#تاریخ_علم

🗓 ۱۹ شهریور مصادف با 10 September

سالروز درگذشت جولیوس رابرت ترامپلر

رابرت جولیوس ترامپلر ستاره شناس سوئیسی - آمریکایی که در سال 1915 به ایالات متحده رفت و در رصدخانه لیک کار کرد. در سال 1922، با مشاهده خورشید گرفتگی، وی توانست نظریه نسبیت اینشتین را تأیید کند. او مطالعات گسترده‌ای روی خوشه‌های ستاره‌ای کهکشانی انجام داد. در حالی که هارلو شپلی، در سال 1918، فاصله تا مرکز راه شیری را 50000 سال نوری از ما تعیین کرد، تحقیقات ترامپلر آن را به 30000 سال نوری کاهش داد.


✍ حمیده بابائی
تیم تحریریه انجمن علمی فیزیک گیلان


@GuilanPhysics

#خبر

چگونه یک میدان مغناطیسی منجر به فوران خورشیدی می‌شود

@GuilanPhysics

#خبر

چگونه یک میدان مغناطیسی منجر به فوران خورشیدی می‌شود

فوران‌های خورشیدی، از جمله خروج جرم از تاج خورشیدی، از میدان مغناطیسیِ درونِ تاج خورشیدی تغذیه می‌کنند. چالشی که دانشمندان با آن مواجه هستند، ایجاد مکانیسمی برای تحریک این فوران‌هاست. بسیاری از مدل‌ها برای ایجاد فوران‌های خورشیدی از ساختار‌های پیچیده‌ی میدان مغناطیسی مانند طناب‌های پیچ خورده شار استفاده می‌کنند. اما ستاره‌شناس‌ها به ندرت چنین ساختارهایی را پیش از فوران در تاج خورشیدی مشاهده کرده‌اند.
چائویی جیانگ و همکارانش در موسسه فناوری هاربین در شنژن چین، از طریق سه مدلِ سه بعدی نشان داده‌اند که خطوط میدان مغناطیسی در یک پیکر‌بندی خاص در نزدیکیِ لکه‌های خورشیدی، می‌توانند یک فوران خورشیدی ایجاد کنند.
کار جیانگ و همکارانش مبتنی بر یک نظریه مربوط به سال 1980 است که نشان می‌دهد یک حلقه شار مغناطیسی که از دو طرف به لکه‌های خورشیدی سطح خورشید متصل است؛ می‌تواند ثبات تاج خورشیدی را مختل کرده و باعث ایجاد فوران شود. با استفاده از مرکز ابررایانه‌یِ ملی چین در تیانجین، محققان شبیه‌سازی‌ای را طراحی کردند که با جریان چرخشی آهسته‌یِ پلاسما در سطح خورشید همراه است.‌ آن‌ها متوجه شدند که حلقه‌های نعلی شکل شار مغناطیسی به سمت بیرون سطح خورشید حرکت می‌کنند در حالی که باقی حلقه‌ها به سطح خورشید متصل می‌مانند. این حلقه‌ها با قرار گرفتن در کنار هم ورقه‌هایی از جریان الکتریکی تشکیل می‌دهند. با نازک‌تر شدن این ورقه میدان الکتریکی، خطوط میدان به یکدیگر نزدیک شده و ناگهان به گونه‌ای تغییر شکل می‌دهند که انرژیِ مغناطیسی را به انرژی جنبشی تبدیل می‌کند. پروسه‌‌ای که طی آن انرژی مغناطیسی به انرژی جنبشی تبدیل می‌شود " اتصال مجدد" نام دارد. اتصال مجدد باعث فوران خورشیدی می‌شود. محققان یک طناب پیچ خورده از شار مغناطیسی را بلافاصله پس از وقوع فوران مشاهده کردند و این مشاهده این باور را که ایجاد آن پیش از فوران ضروری است را نقض می‌کند. با تحلیلِ دقیق‌تر، دانشمندان متوجه شدند انحنایی قوی در خطوط جدید میدان باعث ایجاد اثری تیر و کمان مانند می‌شود که باعث ایجاد یک کشش مغناطیسی قوی در خلاف جهت خورشید می‌شود. این نیروها وسیله‌ای کارآمد برای انتقال ذرات و تابش به فضا فراهم می‌کند.
محققان می‌گویند که دلیل موفقیت این شبیه‌سازی، حفظ اتصال یک حلقه شار پیچ نخورده به سطح خورشید تا زمان ایجاد یک صفحه جریان بود. نتایج این شبیه‌سازی می‌تواند به ایجاد یک مدل جهانی از فوران‌های خورشیدی بیانجامد و باعث دستیابی به درک بهتری از تاثیر این فوران‌ها بر آب و هوا شود.

