تریلر Star Atlas رو که حدود یکسال پیش منتشر شد بخاطر دارید؟میتونید به کانال یوتیوبشون سر بزنید و کاری رو که با این میزان از پول در این مدت انجام دادند ببینید . اگر ادعا کنم در بهترین حالت نهایتا بین 10-20 هزار دلار برای چیزی که نشون دادن هزینه شده و یکهفته کار مفید انجام شده، اغراق نکردم. و این تازه بیشتر از چیزیه که 99 درصد پروژه های گیمینگ دیگه ارائه دادن و این قرار بود یکی از بهترین پروژه ها باشه و هایپ زیادی هم داشت.(البته صرفا در کامیونیتی کریپتو ، تو جامعه گیمینگ از همون روزهای اول خود اینکه افراد همچین چیزی رو باور کردن باعث واکنش و تولید محتوای طنز زیادی در این زمینه شد)در هرصورت به نظر من در وضعیت فعلی بازی AAA و حتی AA از رنج منابع تمام تیم های این حوزه خارجه. به نظر من بازی های کوچک که اجازه تمرکز بر روی گیم دیزاین و کار اضافی که بر روی سیستم اقتصادی داخل بازی نیازه میتونند شانس خوبی برای موفقیت داشته باشند مشروط به یک موضوع :
در ابتدا یک محصول اولیه سرگرم کننده که بدون انگیزه اقتصادی قادر به جذب پلیر باشه وجود داشته باشه و سپس عناصر مالی بهش اضافه بشن. ساده بگم : اول بازی خوب بعد توکن.

مدل مالی Nervos Network ساختار جالب و تقریبا منحصر به فردی داره. این مدل که بر اساس CKByte (توکن نیتیو شبکه یا CKB) طراحی شده اجازه میده تا علاوه بر تامین امنیت و پرداخت فی و پرداخت هزینه برای پردازش اطلاعات برای ذخیره سازی اطلاعات State و دارایی های مختلف نیز هزینه پرداخت شود که در ازای هر توکن CKB میتوان یک بایت اطلاعات رو در فضاهایی به اسم Cell ذخیره کرد که در انتهای زمان rent از روی فضا برداشته میشود
اما مزیت های این سیستم چیست؟
اول اینکه در بلندمدت از ذخیره سازی زیاد و غیربهینه اطلاعات زیاد و غیرمفید و افزایش تدریجی اون جلوگیری میشه اما مهمتر از اون چون طراحی سیستم CKB با بر خلاف پروتکل های دیگه ذهنیت ذخیره دارایی های مختلف شکل گرفته این مکانیزم باعث میشود که با افزایش مقدار ارزش دارایی های ذخیره شده بر روی شبکه ارزش CKB و تقاضا برای فضای دخیره سازی بر روی شبکه با افزایش موجه شود و این موضوع نهایتا باعث افزایش امنیت شبکه و تطبیق سطح امنیت با دارایی های ذخیره میشود و از ایجاد مشکل Heavy asset problem (عدم تطبیق امنیت شبکه و دارایی ها) جلوگیری میکند. مدل توزیع و پاداش CKB نیز مشابه بیتکوین از سیکل های Halving چهارساله با یکسری تغییرات جزئی استفاده میکنه(Secondary issuance+base issuance)
برای مطالعه بیشتر و توضیحات دقیق در مورد سیستم اقتصادی و ریاضیات شبکه Nervos Network میتونید اینجارو مطالعه کنید
(مسئله جالبی که تا اینجا مشهود بوده اینه که به دلیل نامشخصی طراحان پروتکل هایی که از مدل Utxoو هم خانواده هاش استفاده میکنن به طور نسبی علاقه بیشتری به طراحی سیستم های Robust و پایدار و اولویت قرار دادن امنیت دارند و بجای مانور بر روی قابلیت هایی مثل سرعت بسیار زیاد و بالا بردن اعداد و ارقام بر روی ماهیت اقتصادی شبکه تمرکز میکنند و میشه گفت یک نوع نگاه محتاطانه و conservative به طراحی پروتکل دارند)

