Forwarded from جامعە زنان آزاد شرق کردستان KJAR
رد. باز هم يافتههای تاريخی و مشاهدات روزانه تصديق میكنند كه در رابطه با اين مسئله، مبارزات بزرگی با اَشكال گوناگون و طی مدتزمانی طولانی صورت گرفتهاند. بهويژه ميتولوژی سومری كه بسان حافظهی «تاريخ و طبيعت اجتماعی» است، بسيار روشنگر میباشد.
تاريخ تمدن، در عين حال تاريخ شكستخوردن و مفقودگشتن زن نيز میباشد. اين تاريخ با تمامی خدايان و بندگانش، حكمرانان و تابعانش، اقتصاد، علم و هنرش، تاريخی است كه شخصيت مردسالار آن را تأييد و تقويت نموده است. بنابراين شكست و ناپديدی زن، انحطاط و شكستی بزرگ برای جامعه می باشد. جامعهی جنسيتگرا، نتيجهی اين انحطاط و شكست است. هنگامی كه مرد جنسيتگرا، حاكميت اجتماعی اش را بر روی زن برقرار مینمايد، چنان پُر اشتها میگردد كه هر نوع تماس طبيعی را بهصورت يك نشانه و نمود حاكميت درمیآورد. هميشه بر پديدهی بيولوژيكیای نظير رابطهی جنسی، مناسبات قدرت بار شده است. مرد، به هيچ وجه فراموش نمیكند كه به هوای پيروزی بر زن، اقدام به تماس جنسی میكند. در همين راستا، يك عادت بسيار قوی ايجاد شده است. عبارتهای فراوانی ايجاد شدهاند: حكايات و ضربالمثلهای بیشماری نظير «ترتيبش را دادم»، «كارش را تمام كردم»، «مادهسگ»، «بگذار شكمش هميشه آبستن باشد و پُشت او جای كتك!» ، «فاحشه، روسپی»، «پسركی مثال دختر»، «اگر دخترت را به حال خود رها كنی، يا با دُهُلزن فرار خواهد كرد يا با سُرنازن!» ، «زودتر سرش را به بالين بند كن!» بازگو میشوند. چگونگی مؤثربودن سكسواليته و روابط قدرت در جامعه، امر بسيار آشكاری است. اين واقعيتی جامعهشناختی است كه امروزه هر مرد از حقوق بسياری بر زن برخوردار است كه «حق كُشتن» ازجملهی آنهاست؛ اين «حقوق» هر روزه اجرا میشوند. اكثريت قريب به اتفاق روابط، دارای كاراكتر آزاررسانی و تجاوزند.
در چارچوب اجتماعی، خانواده بهمثابهی دولت كوچكِ مرد ساخته شده است. اينكه نهادی به نام خانواده در طی تاريخ تمدن، از رهگذر شيوهی كنونی هميشه مكملتر گشته است، به سبب نيروی بزرگی میباشد كه به دستگاههای قدرت و دولت میبخشد. اولاً، خانواده بهواسطهی آنكه در پيرامون مرد به حالت قدرت درمیآيد، به سلول جامعهی دولت مبدل میگردد. دوم اينكه، فعاليت بی حد و مرز و بلاعوضِ زنان تحت ضمانت گرفته میشود. سوم اينكه، كودكان را پرورش میدهد و نياز به جمعيت را برآورده میسازد. چهارم اينكه، بهمثابهی مدل نقشآفرين، «بردگی و فرومايگی» را در سرتاسر جامعه شيوع میبخشد. خانواده، با اين محتوای خويش، در اصل يك ايدئولوژی است. نهادی است كه ايدئولوژی خاندانی در آن حالتی كاركردی يافته است. در خانواده، هر مردی خويش را همانند صاحب يك «خاننشين» تصور میكند. آنچه باعث میشود تا خانواده يك واقعيت بسيار مهم تلقی گردد، ناشی از تأثيرگذاری فراوان اين ايدئولوژی خاندانی است. به ميزانی كه در يك خانواده زن و فرزند بيشتری وجود داشته باشد، مرد كسب اعتماد و شرف مینمايد. اينكه خانواده با وضعيت موجودش بهعنوان يك نهاد ايدئولوژيك ارزيابی گردد نيز مهم است. اگر زن و خانواده را با وضعيت موجودش از زير سلطهی سيستم تمدن، قدرت و دولت بيرون آوريد، موارد بسيار اندكی تحت نام نظام باقی میماند. اما بها و تاوان اين شيوه، شيوهی هستی «المبار، محرومانه، زبونانه و شكستآميزِ» نهفته در حالت جنگي با شدت پايين، مستمر و پايانناپذير است كه زنان تحت سيطرهی آن میباشند. انگار «انحصار مرد» بر روی جهانِ زن، دومين زنجير انحصار موازی و مشابه با انحصارات سرمايه است كه در طول تاريخ تمدن بر روی جامعه برقرار نمودهاند؛ و صدالبته قویترين و كهنترين انحصار هم هست. ارزيابی هستِ زن بهصورت كهنترين جهان مستعمره، موجب دستيابی به نتايجی واقعگرايانهتر خواهد گشت. شايد هم صحيحترين عبارت اين باشد كه آنها را قديمیترين خلق استعمارشدهای بناميم كه به سطح ملت نرسيدهاند.
مدرنيتهی كاپيتاليستی، علیرغم تمامی بَزَكها و پيرايههای ليبرالی، همانگونه كه موقعيت بهجامانده از گذشته را آزاد و برابر ننموده است، وظايفی ضميمه بر آن بار نموده و زن را تحت موقعيتی دشوارتر قرار داده است. موقعيتهايی همچون كارگر، كارگرِ خانه، كارگر بدون دستمزد، كارگر منعطف و خدمتكاری، نشان از حادترشدن وضعيت دارند. بهويژه استثمارش را در مقام جلوهفروشترينموجود و ابزار تبليغات تجاری، تعميق بخشيدهاند. حتی بدنش نيز بهمنزلهی ابزار متنوعترين استثمارها، در سطح كالای اغماضناپذيرِ سرمايه نگه داشته میشود. ابزار تحريك مستمر در امور تبليغاتی است. خلاصه اينكه، فايدهبخشترين نمايندهی بردگی مدرن است. آيا میتوان كالایی را تصور نمود كه هم ابزار لذت بیپايان بوده و هم ارزشمندتر از بردهای باشد كه منفعت سرشاری را با خود بههمراه دارد؟
معضل[ازدياد] جمعيت ارتباط تنگاتنگی با جنسيتگرايی، خانواده و زن دارد.
تاريخ تمدن، در عين حال تاريخ شكستخوردن و مفقودگشتن زن نيز میباشد. اين تاريخ با تمامی خدايان و بندگانش، حكمرانان و تابعانش، اقتصاد، علم و هنرش، تاريخی است كه شخصيت مردسالار آن را تأييد و تقويت نموده است. بنابراين شكست و ناپديدی زن، انحطاط و شكستی بزرگ برای جامعه می باشد. جامعهی جنسيتگرا، نتيجهی اين انحطاط و شكست است. هنگامی كه مرد جنسيتگرا، حاكميت اجتماعی اش را بر روی زن برقرار مینمايد، چنان پُر اشتها میگردد كه هر نوع تماس طبيعی را بهصورت يك نشانه و نمود حاكميت درمیآورد. هميشه بر پديدهی بيولوژيكیای نظير رابطهی جنسی، مناسبات قدرت بار شده است. مرد، به هيچ وجه فراموش نمیكند كه به هوای پيروزی بر زن، اقدام به تماس جنسی میكند. در همين راستا، يك عادت بسيار قوی ايجاد شده است. عبارتهای فراوانی ايجاد شدهاند: حكايات و ضربالمثلهای بیشماری نظير «ترتيبش را دادم»، «كارش را تمام كردم»، «مادهسگ»، «بگذار شكمش هميشه آبستن باشد و پُشت او جای كتك!» ، «فاحشه، روسپی»، «پسركی مثال دختر»، «اگر دخترت را به حال خود رها كنی، يا با دُهُلزن فرار خواهد كرد يا با سُرنازن!» ، «زودتر سرش را به بالين بند كن!» بازگو میشوند. چگونگی مؤثربودن سكسواليته و روابط قدرت در جامعه، امر بسيار آشكاری است. اين واقعيتی جامعهشناختی است كه امروزه هر مرد از حقوق بسياری بر زن برخوردار است كه «حق كُشتن» ازجملهی آنهاست؛ اين «حقوق» هر روزه اجرا میشوند. اكثريت قريب به اتفاق روابط، دارای كاراكتر آزاررسانی و تجاوزند.
در چارچوب اجتماعی، خانواده بهمثابهی دولت كوچكِ مرد ساخته شده است. اينكه نهادی به نام خانواده در طی تاريخ تمدن، از رهگذر شيوهی كنونی هميشه مكملتر گشته است، به سبب نيروی بزرگی میباشد كه به دستگاههای قدرت و دولت میبخشد. اولاً، خانواده بهواسطهی آنكه در پيرامون مرد به حالت قدرت درمیآيد، به سلول جامعهی دولت مبدل میگردد. دوم اينكه، فعاليت بی حد و مرز و بلاعوضِ زنان تحت ضمانت گرفته میشود. سوم اينكه، كودكان را پرورش میدهد و نياز به جمعيت را برآورده میسازد. چهارم اينكه، بهمثابهی مدل نقشآفرين، «بردگی و فرومايگی» را در سرتاسر جامعه شيوع میبخشد. خانواده، با اين محتوای خويش، در اصل يك ايدئولوژی است. نهادی است كه ايدئولوژی خاندانی در آن حالتی كاركردی يافته است. در خانواده، هر مردی خويش را همانند صاحب يك «خاننشين» تصور میكند. آنچه باعث میشود تا خانواده يك واقعيت بسيار مهم تلقی گردد، ناشی از تأثيرگذاری فراوان اين ايدئولوژی خاندانی است. به ميزانی كه در يك خانواده زن و فرزند بيشتری وجود داشته باشد، مرد كسب اعتماد و شرف مینمايد. اينكه خانواده با وضعيت موجودش بهعنوان يك نهاد ايدئولوژيك ارزيابی گردد نيز مهم است. اگر زن و خانواده را با وضعيت موجودش از زير سلطهی سيستم تمدن، قدرت و دولت بيرون آوريد، موارد بسيار اندكی تحت نام نظام باقی میماند. اما بها و تاوان اين شيوه، شيوهی هستی «المبار، محرومانه، زبونانه و شكستآميزِ» نهفته در حالت جنگي با شدت پايين، مستمر و پايانناپذير است كه زنان تحت سيطرهی آن میباشند. انگار «انحصار مرد» بر روی جهانِ زن، دومين زنجير انحصار موازی و مشابه با انحصارات سرمايه است كه در طول تاريخ تمدن بر روی جامعه برقرار نمودهاند؛ و صدالبته قویترين و كهنترين انحصار هم هست. ارزيابی هستِ زن بهصورت كهنترين جهان مستعمره، موجب دستيابی به نتايجی واقعگرايانهتر خواهد گشت. شايد هم صحيحترين عبارت اين باشد كه آنها را قديمیترين خلق استعمارشدهای بناميم كه به سطح ملت نرسيدهاند.
مدرنيتهی كاپيتاليستی، علیرغم تمامی بَزَكها و پيرايههای ليبرالی، همانگونه كه موقعيت بهجامانده از گذشته را آزاد و برابر ننموده است، وظايفی ضميمه بر آن بار نموده و زن را تحت موقعيتی دشوارتر قرار داده است. موقعيتهايی همچون كارگر، كارگرِ خانه، كارگر بدون دستمزد، كارگر منعطف و خدمتكاری، نشان از حادترشدن وضعيت دارند. بهويژه استثمارش را در مقام جلوهفروشترينموجود و ابزار تبليغات تجاری، تعميق بخشيدهاند. حتی بدنش نيز بهمنزلهی ابزار متنوعترين استثمارها، در سطح كالای اغماضناپذيرِ سرمايه نگه داشته میشود. ابزار تحريك مستمر در امور تبليغاتی است. خلاصه اينكه، فايدهبخشترين نمايندهی بردگی مدرن است. آيا میتوان كالایی را تصور نمود كه هم ابزار لذت بیپايان بوده و هم ارزشمندتر از بردهای باشد كه منفعت سرشاری را با خود بههمراه دارد؟
معضل[ازدياد] جمعيت ارتباط تنگاتنگی با جنسيتگرايی، خانواده و زن دارد.
Forwarded from جامعە زنان آزاد شرق کردستان KJAR
جمعيت افزونتر، به معنای سرمايهی بيشتر است. «زن خانهدار» كارخانهی جمعيتسازی است. میتوان آن را كارخانهی توليد باارزشترين كالاهای مورد نياز نظام، يعنی «بچه»ها، نيز بناميم. متأسفانه تحت تأثير حاكميت انحصارگرايانه، خانواده بهسوی اين وضعيت سوق داده شده است. در حالیكه تمامی رنج و دشواریها بر دوش زن نهاده شده، ارزش كالايی[آن] نيز باارزشترين هديه برای نظام است. جمعيت رو به تزايد، بيشتر از همه برای زنان زيانبار میباشد. در ايدئولوژی خاندانی نيز اينگونه است. خانوادهگرايی بهمنزلهی عزيزترين و برگزيدهترين ايدئولوژی مدرنيته، آخرين مرحلهی موجوديت خاندانگرايی است. تمامی اين موارد، بيش از پيش با ايدئولوژی «دولتـ ملت»گرايی درمیآميزد. چه چيزی میتواند ارزشمندتر از پرورش مستمر فرزندان برای دولتـ ملت باشد؟ جمعيتِ هرچه بيشترِ دولتـ ملت، به معنای توان و نيروی بيشتر است. پيداست كه در بنيان انفجار جمعيت، منافع حياتی «سرمايهی متراكم و انحصارات مردانه» وجود دارد. سختی، غم و غصه، دوندگی، آلام، اتهامات، محروميت و گرسنگی سهم زنان است؛ و لذت و سود آن نيز برای «آقا»ی وی و سرمايهدار. در تاريخ، هيچ عصری به اندازهی عصر كنونی، نيرو و آزمونِ استفاده از زنان بهصورت يك ابزار استثمارِ همهجانبه را نشان نداده است. زنان بهمنزلهی «اولين و آخرين مستعمره»، در خطرناكترين لحظهی تاريخ بهسر میبرند.
حالآنكه زندگی مشتركی كه با زنان و از طريق فلسفهای سرشار از آزادی، برابری و دموكراسیِ ريشهای ساماندهی و تنظيم شود، توانايی تحقق زيبايی، نيكی و درستی را در عالیترين سطوح داراست. شخصاً معتقدم كه در موقعيتهای موجود، حيات با زنان بسيار مسئلهدار است و به همان ميزان زشت، پليد و اشتباه. زندگی با زنان در موقعيت كنونی، امری است كه از زمان كودكی بدينسو جسارت انجام آن در من بسيار ضعيف بوده است. آنچه مطرح است، شيوهی حياتی است كه غريزهی بسيار نيرومندی همچون غريزهی جنسی را زير سؤال میبرد. غريزهی جنسی جهت تداوم حيات است. يك محصول خارقالعادهی طبيعت است كه بايستی قداست داشته باشد. اما انحصارگریِ مرد و سرمايه، زنان را چنان آلوده نموده كه اين استعداد خارقالعادهی طبيعت را به يك نهاد توليد كالا نظير «كارخانهی زاد و ولد» ـ آنهم با پستترين وضعيتـ متحول ساخته است. با اين كالاها جامعه را زير و زبر كرده و محيطزيست نيز تحت فشار جمعيت هر لحظه فرومیپاشد(فعلاً جمعيت آن شش ميليارد است؛ به محيطزيستی بيانديشيم كه با سرعت كنونی جمعيتی ده و يا پنجاه ميليارد نفری در آن زندگی كند). بیگمان صاحب فرزند شدن از زن، ماهيتاً پديدهای مقدس است؛ نشانهی اين است كه حيات نابود نخواهد شد. احساس ابديّت را ايجاد میكند. آيا احساسی ارزشمندتر از اين میتواند وجود داشته باشد؟ هر نوع[موجودی]، در شور و اشتياق آن بهسر ميبرد تا خويش را از راه اين واقعيت به ابديت و ناكرانمندی بسپارد. بهويژه اين امر در انسان امروزين در سطحی زيسته میشود كه به قول يك ترانهسرا «بلای جانِ ماست، ذُرّيهی ما.» نمیتوان منكر شد كه ديگربار با بیاخلاقی، اشتباهآميزی و كراهت عظيم انحصارگریِ مرد و سرمايهای مواجهيم كه با طبيعت اول و دوم مغايرت دارد.
چيزی كه به دست انسان برساخته شده، به دست انسان میتواند فروپاشيده شود. در اينجا نه يك قانون طبيعت مطرح است و نه يك سرنوشت. موردی كه مطرح است تنظيمات منفور انحصاراتی است كه نظم زندگی سرطانی و هورمونیِ «شبكه و مرد حقّهباز و نيرومند» را تشكيل میدهد. هميشه ژرفای معنايابیِ عالیترين جفت حيات موجود در كيهان(تا آنجا كه كشف شده) را در عمق وجودم احساس نمودهام. شهامت آن را نشان دادم كه پيش از هرنوع رابطهای با زن، ابتدا اهميت انديشيدن و[سپس] برطرفسازی هر تخريبی كه در هرجا، هر زمان و به هر مقداری كه وجود داشته باشد را قرار دهم. بیشك زنی كه توانمند، متفكر، قادر به تصميمگيریِ «نيك، زيبا و صحيح» باشد و بدين ترتيب بتواند از من گذار نمايد، مرا در حيرت وانهد و مخاطبم باشد، يكی از اساسیترين دغدغههای فلسفیام میباشد. اعتقاد هميشگیام اين بوده كه رمز و رازهای جريان حياتِ موجود در كيهان، در كنار اين زن با «بهترين، زيباترين و صحيحترين» وجوهش معنا خواهد يافت. اما هميشه نيز به اخلاقم اعتماد داشتم؛ همان اخلاقی كه هيچ مردی قادر به رعايت آن نيست و به هيچ وجه با توسل به كالای «مرد و سرمايه»ی حاضر در مقابلم، شيوهی هستیام را با «عروس هزار داماد» سهيم نمیگرداند. بنابراين اصطلاح «ژينئولوژی» (زنشناسی) بهتر و فراتر از فمينيسم میتواند هدف را برآورده سازد.
www.kjar.online
☑️ #جامعەی_زنان_آزاد_شرق_کوردستان
⬇️⬇️⬇️
🆔 @Kjar2014
حالآنكه زندگی مشتركی كه با زنان و از طريق فلسفهای سرشار از آزادی، برابری و دموكراسیِ ريشهای ساماندهی و تنظيم شود، توانايی تحقق زيبايی، نيكی و درستی را در عالیترين سطوح داراست. شخصاً معتقدم كه در موقعيتهای موجود، حيات با زنان بسيار مسئلهدار است و به همان ميزان زشت، پليد و اشتباه. زندگی با زنان در موقعيت كنونی، امری است كه از زمان كودكی بدينسو جسارت انجام آن در من بسيار ضعيف بوده است. آنچه مطرح است، شيوهی حياتی است كه غريزهی بسيار نيرومندی همچون غريزهی جنسی را زير سؤال میبرد. غريزهی جنسی جهت تداوم حيات است. يك محصول خارقالعادهی طبيعت است كه بايستی قداست داشته باشد. اما انحصارگریِ مرد و سرمايه، زنان را چنان آلوده نموده كه اين استعداد خارقالعادهی طبيعت را به يك نهاد توليد كالا نظير «كارخانهی زاد و ولد» ـ آنهم با پستترين وضعيتـ متحول ساخته است. با اين كالاها جامعه را زير و زبر كرده و محيطزيست نيز تحت فشار جمعيت هر لحظه فرومیپاشد(فعلاً جمعيت آن شش ميليارد است؛ به محيطزيستی بيانديشيم كه با سرعت كنونی جمعيتی ده و يا پنجاه ميليارد نفری در آن زندگی كند). بیگمان صاحب فرزند شدن از زن، ماهيتاً پديدهای مقدس است؛ نشانهی اين است كه حيات نابود نخواهد شد. احساس ابديّت را ايجاد میكند. آيا احساسی ارزشمندتر از اين میتواند وجود داشته باشد؟ هر نوع[موجودی]، در شور و اشتياق آن بهسر ميبرد تا خويش را از راه اين واقعيت به ابديت و ناكرانمندی بسپارد. بهويژه اين امر در انسان امروزين در سطحی زيسته میشود كه به قول يك ترانهسرا «بلای جانِ ماست، ذُرّيهی ما.» نمیتوان منكر شد كه ديگربار با بیاخلاقی، اشتباهآميزی و كراهت عظيم انحصارگریِ مرد و سرمايهای مواجهيم كه با طبيعت اول و دوم مغايرت دارد.