✍ زهرا حبیب زاده
تیم تحریریه انجمن علمی فیزیک دانشگاه گیلان

@GuilanPhysics

#تاریخ_علم

🗓 ۲۱ شهریور مصادف با 12 September

زادروز ایرن ژولیو کوری

ایرن ژولیو کوری فیزیک‌دان و شیمی‌دان فرانسوی بود که به خاطر کشف رادیواکتیویته مصنوعی در سال ۱۹۳۵ جایزه نوبل شیمی را دریافت کرد. مادرش ماری کوری و پدرش پیر کوری هر دو فیزیک‌دان برجسته‌ای بودند. در سال ۱۹۳۴ ایرن و فردریک ژولیو توسط پرتو آلفا، آلومینیوم را بمباران کردند و نشان دادند با این عمل هسته‌ی آلومینیوم با انتشار یک نوترون به هسته‌ی فسفر تبدیل می‌شود؛ ولی فسفر به دست آمده رادیواکتیو بود و به انتشار پوزیترون ادامه می‌داد. آن‌ها در واقع رادیواکتیویته مصنوعی را کشف کرده بودند که باعث شد زوج ژولیو-کوری در 1935 جایزه نوبل شیمی را دریافت کنند.


✍ حمیده بابائی
تیم تحریریه انجمن علمی فیزیک گیلان


@GuilanPhysics

#تاریخ_علم

🗓 ۲۳ شهریور مصادف با 14 September

مشاهده امواج گرانشی

در 14 سپتامبر سال 2015، لایگو برای اولین بار امواج گرانشی را تشخیص داد، درست یک قرن بعد از پیش‌بینی آلبرت اینشتین.
لایگو این پیش‌بینی آلبرت اینشتین در نظریه عمومی نسبیتش را در نزدیکی صدمین سالگرد این نظریه تایید کرد. اعتقاد بر این است که این امواج گرانشی ناشی از یک رویداد فاجعه بار است که فاصله‌ی آن 1.3 میلیارد سال نوری از ما محاسبه شده است. وجود موج گرانشی یکی از عوارض ناوردایی لورنتز در نسبیت عام بشمار می‌رود. همچنین این باعث می‌شود که سرعت برهمکنش‌های گرانشی محدود باشد اما در فیزیک کلاسیک این‌گونه نیست. ردیابی امواج گرانشی در واقع دو نظریه مهم فیزیک و کیهان‌شناسی را ثابت کرده‌است؛ فرضیه‌ی نسبیت عام انیشتین که حدود صد سال پیش(۱۹۱۶) ارائه شد و نظریه دیگری به نام نظریه‌ی تورم کیهانی که در دهه‌ی هشتاد میلادی مطرح شد.


✍ حمیده بابائی
تیم تحریریه انجمن علمی فیزیک گیلان


@GuilanPhysics

#تاریخ_علم

🗓 ۲۴ شهریور مصادف با 15 September

زادروز مورای گِل مَن

مورای گل من از بزرگ ترین فیزیکدانان و دانشمندان قرن بیستم بوده که در 15 سپتامبر 1929 متولد شد. او به دلیل معرفی مفهوم کوارک، در سال ۱۹۶۹ موفق به کسب جایزه نوبل فیزیک شد و از این رو می‌توان او را پدر کوارک‌ها نامید. او در سال ۱۹۵۲ کار خود را در موسسه مطالعات هسته‌ای دانشگاه شیکاگو آغاز کرد و سپس عضو موسسه فناوری کالیفرنیا شد. وی در سال ۱۹۶۱ طرحی برای دسته‌بندی ذرات با برهمکنش‌ قوی که قبلا کشف شده بودند، پیشنهاد کرد. او فرض کرد ویژگی ذرات شناخته‌شده را می‌توان به کمک ذرات بنیادی‌تری توصیف کرد. گل من، این ذرات بنیادی را کوارک نامید که دارای شش نوع هستند. او به خاطر این کشف مهم خود در سال ۱۹۶۹، یعنی در سن ۴۰ سالگی موفق به کسب جایزه نوبل شد.