Kyle samani ( Multicoin Capital)

با جمله معروف " کی گفته اولویت باید امنیت باشه؟ از نظر من سرعت مهمتره" (از سرمایه گذاران اصلی سولانا) در حال امضای قرارداد Aptos

همونطور که قبلا گفتم در مورد سرویس هایی مانند Tornado cash اصولا چیزهایی مانند تحریم و... موضوعیت خاصی نداره و همین حالا هم همه میتونند از این سرویس استفاده کنند نکته قابل توجه در این بین فقط فشار بیشتر به خدمات متمرکز بر روی اتریوم مثل Usdc هست که احتمالا توجه رو به خدمات غیرمتمرکز و امن جلب کنه که ممکنه در ادامه نهادهای قانونی با دیدن بی نتیجه بودن این روش ها در بلندمدت رو به پیدا کردن روش های بیشتر برای کنترل و سانسور مثل فشار بیشتر به تامین کنندگان node مثل Infura بیارند که احتمالا افراد بیشتری رو به اجرای Node شخصی مجاب خواهد کرد در هر صورت استیبل کوین های سفت و محکمی مثل Lusd و Dai وجود دارند که در مورد Lusd حتی پشتوانه Usdc هم نداره و کاملا Eth-backed هست بنابرین در این موارد تنها اهرم فشار ممکن میتونه بر روی موارد زیرساختی مانند تامین کنندگان نرم افزاری و کلاینت و... مانند اون باشه.

اگر دوست داشتین این اکانت توییترم رو داشته باشید
https://twitter.com/0xwhanod?t=iDDuTNx7dq1n4rf0_1K9cw&s=09
فعلا هیچی نیست داخلش ولی قراره ازش استفاده کنم و محتوای مربوط به Web3 داشته باشه
(احتمالا توییت فارسی نخواهم زد)

یه نکته که کمتر بهش توجه میشه : صحبت کردن اکانت های "ماکسیمالیست" و امثال اون با مضامینی مثل : خب این بازار خرسی ثابت کرد هیچ چیز غیرمتمرکز نیست و گوش به فرمان دولت هستن و.. در واکنش به بلاک شدن آدرسها از روی رابط کاری پلتفرمهایی مانند Aave فرمی از سواستفاده از اطلاعات کم افراد و در یک حالت بدبینانه شیادی هوشمندانه هست.
چرا؟ افرادی که متوجهند که بلاک شدن فقط روی فرانت اند بوده توجهی نمیکنند و با دیدن اینجور مطالب میگن خب منظورش همون فرانت انده دیگه فقط یادش رفته بنویسه(یادش نرفته و عمدی هست )
اما مخاطب هدف اینحور مطالب عمدتا افراد بی اطلاع هست که قبلا چیزهایی به طور کلی شنیده بلاکچین قابل سانسور نیست و.. با دیدن اینجور پستها در فضای مجازی میگه خب پس دروغ بود و هرکاری بخوان میتونن انجام بدن.
اتفاقا چیزی که به خوبی این سیکل بازار نشون داد اینه که ادعاهای ازادی خواهانه اکانت های "بیتکوین ماکسیمالیست" بر روی فضای مجازی تبدیل به تلاش برای رگولیت کردن اتریوم شد و ژست "فون هایک ،ازادی،عدم تمرکز" دیر یا زود به "اینا کلاهبردارن و بالاخره دارن از مردم سو استفاده میکنن ، هرجایی قانون خودشو داره" تبدیل خواهد شد.
(برای شفاف سازی : از ابتدا بدیهی بود که فرانت اند هر پلتفرم Web3 مجبور به پیروی از قوانین حکومت کشور خودش هست و مشخص هست که هر لحظه میتونن دسترسی هر شخصی رو منع کنن و تنها چیز غیرقابل سانسور خود کانترکت هست که به صورت دستی برای همه قابل دسترسی هست)