چيزی كه به دست انسان برساخته شده، به دست انسان میتواند فروپاشيده شود. در اينجا نه يك قانون طبيعت مطرح است و نه يك سرنوشت. موردی كه مطرح است تنظيمات منفور انحصاراتی است كه نظم زندگی سرطانی و هورمونیِ «شبكه و مرد حقّهباز و نيرومند» را تشكيل میدهد. هميشه ژرفای معنايابیِ عالیترين جفت حيات موجود در كيهان(تا آنجا كه كشف شده) را در عمق وجودم احساس نمودهام. شهامت آن را نشان دادم كه پيش از هرنوع رابطهای با زن، ابتدا اهميت انديشيدن و[سپس] برطرفسازی هر تخريبی كه در هرجا، هر زمان و به هر مقداری كه وجود داشته باشد را قرار دهم. بیشك زنی كه توانمند، متفكر، قادر به تصميمگيریِ «نيك، زيبا و صحيح» باشد و بدين ترتيب بتواند از من گذار نمايد، مرا در حيرت وانهد و مخاطبم باشد، يكی از اساسیترين دغدغههای فلسفیام میباشد. اعتقاد هميشگیام اين بوده كه رمز و رازهای جريان حياتِ موجود در كيهان، در كنار اين زن با «بهترين، زيباترين و صحيحترين» وجوهش معنا خواهد يافت. اما هميشه نيز به اخلاقم اعتماد داشتم؛ همان اخلاقی كه هيچ مردی قادر به رعايت آن نيست و به هيچ وجه با توسل به كالای «مرد و سرمايه»ی حاضر در مقابلم، شيوهی هستیام را با «عروس هزار داماد» سهيم نمیگرداند. بنابراين اصطلاح «ژينئولوژی» (زنشناسی) بهتر و فراتر از فمينيسم میتواند هدف را برآورده سازد.
www.kjar.online
☑️ #جامعەی_زنان_آزاد_شرق_کوردستان
⬇️⬇️⬇️
🆔 @Kjar2014
#دوران_كاڵكان باسی ناكۆكی و ڕێككهوتنهكانی نێوان پهكهكه و پهدهكه دهكات - ١
کاڵکان ڕایگەیاند، ئهوان ئامادەن لە چوارچێوەی بەرژەوەندییەکانی یەکێتی نەتەوەییدا پەیوەندی لەگەڵ لایهنه کوردییەکان دروست بکەن.
🆔 @GozarDemocratic
کاڵکان ڕایگەیاند، ئهوان ئامادەن لە چوارچێوەی بەرژەوەندییەکانی یەکێتی نەتەوەییدا پەیوەندی لەگەڵ لایهنه کوردییەکان دروست بکەن.
🆔 @GozarDemocratic
گذار دموکراتیک
#دوران_كاڵكان باسی ناكۆكی و ڕێككهوتنهكانی نێوان پهكهكه و پهدهكه دهكات - ١ کاڵکان ڕایگەیاند، ئهوان ئامادەن لە چوارچێوەی بەرژەوەندییەکانی یەکێتی نەتەوەییدا پەیوەندی لەگەڵ لایهنه کوردییەکان دروست بکەن. 🆔 @GozarDemocratic
دوران كاڵكان باسی ناكۆكی و ڕێككهوتنهكانی نێوان پهكهكه و پهدهكه دهكات - ١
کاڵکان ڕایگەیاند، ئهوان ئامادەن لە چوارچێوەی بەرژەوەندییەکانی یەکێتی نەتەوەییدا پەیوەندی لەگەڵ لایهنه کوردییەکان دروست بکەن.
ئەندامی کۆمیتەی بەڕێوەبەری پارتیی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە) دوران كاڵكان وەڵامی پرسیارەکانی ئاژانسی هەواڵی فورات (ANF)ی دایەوە و پیلانی دەوڵەتی تورکی بۆ داگیرکردنی باشووری کوردستان و سیاسەتەکانی پارتیی دیموکراتیی کوردستان (پەدەکە)ی ههڵسهنگاند.
دیدارهكانی نێوان بزووتنەوەی ئاپۆیی و پەدەکە سەرەتا کەی و چۆن دروست بوون؟
هەر لە کاتی بونیادنانی دەستەی ئایدیۆلۆژیدا ڕێبەر ئاپۆ ڕایگهیاندبوو کە لە کوردستان لە چوارچێوەی بەرەی نەتەوەییدا ڕێكخستنێكی كۆكراوه له هەموو بزووتنەوەکان کارێکی ڕاست دهبێت. بەو ئامانجەوە ساڵی ١٩٧٥ لەگەڵ بەرپرسانی هەموو حیزب و ڕێكخستنه کوردستانییەکان دیداری کردبوو. لهنێویشیاندا پارتیی دیموکراتیی کوردستانی تورکیاش هەبوو. وەکو دەزانرێت ئەو حیزبه وەکو لقێکی پەدەکەی عێراق لە باکووری کوردستان خۆی ڕێكدهخست. بەڵام ئهو كاته دیدارەکان هیچ ئەنجامێکیان نەبوو. هیچ لایهنێك پشتیوانی لهم پێشنیازهی ڕێبەر ئاپۆ بۆ دروستكردنی ڕێكخستنێكی وهها نەکرد. ئەو کاتە بهرپرسی پەدەکەی تورکیا ڕایگهیاندبوو، تێڕوانینەکانی ڕێبهرایهتی بۆ گەل و کوردستان زۆر مەترسیدار دەبێت.
دوای ئەوەی ڕێبەر ئاپۆ چووە دەرەوەی وڵات و کودەتای ١٢ی ئەیلوول ڕوویدا، ڕێبهر ئاپۆ لە گۆڕەپانی لوبنان – فەلەستین، سووریا و رۆژهەڵاتی ناوین دهستی به ههوڵهكانی كرد بۆ دروستکردنی بەرەی کوردستانی و تورکیا لە دژی فاشیزم. سەرەتای ساڵی ١٩٨١ لەگەڵ حیزبهكانی باکووری کوردستان لە شام-ی پایتەختی سووریا چهند کۆبوونەوەیهك ساز كران و گفتوگۆی لهسهر كرا. یەنەکە بە سەرۆکایەتیی جەلال تاڵەبانی کە یەکێک بوو لە جوڵانهوهكانی باشووری کوردستان، پاڵپشتییەکی بەهێزی ئەو وتوێژانەی کرد. یەنەکە پەیوەندییەکی باشتری لەگەڵ حیزب و لایەنەكانی دیكهی باکووری کوردستان هەبوو. بنکەی جەماوەریی پەدەکە ئەوکاتە لاواز بوو. بەڵام وەکو ساڵی ١٩٧٥ دیدارهكانی ساڵی ١٩٨١یش له شام بۆ دروستکردنی بەرەی نەتەوەیی هیچ ئهنجامێکیان نەبوو. دەستە و ڕێکخستنەکانی دیکە شانیان نەدایە بەر ئەوهی لەگەڵ پەکەکە بەرەیەک دروست بکەن. زانیبوویان و تێدەگەیشتن كه پەکەکە لە دژی سیستهمی سهركوتكار، داگیرکەر و فاشیست دەست بە بەرخۆدانی چەکداری دەکات. چونکە پەکەکە لەبارەی ئەوەوە قسەی دەکرد، بانگهشهی دەکرد و دەینووسی. پێش کودەتای ١٢ی ئەیلوول لە چوارچێوەی بەرخۆدانی حیلوان - سیڤەرەک لەو بارەیەوە هەنگاوی دەستپێک نرابوو. لهمه دەترسان و خۆیان لێ دەبوارد. بۆیە دهیانویست پەکەکە بەتەواوی واز لە بەرخۆدانی چەکداری بهێنێت و وەکو ئەوان بێت. بێگومان پەکەکە نهیدهتوانی ئەوە قبووڵ بکات. لە ئەنجامدا کۆبوونەوەکان سەرکەوتوو نەبوون. ڕێبەر ئاپۆ بەو لایهنانهی گوت، «بەبێ پەکەکە بەرەیەکی نەتەوەیی دروست بكهن، لە دژی ڕژێمی فاشیست و داگیرکەر بەرخۆدان بکەن. ئەگەر ئەوە بکەن پهكهكه بەبێ مەرج پاڵپشتیتان دەکات.» و لە کۆبوونەوەکە کشایەوە. دواتر چەند کۆبوونەوەیەکی دیكه كران و حیزب و لایەنەكانی دیکە یەکتریان تۆمەتبار کرد و لە کۆبوونەوەکە کشانەوە. دیدارەکان بۆ دروستکردنی بەرەی نەتەوەیی بەبێ ئەنجام مانەوە.
هاوكات هەوڵێکی لەو شێوەیە لەسهر ئاستی باشوور و ڕۆژهەڵاتی کوردستانیش هەبوو. لە هاوینی ساڵی ١٩٨٠ دەسەتەیەک بە پێشەنگایەتی هاوڕێ محەمەد قەرەسوونگوور چوونە ڕۆژهەڵاتی کوردستان. ئەو کاتە لە ئێران شۆڕشێك کرابوو و دەسەڵاتی شا ڕووخابوو. لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان سەروەریی دەوڵەت نەمابوو. ئیدارەیەکی لایەنە سیاسییەکانی کورد ههبوو. بۆ دروستکردنی پەیوەندییەکان لەو گۆڕەپانە، بۆ وەرگرتنی پاڵپشتی بهمهبهستی ڕێکخستنی تێکۆشانی بەرخۆدانی نهتهوهیی له باکوری کوردستان، هەڤاڵ محەمەد قەرەسوونگوور ئەرکی پێ سپێردرابوو. لە هەمان کاتدا ناوەندی پەدەکە لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان بوو. پارتیی دیموکراتیی کوردستانی عێراق دوای شكستی ساڵی ١٩٧٥ ناوەندی خۆی بردبووە ئێران و لەوێ سهرلهنوێ خۆی کۆدەکردەوە و هەوڵی دەدا خۆی ڕێكخاتهوه. شەڕی عێراق و ئێران دەستی پێکردبوو. لە هەندێک شوێنی باشووری کوردستان سوپای عێراق پاشەکشەی کردبوو، بۆشایی هەبوو. لەو ناوچانەی کە دوای ساڵی ١٩٧٥ چوڵ کرابوون، خەڵک خۆی کۆدەکردەوە. لە دۆخێکی لەو شێوەیەدا هاوڕێ محەمەد قەرەسوونگوور لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان پەیوەندی لەگەڵ حیزب و لایەنەكانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان و باشووری کوردستان دروست کرد و ڕێككهوتنی ئهنجام دا. بهمهبهستی ڕێکخستن و پشتیوانی یەکتری ئهمه بهڕێوهدهچوو. لهنێو ئەوەدا ڕێکخستنەکانی باشووری کوردستانیش هەبوون. هاوکات لەگەڵ هەموو ڕێکخستنەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان لە ئاستێکدا پەیوەندی د
کاڵکان ڕایگەیاند، ئهوان ئامادەن لە چوارچێوەی بەرژەوەندییەکانی یەکێتی نەتەوەییدا پەیوەندی لەگەڵ لایهنه کوردییەکان دروست بکەن.
ئەندامی کۆمیتەی بەڕێوەبەری پارتیی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە) دوران كاڵكان وەڵامی پرسیارەکانی ئاژانسی هەواڵی فورات (ANF)ی دایەوە و پیلانی دەوڵەتی تورکی بۆ داگیرکردنی باشووری کوردستان و سیاسەتەکانی پارتیی دیموکراتیی کوردستان (پەدەکە)ی ههڵسهنگاند.
دیدارهكانی نێوان بزووتنەوەی ئاپۆیی و پەدەکە سەرەتا کەی و چۆن دروست بوون؟
هەر لە کاتی بونیادنانی دەستەی ئایدیۆلۆژیدا ڕێبەر ئاپۆ ڕایگهیاندبوو کە لە کوردستان لە چوارچێوەی بەرەی نەتەوەییدا ڕێكخستنێكی كۆكراوه له هەموو بزووتنەوەکان کارێکی ڕاست دهبێت. بەو ئامانجەوە ساڵی ١٩٧٥ لەگەڵ بەرپرسانی هەموو حیزب و ڕێكخستنه کوردستانییەکان دیداری کردبوو. لهنێویشیاندا پارتیی دیموکراتیی کوردستانی تورکیاش هەبوو. وەکو دەزانرێت ئەو حیزبه وەکو لقێکی پەدەکەی عێراق لە باکووری کوردستان خۆی ڕێكدهخست. بەڵام ئهو كاته دیدارەکان هیچ ئەنجامێکیان نەبوو. هیچ لایهنێك پشتیوانی لهم پێشنیازهی ڕێبەر ئاپۆ بۆ دروستكردنی ڕێكخستنێكی وهها نەکرد. ئەو کاتە بهرپرسی پەدەکەی تورکیا ڕایگهیاندبوو، تێڕوانینەکانی ڕێبهرایهتی بۆ گەل و کوردستان زۆر مەترسیدار دەبێت.
دوای ئەوەی ڕێبەر ئاپۆ چووە دەرەوەی وڵات و کودەتای ١٢ی ئەیلوول ڕوویدا، ڕێبهر ئاپۆ لە گۆڕەپانی لوبنان – فەلەستین، سووریا و رۆژهەڵاتی ناوین دهستی به ههوڵهكانی كرد بۆ دروستکردنی بەرەی کوردستانی و تورکیا لە دژی فاشیزم. سەرەتای ساڵی ١٩٨١ لەگەڵ حیزبهكانی باکووری کوردستان لە شام-ی پایتەختی سووریا چهند کۆبوونەوەیهك ساز كران و گفتوگۆی لهسهر كرا. یەنەکە بە سەرۆکایەتیی جەلال تاڵەبانی کە یەکێک بوو لە جوڵانهوهكانی باشووری کوردستان، پاڵپشتییەکی بەهێزی ئەو وتوێژانەی کرد. یەنەکە پەیوەندییەکی باشتری لەگەڵ حیزب و لایەنەكانی دیكهی باکووری کوردستان هەبوو. بنکەی جەماوەریی پەدەکە ئەوکاتە لاواز بوو. بەڵام وەکو ساڵی ١٩٧٥ دیدارهكانی ساڵی ١٩٨١یش له شام بۆ دروستکردنی بەرەی نەتەوەیی هیچ ئهنجامێکیان نەبوو. دەستە و ڕێکخستنەکانی دیکە شانیان نەدایە بەر ئەوهی لەگەڵ پەکەکە بەرەیەک دروست بکەن. زانیبوویان و تێدەگەیشتن كه پەکەکە لە دژی سیستهمی سهركوتكار، داگیرکەر و فاشیست دەست بە بەرخۆدانی چەکداری دەکات. چونکە پەکەکە لەبارەی ئەوەوە قسەی دەکرد، بانگهشهی دەکرد و دەینووسی. پێش کودەتای ١٢ی ئەیلوول لە چوارچێوەی بەرخۆدانی حیلوان - سیڤەرەک لەو بارەیەوە هەنگاوی دەستپێک نرابوو. لهمه دەترسان و خۆیان لێ دەبوارد. بۆیە دهیانویست پەکەکە بەتەواوی واز لە بەرخۆدانی چەکداری بهێنێت و وەکو ئەوان بێت. بێگومان پەکەکە نهیدهتوانی ئەوە قبووڵ بکات. لە ئەنجامدا کۆبوونەوەکان سەرکەوتوو نەبوون. ڕێبەر ئاپۆ بەو لایهنانهی گوت، «بەبێ پەکەکە بەرەیەکی نەتەوەیی دروست بكهن، لە دژی ڕژێمی فاشیست و داگیرکەر بەرخۆدان بکەن. ئەگەر ئەوە بکەن پهكهكه بەبێ مەرج پاڵپشتیتان دەکات.» و لە کۆبوونەوەکە کشایەوە. دواتر چەند کۆبوونەوەیەکی دیكه كران و حیزب و لایەنەكانی دیکە یەکتریان تۆمەتبار کرد و لە کۆبوونەوەکە کشانەوە. دیدارەکان بۆ دروستکردنی بەرەی نەتەوەیی بەبێ ئەنجام مانەوە.
هاوكات هەوڵێکی لەو شێوەیە لەسهر ئاستی باشوور و ڕۆژهەڵاتی کوردستانیش هەبوو. لە هاوینی ساڵی ١٩٨٠ دەسەتەیەک بە پێشەنگایەتی هاوڕێ محەمەد قەرەسوونگوور چوونە ڕۆژهەڵاتی کوردستان. ئەو کاتە لە ئێران شۆڕشێك کرابوو و دەسەڵاتی شا ڕووخابوو. لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان سەروەریی دەوڵەت نەمابوو. ئیدارەیەکی لایەنە سیاسییەکانی کورد ههبوو. بۆ دروستکردنی پەیوەندییەکان لەو گۆڕەپانە، بۆ وەرگرتنی پاڵپشتی بهمهبهستی ڕێکخستنی تێکۆشانی بەرخۆدانی نهتهوهیی له باکوری کوردستان، هەڤاڵ محەمەد قەرەسوونگوور ئەرکی پێ سپێردرابوو. لە هەمان کاتدا ناوەندی پەدەکە لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان بوو. پارتیی دیموکراتیی کوردستانی عێراق دوای شكستی ساڵی ١٩٧٥ ناوەندی خۆی بردبووە ئێران و لەوێ سهرلهنوێ خۆی کۆدەکردەوە و هەوڵی دەدا خۆی ڕێكخاتهوه. شەڕی عێراق و ئێران دەستی پێکردبوو. لە هەندێک شوێنی باشووری کوردستان سوپای عێراق پاشەکشەی کردبوو، بۆشایی هەبوو. لەو ناوچانەی کە دوای ساڵی ١٩٧٥ چوڵ کرابوون، خەڵک خۆی کۆدەکردەوە. لە دۆخێکی لەو شێوەیەدا هاوڕێ محەمەد قەرەسوونگوور لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان پەیوەندی لەگەڵ حیزب و لایەنەكانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان و باشووری کوردستان دروست کرد و ڕێككهوتنی ئهنجام دا. بهمهبهستی ڕێکخستن و پشتیوانی یەکتری ئهمه بهڕێوهدهچوو. لهنێو ئەوەدا ڕێکخستنەکانی باشووری کوردستانیش هەبوون. هاوکات لەگەڵ هەموو ڕێکخستنەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان لە ئاستێکدا پەیوەندی د
گذار دموکراتیک
#دوران_كاڵكان باسی ناكۆكی و ڕێككهوتنهكانی نێوان پهكهكه و پهدهكه دهكات - ١ کاڵکان ڕایگەیاند، ئهوان ئامادەن لە چوارچێوەی بەرژەوەندییەکانی یەکێتی نەتەوەییدا پەیوەندی لەگەڵ لایهنه کوردییەکان دروست بکەن. 🆔 @GozarDemocratic
روستكرابوو.
لەو قۆناغەدا پەیوەندی پەکەکە - پەدەکە دروست بوو. ئەو پەیوەندییانەی سەرەتا بەشێوەیەکی جددی بەرەو پێشەوە چوون، لە زەمینەی ڕۆژهەڵاتی کوردستان بە ههوڵهكانی هاوڕێ محەمەد قەرەسوونگوور كه لەگەڵ ئیدارهی پەدەکە گفتوگۆی كرد، هاتنه ئاراوه. ئەو کاتە پەدەکە سهرلهنوێ خۆی ڕێكدهخستهوه، مەسعوود بارزانی بووبووه سەرۆک. ئیدریس بارزانی جێگری بوو. ئهوان ناوەندی بڕیاری پەدەکە بوون. عەلی عەبدوڵا سکرتێری گشتی بوو. هاوڕێ محەمەد قەرەسوونگوور لەگەڵ ئەواندا لە ئاستێکدا پەیوەندی دروست دهكرد. هەردوو حیزب پێویستیان بە پەیوەندییەکی لەو شێوەیە هەبوو. پێویستییە پراکتیکییەکانی پەکەکە پەیوەندییەکی لەو شێوەیەی لەگەڵ پەدەکە دەخواست. پەدەکەش بەهۆی مانهوهی لە دەرەوەی یەنەکە و ڕێکخستنە کوردییەکانی دیکە، کەوتبووە پەراوێزەوه و له دۆخێكدابوو كه پێویستی به پهیوهندی لەگەڵ پەکەکە ههبوو. دۆخێکی لەو شێوەیە هەبوو کە یەنەکە بە پێشەنگایەتیی جەلال تاڵەبانی هەوڵی دەدا بەبێ پەدەکە کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان ساز بكات. بەو شێوەیە دهیویست بەتەواوی پەدەکە پەراوێز بخات. ڕێبەر ئاپۆ لە دژی ئەو تێڕوانینە وهستایهوه و بە ڕاستی نەزانی. ڕایگهیاند، «ئەگەر کۆنگرەیەکی نەتەوەیی دروست بێت، دەبێت هەموو حیزب و ڕێكخستنهكانی کورد بەشدار بن. پێویستە ناکۆکییەکانی نێوان حیزبهكان نەبنە بەربەست لە بەردەم کۆنگرەی نەتەوەیی، نابێت ئهو ناكۆكییانه بێنە نێو زەمینەی کۆنگرەی نەتەوەیی.» ئەو تێڕوانینە گرنگ بوو. پەدەکە بەو پەراوێزخستنە کەمێک تەنگەتاو بووبوو. پێویستی بە پەیوەندی هەبوو لەگەڵ پەکەکە.
وەکو دی بڕیارێکی سیستهمی مێتینگهر - سهركوتكهر هەبوو کە دەیانگوت، «نابێت پەکەکە لە مێردین تێپهڕێت و خۆی بگهیهنێته بۆتان». بڕیارێکی لەو شێوەیە لە لایەن سیستهمی مێتینگهری گلۆبال-هوه درابوو. بۆ ئەوەی ئەو شتە لاببرێت و لهنێو کوردستان کاری ڕێکخستن بکرێت، پەکەکە پێویستی به پشتگیریی پەدەکە و ڕێکخستنەکانی دیکە ههبوو. لە چوارچێوەی ئەو پێویستییەدا مانگە ناوەڕاستەکانی ساڵی ١٩٨٢ پەیوەندییەکان پتەوتر کران و ئەگەر هەڵە نەبم لە کۆتایی ساڵی ١٩٨٢ پڕۆتۆكۆڵێكی ٩ خاڵی ئامادە کرا. هەردوو لایەن دەقی پرۆتۆکۆلەکەیان قبووڵ کرد، بەو شێوەیە لەنێوان پەکەکە و پەدەکە بە شێوەیەکی فەرمی پەیوەندی و ڕێککەوتن دروست بوو. له بههاری ١٩٨٣ له میانهی سهردانی مەسعوود بارزانی بۆ سووریا پرۆتۆکۆڵەکە ئیمزا كرا. بهناوی پهكهكه سكرتێری گشتی عهبدوڵا ئۆجالان پڕۆتۆكۆڵهكهی ئیمزا كرد. بهناوی پهدهكهش سهرۆكی گشتی مهسعوود بارزانی پڕۆتۆكۆڵهكهی ئیمزا كرد. به ئیمزای پایهبهرزانی ههردوو حیزبهكه ڕێككهوتن و پهیوهندییهكه بوو به فهرمی. پتەوتر بوو و کەوتە بواری جێبەجێکردنەوە.
