به منظور پاسخ به این سوال به مقایسه توام سه نرمافزار مطلوب و پرکاربرد آماری یعنی SPSS، Minitab و GraphPad Prism میپردازیم.
جهت شروع نوشتار از اینجا آغاز میکنم که 👇
جهت شروع نوشتار از اینجا آغاز میکنم که 👇
همانگونه که میدانید تحلیلهای آماری به دو دسته کلی توصیفی و استنباطی، تقسیم میشود. از تحلیلهای توصیفی شروع میکنیم.
تحلیلهای توصیفی خود دارای سه بخش زیر است.
🔸 آمارهها مانند میانگین، انحراف معیار، چولگی و ....
🔸 جداول آماری شامل دو دسته جداول فراوانی و توافقی
🔸 گرافها و نمودارها که انواع بسیار متنوعی دارند.
🔸 آمارهها مانند میانگین، انحراف معیار، چولگی و ....
🔸 جداول آماری شامل دو دسته جداول فراوانی و توافقی
🔸 گرافها و نمودارها که انواع بسیار متنوعی دارند.
هنگامی که میخواهید آمارههای آماری به دست بیاورید، چندان تفاوتی نمیکند از کدام نرمافزار استفاده کنید. هر سه خوب هستند. با این حال چون در این نوشتار میخواهیم رتبهبندی و مقایسه کنیم، مقامهای اول تا سوم این سه نرمافزار به صورت زیر ردهبندی میشود.
1- SPSS
2- Minitab
3- GraphPad
1- SPSS
2- Minitab
3- GraphPad
اما هنگامی که میخواهید جداول آماری به دست بیاورید مانند جدول فراوانی که شامل تعداد و درصد در هر گروه است و یا جداول توافقی و چندبعدی که تاثیر فراوانی همزمان چند Variable را روی هم نشان میدهد، مقام اول تا سومی وجود ندارد. SPSS اول است و بقیه هیچم. Minitab و Prism حرفی برای گفتن در این زمینه ندارند. پس
1- SPSS
1- SPSS
اما درباره رسم انواع گراف و نمودارهای آماری. رقابت بسیار نزدیک است. گراف پد با ارایه ورژن جدید 8 خود، میتواند بهتر از بقیه باشد. با Prism میتوانید نمودارهای فراوانی رسم کنید و هرگونه که دوست دارید آنها را ویرایش کنید. Minitab نیز در این زمینه بسیار عالی است. Minitab حتی تعداد نمودارهایی که رسم میکند از Prism نیز بیشتر است، اما تنها نقطه ضعف آن عدم ویرایش مطلوب و دلخواه گراف نهایی رسم شده، توسط کاربر است. SPSS حتی در ورژن 25 جدید آن، به دلیل امکانات کمی که بر روی گراف رسم شده جهت ویرایش قرار داده است، چندان مطلوب نیست. خُب، در زمینه رسم نمودارها، مقامها اینگونه تقسیم میشود.
1- GraphPad
2- Minitab
3- SPSS
1- GraphPad
2- Minitab
3- SPSS
نکتهای که در این زمینه وجود دارد این است که نمیتوان خود را صرفاً به آموختن و کار با فقط یک نرمافزار آماری محدود کرد. هنگامی که میخواهید در مطالعه و تحقیق خود، یافتهها و دادهها را مورد ارزیابی و آزمون قرار دهید، پیشنهاد میشود از چند نرمافزار و آن هم هر یک در جای خود، استفاده کنید.
اما درباره تحلیلهای استنباطی موضوع به دلیل گستردگی تحلیلهای استنباطی، کمی پیچیدهتر است. در روزهای آینده در این باره مطلب خواهم نوشت.
🔆 درباره ردهبندی نرمافزارهای SPSS، Minitab و GraphPad Prism در زمینه ارایه تحلیلهای استنباطی میتوان بیان کرد که
تحلیلهای استنباطی با وجود تمام گستردگی آنها در دو بخش و مفهوم کلی "مقایسه" و "ارتباط" قرار میگیرند.
از تحلیلهای مقایسهای شروع میکنیم. این آزمونها در روش اجرا به دو دسته پارامتری و ناپارامتری تقسیمبندی میشوند که البته فقط در اجرای نرمافزاری با هم فرق میکنند و ماهیت Compare این دو تفاوتی با یکدیگر ندارد.
آزمونهای مقایسهای (چه پارامتری و چه ناپارامتری) هنگامی مورد استفاده قرار میگیرند که بخواهیم یک، دو و یا چند گروه و Variable را با یکدیگر مورد مقایسه و بررسی همانندی قرار دهیم. این مقایسه میتواند فقط با یک عدد، مقایسه میانگینها، نسبتها، واریانسها و یا سایر آمارهها با یکدیگر باشد. آزمونهای یکطرفه، دوطرفه، سهطرفه و حالتهای پیچیده Kطرفه زمانی استفاده میشود که بخواهیم این مقایسات را به صورت توام و همزمان بر روی یکدیگر انجام دهیم. T Testها و ANOVAها از جمله تحلیلهای مقایسهای هستند.