رشته توییت من در مورد اهمیت استیبل کوین LUSD و Liquity

https://twitter.com/0xwhanod/status/1559911536721891330?t=po9peKrvmMVRHAb2coiZpQ&s=19

پلتفرم Token Unlocks که در حیطه توکنومیکز و برنامه آزادسازی توکن ها به تازگی شروع به کار کرده و فعلا دیتای توکن های زیادی رو نداره و در حال افزایش تعدادشون هست اما پایه سرویس خوب به نظر میرسه و ظاهرا در حال طی کردن مسیر درستی هستند . به هرحال یکی از ویژگی های جذابی که ارائه میده امکان مقایسه اطلاعات توکنومیکز آنچین و مقایسش با توکنموکیز ذکر شده در white paper هست که قابلیت بسیار مفیدی هست و خیلی کارهارو راحت میکنه
میتونید از اینجا این سرویس رو امتحان کنید:

https://token.unlocks.app/

دیروز Trader Joe  که بر روی Avalanche قرار داره ورژن جدیدی از Amm خودش رو منتشر کرد که ورژن ارتقایافته Uniswap v3  محسوب میشه و قابلیت  های قابل توجهی به سیستم نقدینگی Uniswap اضافه کرده
وایت پیپرش رو اینجا اپلود میکنم  و بعدا بیشتر در موردش صحبت میکنم.

در مورد این سایت هم بسته به شرایط ممکنه ترجیح بدید از
https://tokenomics.moonfire.com/
یا
https://vestlab.io/
استفاده کنید.

اخیرا طی صحبتی که با Tokenomics Dao انجام دادم قرار شد تا یک مقاله به عنوان Proof of work از بررسی توکنومیکز یک پروژه دلخواه انجام بدم تا بعدا به عنوان Contributor در اونجا فعالیت کنم ، طی این پروسه فریم ورک بررسی توکنومیکز اونهارو دیدم و به نظرم مسیر مناسبی برای بررسی کلی ساختن که میتونه برای بررسی های مستقل این جنبه پروژه ها مفید باشه
مرحله اول فریم ورک اماده سازی Research Doc و داکیومنت اولیه تحقیق هست که پیوست کردم و میتونید موارد کلی که برای بررسی توکنومیکز یک پروژه نیازه و سوالاتی که باید جواب داده بشه رو ببینید
در مورد مراحل بعدیش هم به مرور صحبت میکنم.

در بررسی  سیستم های اقتصادی Web3 عبارات Value Creation و Value Capture رو زیاد میشنویم (تولید ارزش و تسخیر/تجمیع ارزش) که یکی از مبانی بررسی و فکر کردن به  بهینگی  کسب و کارها و دیزاین های اقتصادی داخل و خارج از فضای Web3 هست
اگر این مفاهیم تا حدی براتون گنگ هست لینک های زیر  میتونن به شفاف سازی این مفاهیم  کمک کنند :

https://link.medium.com/pFDmvrH3Rsb

https://medium.com/evergreen-business-weekly/why-value-capture-is-the-most-important-business-idea-you-haven-t-read-enough-about-c035c657d091

https://youtu.be/5_0dVHMpJlo

https://hbr.org/2014/10/capture-more-value

در باب مالیات :