ئەو پەیوەندی و ڕێککەوتنە هەتا بەهاری ساڵی ١٩٨٥ بەردەوام بوو. ساڵەکانی ١٩٨٣-٨٤-٨٥ لە چوارچێوەی پرۆتۆکۆڵهکەدا هەردوو حیزب پێکەوە ڕێککەوتن و پەیوەندییان دروست کرد. دیداریان ئهنجام دا و هاوکاریی یەکتریان کرد. بە بڕوای من ئەو پەیوەندی و کارانەی لە چوارچێوەی ئەو رێککەوتنە كران، دەستکەوتی زۆر گرنگیان ههبوو بۆ هەردوو حیزبهكه. لە رووی سیاسییەوە دەستکەوتی گەورەی به پەدەکە دا. پەکەکەش لە ڕووی پراکتیکییەوە لە چوارچێوەی ئەو پەیوەندییەدا پێشکەوتنی گرنگی بهدهستهێنا. ئەو پرۆتۆکۆڵەی کە ڕێککەوتنەکەی دروست کرد لە چوارچێوەی بنەما دیموکراتییە نەتەوەییەکاندا بوو. ئێمە بەردەوام گوتمان و ئەمڕۆش دەڵێین، لە چوارچێوەی هەمان ئەو خاڵانەدا ئامادەین لەگەڵ پەدەکە و حیزبه کوردییهكانی دیكه پەیوەندی دروست بكهین. ئەو بنەمایانەی کە لەو پڕۆتۆکۆڵەدا هەبوون دهكرێت ببنە بنەمای سهرهكیی کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان. نەتەوەییبوون، دیموکراتیبوون، پشتیوانبوون، لەدژی یەکتر نەبوون. بەپێچەوانەوە، لە دژی هیچ حیزبێك نەبوو، بهڵكوو بۆ بهدیهێنانی یەکێتیی دیموکراتیی نەتەوەیی کوردان بوو.
ئەگەر هەڵە نەبم حوزەیرانی ساڵی ١٩٨٥ بوو کە ئێمە دیدارێکمان لەگەڵ ئیدارەی پەدەکە له بادینان کرد. ئەو کاتە بەرپرسەکەیان کەسێک بوو بە ناوی د. جەرجیس كه ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی و بەرپرسی بادینانیش بوو. ئەوان هەڵوێستێکی نەرێنییان پیشان دا بەرانبەر ئەو بەرخۆدانە چەکدارییەی کە لە چوارچێوەی هەڵمەتی ١٥ی ئاب بەڕێوەدەچوو. گوتیان، گوشارمان دهكهوێته سهر. لە سنوور دێن و دهچن. نابێ وابكهن». ئێمەش پێمان گوتن، «وانییە، چالاکی لە دێرسیم دەکرێت، لە ئامەد، لە سەمسوور و لە سەرحەد دەکرێت. پەیوەندی بە باشووری کوردستانەوە نییە. هیچ دەستەیەکی گەریلا لێرەوە ناچێته دێرسم بۆ چالاکی. ئهگهر هیچ بەربەستێک نەبێت، مرۆڤ تهها بە سێ مانگ جارێك دهتوانێت لێرهوه خۆی بگهیهنێته دێرسم.» هەوڵمان دا تێیانبگەینین، بەڵام ئەوان هەندێک پەیوەندییان لەگەڵ دەوڵەتی تورک دروست کردبوو. دەوڵەتی تورک هەڕەشەی لێ ك
لەو قۆناغەدا پەیوەندی پەکەکە - پەدەکە دروست بوو. ئەو پەیوەندییانەی سەرەتا بەشێوەیەکی جددی بەرەو پێشەوە چوون، لە زەمینەی ڕۆژهەڵاتی کوردستان بە ههوڵهكانی هاوڕێ محەمەد قەرەسوونگوور كه لەگەڵ ئیدارهی پەدەکە گفتوگۆی كرد، هاتنه ئاراوه. ئەو کاتە پەدەکە سهرلهنوێ خۆی ڕێكدهخستهوه، مەسعوود بارزانی بووبووه سەرۆک. ئیدریس بارزانی جێگری بوو. ئهوان ناوەندی بڕیاری پەدەکە بوون. عەلی عەبدوڵا سکرتێری گشتی بوو. هاوڕێ محەمەد قەرەسوونگوور لەگەڵ ئەواندا لە ئاستێکدا پەیوەندی دروست دهكرد. هەردوو حیزب پێویستیان بە پەیوەندییەکی لەو شێوەیە هەبوو. پێویستییە پراکتیکییەکانی پەکەکە پەیوەندییەکی لەو شێوەیەی لەگەڵ پەدەکە دەخواست. پەدەکەش بەهۆی مانهوهی لە دەرەوەی یەنەکە و ڕێکخستنە کوردییەکانی دیکە، کەوتبووە پەراوێزەوه و له دۆخێكدابوو كه پێویستی به پهیوهندی لەگەڵ پەکەکە ههبوو. دۆخێکی لەو شێوەیە هەبوو کە یەنەکە بە پێشەنگایەتیی جەلال تاڵەبانی هەوڵی دەدا بەبێ پەدەکە کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان ساز بكات. بەو شێوەیە دهیویست بەتەواوی پەدەکە پەراوێز بخات. ڕێبەر ئاپۆ لە دژی ئەو تێڕوانینە وهستایهوه و بە ڕاستی نەزانی. ڕایگهیاند، «ئەگەر کۆنگرەیەکی نەتەوەیی دروست بێت، دەبێت هەموو حیزب و ڕێكخستنهكانی کورد بەشدار بن. پێویستە ناکۆکییەکانی نێوان حیزبهكان نەبنە بەربەست لە بەردەم کۆنگرەی نەتەوەیی، نابێت ئهو ناكۆكییانه بێنە نێو زەمینەی کۆنگرەی نەتەوەیی.» ئەو تێڕوانینە گرنگ بوو. پەدەکە بەو پەراوێزخستنە کەمێک تەنگەتاو بووبوو. پێویستی بە پەیوەندی هەبوو لەگەڵ پەکەکە.
وەکو دی بڕیارێکی سیستهمی مێتینگهر - سهركوتكهر هەبوو کە دەیانگوت، «نابێت پەکەکە لە مێردین تێپهڕێت و خۆی بگهیهنێته بۆتان». بڕیارێکی لەو شێوەیە لە لایەن سیستهمی مێتینگهری گلۆبال-هوه درابوو. بۆ ئەوەی ئەو شتە لاببرێت و لهنێو کوردستان کاری ڕێکخستن بکرێت، پەکەکە پێویستی به پشتگیریی پەدەکە و ڕێکخستنەکانی دیکە ههبوو. لە چوارچێوەی ئەو پێویستییەدا مانگە ناوەڕاستەکانی ساڵی ١٩٨٢ پەیوەندییەکان پتەوتر کران و ئەگەر هەڵە نەبم لە کۆتایی ساڵی ١٩٨٢ پڕۆتۆكۆڵێكی ٩ خاڵی ئامادە کرا. هەردوو لایەن دەقی پرۆتۆکۆلەکەیان قبووڵ کرد، بەو شێوەیە لەنێوان پەکەکە و پەدەکە بە شێوەیەکی فەرمی پەیوەندی و ڕێککەوتن دروست بوو. له بههاری ١٩٨٣ له میانهی سهردانی مەسعوود بارزانی بۆ سووریا پرۆتۆکۆڵەکە ئیمزا كرا. بهناوی پهكهكه سكرتێری گشتی عهبدوڵا ئۆجالان پڕۆتۆكۆڵهكهی ئیمزا كرد. بهناوی پهدهكهش سهرۆكی گشتی مهسعوود بارزانی پڕۆتۆكۆڵهكهی ئیمزا كرد. به ئیمزای پایهبهرزانی ههردوو حیزبهكه ڕێككهوتن و پهیوهندییهكه بوو به فهرمی. پتەوتر بوو و کەوتە بواری جێبەجێکردنەوە.
ئەو پەیوەندی و ڕێککەوتنە هەتا بەهاری ساڵی ١٩٨٥ بەردەوام بوو. ساڵەکانی ١٩٨٣-٨٤-٨٥ لە چوارچێوەی پرۆتۆکۆڵهکەدا هەردوو حیزب پێکەوە ڕێککەوتن و پەیوەندییان دروست کرد. دیداریان ئهنجام دا و هاوکاریی یەکتریان کرد. بە بڕوای من ئەو پەیوەندی و کارانەی لە چوارچێوەی ئەو رێککەوتنە كران، دەستکەوتی زۆر گرنگیان ههبوو بۆ هەردوو حیزبهكه. لە رووی سیاسییەوە دەستکەوتی گەورەی به پەدەکە دا. پەکەکەش لە ڕووی پراکتیکییەوە لە چوارچێوەی ئەو پەیوەندییەدا پێشکەوتنی گرنگی بهدهستهێنا. ئەو پرۆتۆکۆڵەی کە ڕێککەوتنەکەی دروست کرد لە چوارچێوەی بنەما دیموکراتییە نەتەوەییەکاندا بوو. ئێمە بەردەوام گوتمان و ئەمڕۆش دەڵێین، لە چوارچێوەی هەمان ئەو خاڵانەدا ئامادەین لەگەڵ پەدەکە و حیزبه کوردییهكانی دیكه پەیوەندی دروست بكهین. ئەو بنەمایانەی کە لەو پڕۆتۆکۆڵەدا هەبوون دهكرێت ببنە بنەمای سهرهكیی کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان. نەتەوەییبوون، دیموکراتیبوون، پشتیوانبوون، لەدژی یەکتر نەبوون. بەپێچەوانەوە، لە دژی هیچ حیزبێك نەبوو، بهڵكوو بۆ بهدیهێنانی یەکێتیی دیموکراتیی نەتەوەیی کوردان بوو.
ئەگەر هەڵە نەبم حوزەیرانی ساڵی ١٩٨٥ بوو کە ئێمە دیدارێکمان لەگەڵ ئیدارەی پەدەکە له بادینان کرد. ئەو کاتە بەرپرسەکەیان کەسێک بوو بە ناوی د. جەرجیس كه ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی و بەرپرسی بادینانیش بوو. ئەوان هەڵوێستێکی نەرێنییان پیشان دا بەرانبەر ئەو بەرخۆدانە چەکدارییەی کە لە چوارچێوەی هەڵمەتی ١٥ی ئاب بەڕێوەدەچوو. گوتیان، گوشارمان دهكهوێته سهر. لە سنوور دێن و دهچن. نابێ وابكهن». ئێمەش پێمان گوتن، «وانییە، چالاکی لە دێرسیم دەکرێت، لە ئامەد، لە سەمسوور و لە سەرحەد دەکرێت. پەیوەندی بە باشووری کوردستانەوە نییە. هیچ دەستەیەکی گەریلا لێرەوە ناچێته دێرسم بۆ چالاکی. ئهگهر هیچ بەربەستێک نەبێت، مرۆڤ تهها بە سێ مانگ جارێك دهتوانێت لێرهوه خۆی بگهیهنێته دێرسم.» هەوڵمان دا تێیانبگەینین، بەڵام ئەوان هەندێک پەیوەندییان لەگەڵ دەوڵەتی تورک دروست کردبوو. دەوڵەتی تورک هەڕەشەی لێ ك
گذار دموکراتیک
#دوران_كاڵكان باسی ناكۆكی و ڕێككهوتنهكانی نێوان پهكهكه و پهدهكه دهكات - ١ کاڵکان ڕایگەیاند، ئهوان ئامادەن لە چوارچێوەی بەرژەوەندییەکانی یەکێتی نەتەوەییدا پەیوەندی لەگەڵ لایهنه کوردییەکان دروست بکەن. 🆔 @GozarDemocratic
ردبوون، پەیوەندییان ڕهت دەکردەوە و هەڵوێستی لەو جۆرەیان پیشان دەدا. دواتر پێم وابێت مانگی ئاب بوو بەناوی پەدەکە لێدوانێك بلاو كرایهوه. بە ڕای گشتییان ڕاگهیاند کە ئەوان ڕێككهوتنهكهیان هەڵوەشاندووەتەوە. ئەوەی کە لەو ڕێككهوتنه کشایەوە پەکەکە نەبوو، بهڵكوو ئەوەی لە ڕێککەوتنەکە کشایەوە و ڕێککەوتنەکەی تێکدا ئیدارەی پەدەکە بوو.
ئێمە دەزانین کە گەریلاکانی پەکەکە دوای ساڵی ١٩٨٢ قورساییان خستە سەر باشووری کوردستان. بەڵام یەکەمین ئۆپەراسیۆنی دەرەوەی سنوور ساڵی ١٩٨٣ دەوڵەتی تورک كردی. هەوڵی یەکەمی داگیركاری چۆن بوو؟
بەڵێ، لە چوارچێوەی پەیوەندییهكان لەگەڵ پەدەکە، بەتایبەتی له ئەنجامەکانی پەروەردەی گۆڕەپانی لوبنان – فەلەستین له ساڵەکانی ١٩٨١ - ١٩٨٢ پەکەکە دووهمین كۆنگرهی خۆی له کۆتایی ئابی ١٩٨٢ ساز كرد. لە چوارچێوەی بڕیاری کۆنگرەدا لە ئەیلوولی ١٩٨٢ بەدواوە تیمەکانی گەریلا لە سنووری سووریا پەڕینەوە بۆ سنووری بۆتان - بادینان. تیمەکانی گەریلا لە رێگەی جیاوازەوە چوونە بۆتان. بەشێکیان چوونه باشووری کوردستان. لە قەراغەکانی خابوور و زاپ و لە دەشتی ههیهتی و دەوروبەری لۆلان بنكهیان دروست کردن. لە هەمان کاتدا بەشێکیشیان پەڕینەوە بۆ سنووری ڕۆژهەڵات.
هاوڕێ محەمەد قەرەسوونگوور و مەعسووم كۆركماز پێشتر لەو ناوچانە بوون. ئامادەکاریی پراکتیکییان بۆ گەریلا کردبوو. لە چوارچێوەی ئەو كارانهدا گەریلاکانی پەکەکە لە زستانی ١٩٨٢ - ١٩٨٣ گەڕانەوە سنووری باشوور و ڕۆژهەڵاتی کوردستان. شەڕی عێراق و ئێران دەستی پێکردبوو، لە ٢٠ی ئەیلوولی ١٩٨٠ بەدواوە هەردوو دەوڵەتەکە سوپای خۆیان كشاندبوویهوه سەر سنوور. بۆیە لە ناوچەکانی سەر سنووری باشوور، رۆژهەڵات و باکووری کوردستان ژمارەیەکی کەمی سەربازی ئێران و عێراق هەبوون. ناوچه فرهوانهكان چۆڵ بووبوون، بووبوون به چۆڵهوانی. گەریلا ئەو هەلەی لە بەرژەوەندی خۆی قۆستەوە بۆ ئەوەی بزووتنەوەی گەریلا لە باکووری کوردستان بەرەو پێشەوە ببات. ئەو ناوچانەی بەکار هێنا، بارەگهی تێدا دروست کردن، دهستیان به پەروەردەی پراکتیکی و ئامادەکاری کرد. لە خابوورەوە هەتا باژێرگان هەم لە سنووری باشوور و هەم لە سنووری ڕۆژهەڵاتی کوردستان ساڵانی ١٩٨٢ - ١٩٨٣ لە هەندێک شوێندا بنكهكانی پەکەکە دامهزران. ئەمه گەڕانەوە بوو بۆ وڵات. داوا دەکرا ئامادەکاری و پەروەردەی گۆڕەپانی لوبنان – فەلەستین كه لە دژی ڕژێمی سەربازیی فاشیستی ١٢ی ئەیلوول کرا، بۆ بەرخۆدانی چەکداری وهرچهرخێت. گەریلاکانی پەکەکە لەو چوارچێوەیەدا هەر هەلێکیان دەقۆستەوە و کاریان دەکرد، پەیوەندییان لەگەڵ خەڵک دروست دەکرد و جوگرافیایان دەناسی. له زستانی ١٩٨٢ - ١٩٨٣ لە هەندێک ناوچەی بۆتان لە هێڵی قلابان - چەلێ - شەمزینان پەیوەندییە سەرەتاییەکانی لەو شێوەیه دروست بوون. لە نیسانی ١٩٨٣ لە ناوچەی لۆلان پەکەکە کۆبوونەوەیەکی بهڕێوهبهرایهتیی پراکتیکی کرد و پلانی بۆ ئەو کارانە داڕشت کە دەبوایە لە باکوور بکرێن. لە چوارچێوەی ئەو پلانسازییەدا بۆ ئەوەی لە هەرێمەکانی بۆتان، زاگرۆس و سەرحەد گەریلا دروست بکرێت، تیمە سەرەتاییەکان لە باشوور و ڕۆژهەڵاتەوە ڕهوانهی باکووری کوردستان كران. کارێکی لەو شێوەیە سەرەتا لهنێو باشووری کوردستانهوه کرا، دواتر لە بەهاردا لهنێو رۆژهەڵاتی کوردستانیش کرا.
لە دۆخێکی لەو شێوەیەدا دهوڵهتی تورک بەشێوەیەکی فەرمی بۆ یەکەم جار هاتە نێو سنووری عێراق و لە ٢٥ی ئایاری١٩٨٣ دهستی به یەکەمین هێرش بەناوی «ئۆپەراسیۆنی دەرەوەی سنوور» كرد. ئەوە لە ڕۆژهەڵاتی ڕوباری خابوور كرا. بەقووڵایی ٥ کیلۆمەتر سوپای تورک هاتە نێو خاکی باشووری کوردستان. لە سنووری خابوور بارەگهکانی پەدەکە و حیزبی شیوعی عێراق هەبوون. لە بەرانبەر یەکمالە بوون، لە لایەکەی دیکەی روبارەکەشهوه بارەگهی سەربازیی تورکیا، لە بەرانبەری ئەوانیش بارەگهی سەربازیی پەدەکە و حزبی شیوعی هەبوون. بەهۆی پەیوەندییان لەگەڵ پەکەکە، دەوڵەتی تورک كهمێك لە پەدەکە توڕە بوو.
🆔 @GozarDemocratic
⬇️⬇️⬇️
ئێمە دەزانین کە گەریلاکانی پەکەکە دوای ساڵی ١٩٨٢ قورساییان خستە سەر باشووری کوردستان. بەڵام یەکەمین ئۆپەراسیۆنی دەرەوەی سنوور ساڵی ١٩٨٣ دەوڵەتی تورک كردی. هەوڵی یەکەمی داگیركاری چۆن بوو؟
بەڵێ، لە چوارچێوەی پەیوەندییهكان لەگەڵ پەدەکە، بەتایبەتی له ئەنجامەکانی پەروەردەی گۆڕەپانی لوبنان – فەلەستین له ساڵەکانی ١٩٨١ - ١٩٨٢ پەکەکە دووهمین كۆنگرهی خۆی له کۆتایی ئابی ١٩٨٢ ساز كرد. لە چوارچێوەی بڕیاری کۆنگرەدا لە ئەیلوولی ١٩٨٢ بەدواوە تیمەکانی گەریلا لە سنووری سووریا پەڕینەوە بۆ سنووری بۆتان - بادینان. تیمەکانی گەریلا لە رێگەی جیاوازەوە چوونە بۆتان. بەشێکیان چوونه باشووری کوردستان. لە قەراغەکانی خابوور و زاپ و لە دەشتی ههیهتی و دەوروبەری لۆلان بنكهیان دروست کردن. لە هەمان کاتدا بەشێکیشیان پەڕینەوە بۆ سنووری ڕۆژهەڵات.
هاوڕێ محەمەد قەرەسوونگوور و مەعسووم كۆركماز پێشتر لەو ناوچانە بوون. ئامادەکاریی پراکتیکییان بۆ گەریلا کردبوو. لە چوارچێوەی ئەو كارانهدا گەریلاکانی پەکەکە لە زستانی ١٩٨٢ - ١٩٨٣ گەڕانەوە سنووری باشوور و ڕۆژهەڵاتی کوردستان. شەڕی عێراق و ئێران دەستی پێکردبوو، لە ٢٠ی ئەیلوولی ١٩٨٠ بەدواوە هەردوو دەوڵەتەکە سوپای خۆیان كشاندبوویهوه سەر سنوور. بۆیە لە ناوچەکانی سەر سنووری باشوور، رۆژهەڵات و باکووری کوردستان ژمارەیەکی کەمی سەربازی ئێران و عێراق هەبوون. ناوچه فرهوانهكان چۆڵ بووبوون، بووبوون به چۆڵهوانی. گەریلا ئەو هەلەی لە بەرژەوەندی خۆی قۆستەوە بۆ ئەوەی بزووتنەوەی گەریلا لە باکووری کوردستان بەرەو پێشەوە ببات. ئەو ناوچانەی بەکار هێنا، بارەگهی تێدا دروست کردن، دهستیان به پەروەردەی پراکتیکی و ئامادەکاری کرد. لە خابوورەوە هەتا باژێرگان هەم لە سنووری باشوور و هەم لە سنووری ڕۆژهەڵاتی کوردستان ساڵانی ١٩٨٢ - ١٩٨٣ لە هەندێک شوێندا بنكهكانی پەکەکە دامهزران. ئەمه گەڕانەوە بوو بۆ وڵات. داوا دەکرا ئامادەکاری و پەروەردەی گۆڕەپانی لوبنان – فەلەستین كه لە دژی ڕژێمی سەربازیی فاشیستی ١٢ی ئەیلوول کرا، بۆ بەرخۆدانی چەکداری وهرچهرخێت. گەریلاکانی پەکەکە لەو چوارچێوەیەدا هەر هەلێکیان دەقۆستەوە و کاریان دەکرد، پەیوەندییان لەگەڵ خەڵک دروست دەکرد و جوگرافیایان دەناسی. له زستانی ١٩٨٢ - ١٩٨٣ لە هەندێک ناوچەی بۆتان لە هێڵی قلابان - چەلێ - شەمزینان پەیوەندییە سەرەتاییەکانی لەو شێوەیه دروست بوون. لە نیسانی ١٩٨٣ لە ناوچەی لۆلان پەکەکە کۆبوونەوەیەکی بهڕێوهبهرایهتیی پراکتیکی کرد و پلانی بۆ ئەو کارانە داڕشت کە دەبوایە لە باکوور بکرێن. لە چوارچێوەی ئەو پلانسازییەدا بۆ ئەوەی لە هەرێمەکانی بۆتان، زاگرۆس و سەرحەد گەریلا دروست بکرێت، تیمە سەرەتاییەکان لە باشوور و ڕۆژهەڵاتەوە ڕهوانهی باکووری کوردستان كران. کارێکی لەو شێوەیە سەرەتا لهنێو باشووری کوردستانهوه کرا، دواتر لە بەهاردا لهنێو رۆژهەڵاتی کوردستانیش کرا.