خُب، حال بیایید نرمافزارها را با یکدیگر ارزیابی کنیم.
بدون جانبداری باید گفت در این زمینه گراف پد عالی کار میکند و نقصی نمیتوان به کار آن وارد کرد. آزمونهای مقایسه در گراف پد همگی به ترتیب در جای خود قرار گرفتهاند. نرمافزار بر مبنای نحوه ورود دادهها، بهترین پیشنهاد انجام تحلیل مقایسهای را ارایه میکند.
بدون جانبداری باید گفت در این زمینه گراف پد عالی کار میکند و نقصی نمیتوان به کار آن وارد کرد. آزمونهای مقایسه در گراف پد همگی به ترتیب در جای خود قرار گرفتهاند. نرمافزار بر مبنای نحوه ورود دادهها، بهترین پیشنهاد انجام تحلیل مقایسهای را ارایه میکند.
نرمافزار SPSS نیز در این زمینه خوب است و میتوان بسیاری از تحلیلهای مقایسهای را با آن انجام داد. اما من Minitab را که به شدت ماهیت آموزشی دارد، بیشتر از SPSS ترجیح میدهم. Minitab حتی آزمون خیلی قدیمی Z-Test را هم انجام میدهد. آزمونی که حتی گراف پد نیز آن را فراموش کرده است.
به هر حال به نظر من برای کسب مقام اول بین GraphPad و Minitab رقابت شدیدی وجود دارد. با کمی ارفاق برای گراف پد میتوان نرمافزارهای آزمونهای مقایسهای را اینگونه ردهبندی کرد
1- GraphPad Prism
2- Minitab
3- SPSS
1- GraphPad Prism
2- Minitab
3- SPSS
اما درباره تحلیلهای ارتباط سنجی و آزمونهای برهمکنش و تاثیرگذاری. اینجا با طیف وسیعی از تحلیلها روبهرو هستیم.
از تحلیلهای همبستگی تا رگرسیونی، سری زمانی، PCA، آنالیزهای روند، تحلیلهای اکتشافی، کاپا، اندازههای توافق، تحلیل عاملی، خوشهبندی، تحلیل ممیزی، طرح آزمایشات و ....
من به چهار روش پرکاربرد یعنی همبستگی، رگرسیون، طرح آزمایشات و سری زمانی اشاره میکنم.
از تحلیلهای همبستگی تا رگرسیونی، سری زمانی، PCA، آنالیزهای روند، تحلیلهای اکتشافی، کاپا، اندازههای توافق، تحلیل عاملی، خوشهبندی، تحلیل ممیزی، طرح آزمایشات و ....
من به چهار روش پرکاربرد یعنی همبستگی، رگرسیون، طرح آزمایشات و سری زمانی اشاره میکنم.
در زمینه تحلیلهای همبستگی و یافتن عدد ضریب تعیین، SPSS مناسبترین است. Minitab خوب و GraphPad نیز تازهکار است. پس
1- SPSS
2- Minitab
3- GraphPad Prism
1- SPSS
2- Minitab
3- GraphPad Prism
اما درباره موضوع بسیار مهم تحلیلهای رگرسیونی. رگرسیون به دو دسته اصلی خطی و غیرخطی گروهبندی میشود. ما در ارایه تحلیلهای رگرسیونی به دنبال یافتن معادله ریاضی جهت نحوه تاثیر Variableها بر روی یکدیگر و البته پیشبینی Predict آینده هستیم.
اگر میخواهید مدل رگرسیونی خطی به دست آورید، Minitab فاصله زیادی با نرمافزارهای دیگر دارد. همیشه به دوستان توصیه میکنم وقتی میخواهید یک مدل خطی به دست آورید، فقط نام Minitab را به ذهن خود بسپارید. این نرمافزار دوستداشتنی حتی میتواند دادههای خیلی بد را با یک مدل عالی، معادلهبندی کند. البته اگر کار کردن با آن را بیاموزید. SPSS نیز در این زمینه خیلی باتجربه است. اما خُب، به پای Minitab نمیرسد. GraphPad نیز راه طولانی دارد تا بتواند در زمینه تحلیلهای رگرسیون خطی صاحبنظر شود. پس در بخش رگرسیون خطی داریم
1- Minitab
2- SPSS
3- GraphPad Prism
1- Minitab
2- SPSS
3- GraphPad Prism