✍ حمیده بابائی
تیم تحریریه انجمن علمی فیزیک گیلان


@GuilanPhysics

#تاریخ_علم

🗓 ۲۷ شهریور مصادف با 18 September

زادروز ادوین مک‌میلان

ادوین متیسون مک‌میلان فیزیک‌دان آمریکایی بود که در سال ۱۹۴۰ در بمباران اورانیوم با نوترون، عنصر نپتونیوم، نخستین عنصر فرا اورانیوم را کشف کرد. او در سال ۱۹۵۱ همراه گلن سیبورگ به سبب کشف عناصر فرا اورانیوم و تحقیق در این زمینه به جایزۀ نوبل شیمی دست‌ یافت. در سال ۱۹۴۳، برای برطرف‌کردن محدودیت‌های سیکلوترون، نخستین شتاب‌دهندۀ ذرات، راه‌حلی ‌یافت. حدود بیست سال بعد به سبب ابداع این روش، به همراه وِکسلر به جایزۀ صلح اتم دست یافت.



✍ حمیده بابائی
تیم تحریریه انجمن علمی فیزیک گیلان


@GuilanPhysics

#تاریخ_علم

🗓 ۲۸ شهریور مصادف با 19 September

سالروز درگذشت چستر کارلسون

چستر کارلسون فیزیک‌دان و مخترع، ۸ فوریه ۱۹۰۶ در سیاتل به دنیا آمد. او همچون هزاران نفر دیگر در آرزوی اختراع چیزی بنیادی و ماندگار بود. کارلسون برای رسیدن به این هدف در مؤسسه فناوری کالیفرنیا ثبت‌نام کرد؛ اما اختراعات اولیه او چیزهای قابل اعتنایی نبودند. کارلسون به بیماری التهاب مفاصل دچار بود.
وی در بخش ثبت یک کارگاه الکترونیکی کار می‌کرد و به خاطر بیماری التهاب مفاصل، تهیه رونوشت از نمونه‌های طرح‌ها برایش مشکلی عمده بود. به همین دلیل به فکر اختراع دستگاهی افتاد؛ دستگاهی که یکی از کاربردی‌ترین اختراعات بشر به حساب می‌آید. او دستگاه کپی را اختراع کرد.
در سال 1947 میلادی شرکت «هالوید» از «رُچستر» در نیویورک که متوجه اهمیت این اختراع شده بود، پروانه این طرح را صادر کرد و میلیون‌ها دستگاه از روی اختراع او ساخت.


✍ حمیده بابائی
تیم تحریریه انجمن علمی فیزیک گیلان


@GuilanPhysics

#تاریخ_علم

🗓 ۲۹ شهریور مصادف با 20 September

اتمام ماموریت کاوشگر دیپ ایمپکت

فضاپیمای دیپ ایمپکت ناسا با بیش از یک دهه فعالیت اکتشافی، تنها فضاپیمایی است که بیشترین مسافت را برای شکار دنباله‌دارها طی کرده است. تاکنون این فضاپیما موفق شده از دو دنباله‌دار بازدید و تصاویر زیادی به زمین ارسال کند. از دیگر مأموریت‌های این فضاپیما می‌توان به شکار سیاره‌های فراخورشیدی و بررسی جوّی آن‌ها اشاره کرد. دیپ ایمپکت کمک زیادی به کشف آب روی ماه کرد و به عنوان ایستگاهی بازپخش برای مجموعه آزمایش‌های اینترنتی میان‌سیاره‌ای از آن استفاده شد.
سرانجام در 8 ‌آگوست 2013 ارتباط ناسا با فضاپیمای دیپ ایمپکت قطع شد. گروه دیپ ایمپکت متأسفانه در آن مرحله، هنوز موفق نشده بود تصاویر دنباله‌دار ISON را دریافت کند. اپراتورهای مأموریت پس از قطع ارتباط، چند هفته برای ارسال دستور و فعال‌سازی مجدد سیستم‌های دیپ ایمپکت تلاش کردند. مشکلی در زمان‌بندی کامپیوتری باعث قطع کنترل جهت‌گیری فضاپیما در فضا شده بود. درنتیجه، موقعیت آنتن‌های رادیویی و آرایه‌های خورشیدی این فضاپیما دچار مشکل شد و برقراری ارتباط و تولید توان را دشوار کرده بود. به این ترتیب در این روز پژوهشگران تشخیص دادند راهی برای بازیابی کنترل این فضاپیما وجود ندارد و از‌دست‌رفتن کامل این مأموریت را اعلام کردند.