لە دۆخێکی لەو شێوەیەدا دهوڵهتی تورک بەشێوەیەکی فەرمی بۆ یەکەم جار هاتە نێو سنووری عێراق و لە ٢٥ی ئایاری١٩٨٣ دهستی به یەکەمین هێرش بەناوی «ئۆپەراسیۆنی دەرەوەی سنوور» كرد. ئەوە لە ڕۆژهەڵاتی ڕوباری خابوور كرا. بەقووڵایی ٥ کیلۆمەتر سوپای تورک هاتە نێو خاکی باشووری کوردستان. لە سنووری خابوور بارەگهکانی پەدەکە و حیزبی شیوعی عێراق هەبوون. لە بەرانبەر یەکمالە بوون، لە لایەکەی دیکەی روبارەکەشهوه بارەگهی سەربازیی تورکیا، لە بەرانبەری ئەوانیش بارەگهی سەربازیی پەدەکە و حزبی شیوعی هەبوون. بەهۆی پەیوەندییان لەگەڵ پەکەکە، دەوڵەتی تورک كهمێك لە پەدەکە توڕە بوو.
🆔 @GozarDemocratic
⬇️⬇️⬇️
⬆️⬆️⬆️
لە لایەکی دیکەوە ئەو کارەی پێی دەڵێن «قاچاغچییهتیی بازرگانیی سنوور» لەوێ زۆر دهكرا. بەتایبەتی لەو شوێنە قەت نەوەستابوو و لە چەندین لاوه ئەو کارە بازرگانییە دەکرا. لە زستانی ١٩٨٢ - ١٩٨٣ جارێک – یان دوو جار لەنێوان ئەو بازرگانانە کە پێیان دهگوترا قاچاغچی و سوپای تورک شەڕ دروست بوو. ئەوەندەی لەبیرمە جارێک دوو سەربازی تورک کوژران و چەند بریندارێكیش هەبوون. کەنعان ئەڤرەن لە بەرانبەر ئەوەدا زۆر توڕە بوو و تۆمهتێكی گەورەی کردبوو. زانیاری بڵاو بوویهوه کە پەکەکە گەڕاوەتەوە وڵات و لەسەر سنوور نیشتەجێ بووە. عهقڵیهتی نهریتیی دەوڵەتی تورک ئهوهیه كه هەموو شتێک بە خیانەت و تیرۆرەوە دەبەستێتهوه. بە کورتییەکەی دەوڵەت زانیاری لەسەر گەڕانەوەی پەکەکە بۆ سەر سنوور دەستکەوتبوو، لهبهرئهوه توڕە بوو. لە پەیوەندییەکانی پەدەکە توڕە بوو.
پەدەکەش لەسەر سنوور بنکە و بارەگهی دروستكردبوو. سوپای تورک دهیویست پاشەکشەیان پێ بکات. لە ڕاستیدا یەکەمین ئۆپەراسیۆن لە دژی پهدهكه بوو. پەدەکە و حیزبی شیوعی لە دەوروبەری خابوور بە قوڵایی ٥ کیلۆمەتر بنکە و بارەگهکانیان هێنایەوە نێو سنووری باشوور. پەدەکە دەستبەرداری هەموو شتێک بوو و کشایەوە. هەرگیز خۆی ڕانهگرت و هەندێک زیانیشی پێکەوت. بۆیە ئیدارەی کەنعان ئەڤرەن ڕایگهیاند، «ئێمە سنوورمان لە تیرۆر پاک کردەوە.» ئەوە هێرشێکی ٣-٤ ڕۆژی بوو. سوپای تورک دواتر لەسهر سنوورەکە کشایەوە. ئەنجامە سەربازییەکەشی ئەوە بوو کە پەدەکە بارەگهکانی خۆی لەسەر سنوورەوە بە قوڵایی ٥ کیلۆمەتر کێشایەوە نێو خاکی باشوور. خۆی پەدەکە سەرەتا بەرەو گەلی زەندورا و دواتر هەتا زاپ پاشەکشەی کرد. پەکەکەش ئەو جموجۆڵەی وەکو هەلێک بۆ بەهێزکردنی بەرخۆدانی چەکداری قۆستەوە و تیمەکانی گەریلای لە سنوورەوە پەڕاندەوە نێو ناوچه جیاجیاكانی بۆتان. کار و ئامادەکارییە پراكتیكییه سهرهتاییهكان لە هەرێمەکانی بۆتان و زاگرۆس لە ساڵی ١٩٨٣ بەو شێوەیە بوون.
لە هەمان کاتدا لەنێوان پەکەکە و پەدەکەدا ڕهشنووسی پهیمانێك ئامادە کرا؟ کێ داوای پرۆتۆکۆڵی کرد و ناوەڕۆکەکەی چی بوو؟ دواتر ئەو ڕێککەوتنە بۆچی هەڵوەشایەوە؟
لە پرسیاری سەرەتا وەڵامی ئەوەم دایەوە. ڕێککەوتنەکە لە ئەنجامی هەوڵە بەرفراوانەکانی هەڤاڵ محەمەد قەرەسوونگوور هاتە ئاراوه. لە ڕاستیدا ئەرکەکە بەو سپێردرابوو. بەڕێوەبەرایهتیی پارتییهكهمان بۆ كاروباری پهكهكه لە باشوور و ڕۆژهەڵاتی کوردستان هەڤاڵ محەمەدی ئەرکدار کردبوو. ئەویش لە چوارچێوەی ئەرکەکەی خۆیدا ئەو کارەی کرد. نەک تەنها لەگەڵ پەدەکە پەیوەندی دروست کرد، بهڵكوو دووبارەی دەکەمەوە لەگەڵ هەموو لایهنهكانی ڕۆژهەڵات و باشووری کوردستان پەیوەندی و ڕێککەوتنی دروست کرد. پەیوەندی و ڕێککەوتنی لەگەڵ پەدەکە زیاتر بهرهو پێش پرد. گهیاندییه ئاستی پرۆتۆکۆڵی نووسراو. گوتمان کە پرۆتۆکۆڵەکە لە نۆ خاڵ پێکهاتبوو، ناوەڕۆکەکەشی یەکێتیی دیموکراتیی نەتەوەیی بوو. یەکێتی و پشتیوانی بوو. لە دژی هیچ لایەنێکی دیكه نەبوو، كراوه بوو بۆ بەشداریکردنی لایەنەكانی دیکە. ههم بۆ دروستکردنی پەیوەندییەکانی نێوان حیزبه کوردییەکان، ههم بۆ ئامادەکردنی کۆنگرەی نەتەوەیی زەمینەیەکی گرنگ بوو. چونکە ئەو کاتە پەدەکە و یەنەکە زۆر دژی یەکتر بوون و پرسیاری «ئایا حیزبه کوردییەکان دهتوانن پێکەوە کۆببنەوە، دەتوانن پەیوەندییان لەگەڵ یەکتری دروست بكهن؟» لە مێشکی هەموو کەسێکدا دەزرنگایەوە. ئەوەی کۆتایی بەو دۆخە هێنا پەیوەندیی نێوان پهكهكه و پهدهكه بوو.
پرۆتۆکۆلی فەرمی لە ساڵی ١٩٨٢ ئامادە کرا و لە هاوینی ١٩٨٣دا لە لایەن سکرتێری گشتیی پەکەکە و سەرۆکایەتیی گشتی پەدەکەوە ئیمزا کرا و بوو به فەرمی. ساڵەکانی ١٩٨٢-٨٣-٨٤ كهوته بواری جێبەجێكردنهوه و هەتا ساڵی ١٩٨٥ بەردەوام بوو. له ئابی ١٩٨٥ لهژێر گوشارەکانی تورکیا پەدەکە بە شێوەیەکی فەرمی به ڕای گشتی ڕاگهیاند کە لە پرۆتۆکۆڵەکە کشاوەتەوە و بەو شێوەیە پەیوەندییەکە کۆتایی هات. قۆناغێکی ناکۆکی و شەڕ دەستی پێکرد. کاتێک لەنێوان هێزە چەکدارەکاندا پەیوەندی نەبێت، ناکۆکی و شەڕ ڕوودەدات. بۆیە لە ساڵی ١٩٨٥بەدواوە قۆناغی شەڕ کەوتە ڕۆژەڤەوە.
ئەوەی لێرە زهختی دهكرد دەوڵەتی تورک بوو. دهوڵهتی تورکیا نەیدەویست له باكووری كوردستان دژبه مێتینگهریی تورکی فاشیست لهپێناو مافە دیموکراتی و نەتەوەییهكان تێکۆشانێکی سیاسی و چەکداری بكرێت. کودەتا سەربازییەکەی ١٢ی ئەیلوول تەنیا هێرشی نەکردە سەر پەکەکە، بهڵكوو هێرشی کردە سەر ڕێكخستنهكهی کەمال بووركای، دەدەکەدە (DDKD) و ڕزگاری کە هەرگیز چەکیان بەکار نەهێنابوو. هێرشیان كرده سەر هەموو کەس و گرتنیان. هەموو ئەوانەی باسی كوردبوونیان کرد و ویستیان بەکوردی قسە بکەن، وەکو دوژمن پیشان دران. تورکیا کاتێک گوشاری بۆ پەدەکە هێنا زۆر لە بەرخۆدانی ١٥ی ئاب (تهباخ) ترسابوو. دهیویست ئەوە
لە لایەکی دیکەوە ئەو کارەی پێی دەڵێن «قاچاغچییهتیی بازرگانیی سنوور» لەوێ زۆر دهكرا. بەتایبەتی لەو شوێنە قەت نەوەستابوو و لە چەندین لاوه ئەو کارە بازرگانییە دەکرا. لە زستانی ١٩٨٢ - ١٩٨٣ جارێک – یان دوو جار لەنێوان ئەو بازرگانانە کە پێیان دهگوترا قاچاغچی و سوپای تورک شەڕ دروست بوو. ئەوەندەی لەبیرمە جارێک دوو سەربازی تورک کوژران و چەند بریندارێكیش هەبوون. کەنعان ئەڤرەن لە بەرانبەر ئەوەدا زۆر توڕە بوو و تۆمهتێكی گەورەی کردبوو. زانیاری بڵاو بوویهوه کە پەکەکە گەڕاوەتەوە وڵات و لەسەر سنوور نیشتەجێ بووە. عهقڵیهتی نهریتیی دەوڵەتی تورک ئهوهیه كه هەموو شتێک بە خیانەت و تیرۆرەوە دەبەستێتهوه. بە کورتییەکەی دەوڵەت زانیاری لەسەر گەڕانەوەی پەکەکە بۆ سەر سنوور دەستکەوتبوو، لهبهرئهوه توڕە بوو. لە پەیوەندییەکانی پەدەکە توڕە بوو.
پەدەکەش لەسەر سنوور بنکە و بارەگهی دروستكردبوو. سوپای تورک دهیویست پاشەکشەیان پێ بکات. لە ڕاستیدا یەکەمین ئۆپەراسیۆن لە دژی پهدهكه بوو. پەدەکە و حیزبی شیوعی لە دەوروبەری خابوور بە قوڵایی ٥ کیلۆمەتر بنکە و بارەگهکانیان هێنایەوە نێو سنووری باشوور. پەدەکە دەستبەرداری هەموو شتێک بوو و کشایەوە. هەرگیز خۆی ڕانهگرت و هەندێک زیانیشی پێکەوت. بۆیە ئیدارەی کەنعان ئەڤرەن ڕایگهیاند، «ئێمە سنوورمان لە تیرۆر پاک کردەوە.» ئەوە هێرشێکی ٣-٤ ڕۆژی بوو. سوپای تورک دواتر لەسهر سنوورەکە کشایەوە. ئەنجامە سەربازییەکەشی ئەوە بوو کە پەدەکە بارەگهکانی خۆی لەسەر سنوورەوە بە قوڵایی ٥ کیلۆمەتر کێشایەوە نێو خاکی باشوور. خۆی پەدەکە سەرەتا بەرەو گەلی زەندورا و دواتر هەتا زاپ پاشەکشەی کرد. پەکەکەش ئەو جموجۆڵەی وەکو هەلێک بۆ بەهێزکردنی بەرخۆدانی چەکداری قۆستەوە و تیمەکانی گەریلای لە سنوورەوە پەڕاندەوە نێو ناوچه جیاجیاكانی بۆتان. کار و ئامادەکارییە پراكتیكییه سهرهتاییهكان لە هەرێمەکانی بۆتان و زاگرۆس لە ساڵی ١٩٨٣ بەو شێوەیە بوون.
لە هەمان کاتدا لەنێوان پەکەکە و پەدەکەدا ڕهشنووسی پهیمانێك ئامادە کرا؟ کێ داوای پرۆتۆکۆڵی کرد و ناوەڕۆکەکەی چی بوو؟ دواتر ئەو ڕێککەوتنە بۆچی هەڵوەشایەوە؟
لە پرسیاری سەرەتا وەڵامی ئەوەم دایەوە. ڕێککەوتنەکە لە ئەنجامی هەوڵە بەرفراوانەکانی هەڤاڵ محەمەد قەرەسوونگوور هاتە ئاراوه. لە ڕاستیدا ئەرکەکە بەو سپێردرابوو. بەڕێوەبەرایهتیی پارتییهكهمان بۆ كاروباری پهكهكه لە باشوور و ڕۆژهەڵاتی کوردستان هەڤاڵ محەمەدی ئەرکدار کردبوو. ئەویش لە چوارچێوەی ئەرکەکەی خۆیدا ئەو کارەی کرد. نەک تەنها لەگەڵ پەدەکە پەیوەندی دروست کرد، بهڵكوو دووبارەی دەکەمەوە لەگەڵ هەموو لایهنهكانی ڕۆژهەڵات و باشووری کوردستان پەیوەندی و ڕێککەوتنی دروست کرد. پەیوەندی و ڕێککەوتنی لەگەڵ پەدەکە زیاتر بهرهو پێش پرد. گهیاندییه ئاستی پرۆتۆکۆڵی نووسراو. گوتمان کە پرۆتۆکۆڵەکە لە نۆ خاڵ پێکهاتبوو، ناوەڕۆکەکەشی یەکێتیی دیموکراتیی نەتەوەیی بوو. یەکێتی و پشتیوانی بوو. لە دژی هیچ لایەنێکی دیكه نەبوو، كراوه بوو بۆ بەشداریکردنی لایەنەكانی دیکە. ههم بۆ دروستکردنی پەیوەندییەکانی نێوان حیزبه کوردییەکان، ههم بۆ ئامادەکردنی کۆنگرەی نەتەوەیی زەمینەیەکی گرنگ بوو. چونکە ئەو کاتە پەدەکە و یەنەکە زۆر دژی یەکتر بوون و پرسیاری «ئایا حیزبه کوردییەکان دهتوانن پێکەوە کۆببنەوە، دەتوانن پەیوەندییان لەگەڵ یەکتری دروست بكهن؟» لە مێشکی هەموو کەسێکدا دەزرنگایەوە. ئەوەی کۆتایی بەو دۆخە هێنا پەیوەندیی نێوان پهكهكه و پهدهكه بوو.
پرۆتۆکۆلی فەرمی لە ساڵی ١٩٨٢ ئامادە کرا و لە هاوینی ١٩٨٣دا لە لایەن سکرتێری گشتیی پەکەکە و سەرۆکایەتیی گشتی پەدەکەوە ئیمزا کرا و بوو به فەرمی. ساڵەکانی ١٩٨٢-٨٣-٨٤ كهوته بواری جێبەجێكردنهوه و هەتا ساڵی ١٩٨٥ بەردەوام بوو. له ئابی ١٩٨٥ لهژێر گوشارەکانی تورکیا پەدەکە بە شێوەیەکی فەرمی به ڕای گشتی ڕاگهیاند کە لە پرۆتۆکۆڵەکە کشاوەتەوە و بەو شێوەیە پەیوەندییەکە کۆتایی هات. قۆناغێکی ناکۆکی و شەڕ دەستی پێکرد. کاتێک لەنێوان هێزە چەکدارەکاندا پەیوەندی نەبێت، ناکۆکی و شەڕ ڕوودەدات. بۆیە لە ساڵی ١٩٨٥بەدواوە قۆناغی شەڕ کەوتە ڕۆژەڤەوە.
ئەوەی لێرە زهختی دهكرد دەوڵەتی تورک بوو. دهوڵهتی تورکیا نەیدەویست له باكووری كوردستان دژبه مێتینگهریی تورکی فاشیست لهپێناو مافە دیموکراتی و نەتەوەییهكان تێکۆشانێکی سیاسی و چەکداری بكرێت. کودەتا سەربازییەکەی ١٢ی ئەیلوول تەنیا هێرشی نەکردە سەر پەکەکە، بهڵكوو هێرشی کردە سەر ڕێكخستنهكهی کەمال بووركای، دەدەکەدە (DDKD) و ڕزگاری کە هەرگیز چەکیان بەکار نەهێنابوو. هێرشیان كرده سەر هەموو کەس و گرتنیان. هەموو ئەوانەی باسی كوردبوونیان کرد و ویستیان بەکوردی قسە بکەن، وەکو دوژمن پیشان دران. تورکیا کاتێک گوشاری بۆ پەدەکە هێنا زۆر لە بەرخۆدانی ١٥ی ئاب (تهباخ) ترسابوو. دهیویست ئەوە
بوەستێنرێت. دهوڵهتی تورك لە دژی هەموو کەس بوو، بەڵام قسە و پڕوپاگەندە زۆر زیانی پێ نەدەگەیاند. لە ڕاستیدا پەکەکە لەمێژبوو ئەوەی تێپەڕاندبوو. بە ڕێبازی بەرخۆدانی چەکداری دەستی بە جێبەجێکردنی بەرخۆدانەکەی کردبوو، تورکیاش زۆر لەوە ترسابوو. بۆیە دهیویست بیوەستێنێت. لەو چوارچێوەیەدا هەڕەشەی لە پەدەکە کرد، بەڵێنیشی پێدان. داوای لێکردن گوشار بخەنە سەر پەکەکە. پێیان گوتن، «یان بیوهستێنن، یان ئێمە ئێوهش دهكهینه ئامانج». ئیدارهی پەدەکە نەیتوانی خۆی ڕاگرێت، دژی ئهو خواسته نهوهستانهوه. بەو شێوەیە ڕیزەکان لێکترازان. پەکەکە لە دژی دهوڵهتی توركی فاشیست – داگیرکەر دەستی بە تێکۆشانی دیموكراتی و ئازادیی کوردستان کرد، پەدەکەش پەیوەندی لەگەڵ دەوڵەتی تورک دروست کرد، پشتیوانی تورکیای کرد و بۆ تێكشكاندنی ئەم تێکۆشانەی پەکەکە هێرشی لەناوبردنیان دەکرد.
لە ساڵی ١٩٨٥ حامید ئاڤجی كاتێك خهباتی دەکرد کوژرا؟ بۆچی کوژرا؟
هاوڕێ حامید ئاڤجی خەڵکی کەرجهوس-ه. ئەوکاتە کەرجهوس سەربە مێردین بوو. هەڵە نەبم ئێستا ناوچەیەکی سەربە بۆتانە. لە ڕووی جەستەییەوە هاوڕێیەکی لاواز بوو، لە ئەنستیتۆی پەروەردەیی ئامەد دەیخوێند. لەبەرئەوەى لە ڕووی جەستییەوە لاواز بوو هاوڕێکانى ناسناوی «مێتنگه» (کۆلۆنی – داگیرکراو)یان لێ نابوو. بەگشتىش کوردستان داگیرکراو بوو. بەهۆی لاوازیى جەستەییەوە هاوشێوەى کوردستانى داگیرکراو سەیر دەکرا و لەبەرئەوەش ناسناوی هاوڕێ حامید ئاڤجی بووبوو بە «مێتینگه». کەسێکی زانا بوو. کوردییەکەی زۆر باش بوو. وێژەی دەخوێند. هاوڕێ محەمەد قەرەسوونگوور بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان ئەرکی پێ سپاردبوو، دەبوایه لەگەڵ دەستەیەک لە هاوڕێکانی بچووبایە. سەرەتا لە ئێلح دەستەیەک هاوڕێی لهگهڵ خۆی برد، لە بەهاری ١٩٨٠ پەڕیەوە ڕۆژهەڵاتی کوردستان.
