبار داشت. بعد از او، لرد ریلی به معادلۀ مشابهی دست یافت که برای تابش گسیل‌شده در دماهای کم معتبر بود. پلانک با ادغام این دو قانون تابش، به فرمولی دست یافت که برای انرژی تابشی مشاهده شده در هر دما و بسامد اعتبار دارد. دسترسی به این فرمول متضمن این فرض بود که انرژی تابشی را به‌صورت حاصل جمع تعدادی متناهی از واحدهای گسستۀ انرژی، با نام کوانتوم، در نظر بگیرند. انرژی هر کوانتوم را این معادله مشخص می‌کند: ε = hv، که درآن v بسامد تابش و h مقداری ثابت است. این مقدار ثابت را اکنون یکی از ثابت‌های بنیادی طبیعت می‌دانند و آن را ثابت پلانک می‌نامند. با ارتباط مستقیمی که بین انرژی تابش و بسامد آن فراهم شد، مشاهدۀ این‌که تابشی با انرژی بیشتر دارای توزیع بسامد بالاتری است توضیح‌پذیر ‌شد. نظر پلانک مبنی بر این‌که باید انرژی را نه به‌صورت موج، بلکه به‌صورت ذرات تقسیم ناپذیر در نظر گرفت، عقیدۀ پذیرفته شده مبنی بر موجی بودن تابش را نقض می‌کرد. طولی نکشید که این نظر انقلابی پذیرفته شد. آلبرت اینشتین در سال ۱۹۰۵ با استفاده از نظریۀ کوانتومی پلانک برای پدیدۀ فتوالکتریک توضیحی به‌دست داد. نیلس بور، فیزیک‌دان دانمارکی، در سال ۱۹۱۳ نظریۀ کوانتومی را با موفقیت‌ برای توضیح ساختار اتم به‌کار برد. این‌گونه ابتکارها در دهۀ ۱۹۲۰، هنگامی‌که ماهیت دوگانۀ موجی و ذره‌ای هم برای انرژی و هم برای ماده به‌روشنی نشان داده شد، به‌صورت دستگاه کامل مکانیک کوانتومی تکامل یافت. ثابت پلانک ثابتی بنیادی، با نماد h، است که از تقسیم انرژی یک کوانتوم تابش الکترومغناطیسی بر بسامد تابش آن به‌دست می‌آید.


✍ حمیده بابائی
تیم تحریریه انجمن علمی فیزیک گیلان


@GuilanPhysics

#تاریخ_علم

📆 ۱۳ مهر مصادف با 5 October

سالگرد فوت ویلیام لاسل

ویلیام لاسل ستاره شناس آماتور انگلیسی بود که با دارایی خود به ساخت یک رصدخانه در استارفیلد، نزدیک لیورپول پرداخت. او تلسکوپ 24 اینچی خود را ساخت و تجهیزات بخار محور را در آن تعبیه کرد. این تلسکوپ اولین تلسکوپ در اندازه‌ی خود بود که می‌توانست ردیابی ستاره‌ها را آسان سازد. لاسل تریتون، قمر نپتون و آریل و آمبریل از قمرهای اورانوس را کشف کرد. بعدتر لاسل یک تلسکوپ با قطر 48 اینچ با همان طراحی قبلی را ساخت و برای مشاهده‌ی آسمان بطور شفاف‌تر آن را به مالت برد.



✍ حمیده بابائی
تیم تحریریه انجمن علمی فیزیک گیلان


@GuilanPhysics