✍ حمیده بابائی
تیم تحریریه انجمن علمی فیزیک گیلان


@GuilanPhysics

#تاریخ_علم

🗓 ۳۰ شهریور مصادف با 21 September

زادروز دونالد گلایزر

دونالد آرتور گلایزر فیزیک‌دان آمریکایی بود که به سبب اختراع اتاقک حباب در ۱۹۵۲، برای آشکارسازی ذرات بنیادی پرانرژی، به جایزۀ نوبل فیزیک ۱۹۶۰ دست‌یافت. او در کلیولند، واقع در اوهایو، زاده شد. در انستیتو فناوری کِیس و سپس در انستیتو تکنولوژی کالیفرنیا درس خواند. در ۱۹۵۷، استاد دانشگاه میشیگان شد و در ۱۹۵۹، به دانشگاه کالیفرنیا رفت. او در اوایل دهۀ ۱۹۶۰، از فیزیک دست کشید و به زیست‌شناسی مولکولی روی‌آورد.


✍ حمیده بابائی
تیم تحریریه انجمن علمی فیزیک گیلان


@GuilanPhysics

#تاریخ_علم

🗓 ۳۱ شهریور مصادف با 22 September

زادروز سال پرلموتر
(22 سپتامبر 1959)
سال پرلموتر اخترفیزیکدان آمریکایی آزمایشگاه ملی لارنس برکلی و استاد فیزیک دانشگاه کالیفرنیا برکلی می‌باشد. او یکی از اعضای آکادمی هنر و علوم آمریکا است و در سال ۲۰۰۳ به عنوان همکار انجمن پیشبرد علوم آمریکا انتخاب شد. او همچنین از اعضای آکادمی ملی علوم می‌باشد. او به دلیل ارائه شواهدی از شتاب در انبساط جهان همراه آدم ریس و برایان اشمیت برنده جایزه شاو در سال ۲۰۰۶ و جایزه نوبل فیزیک در سال ۲۰۱۱ شد.


✍ حمیده بابائی
تیم تحریریه انجمن علمی فیزیک گیلان


@GuilanPhysics

#تاریخ_علم

📆 ۱ مهر مصادف با 23 September

کشف سیاره نپتون

جان کاوچ آدامز از سال ۱۸۴۱ به تحقیق و محاسبه درباره سیاره مجهول که فراتر از اورانوس وجود دارد پرداخت. سرانجام محاسباتش را در سپتامبر سال ۱۸۴۵ با اخترشناس مشهور سِر جورج بیدل ایری در میان گذاشت؛ آدامز از ایری خواسته بود به جستجوی این سیاره در آسمان بپردازد، اما آن ها موفق به کشف نپتون نشدند. در همین هنگام ستاره‌شناس فرانسوی اوربن ژان ژوزف لو وریه به محاسبه‌ی سیاره‌ی مجهول در آسمان پرداخت. سپس محاسباتش را همراه با نامه‌ای به یوهان گاله معاون رصدخانه برلین فرستاد و از او خواست هر چه زودتر به جستجوی این سیاره در آسمان بپردازد. نامه روز ۲۳ سپتامبر سال ۱۸۴۶ به گاله رسید. او همان شب تلسکوپش را به سوی آسمان برد و سیاره را با یک درجه اختلاف نسبت به نقطه‌ی پیشنهاد شده توسط لووریه در آسمان مشاهده کرد.