دەبوایە دواتر بۆ پشتگیری دەستەیەکی دیکەی هاوڕێیانیان ناردبایە. بۆیە لهنێو دەستەی دووەمدا هاوڕێ حامید هەبوو. هاوینی ١٩٨٠ چوونە ڕۆژهەڵاتی کوردستان. لهنێو ئەو خەباتەی کە بە پێشەنگایەتی هاوڕێ محەمەد قەرەسوونگوور لە ڕۆژهەڵات و باشووری کوردستان بەڕێوەدەچوو، میلیتانێكی چالاک بوو. نامۆ نەبوو بە کۆمەڵگەی کوردی، پەیوەندی لەگەڵ گهل باش بوو. ئەدەبیاتەکەی بەهێز بوو. لە بواری نووسین و خوێندنەوەی کوردیدا باش بوو. بەو زانابوونەی لە ڕۆژهەڵات و باشووری کوردستانیش چالاکانە خەباتی کرد. لە خەباتی بانگهشهشدا بهشداربوو. سروشتی هەموو حیزبهكانی ڕۆژهەڵات و باشووری کوردستانی ناسی. هاوڕێ حامید بەرپرس و كادیرهكانی ههموو ڕێكخستنهكانی ناسی. لەنێوان ساڵانی ١٩٨١ تا ١٩٨٥ چالاکانە خەباتی کرد. ههم کاری دیپلۆماتی و ههم خەباتی بانگهشهی دەکرد. دوای ئەوەی گەریلا بۆ وڵات گەڕایهوه، پڕوپاگەندەی نووسراو و زارەکی زیاتر فەرمی بوون. هەروەها چالاکانه بهشداری دهكرد لهنێو ڕێکخستنە پەروەردەیی و جەماوەرییەکانی سەر سنوور. ئەو کاتە له ئیدارهی پەدەکە و فەرماندە و پێشمەرگەکانی پەدەکە لە باشووری کوردستان کەس نەبوو هاوڕێ حامید نەناسێت. کەسێکی هێندە ناسراو و زانا بوو.
هاوڕێ ئاڤچی لە هاوینی ١٩٨٥ بۆ کاری بانگهشهكردن پێویستبوو بچێته بادینان، چوو بۆ ئاڤاشین. درێژهی به کارە بانگهشهییهكانی دا بە نووسین و چوونە نێو خهڵك. دەچووە گوندەکانی سەر سنوور. بەتایبەتی بەهۆی ئەوەی لە ڕۆژهەڵات ژیابوو، ئەو هاوڵاتییە کۆچەرییانەی هۆزی گەردی و هۆزەکانی دیکەی دەناسین کە هاتووچۆی ڕۆژهەڵاتیان دەکرد. لە ڕێگەی ئەوانەوە گەلێک هۆزی دیکەی ناسی و لە هێڵی شەمزینان بە ئاسانی دەیتوانی پەیوەندی لەگەڵ خەڵکدا دروست بکات. هەروەها لە هێڵی ڕووبارۆک – مووساکا دیسان لە هێڵی هەرکییەکان خەباتی نێو گوندەکانی دەکرد. هەتا کۆتاییهاتنی پەیوەندییە فەرمییەکان لەگەڵ پەدەکە، یەکێک بوو لە ئەرکدارەکانی پەکەکە بۆ پەیوەندی لەگەڵ پەدەکە. ئەوەی خەباتی پراکتیکی دەکرد هاوڕێ حامید بوو.
کاتێک پەیوەندییەکان پچڕان، بە کۆتاییهاتنی ساڵی ١٩٨٥ لەناو پەدەکەدا هەندێک كهس دەستیان بە هێرشی پیلانگێڕی کرد. بەتایبەتی لەسەر سنوور، بۆسەیان بۆ ئەو یەکینانە دادەنا کە خەباتیان دەکرد، هێرشیان دهكرد. لە کۆتایی ١٩٨٦ بهدواوه چەندین کادیری پەکەکە و گەریلا کەوتنە بەر هێرشەکان و شەهید کران. یەکێک لەوانەش هاوڕێ حامید بوو. لە شەمزینان لە دەوروبەری بهرۆخ لە لەلایەن پەدەکەوە بانگهێشت کرابوو، بۆ چاوپێكهوتن چووبوو - ئیدی نەگەڕایەوە. دواتر بیستمان کە لە بۆسەیەکدا کوشتوویانە. لەوەشدا بهرۆخییهكان بەرپرسن. ئەوان گوندنشینهكانی موساکایین، لە عەشیرەتی گەردین. بەڵام بەناوی پەدەکە کردیان. ئەوان ئهو کاتە و تا ئێستاش سەربە پەدەکەن. لهنێو ڕیزەکانی پەدەکەن. دهمهو زستان لە قەراغی ڕووباری خابوور ئەمین خۆجە کوژرا. دواتریش هاوڕێیەکی دیكهیان ههر به ئەو ڕێبازە لە بۆسەیەکدا كوشت.
هێرشەکانی پەدەکە بەئاشکرا لە کۆتایی ساڵی ١٩٨٥ دەستیان پێکر
لە ساڵی ١٩٨٥ حامید ئاڤجی كاتێك خهباتی دەکرد کوژرا؟ بۆچی کوژرا؟
هاوڕێ حامید ئاڤجی خەڵکی کەرجهوس-ه. ئەوکاتە کەرجهوس سەربە مێردین بوو. هەڵە نەبم ئێستا ناوچەیەکی سەربە بۆتانە. لە ڕووی جەستەییەوە هاوڕێیەکی لاواز بوو، لە ئەنستیتۆی پەروەردەیی ئامەد دەیخوێند. لەبەرئەوەى لە ڕووی جەستییەوە لاواز بوو هاوڕێکانى ناسناوی «مێتنگه» (کۆلۆنی – داگیرکراو)یان لێ نابوو. بەگشتىش کوردستان داگیرکراو بوو. بەهۆی لاوازیى جەستەییەوە هاوشێوەى کوردستانى داگیرکراو سەیر دەکرا و لەبەرئەوەش ناسناوی هاوڕێ حامید ئاڤجی بووبوو بە «مێتینگه». کەسێکی زانا بوو. کوردییەکەی زۆر باش بوو. وێژەی دەخوێند. هاوڕێ محەمەد قەرەسوونگوور بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان ئەرکی پێ سپاردبوو، دەبوایه لەگەڵ دەستەیەک لە هاوڕێکانی بچووبایە. سەرەتا لە ئێلح دەستەیەک هاوڕێی لهگهڵ خۆی برد، لە بەهاری ١٩٨٠ پەڕیەوە ڕۆژهەڵاتی کوردستان.
دەبوایە دواتر بۆ پشتگیری دەستەیەکی دیکەی هاوڕێیانیان ناردبایە. بۆیە لهنێو دەستەی دووەمدا هاوڕێ حامید هەبوو. هاوینی ١٩٨٠ چوونە ڕۆژهەڵاتی کوردستان. لهنێو ئەو خەباتەی کە بە پێشەنگایەتی هاوڕێ محەمەد قەرەسوونگوور لە ڕۆژهەڵات و باشووری کوردستان بەڕێوەدەچوو، میلیتانێكی چالاک بوو. نامۆ نەبوو بە کۆمەڵگەی کوردی، پەیوەندی لەگەڵ گهل باش بوو. ئەدەبیاتەکەی بەهێز بوو. لە بواری نووسین و خوێندنەوەی کوردیدا باش بوو. بەو زانابوونەی لە ڕۆژهەڵات و باشووری کوردستانیش چالاکانە خەباتی کرد. لە خەباتی بانگهشهشدا بهشداربوو. سروشتی هەموو حیزبهكانی ڕۆژهەڵات و باشووری کوردستانی ناسی. هاوڕێ حامید بەرپرس و كادیرهكانی ههموو ڕێكخستنهكانی ناسی. لەنێوان ساڵانی ١٩٨١ تا ١٩٨٥ چالاکانە خەباتی کرد. ههم کاری دیپلۆماتی و ههم خەباتی بانگهشهی دەکرد. دوای ئەوەی گەریلا بۆ وڵات گەڕایهوه، پڕوپاگەندەی نووسراو و زارەکی زیاتر فەرمی بوون. هەروەها چالاکانه بهشداری دهكرد لهنێو ڕێکخستنە پەروەردەیی و جەماوەرییەکانی سەر سنوور. ئەو کاتە له ئیدارهی پەدەکە و فەرماندە و پێشمەرگەکانی پەدەکە لە باشووری کوردستان کەس نەبوو هاوڕێ حامید نەناسێت. کەسێکی هێندە ناسراو و زانا بوو.
هاوڕێ ئاڤچی لە هاوینی ١٩٨٥ بۆ کاری بانگهشهكردن پێویستبوو بچێته بادینان، چوو بۆ ئاڤاشین. درێژهی به کارە بانگهشهییهكانی دا بە نووسین و چوونە نێو خهڵك. دەچووە گوندەکانی سەر سنوور. بەتایبەتی بەهۆی ئەوەی لە ڕۆژهەڵات ژیابوو، ئەو هاوڵاتییە کۆچەرییانەی هۆزی گەردی و هۆزەکانی دیکەی دەناسین کە هاتووچۆی ڕۆژهەڵاتیان دەکرد. لە ڕێگەی ئەوانەوە گەلێک هۆزی دیکەی ناسی و لە هێڵی شەمزینان بە ئاسانی دەیتوانی پەیوەندی لەگەڵ خەڵکدا دروست بکات. هەروەها لە هێڵی ڕووبارۆک – مووساکا دیسان لە هێڵی هەرکییەکان خەباتی نێو گوندەکانی دەکرد. هەتا کۆتاییهاتنی پەیوەندییە فەرمییەکان لەگەڵ پەدەکە، یەکێک بوو لە ئەرکدارەکانی پەکەکە بۆ پەیوەندی لەگەڵ پەدەکە. ئەوەی خەباتی پراکتیکی دەکرد هاوڕێ حامید بوو.
کاتێک پەیوەندییەکان پچڕان، بە کۆتاییهاتنی ساڵی ١٩٨٥ لەناو پەدەکەدا هەندێک كهس دەستیان بە هێرشی پیلانگێڕی کرد. بەتایبەتی لەسەر سنوور، بۆسەیان بۆ ئەو یەکینانە دادەنا کە خەباتیان دەکرد، هێرشیان دهكرد. لە کۆتایی ١٩٨٦ بهدواوه چەندین کادیری پەکەکە و گەریلا کەوتنە بەر هێرشەکان و شەهید کران. یەکێک لەوانەش هاوڕێ حامید بوو. لە شەمزینان لە دەوروبەری بهرۆخ لە لەلایەن پەدەکەوە بانگهێشت کرابوو، بۆ چاوپێكهوتن چووبوو - ئیدی نەگەڕایەوە. دواتر بیستمان کە لە بۆسەیەکدا کوشتوویانە. لەوەشدا بهرۆخییهكان بەرپرسن. ئەوان گوندنشینهكانی موساکایین، لە عەشیرەتی گەردین. بەڵام بەناوی پەدەکە کردیان. ئەوان ئهو کاتە و تا ئێستاش سەربە پەدەکەن. لهنێو ڕیزەکانی پەدەکەن. دهمهو زستان لە قەراغی ڕووباری خابوور ئەمین خۆجە کوژرا. دواتریش هاوڕێیەکی دیكهیان ههر به ئەو ڕێبازە لە بۆسەیەکدا كوشت.
هێرشەکانی پەدەکە بەئاشکرا لە کۆتایی ساڵی ١٩٨٥ دەستیان پێکر
د. ئایا ئامانجەکانی ئەو هێرشانه ئەوە بوو پەکەکە سنووربەدەر بکەن؟
بەتایبەتی لە ساڵی ١٩٨٢ بەدواوە لە باشووری کوردستان ژمارەیەکی زۆر گەریلا و پێشمەرگە هەبوون. پەدەکە لە ڕۆژهەڵاتی کوردستانەوە دەپەڕیەوە باشوور. پەکەکەش لە ڕۆژئاوای کوردستانەوە دەپەڕیهوه باشوور. لە شوێنی جیاوازەوە هاتنە هەمان شوێن. پێکەوە به پەیوەندی بنكهیان دروست كردن و پێشمەرگە و گەریلا جێگیر بوون. لە ئەنجامی ڕێبازە ئەخلاقییەکان لە پەیوەندیدا بوون. پەیوەندییەکی جددی نێوان گەریلا و پێشمەرگەدا هەبوو. دهربارهی مێژووی کوردستان، تێکۆشانی ئازادی و مێژووی شۆڕشی جیهانی گەریلاکانی پەکەکە پهروهرده كرابوون و زانابوون. لە بواری زانستی و مەعنەویەتیی پێشمەرگەكاندا ڕۆلێکی زۆر گرنگیان گێڕا. هێزەکانی پێشمەرگەی پەدەکە لە پراکتیکدا خاوەن ئەزموون بوون. بەردەوام لە چیا بوون. بەردەوام لە بهرگریدا بوون. بەئەزموون و بەکەڵک بوون. هەردوو لایەن هێزیان بە یەکتری دەبەخشی. پەیوەندی و ڕێککەوتنی باش هەبوو. پهكهكه سوودی لهوه وهرگرت، ههروهها له ههندێك لایهنیشهوه زیانی پێگهیشت. دهكرێت ئهمه ههڵسهنگێنرێت. بهڵام پهدهكه زیاتر سوودی لێ وهرگرت. پهدهكه له ڕووی وره، هێز و پهروهرده هێزی وهرگرت، هەروەها لە بواری سەرکەوتنی ئازادیدا باوەڕیان پهیدا بووبوو. دوای ئاشبەتاڵی ١٩٧٥، دیسان ٥-٦ ساڵ ئاواره بووبوون، هەموو شتێکی خۆیان لهدهستدابوو، هیوا و باوەڕیان کەم بووبوو. بەڵام کاتێک هێزێکی گەریلایی هێڵی گیانفیدایی باکووری کوردستانیان بینی کە گهورهترین پارچەی کوردستانه، لە ڕووی پێشخستنی تێکۆشانی ئازادی و سەرکەوتندا هێزەکانی پێشمەرگەی پەدەکە بوێری و هێزێکی گەورەیان لێ وەرگرت، ئهمه ببووه هۆی هیوا. دەبێت ئەو ڕاستییە لەبیر نەکرێت.
بهرپرسانی پەدەکە بەهۆی ئەو پێشکەوتنانەوە، کەمیش بێت هەندێک دهروازهیان كردهوه. بەڵام لە پێشکەوتن و کاریگەریی پەکەکەش کەمێک نیگهران بوون. لە پێشکەوتنی دەترسان. ئەو دۆخە بە هەڵمەتی ژیانەوەی گەریلا له ١٥ی ئابی ١٩٨٤ دهركهوت. لە دهێ و شەمزینان بەرخۆدانی ئازادیی کوردستان لە دژی دەوڵەتی تورکی فاشیست – داگیرکەر دەستی پێکرد. ئهمه دوو - سێ هێندە زیاتر کاریگەری گەریلای لەسەر پێشمەرگەکانی باشووری کوردستان زیاتر کرد. هیوا و باوەڕبوون بە پەکەکەی بۆ پێشخستنی تێکۆشانی ئازادیی باکووری کوردستان و ئازادیی هەموو کوردستان زیاتر کرد.
گەریلا کاریگەری هەبوو. بهرپرسانی پەدەکە کەمێک لەمه ترسان، ویستیان لاوازی بکەن و لێی دوور بکەونەوە. یەکێک لەو لایەنە گرنگە ئەوە بوو. سەرەتا هیوایان دەخواست و دەیانگوت، «ئەزموونیان نییە، هەموویان گەنجن، بیانخەڵەتێنین و بیانهێنینە نێو پەدەکە». بەڵام ئەوە پێچەوانە بووەوە. گەریلاکانی پەکەکە پێشمەرگەیان هۆشیار کردەوە، ورە و هێزیان پێ بەخشین. کاتێک بهرپرسانیان ئەمهیان بینی، تووڕه بوون و داوای لاوازکردنیان کرد.
لەلایەکی دیکەوەش گوشاری تورکیا ههر هەبوو. باشووری کوردستان و سنووری بادینان بەتەواوی لەژێر کۆنترۆڵی پەدەکەدا بوو. ڕۆڵی پەدەکە زیاتر لەسەر دەستی هۆزەکانی سنووری بۆتان و چیاكانی زاگرۆس ههبوو، ڕێکخستنێکی سروشتی ههبوو. وەکو ئەوە بوو هەموو هۆزەکان لە دۆخێکدا بن کە باج بدەنە پەدەکە. لەسەر بنەمای هەڵمەتی ١٥ی ئابدا دیسان بەرخۆدانی گەریلا لە بۆتان و زاگرۆس پێشکەوت. هەروەها گەنجانی بۆتان و زاگرۆس هاتنه نێو ڕیزەکانی گەریلا. بهم شێوهیه پێشكهوتن بە پێشەنگایەتی پەکەکە لە بۆتان و زاگرۆس هاته ئاراوه. ئهمهش ترسی خستە دڵیان و لێی هەڵاتن. ویستیان له دژی بوهستنهوه.
پەکەکە خۆی ڕێکدەخست، پاڵپشتی له کۆمەڵگە وهردهگرت و گەنجانی لە دەوری خۆی کۆدەکردەوە. ئەوەش بەشێوهیهكی سروشتی سنووری کاریگەریی پەدەکەی تەنگتر دەکرد. خۆیان لەبەر ئەوە ڕانەدەگرت و قبووڵیان نەدەکرد. خۆیان كاریان نهدهكرد و خۆیان پێش نەدەخست، بەڵام دهیانویست هیچ ڕێکخستنێکی دیكه نەبێت و هەرچی دەقەومێت با بقەومێت خۆی کۆمەڵگە پێویستی بەوەیە. کاتێک پەکەکە وەکو جێگرهوه (ئەلتەرناتیڤ) دەرکەوت، کۆمەڵگە لە موحتاجبوون ڕزگار بوو. بەڕێکخستنکردنی پەکەکە کۆمەڵگەی کوردی لە چاڵ هاتە دەرەوە. ئەوەی گرنگ بوو ئەوە بوو خۆیان لەبەر ئەوە ڕانهگر، ویستیان ڕێگەی لێ بگرن. یەکەمین کاریگەری بههۆی زهختهكانی دهوڵهتی تورك بوو. دووهمیشیان بههۆی کاریگەریی پهكهكه لهسەر پێشمەرگە بوو. کاریگەریی سێیەمیش پێشکەوتنی ڕێکخستنەکانی پەکەکە بوو لە هێڵی بۆتان – بەستا. بە هەڵوەشاندنەوەی پرۆتۆکۆڵەکە و دروستكردنی پەیوەندی لەگەڵ تورکیا، ههروهها بە هێرشکردنە سەر هێزەکانی پەکەکە ویستیان ههم ڕێگری لهم پێشکەوتنانە بكهن و هەم هاوکاریش لە تورکیا وەرگرن. لە بەرانبەر ئەوەشدا تورکیا ئەوانی قبووڵ کرد. واتە هێزیان لە تورکیا وەرگرت و بەم شێوەیە دەستیان بە هێرش كرد لە دژی پەکەکە.
لە لایەکی دیکەو
بەتایبەتی لە ساڵی ١٩٨٢ بەدواوە لە باشووری کوردستان ژمارەیەکی زۆر گەریلا و پێشمەرگە هەبوون. پەدەکە لە ڕۆژهەڵاتی کوردستانەوە دەپەڕیەوە باشوور. پەکەکەش لە ڕۆژئاوای کوردستانەوە دەپەڕیهوه باشوور. لە شوێنی جیاوازەوە هاتنە هەمان شوێن. پێکەوە به پەیوەندی بنكهیان دروست كردن و پێشمەرگە و گەریلا جێگیر بوون. لە ئەنجامی ڕێبازە ئەخلاقییەکان لە پەیوەندیدا بوون. پەیوەندییەکی جددی نێوان گەریلا و پێشمەرگەدا هەبوو. دهربارهی مێژووی کوردستان، تێکۆشانی ئازادی و مێژووی شۆڕشی جیهانی گەریلاکانی پەکەکە پهروهرده كرابوون و زانابوون. لە بواری زانستی و مەعنەویەتیی پێشمەرگەكاندا ڕۆلێکی زۆر گرنگیان گێڕا. هێزەکانی پێشمەرگەی پەدەکە لە پراکتیکدا خاوەن ئەزموون بوون. بەردەوام لە چیا بوون. بەردەوام لە بهرگریدا بوون. بەئەزموون و بەکەڵک بوون. هەردوو لایەن هێزیان بە یەکتری دەبەخشی. پەیوەندی و ڕێککەوتنی باش هەبوو. پهكهكه سوودی لهوه وهرگرت، ههروهها له ههندێك لایهنیشهوه زیانی پێگهیشت. دهكرێت ئهمه ههڵسهنگێنرێت. بهڵام پهدهكه زیاتر سوودی لێ وهرگرت. پهدهكه له ڕووی وره، هێز و پهروهرده هێزی وهرگرت، هەروەها لە بواری سەرکەوتنی ئازادیدا باوەڕیان پهیدا بووبوو. دوای ئاشبەتاڵی ١٩٧٥، دیسان ٥-٦ ساڵ ئاواره بووبوون، هەموو شتێکی خۆیان لهدهستدابوو، هیوا و باوەڕیان کەم بووبوو. بەڵام کاتێک هێزێکی گەریلایی هێڵی گیانفیدایی باکووری کوردستانیان بینی کە گهورهترین پارچەی کوردستانه، لە ڕووی پێشخستنی تێکۆشانی ئازادی و سەرکەوتندا هێزەکانی پێشمەرگەی پەدەکە بوێری و هێزێکی گەورەیان لێ وەرگرت، ئهمه ببووه هۆی هیوا. دەبێت ئەو ڕاستییە لەبیر نەکرێت.
بهرپرسانی پەدەکە بەهۆی ئەو پێشکەوتنانەوە، کەمیش بێت هەندێک دهروازهیان كردهوه. بەڵام لە پێشکەوتن و کاریگەریی پەکەکەش کەمێک نیگهران بوون. لە پێشکەوتنی دەترسان. ئەو دۆخە بە هەڵمەتی ژیانەوەی گەریلا له ١٥ی ئابی ١٩٨٤ دهركهوت. لە دهێ و شەمزینان بەرخۆدانی ئازادیی کوردستان لە دژی دەوڵەتی تورکی فاشیست – داگیرکەر دەستی پێکرد. ئهمه دوو - سێ هێندە زیاتر کاریگەری گەریلای لەسەر پێشمەرگەکانی باشووری کوردستان زیاتر کرد. هیوا و باوەڕبوون بە پەکەکەی بۆ پێشخستنی تێکۆشانی ئازادیی باکووری کوردستان و ئازادیی هەموو کوردستان زیاتر کرد.