https://youtu.be/fasTSY-dB-s

یکی از مهمترین  پیشرفتهایی که  در زمینهGovernance در سالهای اخیر شکل گرفته veToken ها هستند.(Voter Escrowed) این نوع توکن ها که اولین بار توسط پروتکل curve معرفی شدند امکان همسو شدن انگیزه های بازیگران و موجودیت های مختلف در یک پروتکل رو میدادند و توکن های گاورننس رو از بی ارزشی مطلق نجات میدادند، علاوه بر این مشکل بزرگی که در زمینه گاورننس وجود داشت قابل فروش بودن توکن ها به صورت آنی بعد از استفاده از اونها برای رای دهی بود، به اینصورت که از توکن های گاورننس استفاده میشد تا مواردی رو تصویب کنند که سود  و انگیزه های کوتاه مدت  خودشون رو تامین کنند و در دراز مدت برای پروتکل آسیب زا باشه.
مدل veToken این مشکل رو با ایجاد انگیزه های بلند مدت از بین برد ، در این مدل با قفل کردن توکن ها برای یک مدت کوتاه یا بلندتر (در مورد توکن های Crv تا چهارسال ممکن بود) به اندازه و میزان قفل شدن توکن ve(مثلا veCrv) دریافت میکردید که این میزان تعلق  دارنده توکن به پروژه که با مدت زمان قفل شدن مشخص میشد بسته به مدل پروتکل (بعد از curve چندین نوع دیگر از مدل Ve ابداع شد) بر روی متغیرهایی مثل میزان دریافتی از کارمزدهای پروتکل، قدرت رای و میزان دریافتی از مینت شدن توکن های اصلی پروژه تاثیرگذار بود، این مدل باعث میشود افرادی ببشترین تاثیر رو بر روی پروتکل داشته باشند که اسیب بیشتری در بلندمدت از متضرر شدن پروتکل  متحمل میشوند و مدت زمان بیشتری توکن های خودشون رو قفل کردند.
اصلی ترین کاربرد گاورننس  در پروتکل های Defi که با مدل veToken فعالیت میکنند تصمیم گیری بر روی میزان پاداش هر استخر نقدینگی هست
این پاداش باعث میشه تا استخری که رای بیشتری آورده به دلیل جذابتر شدن پاداش ها نقدینگی بیشتری جذب کنه و از اونجایی که فعالیت curve عمدتا دارایی های مشابه و استیبل کوین ها بود این موضوع سبب شکل گیری یه رقابت طولانی مدت شد که به Curve Wars معروف شد
لینکهای مفید برای مطالعه بیشتر :

این مقاله علاوه بر مفید بودن و توضیح کامل لینکهای مفید زیادی در مورد پروتکل های مفید و اتفاقات مهم در خودش داره

https://mirror.xyz/0x071B76df4a05Fb162569930aB82d8d265Bb8A497/GzzvxvNFeTjH9au6cllJ_4ffshySn3M3iAmKe34sxdw

انالیز vetoken های 20 پروتکل

https://medium.com/@Ignas_defi_research/whats-vetokenomics-analysis-of-20-vetoken-ecosystem-protocols-7714ad56dc3e

انالیز  تاثیرات Vetoken

https://www.hashkey.com/en/insights/vetoken-model-and-its-impact

مدل veToken‌در Ocean

https://link.medium.com/cn2qWn2JTsb

یک دوره Token Engineering از طرف Te Academy در حال برگذاریه که در لینکی که در ادامه‌متن هست میتونید بیشتر در موردش بخونید و ثبت نام کنید تا در هنگام شروعش بهتون اطلاع داده بشه فقط چند نکته :
-اگر هیچگونه بک گراند ریاضی-مهندسی-تحلیل سیستم ندارید این دوره براتون سخت تر از حالت عادی خواهد بود البته کاملا قابل یادگیریه اما تلاش بیشتری باید بکنید
-یک بخشی از از دوره برنامه نویسی پیاده سازی و شبیه سازی با پایتون هست بنابرین اگر هیچ تجربه و یا علاقه ای به یادگیری برنامه نویسی ندارید احتمالا براتون مناسب نباشه.
-دوره شامل پروسه طراحی و دیزاین توکن برای اقتصادهای web3 و مسائل مربوط بهش هست که یک حیطه جدید و در حال رشد محسوب میشه احتمالا بخش زیادی از کار سخت به عهده خودتون گذاشته خواهد شد و نیاز به تلاش مضاعف از جانب خود دانشجو داره.


https://link.medium.com/qZp8kREm3sb

این توییت رو یادتونه؟😂 جالبه من اصلا یادم نبود همچین برنامه ای وجود داره و اصلا برنامه Grant داره این پروتکل

اگر IMX دارید احتیاط کنید ، آزاد سازی توکن خیلی زیاد پیش رو داره