✍ حمیده بابائی
تیم تحریریه انجمن علمی فیزیک گیلان


@GuilanPhysics

#تاریخ_علم

📆 ۲ مهر مصادف با 24 September

سالگرد فوت هانس گایگر

هانس گایگر فیزیک‌دان آلمانی، و سازندۀ شمارشگر گایگر بود که از سال ۱۹۰۶ تا ۱۹۱۲ در دانشگاه منچستر انگلستان، در زمینۀ پرتوزایی با ارنست رادرفورد کار می‌کرد. در سال ۱۹۰۸ آنان دستگاهی طراحی کردند که ذرات آلفا را آشکارسازی و شمارش می‌کرد. ذرات آلفا ذرات باردار مثبتی‌اند که در جریان واپاشی پرتوزا تولید می‌شوند.
در سال ۱۹۲۸ گایگر با همکاری والتر مولر نوع حساس‌تری از همان شمارشگر را ساخت که می‌توانست همۀ انواع تابش‌های یوننده را آشکارسازی کند. موضوعات مطالعاتی گایگر در زمانی‌که با رادرفورد کار می‌کرد عبارت‌ بودند از یافتن ارتباط ریاضی بین مقدار پراکندگی آلفا و وزن‌ اتمی، یافتن ارتباط میان بُرد ذرۀ آلفا و سرعت آن، بررسی فراورده‌های فروپاشی اورانیوم، یافتن ارتباط میان بُرد ذرۀ آلفا و ثابت واپاشی. از سال ۱۹۳۱ به بعد، گایگر عمدتاً در زمینۀ ‌تابش کیهانی پژوهش می‌کرد.


✍ حمیده بابائی
تیم تحریریه انجمن علمی فیزیک گیلان


@GuilanPhysics

#تاریخ_علم

📆 ۴ مهر مصادف با 26 September

زادروز کریستوفر هانستین

کریستوفر هانستین از اخترشناسان و فیزیکدانان نروژی بود که به دلیل تحقیقات خود در زمینه زمین-مغناطیس مشهور است. در سال 1701، ادموند هالی نقشه‌ای از انحرافات مغناطیسی را منتشر کرده بود و این موضوع توسط الکساندر فون هومبولت، ژان شارل د بوردا، ژوزف لویی گیلوساک و دیگران نیز مورد مطالعه قرار گرفت. هانستین نیز اطلاعات موجود را جمع آوری کرد و همچنین سفری به سیبری انجام داد؛ جایی که اندازه گیری‌های زیادی را برای اطلسِ قدرت مغناطیسی و انحراف انجام داد.


✍ حمیده بابائی
تیم تحریریه انجمن علمی فیزیک گیلان


@GuilanPhysics

#تاریخ_علم

📆 ۵ مهر مصادف با 27 September

پرتاب فضاپیمای اسمارت-1

اسمارت-1 یک ماهواره آژانس فضایی اروپا با طراحی سوئدی بود که در مدار ماه حرکت می‌کرد. راه‌اندازی این برنامه در تاریخ 27 سپتامبر 2003 در ساعت 23:14 UTC از پایگاه فضایی گویان در کورو، گویان فرانسه آغاز گردید که طی آن اسمارت-1 سوار بر موشک اریان5 پرتاب شد. کاوشگر «اسمارت-1» بامداد یکشنبه 3 سپتامبر در ساعت 05:42 به وقت گرینویچ به یک دشت آتشفشانی در سطح ماه برخورد کرد.
این کاوشگر با سرعت 7200 کیلومتر در ساعت به سطح ماه برخورد کرد و تلسکوپ‌های زمینی این برخورد را ثبت کردند. «اسمارت-1» درحالی که به طرف «دریاچه اکسلنس» کره ماه شیرجه می رفت همچنان به ارسال تصاویر به زمین ادامه می‌داد. این کاوشگر همچنین نقشه دقیقی از ترکیبات شیمیایی ماه تهیه کرده تا به نظریه‌های مربوط به نحوه پیدایش تنها قمر زمین کمک کند.