گەریلا کاریگەری هەبوو. بهرپرسانی پەدەکە کەمێک لەمه ترسان، ویستیان لاوازی بکەن و لێی دوور بکەونەوە. یەکێک لەو لایەنە گرنگە ئەوە بوو. سەرەتا هیوایان دەخواست و دەیانگوت، «ئەزموونیان نییە، هەموویان گەنجن، بیانخەڵەتێنین و بیانهێنینە نێو پەدەکە». بەڵام ئەوە پێچەوانە بووەوە. گەریلاکانی پەکەکە پێشمەرگەیان هۆشیار کردەوە، ورە و هێزیان پێ بەخشین. کاتێک بهرپرسانیان ئەمهیان بینی، تووڕه بوون و داوای لاوازکردنیان کرد.
لەلایەکی دیکەوەش گوشاری تورکیا ههر هەبوو. باشووری کوردستان و سنووری بادینان بەتەواوی لەژێر کۆنترۆڵی پەدەکەدا بوو. ڕۆڵی پەدەکە زیاتر لەسەر دەستی هۆزەکانی سنووری بۆتان و چیاكانی زاگرۆس ههبوو، ڕێکخستنێکی سروشتی ههبوو. وەکو ئەوە بوو هەموو هۆزەکان لە دۆخێکدا بن کە باج بدەنە پەدەکە. لەسەر بنەمای هەڵمەتی ١٥ی ئابدا دیسان بەرخۆدانی گەریلا لە بۆتان و زاگرۆس پێشکەوت. هەروەها گەنجانی بۆتان و زاگرۆس هاتنه نێو ڕیزەکانی گەریلا. بهم شێوهیه پێشكهوتن بە پێشەنگایەتی پەکەکە لە بۆتان و زاگرۆس هاته ئاراوه. ئهمهش ترسی خستە دڵیان و لێی هەڵاتن. ویستیان له دژی بوهستنهوه.
پەکەکە خۆی ڕێکدەخست، پاڵپشتی له کۆمەڵگە وهردهگرت و گەنجانی لە دەوری خۆی کۆدەکردەوە. ئەوەش بەشێوهیهكی سروشتی سنووری کاریگەریی پەدەکەی تەنگتر دەکرد. خۆیان لەبەر ئەوە ڕانەدەگرت و قبووڵیان نەدەکرد. خۆیان كاریان نهدهكرد و خۆیان پێش نەدەخست، بەڵام دهیانویست هیچ ڕێکخستنێکی دیكه نەبێت و هەرچی دەقەومێت با بقەومێت خۆی کۆمەڵگە پێویستی بەوەیە. کاتێک پەکەکە وەکو جێگرهوه (ئەلتەرناتیڤ) دەرکەوت، کۆمەڵگە لە موحتاجبوون ڕزگار بوو. بەڕێکخستنکردنی پەکەکە کۆمەڵگەی کوردی لە چاڵ هاتە دەرەوە. ئەوەی گرنگ بوو ئەوە بوو خۆیان لەبەر ئەوە ڕانهگر، ویستیان ڕێگەی لێ بگرن. یەکەمین کاریگەری بههۆی زهختهكانی دهوڵهتی تورك بوو. دووهمیشیان بههۆی کاریگەریی پهكهكه لهسەر پێشمەرگە بوو. کاریگەریی سێیەمیش پێشکەوتنی ڕێکخستنەکانی پەکەکە بوو لە هێڵی بۆتان – بەستا. بە هەڵوەشاندنەوەی پرۆتۆکۆڵەکە و دروستكردنی پەیوەندی لەگەڵ تورکیا، ههروهها بە هێرشکردنە سەر هێزەکانی پەکەکە ویستیان ههم ڕێگری لهم پێشکەوتنانە بكهن و هەم هاوکاریش لە تورکیا وەرگرن. لە بەرانبەر ئەوەشدا تورکیا ئەوانی قبووڵ کرد. واتە هێزیان لە تورکیا وەرگرت و بەم شێوەیە دەستیان بە هێرش كرد لە دژی پەکەکە.
لە لایەکی دیکەو
ە دهیویست بەتەواوی کۆتایی بە کاریگەریی پهكهكه لەسهر كۆمهڵگه بێنێت و ڕێگری بكات لهوهی خهڵك بێته ڕیزەکانی پەکەکە. لە دۆخێکی لەو شێوەیەدا، لەجیاتی ئەوەی کە لەسەر بنەمای پەیوەندی - ڕێککەوتن هێڵی نەتەوەی دیموکراتی لەگەڵ پەکەکە بەهێزتر بکات، لەسەر بنەمای کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان لەگەڵ هەموو حیزبه کوردییەکانی دیکەی باکوور و باشوور کێشەی کورد چارەسەر بکەن، ههموو كۆمهڵگهی كورد له تێکۆشانێکدا بخاته سهرپێ، لهگهڵ دهوڵهتی تورك بۆ لاوازکردنی هێزی ئایدیۆلۆژی - سەربازیی پەکەکە پهیوهندییان دروست كرد. به پێدانی لەلایەن تورکیاوە لە دژی پەکەکە شەڕیان كرد، پێشکەوتنی پەکەکەیان سنووردار کرد، لەسەر حیسابی لەناوبردنی پەکەکە بەردەوامییان بە هەبوونی خۆیان دا. لهبری ئهوهی لەسەر بنەمای پێشخستنی عەقڵیهتێکی وڵاتپارێزی، نەتەوەی دیموکراتیی هەموو پارتییهكان، دەیانەوێت ڕێگری له پێشکەوتنی پەکەکە بگرن، گورز لە هێزە سەربازییەکەی بوەشێنن و بە لاوازکردنی پەکەکە، پەدەکە درێژه به ههبوونی خۆی بدات. ئەو هەڵەیە هێڵێک بوو. ئەوە هێڵێک بوو کە شەڕی ناوخۆیی پێشخست، هێڵێک بوو کە هێزە داگیرکەرەکانی بەهێز کرد. ئەنجامەکانی ئهمه لەسەر ئەم بنەمایە بوون.
ANF
🆔 @GozarDemocratic
ANF
🆔 @GozarDemocratic
9.mp3
48.9 MB
مرکز نشر اثار و اندیشەهای عبدالله اوجالان تقدیم میکند
مانیفست تمدن دموکراتیک -۱-
✍🏻 #عبداللە_اوجالان
مرکز مطبوعات #پژاک از طریق کانال #گذاردموکراتیک این اثر با ارزش رهبر #آپو را با صدای رفیق #باران_بریتان در چند بخش و به صورت MP3 تقدیم به آزادیخواهان و میهن دوستان میکند
بخش نهم
🆔 @GozarDemocratic
مانیفست تمدن دموکراتیک -۱-
✍🏻 #عبداللە_اوجالان
مرکز مطبوعات #پژاک از طریق کانال #گذاردموکراتیک این اثر با ارزش رهبر #آپو را با صدای رفیق #باران_بریتان در چند بخش و به صورت MP3 تقدیم به آزادیخواهان و میهن دوستان میکند
بخش نهم
🆔 @GozarDemocratic
Forwarded from اتچ بات
وڵاتێک وەک ریسێپشنی دوژمنەکان
دەگێڕنەوە سوپا زەبەلاحەکەی مەغول لە شارێک نزیک دەبنەوە ، بەنیازی داگیرکردنین . هۆلاکۆ چەند سەربازێک بەپۆشاکی مەدەنیەوە دەنێرێت بۆ کۆکردنەوەی زانیاری ئیستخباراتی لەسەر ئەو شارە و سوپا و سەرباز و ئازوخە و قەڵاکەی . لە قەراغ شارەوە توشی پیاوێکی پیر و کوڕێکی گەنج دەبن کە خەریکی کشتوکاڵ کارین . داوا لەپیاوە پیرەکە دەکەن زانیاریان بدەنێ لەسەر شارەکەیان ، لەبەرانبەردا چیان ویست بۆیان جێبەجێ دەکەن . پیرەمێردەکە دەڵێت : یەک داواکاریم هەیە ، ئەویش ئەوەیە کە ئەو کوڕە گەنجەی لەگەڵمدایە بیکوژن . دەستوبرد کوڕە گەنجەکەی بۆ دەکوژن . ئینجا پیرەمێردەکە دەڵێت : ئەوەی کوشتان تاقە کوڕەکەی خۆم بوو . بۆیە گوتم ئەوم بۆ بکوژن ، چونکە من ئامادەنیم هیچ زانیاریەکی وڵاتەکەم بدەم بە دوژمن ، ئەگەر ئێوەش ویستان من بکوژن نەبا کوڕەکەم لەترسی گیانی من و خۆشی زانیاریتان بداتێ . سەربازە نێردراوەکانی هۆلاکۆ سەرسام دەبن بەو دیمەنە . پیرەمێردە بەدیار مەیتی کوڕەکەیەوە جێدەهێڵن و دەگەڕێنەوە بۆلای هۆلاکۆ . بەسەرهاتەکەی بۆ دەگێڕنەوە . هۆلاکۆش بریار دەدات لەهێرشەکەی بۆ سەر شارەکە پاشگەزبێتەوە و دەڵێت : وڵاتێک پیرەمێردی لەو جۆرەی هەبێت بە سوپاکەی ئێمە داگیرناکرێت .
بەڵام وڵاتەکەی ئێمە وەک نوسینگەی پێشوازی - ریسپشنی دوژمنەکانی لێهاتووە . هەر سوپایەک دێت ، خۆمان دەبینە چاوساغ و پارێزەری . مێژوومان دەیان فایلی ئەو ریسپشنانەی تیادایە . ئەم وێنەیەش نمونەی یەکێک لەو دەیانە فایلە بۆ مێژوو.
✍🏻 #هونەر_تۆفیق
🆔 @GozarDemocratic
دەگێڕنەوە سوپا زەبەلاحەکەی مەغول لە شارێک نزیک دەبنەوە ، بەنیازی داگیرکردنین . هۆلاکۆ چەند سەربازێک بەپۆشاکی مەدەنیەوە دەنێرێت بۆ کۆکردنەوەی زانیاری ئیستخباراتی لەسەر ئەو شارە و سوپا و سەرباز و ئازوخە و قەڵاکەی . لە قەراغ شارەوە توشی پیاوێکی پیر و کوڕێکی گەنج دەبن کە خەریکی کشتوکاڵ کارین . داوا لەپیاوە پیرەکە دەکەن زانیاریان بدەنێ لەسەر شارەکەیان ، لەبەرانبەردا چیان ویست بۆیان جێبەجێ دەکەن . پیرەمێردەکە دەڵێت : یەک داواکاریم هەیە ، ئەویش ئەوەیە کە ئەو کوڕە گەنجەی لەگەڵمدایە بیکوژن . دەستوبرد کوڕە گەنجەکەی بۆ دەکوژن . ئینجا پیرەمێردەکە دەڵێت : ئەوەی کوشتان تاقە کوڕەکەی خۆم بوو . بۆیە گوتم ئەوم بۆ بکوژن ، چونکە من ئامادەنیم هیچ زانیاریەکی وڵاتەکەم بدەم بە دوژمن ، ئەگەر ئێوەش ویستان من بکوژن نەبا کوڕەکەم لەترسی گیانی من و خۆشی زانیاریتان بداتێ . سەربازە نێردراوەکانی هۆلاکۆ سەرسام دەبن بەو دیمەنە . پیرەمێردە بەدیار مەیتی کوڕەکەیەوە جێدەهێڵن و دەگەڕێنەوە بۆلای هۆلاکۆ . بەسەرهاتەکەی بۆ دەگێڕنەوە . هۆلاکۆش بریار دەدات لەهێرشەکەی بۆ سەر شارەکە پاشگەزبێتەوە و دەڵێت : وڵاتێک پیرەمێردی لەو جۆرەی هەبێت بە سوپاکەی ئێمە داگیرناکرێت .
بەڵام وڵاتەکەی ئێمە وەک نوسینگەی پێشوازی - ریسپشنی دوژمنەکانی لێهاتووە . هەر سوپایەک دێت ، خۆمان دەبینە چاوساغ و پارێزەری . مێژوومان دەیان فایلی ئەو ریسپشنانەی تیادایە . ئەم وێنەیەش نمونەی یەکێک لەو دەیانە فایلە بۆ مێژوو.
✍🏻 #هونەر_تۆفیق
🆔 @GozarDemocratic
Telegram
attach 📎
گذار دموکراتیک
#باران_بریتان: قندیل در تاریخ کردها نمادی از مقاومت است 🆔 @GozarDemocratic
#باران_بریتان: #قندیل در تاریخ کردها نمادی از مقاومت است
مصاحبه رادیویی دَنگ وِلات با رفیق #باران_بریتان، عضو مجلس حزب حیات آزاد کردستان- #پژاک در برنامه «لاپره» به مناسبت سالگرد #جنگ_قندیل که ۱۷ جولای، سال ۲۰۱۱ در منطقهی جغرافیایی قندیل اتفاق افتاد، انجام پذیرفت. رفیق باران بریتان از کسانی هستند که در آن سال خود در جنگ با رژیم اشغالگر جمهوری اسلامی ایران شرکت داشته و در این راستا تصمیم بر آن گرفته شد برای روشن سازی جنبههای وجودی و دلایل بروز جنگ قندیل میان رژیم ایران و حزب حیات آزاد کوردستان- پژاک مصاحبهی رادیویی کوتایی با رفیق باران انجام دهیم.
عضو مجلس حزب حیات آزاد کردستان -پژاک، رفیق باران بریتان در آغاز صحبتهایش با اشاره به اینکه جنگ قندیل یک حماسه شکوهمند بود، این مصاحبه را با یاد شهیدان جنگ قندیل آغاز کرد. او با بیان این موضوع که حماسهی قندیل را شهدای ما خلق کردند، یاد فرماندار شهید سمکو سرهلدان و رفقای زن همانند رفیق ساریا اوینور، رفیق اویندار و همچنین رفیق عگید و رفیق زردشت و همه شهدای که این حماسه پر شکوه را خلق کردند را گرامی داشت. باران بریتان در ادامه به دلایل و چرایی بروز جنگ قندیل پرداخت و گفت « جنگ قندیل در شرایط زمانی مهمی اتفاق افتاد در سال ۲۰۱۱ که در شمال کردستان از یک پروژه چارهیابی برای حل مسئله کرد با حکومت مرکزی ترکیه صحبت میشد رژیم اسلامی ایران سر نگرفتن پروژهی صلح به تکاپو افتاد بود.
عضو مجلس حزب حیات آزاد کردستان-پژاک در ادامه صحبت خود با توضیح اینکه « البته دولت ترکیه نیز هنگامی که در برابر حرکت آزادی خواهی خلق کرد، در تنگنا قرار گرفته از چارهیابی مسئله صحبتی به میان آورد، در واقع جنگ قندیل در چنین شرایطی اتفاق افتاد». بریتان ادامه داد « جنگ در ابتدا با توپباران کردن شدید و گستردهی کلیه مواضع گریلایی در مناطق شهید هارون، شهید آیهان و حتی مناطقی از خنیره و خواکورک و بخشی از مرز ایران و عراق آغاز گردید ولی مرکز و هدف اصلی توپباران و نهایتا محوریت عملیات قندیل بود. هدف آنان از این توپباران و خمپارهباران گسترده این بود که نگذارند نیروهای گریلایی از مواضع خود خارج شوند تا نیروهای رژیم بتوانند راحت و بدون تلفات پیشروی کنند، از نظر تاکتیکی آنها اینطور فکر میکردنند که اگر ارتفاعات تصاحب نمایند، گریلا نمیتواند حرکت کند که این از ذهنیت کلاسیک آنها درباره جنگ حکایت دارد. آنها آمده بودند که حداکثر چند روزه قندیل را بگریند و برگردنند و در آخر هم حساب آنها درست از آب درنیامد.»
رفیق باران بریتان در ادامه گفتگوی خود با برنامه (لاپره) اشاره نمود که « در واقع هدف ایران از این عملیات گرفتن قندیل بود، قندیل در تاریخ ما کردها نمادی از مقاومت است، از لحاظ جغرافیایی مساحت آن زیاد نیست، ولی از لحاظ معنوی برای کردها از اهمیت فراوانی برخوردار است، ایران با انجام این عملیات در واقع مرکز معنوی ما را هدف قرار داده بود. آنها با وادار نمودن نیروهای خود به انجام این کار سر آنها را کلاه گذاشتند. در واقع به آنها گفته شده بود که قندیل شهری چند هزار نفری است که تعدادی شورشی آنجا هستند، ما چند روزه آنجا را کنترل کرده و برمیگردیم و با کنترل قندیل، کنترل جنوب کردستان را نیز در دست میگیریم و در مذاکره با ترکیه به عنوان کارت برنده از آن میتوانیم استفاده کنیم. آنها با این فکر آمدند ولی در باتلاق قندیل گرفتار شدند.»
او در ادامه با گفتن اینکه آنها سر نیروهای خود را کلاه گذاشتند اضافه نمود « به نیروهای خود گفته شده بود که میرویم کمی تیراندازی میکنیم، آنجا را فتح کرده و برمیگردیم و با این کار به نیروهای خود روحیه میدانند. ولی اینطور نبود ستون عظیمی از نیروهای آنها از نظر تعداد نتوانستند در برابر تعداد کمی از نیرویهای گریلایی مقاومت کنند.
عضور مجلس حزب حیات آزاد کردستان(پژاک) در ادامه صحبتهایش گفت که «هیچگاه حکومت ایران در طول دوران چند هزار ساله دولتداریش این چنین از طرف دولت فاشیستی ترکیه سرش کلاه نرفته بود. درست است که حکومت ایران هیچگاه خواهان پیشبرد مسئله صلح نبوده ولی در رابطه با جنگ قندیل دولت فاشیستی ترکیه به حکومت ایران قول همکاری داده بود و ایران با این ذهنیت قبلی وارد جنگ شد، ولی از جانب دولت فاشیستی ترکیه هیچ کمکی دریافت نکرد. در همان مراحل اولیه جنگ از لحاظ روانی نیروهای رژیم اشغالگر ایران دچار شوک شدند آنها از همه مناطق ایران برای این جنگ سرباز گیری کرده و بدون آنکه هیچ شناختی از جغرافیایی منطقه داشته باشند.
او در ادامه با اشاره به اینکه: داستان قندیل را نمیشود در یک برنامه به کوتاهی توضیح داد، گفت که یادم هست ساعت نزدیک نه شب بود، رفقا در بالای تپهای که روبروی ما بود سنگر گرفته بودند و دشمن از چند طرف آنها را زیر آتش توپ و خمپاره و دوشکا قرار داده بود، در واقع از هر ط
مصاحبه رادیویی دَنگ وِلات با رفیق #باران_بریتان، عضو مجلس حزب حیات آزاد کردستان- #پژاک در برنامه «لاپره» به مناسبت سالگرد #جنگ_قندیل که ۱۷ جولای، سال ۲۰۱۱ در منطقهی جغرافیایی قندیل اتفاق افتاد، انجام پذیرفت. رفیق باران بریتان از کسانی هستند که در آن سال خود در جنگ با رژیم اشغالگر جمهوری اسلامی ایران شرکت داشته و در این راستا تصمیم بر آن گرفته شد برای روشن سازی جنبههای وجودی و دلایل بروز جنگ قندیل میان رژیم ایران و حزب حیات آزاد کوردستان- پژاک مصاحبهی رادیویی کوتایی با رفیق باران انجام دهیم.
عضو مجلس حزب حیات آزاد کردستان -پژاک، رفیق باران بریتان در آغاز صحبتهایش با اشاره به اینکه جنگ قندیل یک حماسه شکوهمند بود، این مصاحبه را با یاد شهیدان جنگ قندیل آغاز کرد. او با بیان این موضوع که حماسهی قندیل را شهدای ما خلق کردند، یاد فرماندار شهید سمکو سرهلدان و رفقای زن همانند رفیق ساریا اوینور، رفیق اویندار و همچنین رفیق عگید و رفیق زردشت و همه شهدای که این حماسه پر شکوه را خلق کردند را گرامی داشت. باران بریتان در ادامه به دلایل و چرایی بروز جنگ قندیل پرداخت و گفت « جنگ قندیل در شرایط زمانی مهمی اتفاق افتاد در سال ۲۰۱۱ که در شمال کردستان از یک پروژه چارهیابی برای حل مسئله کرد با حکومت مرکزی ترکیه صحبت میشد رژیم اسلامی ایران سر نگرفتن پروژهی صلح به تکاپو افتاد بود.
عضو مجلس حزب حیات آزاد کردستان-پژاک در ادامه صحبت خود با توضیح اینکه « البته دولت ترکیه نیز هنگامی که در برابر حرکت آزادی خواهی خلق کرد، در تنگنا قرار گرفته از چارهیابی مسئله صحبتی به میان آورد، در واقع جنگ قندیل در چنین شرایطی اتفاق افتاد». بریتان ادامه داد « جنگ در ابتدا با توپباران کردن شدید و گستردهی کلیه مواضع گریلایی در مناطق شهید هارون، شهید آیهان و حتی مناطقی از خنیره و خواکورک و بخشی از مرز ایران و عراق آغاز گردید ولی مرکز و هدف اصلی توپباران و نهایتا محوریت عملیات قندیل بود. هدف آنان از این توپباران و خمپارهباران گسترده این بود که نگذارند نیروهای گریلایی از مواضع خود خارج شوند تا نیروهای رژیم بتوانند راحت و بدون تلفات پیشروی کنند، از نظر تاکتیکی آنها اینطور فکر میکردنند که اگر ارتفاعات تصاحب نمایند، گریلا نمیتواند حرکت کند که این از ذهنیت کلاسیک آنها درباره جنگ حکایت دارد. آنها آمده بودند که حداکثر چند روزه قندیل را بگریند و برگردنند و در آخر هم حساب آنها درست از آب درنیامد.»
رفیق باران بریتان در ادامه گفتگوی خود با برنامه (لاپره) اشاره نمود که « در واقع هدف ایران از این عملیات گرفتن قندیل بود، قندیل در تاریخ ما کردها نمادی از مقاومت است، از لحاظ جغرافیایی مساحت آن زیاد نیست، ولی از لحاظ معنوی برای کردها از اهمیت فراوانی برخوردار است، ایران با انجام این عملیات در واقع مرکز معنوی ما را هدف قرار داده بود. آنها با وادار نمودن نیروهای خود به انجام این کار سر آنها را کلاه گذاشتند. در واقع به آنها گفته شده بود که قندیل شهری چند هزار نفری است که تعدادی شورشی آنجا هستند، ما چند روزه آنجا را کنترل کرده و برمیگردیم و با کنترل قندیل، کنترل جنوب کردستان را نیز در دست میگیریم و در مذاکره با ترکیه به عنوان کارت برنده از آن میتوانیم استفاده کنیم. آنها با این فکر آمدند ولی در باتلاق قندیل گرفتار شدند.»
او در ادامه با گفتن اینکه آنها سر نیروهای خود را کلاه گذاشتند اضافه نمود « به نیروهای خود گفته شده بود که میرویم کمی تیراندازی میکنیم، آنجا را فتح کرده و برمیگردیم و با این کار به نیروهای خود روحیه میدانند. ولی اینطور نبود ستون عظیمی از نیروهای آنها از نظر تعداد نتوانستند در برابر تعداد کمی از نیرویهای گریلایی مقاومت کنند.
عضور مجلس حزب حیات آزاد کردستان(پژاک) در ادامه صحبتهایش گفت که «هیچگاه حکومت ایران در طول دوران چند هزار ساله دولتداریش این چنین از طرف دولت فاشیستی ترکیه سرش کلاه نرفته بود. درست است که حکومت ایران هیچگاه خواهان پیشبرد مسئله صلح نبوده ولی در رابطه با جنگ قندیل دولت فاشیستی ترکیه به حکومت ایران قول همکاری داده بود و ایران با این ذهنیت قبلی وارد جنگ شد، ولی از جانب دولت فاشیستی ترکیه هیچ کمکی دریافت نکرد. در همان مراحل اولیه جنگ از لحاظ روانی نیروهای رژیم اشغالگر ایران دچار شوک شدند آنها از همه مناطق ایران برای این جنگ سرباز گیری کرده و بدون آنکه هیچ شناختی از جغرافیایی منطقه داشته باشند.
او در ادامه با اشاره به اینکه: داستان قندیل را نمیشود در یک برنامه به کوتاهی توضیح داد، گفت که یادم هست ساعت نزدیک نه شب بود، رفقا در بالای تپهای که روبروی ما بود سنگر گرفته بودند و دشمن از چند طرف آنها را زیر آتش توپ و خمپاره و دوشکا قرار داده بود، در واقع از هر ط
گذار دموکراتیک
#باران_بریتان: قندیل در تاریخ کردها نمادی از مقاومت است 🆔 @GozarDemocratic
رف گلوله میبارید، صبح روز بعد که با بیسیم با رفقا صحبت کردیم از آنها پرسیدیم آیا برای آنها اتفاقی افتاده، آنها جواب دادند نه اتفاق خاصی نیافتاده فقط یکی از رفقا زخمی شده و زخم او هم سطحی است. باورمان نمیشد که جایی آنقدر زیر آتش و رگبار گلوله قرار داشته باشد و کسی صدمه نبیند و این حاکی از روحیه بالای نیروهای ما بود. فیلم آن واقع دست ماست، باید فیلمها را نگاه کرد تا متوجه شد که در برابر نیروهای اشغالگر اسامی ایران جنگی که درگرفت، جنگ اراده بود و داستانی از آن خلق شد، گریلا دولت نیست و نیرویی منظم و کلاسیکی هم مثل دولتها ندارد، در واقع نیرویی چریکی و پارتیزانی است که همه کارهای خود را نیز با تکیه بر تواناییهای فردی خود انجام میدهد. برای خلق ما در شرق کردستان هم این مسئله روشن شد که اینکه نیروهای رژیم اشغالگر اسلامی ایران، نیرویی ایدوئولوژیک است و با ایدوئولوژی میجنگند اصلا درست نیست و حتی با وجود نیروهای ویژه آنان با نام « صابرین » ثابت گردید که آنان هیچ اعتقادی به جنگ ندارند و به همین خاطر شکست سختی خوردند.
رفیق باران بریتان از موقعیت و مکانی که خود در آن زمان در آن قرار داشت سخن گفت و افزود « در سنگری که ما قرار داشتیم، هشت رفیق زن و سه رفیق مرد بودیم و جایی که ما قرار داشتیم فرماندهی آن را یکی از رفقای زن برعهده داشت به راستی من اراده رفقای زن را برای جنگیدن در آنجا دیدم و اینکه برای همچین جنگی هم اراده فیزیکی و هم اراده معنوی نیاز دارد و این از روحیه و اراده بالای آنها خبر میداد و آن شب و شبهای دیگر هم برای من همه خاطرهاند.»
باران بریتان ادامه داد که « در یکی از همان شبها یکی از رفقای زن نگهبان بود متوجه صدای ضعیفی از سمت دشمن میشود، بعدا ما متوجه شدیم که واحدی از نیروهای دشمن با استفاده از تاریکی شب میخواهند به ما حمله کنند که با هوشیاری نیروهای ما این حمله به ضدحمله تبدیل شد، نیروهای ما هیچ واکنشی نشان ندادند تا اینکه دشمن در محاصره ما قرار گرفت و آنان را زیر آتش خود گرفتیم، هیچکدام از آنها جان سالم به در نبردند صبح که از نزدیک جنازهای آنها را مشاهده کردیم چیزی که ما را شگفتزده کرده بود و حتی کومیک و خندهدار این بود که آنها خارج از اینکه کلی اسلحه با خود آورده بودند، دستبند به همراه خود داشتند ما اینطور فکر کردیم که اینها یا زیادی فیلم اکشن نگاه کردهاند یا واقعیت مسئله را نمیدانند و در واقع آمدهاند که بدون اینکه هیچ آسیبی به آنها برسد، بیایند رفقای ما را بکشند و یا دستگیر کنند و بدون هیچ آسیبی برگردند و این برای ما خندهدار بود و این از ناآگاهی دشمن از ما و جایی که ما در آن قرار داشتیم خبر میداد و این جنگ درسی برای رژیم اشغالگر ایران شد. یادم میآید که فرماندهی ما در جنگ میخواست برای نیروهایمان از طریق بیسیم صحبت کند ولی با انداختن پارازیت مانع از این کار میشدند، فرماندار ما خطاب به دشمن گفت پارازیت اندازی نکنید و شما هم کمی گوش کنید و کمی هم از ما در مورد جنگ چیز یاد بگیرید شاید جایی دیگری به کار شما بیاید، آنها هم گوش کرده و پارازیت انداختن را متوقف و به حرفهای او گوش دادند ولی در کل جنگ آنها در برابر ما جنگی زیادهخواهانه و کلاسیک بود.
باران بریتان عضو مجلس پژاک در آخر صحبتهای خود با اشاره به اینکه «نیروهای رژیم استیلاگر جمهوری اسلامی ایران با درسی که از ما گرفتند و پیگیریهای که در این اواخر کردیم، میخواهند بخشی از نیروهای خود را از آن حالت سنگین و کلاسیک خود خارج کرده و شکل چریکی و پارتیزانی در آورند. به اعتقاد من، آنها این درس را از جنگ قندیل گرفتند. از لحاظ نظامی این جنگ برای رژیم متجاوز اسلامی ایران دستاورد خاصی نداشت جز تلافات سنگین و اینکه یک نیرویی منظم نمیتواند در برابر یک نیرویی نامنظم قرار بگیرد و این تجربهای برای آنها شد و برای ما و ملت ما هم ثابت شد که تصویر بینقص و قدرتمندی که رژیم اسلامی ایران چه در داخل و خارج برای خود و دیگران ساخته است قابل شکسته شدن میباشد و اینکه در سایه این تفکر نه فقط شرق کردستان بلکه کل ایران را میتوانیم آزاد کنیم.
www.pjak.eu
🆔 @GozarDemocratic
رفیق باران بریتان از موقعیت و مکانی که خود در آن زمان در آن قرار داشت سخن گفت و افزود « در سنگری که ما قرار داشتیم، هشت رفیق زن و سه رفیق مرد بودیم و جایی که ما قرار داشتیم فرماندهی آن را یکی از رفقای زن برعهده داشت به راستی من اراده رفقای زن را برای جنگیدن در آنجا دیدم و اینکه برای همچین جنگی هم اراده فیزیکی و هم اراده معنوی نیاز دارد و این از روحیه و اراده بالای آنها خبر میداد و آن شب و شبهای دیگر هم برای من همه خاطرهاند.»
باران بریتان ادامه داد که « در یکی از همان شبها یکی از رفقای زن نگهبان بود متوجه صدای ضعیفی از سمت دشمن میشود، بعدا ما متوجه شدیم که واحدی از نیروهای دشمن با استفاده از تاریکی شب میخواهند به ما حمله کنند که با هوشیاری نیروهای ما این حمله به ضدحمله تبدیل شد، نیروهای ما هیچ واکنشی نشان ندادند تا اینکه دشمن در محاصره ما قرار گرفت و آنان را زیر آتش خود گرفتیم، هیچکدام از آنها جان سالم به در نبردند صبح که از نزدیک جنازهای آنها را مشاهده کردیم چیزی که ما را شگفتزده کرده بود و حتی کومیک و خندهدار این بود که آنها خارج از اینکه کلی اسلحه با خود آورده بودند، دستبند به همراه خود داشتند ما اینطور فکر کردیم که اینها یا زیادی فیلم اکشن نگاه کردهاند یا واقعیت مسئله را نمیدانند و در واقع آمدهاند که بدون اینکه هیچ آسیبی به آنها برسد، بیایند رفقای ما را بکشند و یا دستگیر کنند و بدون هیچ آسیبی برگردند و این برای ما خندهدار بود و این از ناآگاهی دشمن از ما و جایی که ما در آن قرار داشتیم خبر میداد و این جنگ درسی برای رژیم اشغالگر ایران شد. یادم میآید که فرماندهی ما در جنگ میخواست برای نیروهایمان از طریق بیسیم صحبت کند ولی با انداختن پارازیت مانع از این کار میشدند، فرماندار ما خطاب به دشمن گفت پارازیت اندازی نکنید و شما هم کمی گوش کنید و کمی هم از ما در مورد جنگ چیز یاد بگیرید شاید جایی دیگری به کار شما بیاید، آنها هم گوش کرده و پارازیت انداختن را متوقف و به حرفهای او گوش دادند ولی در کل جنگ آنها در برابر ما جنگی زیادهخواهانه و کلاسیک بود.
باران بریتان عضو مجلس پژاک در آخر صحبتهای خود با اشاره به اینکه «نیروهای رژیم استیلاگر جمهوری اسلامی ایران با درسی که از ما گرفتند و پیگیریهای که در این اواخر کردیم، میخواهند بخشی از نیروهای خود را از آن حالت سنگین و کلاسیک خود خارج کرده و شکل چریکی و پارتیزانی در آورند. به اعتقاد من، آنها این درس را از جنگ قندیل گرفتند. از لحاظ نظامی این جنگ برای رژیم متجاوز اسلامی ایران دستاورد خاصی نداشت جز تلافات سنگین و اینکه یک نیرویی منظم نمیتواند در برابر یک نیرویی نامنظم قرار بگیرد و این تجربهای برای آنها شد و برای ما و ملت ما هم ثابت شد که تصویر بینقص و قدرتمندی که رژیم اسلامی ایران چه در داخل و خارج برای خود و دیگران ساخته است قابل شکسته شدن میباشد و اینکه در سایه این تفکر نه فقط شرق کردستان بلکه کل ایران را میتوانیم آزاد کنیم.
www.pjak.eu
🆔 @GozarDemocratic
گذار دموکراتیک
#دوران_كاڵكان باسی ناكۆكی و ڕێككهوتنهكانی نێوان پهكهكه و پهدهكه دهكات - ١ کاڵکان ڕایگەیاند، ئهوان ئامادەن لە چوارچێوەی بەرژەوەندییەکانی یەکێتی نەتەوەییدا پەیوەندی لەگەڵ لایهنه کوردییەکان دروست بکەن. 🆔 @GozarDemocratic
کالکان: پەدەکە هەموو کارەکانی کۆنگرەی نەتەوەیی تێکدا-٢-
ئەندامی کۆمیتەی بەڕێوەبەریی #پەکەکە #دوران_کاڵکان رایگەیاند، پەدەکە بە شێوەیەکی نەرێنی بۆ پێکهێنانی کۆنگرەی نەتەوەیی نزیک بوویەوە و کارەکانی بۆ گۆنگرەی نەتەوەیی تێکدا
ئەندامی کۆمیتەی بەڕێوەبەری پەکەکە دوڕان کالکان لە بەشی دووەمی چاوپێکەوتنەکەی لەگەڵ ئاژانسی هەواڵی فورات ANF، هۆکاری پێک نەهێنانی کۆنگرەی نەتەوەیی، شەڕوهاوپەیمانیەتییەکانی پەدەکە- یەنەکە و پەکەکەی هەڵسەنگاند.
پ-١٩ی ئایاری ١٩٩٢/٢٩ی بانەمەڕ لە باشوری کوردستان هەڵبژاردنی پەرلەمان کرا. بڕیاری یەکەمی حکومەتی باشوور کە لە ٢٨ی حوزەیران/٧ی جۆزەردان راگەیاندرا، بڕیاری شەڕلەدژی پەکەکە بوو. تشرینی یەکەمی ١٩٩٢ شەڕ دەستیپێکرد. ئێوە دەتوانن باسی ئەو شەڕە بکەن؟
لە ئابی ١٩٨٥، دوای کشانەوە لە پرۆتۆکۆڵی ڕێککەوتن ڕاگەیاندرا بەدواوە، پەیوەندییەکان نێوان پەدەکە- پەکەکە ئاڵۆز و شەڕ بوو. شەڕ تەنیا لە ١٩٩٢ دروست نەبوو، لە ڕاستیدا لە ساڵی ١٩٨٥ تا ١٩٨٦-١٩٨٧ و بەهاری ١٩٨٨ بەردەوام بوو. شەڕی عێراق و ئێران وەستا، سەدام کۆمەڵکوژیی هەڵەبجە و هێرشەکانی ئەنفالی بەڕێوەبرد، هەتا قۆناغی ئاوارەبوونی لە باشوری کوردستان بۆ رۆژهەڵاتی کوردستان بەردەوام بوو. پەکەکەش بە پلانەوە هیچ هێرشێکی نەکرد. لە ساڵی ١٩٨٥ هەتا بەهاری ١٩٨٨ هیچ ڕووداوێکی وەکو نمونە نییە. پەکەکە هەمیشە ویستویەتی بە شاراوەیی بمێنێتەوە، خۆی بپارێزێت، بنکەی هێرشەکانی پەدەکە نەبوو و ویستی شەڕ و ئاڵۆزی زیاد نەبێت. ئەو لایەنەی هێرشی دەکرد بەردەوام پەدەکە بوو. ویستی لە باشوری کوردستان ببێتە بەربەست و پەکەکە سوود لە باشور وەرنەگرێت. بە گرتنی سنوور ویستی لەبەردەم هێزی پەکەکە ببێتە بەربەست و پەکەکە سوود لە سنوری عێراق- تورکیا وەرنەگرێت. لەناو ئەوەدا لەڕاستیدا بەو پشتیوانییەی لە تورکیا وەرگرت دەیەویست بە شێوەیەکی هۆشیارانە هەوڵی خراپەکاریی گەورەی دا. هەڵوێستی گشتی حزبەکە بەو شێوەیە بوو. لەناو حزبەکەدا هەندێک هێز دژی ئەو هێرشانە بوون. دۆخی تاکەکەسیش کاریگەریی بەسەر ئەوەوە هەبوو.
لە بەهاری ١٩٨٨دا شەری عێراق و ئێران کۆتایی هات، لە باشووری کوردستان لە ئەنجامی هێرشەکانی سەدامدا هێزەکانی پەدەکە- یەنەکە ناچار بوون پاشەکشە بکەم و ئەو دۆخەی کەمێک گۆڕی. هەتا ساڵی ١٩٩٠بەو شێوەیە بەردەوام بوو. لەو دۆخەی کە باسمان کرد هێزی پەدەکە نەمان. لەسەر سنوور لە جوگرافیای بادینان هەموو گەریلای پەکەکە مانەوە. ئیتر کاتێک دەوترا 'هێزی کورد'، ئەوانەی کە خاکی خۆیان بەجێنەهێشت، لەدژی ئەو هێرشانەی لە باشوور لە باکور نوێنەرایەتی کوردی دەکرد، تاکە هێز کە بۆ کوردایەتی بەرخۆدانیان کرد، گەریلاکانی پەکەکە بوون. کاریگەریی پەکەکە وەکچۆن لە باکور هەبوو، لە باشووریش لەناو کۆمەڵگەدا پێشکەوتنی بەخۆوە بینی. لەڕاستیدا هەتا ڕاپەڕینی ١٩٩١ دۆخەکە بەو شێوەیە بوو.
دوای ئەوەی کە سەددام کشایەوە، باشوور بە تەواوی چۆڵ مایەوە
لە ڕاپەڕینی ١٩٩١ دۆخەکە گۆڕا.لە ئەنجامی هێرشەکانی ئەمریکا، سەدام حسێن هێزەکانی خۆی لە کوردستان کشاندەوە بەغدا و کوردستان بەتەواوی بەتاڵ کرا. دوای قۆناغێکی دیار بە هاوکاریی هێزەکانی دەرەوە لە نوێوە هێزەکانی پەدەکە- یەنەکە هێنرانە ئەو شوێنانەی کە دەوڵەتی عێراق چۆلی کردبوون، پەدەکە- یەنەکە لە شوێنیان جێگیر کران. پەدەکە رێکخستنێکی بادینانی بوو، زۆرتر لە دەوروبەری دهۆک بوو. یەنەکە ڕێکخستنێکی سۆرانی و لە سلێمانی و دەوروبەرەکەی بوو. بەشێکی گرنگی هەولێر لەژێر کاریگەریی یەنەکەدا بوو. بەوەی کە لەژێر کۆنترۆڵی هەردوو هێزەکدا بێت، وەکو ئەوەی ئەمڕۆش بەردەوامە، ویستیان ئیدارەی باشووری کوردستان دروست بکەن.
دوای ئەوەی کە سوپای عێراق تێکشکێنرا و هێزەکانی خۆی بۆ بەغدا پاشەکشە پێکرد، لە باشووری کوردستان بۆشاییەکی بێدەوڵەت و ناوچەیەکی چۆڵ دروست بوو. لەو کاتەدا پەکەکە شۆڕشی ژیانەوەی نەتەوەیی دەستپێکردبوو و راپەڕین دروست دەبوون. سیستمی دەسەڵات یانیش هێزە مۆدێرنیتە سەرمایەدارییەکان کە لە کوردستان حوکمی قڕکەر-داگیرکارییان دەکرد، ترسێکی گەورەیان هەبوو لەوەی کە پەکەکە باشووری کوردستان بگرێتە دەست خۆی. وابیریان دەکردەو کە گەریلاکانی پەکەکە لە دۆخی بۆشایی باشوری کوردستان سوود وەربگرن و بەگشتی دەستی بەسەردا بگرن. بۆ ئەوەی پێش بەو ئەگەرە بگرن بەپەلە پەدەکە- یەنەکە کە لە ئاوارەییدابوون دیسان گواستیانەوە باشووری کوردستان و بۆ ئەوەی باشووری کوردستان لە پەکەکە بگرت ویستان ئیدارەکە دروست بکەن. بەناوی 'ئۆپەراسیۆنی هێزی چەکوش' بە پێشەنگایەتی ئەمریکا، سیستمێکی پاراستنیان دروست کرد کە تورکیاشی تێدابوو. بە سەپاندنی هاوپەیمانیەتی پەدەکە و یەنەکە کە ناوەندەکەی لە هەولێر ئەو ئیدارەیەی باشوری کوردستانیان دروست کرد.
بڕیاری سەرەتایان ئەوە بوو کە پەکەکە وەکو "ڕێکخستێکی تیرۆر" پێناسە بکەن
بە دروستکردنی ئەو ڕێبەرایەتییە، لەراستیدا ئامانجیان دروستکردنی بە
ئەندامی کۆمیتەی بەڕێوەبەریی #پەکەکە #دوران_کاڵکان رایگەیاند، پەدەکە بە شێوەیەکی نەرێنی بۆ پێکهێنانی کۆنگرەی نەتەوەیی نزیک بوویەوە و کارەکانی بۆ گۆنگرەی نەتەوەیی تێکدا
ئەندامی کۆمیتەی بەڕێوەبەری پەکەکە دوڕان کالکان لە بەشی دووەمی چاوپێکەوتنەکەی لەگەڵ ئاژانسی هەواڵی فورات ANF، هۆکاری پێک نەهێنانی کۆنگرەی نەتەوەیی، شەڕوهاوپەیمانیەتییەکانی پەدەکە- یەنەکە و پەکەکەی هەڵسەنگاند.