✍ حمیده بابائی
تیم تحریریه انجمن علمی فیزیک گیلان


@GuilanPhysics

#تاریخ_علم

📆 ۷ مهر مصادف با 29 September

زادروز جیمز واتسون کِرونین

جیمز واتسون فیزیکدان آمریکایی بود که در سال ۱۹۸۰، با وال فیچ، به‌سبب تحقیقاتشان در زمینۀ فیزیک ذرات، به جایزۀ نوبل فیزیک دست‌یافت. آن‌ها برای نخستین بار روشن ساختند هنگامی که بعضی ذرات از حالت ماده به پادماده تغییر حالت می‌دهند، نامتقارنی چپ ـ راست همواره پایسته نمی‌ماند. کشفی که فیچ و کرونین به سبب‌ آن به جایزۀ نوبل دست‌ یافتند؛ نخستین‌ بار در سال ۱۹۶۴ منتشر شد و در همان زمان هم خبری تکان‌دهنده در حوزۀ فیزیک ذرات بود. کشف آن‌ها بر بحث‌های تقارن طبیعت اثرگذار بوده است. کرونین در شیکاگو، واقع در ایلینوی، زاده شد. در دانشگاه متُدیست جنوبی و در دانشگاه شیکاگو درس خواند. از سال ۱۹۵۸ تا سال ۱۹۷۱، در دانشگاه پرینستون کار می‌کرد که از ۱۹۶۵ به بعد، در آن‌جا مقام استادی داشت. در ۱۹۷۱، استاد دانشگاه شیکاگو شد.



✍ حمیده بابائی
تیم تحریریه انجمن علمی فیزیک گیلان


@GuilanPhysics

#تاریخ_علم

📆 ۸ مهر مصادف با 30 September

زادروز نویل فرانسیس مات

نویل فرانسیس فیزیک‌دان انگلیسی بود که در زمینۀ خواص الکترونی فلزات، نیم‌رساناها، و مواد نابلورین تحقیق می‌کرد. به‌سبب نقشی که در شناسایی ساختار الکترونی سامانه‌های مغناطیسی بی‌نظم داشت، در سال ۱۹۷۷ به جایزۀ نوبل فیزیک دست یافت. در سال ۱۹۶۲ لقب "سِر" گرفت. در لیدز زاده شد و در کالج سنت جان در دانشگاه کیمبریج درس خواند. علاوه‌ بر مقالات علمی متعدد، زندگی‌نامه‌اش را با عنوان "عمری در خدمت علم" و کتاب دیگری را با عنوان "آیا دانشمندان می‌توانند اعتقاد داشته باشند؟" منتشر کرد.
مطالعات آغازین مات، در زمینۀ دررفتگی‌ها و نقص‌های دیگر ساختارهای بلورین بود.
او برای اولین‌بار دربارۀ فرآیند نورگیری فیلم عکاسی نظریۀ جامعی عرضه کرد. با همکارانش ویژگی‌های الکتریکی خاصی را در نیم‌رساناهای شیشه‌ای کشف کرد و قوانین بنیادی حاکم بر رفتار مواد مرتبط با آن نیم‌رساناها را به‌دست آورد. براثر تحقیقات او سلول‌های فتو ولتایی کارآمدتری ساخته شدند و ظرفیت حافظه‌های رایانه‌ای افزایش یافتند.


✍ حمیده بابائی
تیم تحریریه انجمن علمی فیزیک گیلان


@GuilanPhysics

📌 انجمن علمی فیزیک دانشگاه گیلان برگزار می‌کند.

💢اولین سمینار مجازی گروه فیزیک در سال تحصیلی جدید

🔹 موضوع سمینار:
مکانیک کوانتومی ابرتقارنی نامتعارف

🎙 سخنران:
جناب دکتر امین ناصری
(عضو دانشکده فیزیک و الکترونیک دانشگاه مرکزی جنوبی چانگشا، چین)

🗓 تاریخ برگزاری:
چهارشنبه ۱۴ مهر ۱۴۰۰

⏰زمان:
ساعت ۱۶ الی ۱۸

🔸 برگزاری سخنرانی به صورت آنلاین در محیط اسکای روم مى‌باشد.

🔗 لینک شرکت در برنامه

-------------------------------------
🔸 ارتباط با ما:
🆔 @guilanphysics

🔸 صفحه ما در اینستاگرام:
🆔 Guilanphysics

-------------------------------------
#سمینار
#سمینار_مجازی


@Guilanphysics