پ-١٩ی ئایاری ١٩٩٢/٢٩ی بانەمەڕ لە باشوری کوردستان هەڵبژاردنی پەرلەمان کرا. بڕیاری یەکەمی حکومەتی باشوور کە لە ٢٨ی حوزەیران/٧ی جۆزەردان راگەیاندرا، بڕیاری شەڕلەدژی پەکەکە بوو. تشرینی یەکەمی ١٩٩٢ شەڕ دەستیپێکرد. ئێوە دەتوانن باسی ئەو شەڕە بکەن؟
لە ئابی ١٩٨٥، دوای کشانەوە لە پرۆتۆکۆڵی ڕێککەوتن ڕاگەیاندرا بەدواوە، پەیوەندییەکان نێوان پەدەکە- پەکەکە ئاڵۆز و شەڕ بوو. شەڕ تەنیا لە ١٩٩٢ دروست نەبوو، لە ڕاستیدا لە ساڵی ١٩٨٥ تا ١٩٨٦-١٩٨٧ و بەهاری ١٩٨٨ بەردەوام بوو. شەڕی عێراق و ئێران وەستا، سەدام کۆمەڵکوژیی هەڵەبجە و هێرشەکانی ئەنفالی بەڕێوەبرد، هەتا قۆناغی ئاوارەبوونی لە باشوری کوردستان بۆ رۆژهەڵاتی کوردستان بەردەوام بوو. پەکەکەش بە پلانەوە هیچ هێرشێکی نەکرد. لە ساڵی ١٩٨٥ هەتا بەهاری ١٩٨٨ هیچ ڕووداوێکی وەکو نمونە نییە. پەکەکە هەمیشە ویستویەتی بە شاراوەیی بمێنێتەوە، خۆی بپارێزێت، بنکەی هێرشەکانی پەدەکە نەبوو و ویستی شەڕ و ئاڵۆزی زیاد نەبێت. ئەو لایەنەی هێرشی دەکرد بەردەوام پەدەکە بوو. ویستی لە باشوری کوردستان ببێتە بەربەست و پەکەکە سوود لە باشور وەرنەگرێت. بە گرتنی سنوور ویستی لەبەردەم هێزی پەکەکە ببێتە بەربەست و پەکەکە سوود لە سنوری عێراق- تورکیا وەرنەگرێت. لەناو ئەوەدا لەڕاستیدا بەو پشتیوانییەی لە تورکیا وەرگرت دەیەویست بە شێوەیەکی هۆشیارانە هەوڵی خراپەکاریی گەورەی دا. هەڵوێستی گشتی حزبەکە بەو شێوەیە بوو. لەناو حزبەکەدا هەندێک هێز دژی ئەو هێرشانە بوون. دۆخی تاکەکەسیش کاریگەریی بەسەر ئەوەوە هەبوو.
لە بەهاری ١٩٨٨دا شەری عێراق و ئێران کۆتایی هات، لە باشووری کوردستان لە ئەنجامی هێرشەکانی سەدامدا هێزەکانی پەدەکە- یەنەکە ناچار بوون پاشەکشە بکەم و ئەو دۆخەی کەمێک گۆڕی. هەتا ساڵی ١٩٩٠بەو شێوەیە بەردەوام بوو. لەو دۆخەی کە باسمان کرد هێزی پەدەکە نەمان. لەسەر سنوور لە جوگرافیای بادینان هەموو گەریلای پەکەکە مانەوە. ئیتر کاتێک دەوترا 'هێزی کورد'، ئەوانەی کە خاکی خۆیان بەجێنەهێشت، لەدژی ئەو هێرشانەی لە باشوور لە باکور نوێنەرایەتی کوردی دەکرد، تاکە هێز کە بۆ کوردایەتی بەرخۆدانیان کرد، گەریلاکانی پەکەکە بوون. کاریگەریی پەکەکە وەکچۆن لە باکور هەبوو، لە باشووریش لەناو کۆمەڵگەدا پێشکەوتنی بەخۆوە بینی. لەڕاستیدا هەتا ڕاپەڕینی ١٩٩١ دۆخەکە بەو شێوەیە بوو.
دوای ئەوەی کە سەددام کشایەوە، باشوور بە تەواوی چۆڵ مایەوە
لە ڕاپەڕینی ١٩٩١ دۆخەکە گۆڕا.لە ئەنجامی هێرشەکانی ئەمریکا، سەدام حسێن هێزەکانی خۆی لە کوردستان کشاندەوە بەغدا و کوردستان بەتەواوی بەتاڵ کرا. دوای قۆناغێکی دیار بە هاوکاریی هێزەکانی دەرەوە لە نوێوە هێزەکانی پەدەکە- یەنەکە هێنرانە ئەو شوێنانەی کە دەوڵەتی عێراق چۆلی کردبوون، پەدەکە- یەنەکە لە شوێنیان جێگیر کران. پەدەکە رێکخستنێکی بادینانی بوو، زۆرتر لە دەوروبەری دهۆک بوو. یەنەکە ڕێکخستنێکی سۆرانی و لە سلێمانی و دەوروبەرەکەی بوو. بەشێکی گرنگی هەولێر لەژێر کاریگەریی یەنەکەدا بوو. بەوەی کە لەژێر کۆنترۆڵی هەردوو هێزەکدا بێت، وەکو ئەوەی ئەمڕۆش بەردەوامە، ویستیان ئیدارەی باشووری کوردستان دروست بکەن.
دوای ئەوەی کە سوپای عێراق تێکشکێنرا و هێزەکانی خۆی بۆ بەغدا پاشەکشە پێکرد، لە باشووری کوردستان بۆشاییەکی بێدەوڵەت و ناوچەیەکی چۆڵ دروست بوو. لەو کاتەدا پەکەکە شۆڕشی ژیانەوەی نەتەوەیی دەستپێکردبوو و راپەڕین دروست دەبوون. سیستمی دەسەڵات یانیش هێزە مۆدێرنیتە سەرمایەدارییەکان کە لە کوردستان حوکمی قڕکەر-داگیرکارییان دەکرد، ترسێکی گەورەیان هەبوو لەوەی کە پەکەکە باشووری کوردستان بگرێتە دەست خۆی. وابیریان دەکردەو کە گەریلاکانی پەکەکە لە دۆخی بۆشایی باشوری کوردستان سوود وەربگرن و بەگشتی دەستی بەسەردا بگرن. بۆ ئەوەی پێش بەو ئەگەرە بگرن بەپەلە پەدەکە- یەنەکە کە لە ئاوارەییدابوون دیسان گواستیانەوە باشووری کوردستان و بۆ ئەوەی باشووری کوردستان لە پەکەکە بگرت ویستان ئیدارەکە دروست بکەن. بەناوی 'ئۆپەراسیۆنی هێزی چەکوش' بە پێشەنگایەتی ئەمریکا، سیستمێکی پاراستنیان دروست کرد کە تورکیاشی تێدابوو. بە سەپاندنی هاوپەیمانیەتی پەدەکە و یەنەکە کە ناوەندەکەی لە هەولێر ئەو ئیدارەیەی باشوری کوردستانیان دروست کرد.
بڕیاری سەرەتایان ئەوە بوو کە پەکەکە وەکو "ڕێکخستێکی تیرۆر" پێناسە بکەن
بە دروستکردنی ئەو ڕێبەرایەتییە، لەراستیدا ئامانجیان دروستکردنی بە
گذار دموکراتیک
#دوران_كاڵكان باسی ناكۆكی و ڕێككهوتنهكانی نێوان پهكهكه و پهدهكه دهكات - ١ کاڵکان ڕایگەیاند، ئهوان ئامادەن لە چوارچێوەی بەرژەوەندییەکانی یەکێتی نەتەوەییدا پەیوەندی لەگەڵ لایهنه کوردییەکان دروست بکەن. 🆔 @GozarDemocratic
ربەست بوو لە کاریگەریی پەکەکە لەسەر باشوری کوردستان. سیستمی داگیرکەری جیهانی کە لە ١٩٧٩ بڕیاری دابوو کە 'پەکەکە نەچێتە ماردین، نەچێتە بۆتان' بە 'ئۆپەراسیۆنی هێزی چەکوچ'ی ١٩٩١دا هەمان سیستمی داگیرکەری گەردوونی بڕیاری دابوو کە 'پەکەکە نەچێتە باشووری کوردستان، دەبێت سنوورەکانی باشووری کوردستان لە پەکەکە وەربگیرێنەوە'، بۆ ئەوەی ئەو بۆشاییە بە رێکخستنەکانی پەدەکە و یەنەکە پڕ بکەنەوە کە لە ئەنجامی لاوازکردنی سەدام حسێن دروست بوو.
ئەو دەوڵەتەی کە هەیە، ئیدارەی باشووری کوردستان لەسەر ئەو بنەمایە دروست بوو. پشتیوانەکانی ئەمریکا و تورکیا بوو. تورکیا خۆی دژی پەکەکە شەڕی دەکرد. لە بنەڕەتەوە هاوکاریی پەدەکە و یەنەکەشیان کرد بۆ ئەوەی شەڕ لە دژی پەکەکە بکەن و لە بەرانبەریشدا ئیداریەکەیان قبوڵ کرد. ئەوەیان قبوڵ کرد کە ئیدارەیەک هەبێت و ناوەندەکەی هەولێر بێت. دوای ئەوەی فۆرمی ئیدارەکە پێکهات پەرلەمان دروست کرا و ئیدارەش راگەیاندرا و یەکەمین بڕیاریش 'ناساندنی پەکەکە وەکو رێکخستنێکی تیرۆر و دەرکردنی لە باشووری کوردستان' بوو. لەسەر ئەو بنەمایە بە هاوکاریی ئەمریکا و بە هێزەکانی تورکیا- پەدەکە – یەنەکە پلانێکی هاوبەشیان داڕشت کە پەکەکە لە سنوورەکانی عێراق – تورکیا دەربکەن و هێرشێکی سەربازیی بەرفراوانیان دەستپێکرد.
چەندین مانگ لە حەفتەنین بەرخودان کرا
بۆ ئەوەش ویستیان هێزەکانی گەریلا لەو ناوچانە گەمارۆ بدەن و لەناویان ببەن. بەرخودانێک گرنگ بوو. لە حەفتەنین بەرخودانێکی قارەمانانە کرا کە چەندین هەفتە بەردەوام بوو. لە زابیش هێزەکانمان خۆڕاگرییان کرد. لە خواکورکیش بەرخۆدانێکی گرنگ کرا. بەڵام دوای ئەوەی کە دواتر بە سوپای تورک و هێزەکانی پێشمەرگە دۆخی گەمارۆدانی بارەگاکانی گەریلا دەستیپێکرد – ئێستاش لەو دۆخەی کە هەیە دەردەکەوێت- مەیلی ڕادەستبوونی ئۆپۆرتۆنیستی فەرهاد هاتەگۆڕێ. لەو ناوچەیە ڕێککەوتنێک کە پاشەکشە قبوڵ دەکات ئیمزا کرا.
بەشێکی گرنگی هێزەکان لە خواکورک لەسەر ئەو بنەمایە گوازرانەوە ناوچەی زەڵێ. چەند تابۆرێک ڕەوانەی حەفتەنین کران. لەڕاستیدا ئەو هێزەی لە حەفتەنین مابووە کشایەوە بۆتان. هێزەکانی زاب-ئاڤاشین کشانەوە لای زاگرۆس. بەشێکی هێزەکانی خواکورکیش کشانەوە سنووری شەمزینان، بەڵام بەشێکیشی لەئەنجامی هێڵی تەسلیمبوونی فەرهاد کشانەوە ناوچەی زەڵێ.
کەمپێک کە ڕێکخستنی یەنەکەی لێ هەبوو، لەسەر بنەمای رێککەوتنی پەدەکە و یەنەکە، گەریلاکانی پەکەکە لەژێر کۆنترۆڵدا و وەکو نیمچەزیندانیی دادەخرێت. لە ناوچەکانی چیای ستراستی کە باکور و باشووری کوردستان بەیەکتری دەگەیەنێت کاریگەری گەریلا نەهێڵێت. پاشەکشەیەکی دیرایان دروست کرد. بارەگای لاوازکردن، بەڵام دوای چەند مانگێک گەریلا دیسان قورسایی دایە سەر هەمان ناوچە و ئەو کارگەرییەی کە لەدەستایان دابوو، دیسان لەو ناوچانە کاریگەریی خۆیان دروست کردەوە.
لە کۆبوونەوەی ١٩٩٥ی دوبلین لەژێر چاودێریی تورکیا دۆخێکی نوێیان بۆ باشووری کوردستان دروست کرد. دوای کۆبوونەوەی دبلن، بارزانی بە فەرمی بانگهێشتی سوپای تورکی کرد. دوای دبلن واشنتۆنیش هەندێک کۆبوونەوەی رێکخست. تایبەتمەندیی بنەڕەتی ئەو قۆناغە چی بوو؟
ئەو قۆناغە قۆناغێکی مێژوویی بوو. دەبێت ئەو پێشکەوتنە لە چوارچێوەی زنجیرەی بنەڕەتیدا باش تێبگەین. یەکێتییەکەی ساڵی ١٩٩٢ بە پێشەنگایەتی ئەمریکا هێزەکانی دەرەوەیان پێکهێنا. بەڵام پەدەکە و یەنەکە لە ساڵەکانی ١٩٧٥ بەدواوە هەتا پێش ئەوە، بەهۆی شەڕ و ئاڵۆزییەکانی نێوانیاندادا نزیکی یەکتر نەدەکەونەوە و شەڕ هەبوو لە نێوانیاندا. هەتا سالی ١٩٩١ ئەو دۆخەی شەڕ بەردەوام بوو. دوای ئەوەی ساڵی ١٩٩١ کاریگەریی سەدام حسێن لەسەر باشوری کوردستان نەما لە نوێوە بەرەی هێزەکانی پەدەکە و یەنەکە هێزە نێونەتەوەییەکان زیاتریش ئەمریکا نەک شەڕکردنی پێکەوە، بەڵکو پەیوەندیی و رێککەوتنی شەریان خستبووە بەردەمیان. دەیانگوت "ئێوە لەدژی پەکەکە بن، ئێوە دەبنە یەک"
لە ئەنجامدا حکومەت و پەرلەمانێکی هاوبەش کە ناوەندەکەی لە هەولێر بێت دروست کرا. لە حکومەتدا یەنەکە کاریگەریی هەبوو. سەرۆکوەزیران لە یەنەکە بوو. سەرۆکایەتی هەرێم دواتر بوە فەرمی، لەژێر کاریگەریی پەدەکەدا بوو، بەڵام لەڕووی حاکمیەتی هەرێم و هێزدا یەنەکە کاریگەریی زیاتر بوو. ناوەندی حکومەت هەولێر بوو. چونکە لەڕووی سرووشتییەوە کۆمەڵگەی سۆرانی پشتیوانی بوو لەبەرئەوە لە سلێمانی کاریگەریی یەنەکە هەبوو. پەدەکە تەنیا لە دهۆک و دەوروبەرەکەی کاریگەری هەبوو، بەڵام رێککەوتبوون، پێکەوە دەچوونە هەڵبژاردن. پەرلەمانێکیان لە ١٠٠ ئەندام پێکهێنابوو ٥٠ یەنەکە و ٥٠ پەدەکە بوون و ئەوان قازانجیان کرد. بەو شێوەیە نوێنەرایەتییەکی یەکسانیان دەکرد.
ئەو ڕێککەوتنە لە بەهاری ١٩٩٤ هەڵوەشایەوە. من باش نازانم بۆچی تێکچوو، بەڵام حکومەتی هەولێ بلاوەی پێکرا، رێککەتنی یەنەکە و پەدەکە هەڵوەشایەوە، شەڕی یەکتریان کرد و لە ئەنجامدا حکومەت هەڵ
ئەو دەوڵەتەی کە هەیە، ئیدارەی باشووری کوردستان لەسەر ئەو بنەمایە دروست بوو. پشتیوانەکانی ئەمریکا و تورکیا بوو. تورکیا خۆی دژی پەکەکە شەڕی دەکرد. لە بنەڕەتەوە هاوکاریی پەدەکە و یەنەکەشیان کرد بۆ ئەوەی شەڕ لە دژی پەکەکە بکەن و لە بەرانبەریشدا ئیداریەکەیان قبوڵ کرد. ئەوەیان قبوڵ کرد کە ئیدارەیەک هەبێت و ناوەندەکەی هەولێر بێت. دوای ئەوەی فۆرمی ئیدارەکە پێکهات پەرلەمان دروست کرا و ئیدارەش راگەیاندرا و یەکەمین بڕیاریش 'ناساندنی پەکەکە وەکو رێکخستنێکی تیرۆر و دەرکردنی لە باشووری کوردستان' بوو. لەسەر ئەو بنەمایە بە هاوکاریی ئەمریکا و بە هێزەکانی تورکیا- پەدەکە – یەنەکە پلانێکی هاوبەشیان داڕشت کە پەکەکە لە سنوورەکانی عێراق – تورکیا دەربکەن و هێرشێکی سەربازیی بەرفراوانیان دەستپێکرد.
چەندین مانگ لە حەفتەنین بەرخودان کرا
بۆ ئەوەش ویستیان هێزەکانی گەریلا لەو ناوچانە گەمارۆ بدەن و لەناویان ببەن. بەرخودانێک گرنگ بوو. لە حەفتەنین بەرخودانێکی قارەمانانە کرا کە چەندین هەفتە بەردەوام بوو. لە زابیش هێزەکانمان خۆڕاگرییان کرد. لە خواکورکیش بەرخۆدانێکی گرنگ کرا. بەڵام دوای ئەوەی کە دواتر بە سوپای تورک و هێزەکانی پێشمەرگە دۆخی گەمارۆدانی بارەگاکانی گەریلا دەستیپێکرد – ئێستاش لەو دۆخەی کە هەیە دەردەکەوێت- مەیلی ڕادەستبوونی ئۆپۆرتۆنیستی فەرهاد هاتەگۆڕێ. لەو ناوچەیە ڕێککەوتنێک کە پاشەکشە قبوڵ دەکات ئیمزا کرا.
بەشێکی گرنگی هێزەکان لە خواکورک لەسەر ئەو بنەمایە گوازرانەوە ناوچەی زەڵێ. چەند تابۆرێک ڕەوانەی حەفتەنین کران. لەڕاستیدا ئەو هێزەی لە حەفتەنین مابووە کشایەوە بۆتان. هێزەکانی زاب-ئاڤاشین کشانەوە لای زاگرۆس. بەشێکی هێزەکانی خواکورکیش کشانەوە سنووری شەمزینان، بەڵام بەشێکیشی لەئەنجامی هێڵی تەسلیمبوونی فەرهاد کشانەوە ناوچەی زەڵێ.
کەمپێک کە ڕێکخستنی یەنەکەی لێ هەبوو، لەسەر بنەمای رێککەوتنی پەدەکە و یەنەکە، گەریلاکانی پەکەکە لەژێر کۆنترۆڵدا و وەکو نیمچەزیندانیی دادەخرێت. لە ناوچەکانی چیای ستراستی کە باکور و باشووری کوردستان بەیەکتری دەگەیەنێت کاریگەری گەریلا نەهێڵێت. پاشەکشەیەکی دیرایان دروست کرد. بارەگای لاوازکردن، بەڵام دوای چەند مانگێک گەریلا دیسان قورسایی دایە سەر هەمان ناوچە و ئەو کارگەرییەی کە لەدەستایان دابوو، دیسان لەو ناوچانە کاریگەریی خۆیان دروست کردەوە.
لە کۆبوونەوەی ١٩٩٥ی دوبلین لەژێر چاودێریی تورکیا دۆخێکی نوێیان بۆ باشووری کوردستان دروست کرد. دوای کۆبوونەوەی دبلن، بارزانی بە فەرمی بانگهێشتی سوپای تورکی کرد. دوای دبلن واشنتۆنیش هەندێک کۆبوونەوەی رێکخست. تایبەتمەندیی بنەڕەتی ئەو قۆناغە چی بوو؟
ئەو قۆناغە قۆناغێکی مێژوویی بوو. دەبێت ئەو پێشکەوتنە لە چوارچێوەی زنجیرەی بنەڕەتیدا باش تێبگەین. یەکێتییەکەی ساڵی ١٩٩٢ بە پێشەنگایەتی ئەمریکا هێزەکانی دەرەوەیان پێکهێنا. بەڵام پەدەکە و یەنەکە لە ساڵەکانی ١٩٧٥ بەدواوە هەتا پێش ئەوە، بەهۆی شەڕ و ئاڵۆزییەکانی نێوانیاندادا نزیکی یەکتر نەدەکەونەوە و شەڕ هەبوو لە نێوانیاندا. هەتا سالی ١٩٩١ ئەو دۆخەی شەڕ بەردەوام بوو. دوای ئەوەی ساڵی ١٩٩١ کاریگەریی سەدام حسێن لەسەر باشوری کوردستان نەما لە نوێوە بەرەی هێزەکانی پەدەکە و یەنەکە هێزە نێونەتەوەییەکان زیاتریش ئەمریکا نەک شەڕکردنی پێکەوە، بەڵکو پەیوەندیی و رێککەوتنی شەریان خستبووە بەردەمیان. دەیانگوت "ئێوە لەدژی پەکەکە بن، ئێوە دەبنە یەک"
لە ئەنجامدا حکومەت و پەرلەمانێکی هاوبەش کە ناوەندەکەی لە هەولێر بێت دروست کرا. لە حکومەتدا یەنەکە کاریگەریی هەبوو. سەرۆکوەزیران لە یەنەکە بوو. سەرۆکایەتی هەرێم دواتر بوە فەرمی، لەژێر کاریگەریی پەدەکەدا بوو، بەڵام لەڕووی حاکمیەتی هەرێم و هێزدا یەنەکە کاریگەریی زیاتر بوو. ناوەندی حکومەت هەولێر بوو. چونکە لەڕووی سرووشتییەوە کۆمەڵگەی سۆرانی پشتیوانی بوو لەبەرئەوە لە سلێمانی کاریگەریی یەنەکە هەبوو. پەدەکە تەنیا لە دهۆک و دەوروبەرەکەی کاریگەری هەبوو، بەڵام رێککەوتبوون، پێکەوە دەچوونە هەڵبژاردن. پەرلەمانێکیان لە ١٠٠ ئەندام پێکهێنابوو ٥٠ یەنەکە و ٥٠ پەدەکە بوون و ئەوان قازانجیان کرد. بەو شێوەیە نوێنەرایەتییەکی یەکسانیان دەکرد.
ئەو ڕێککەوتنە لە بەهاری ١٩٩٤ هەڵوەشایەوە. من باش نازانم بۆچی تێکچوو، بەڵام حکومەتی هەولێ بلاوەی پێکرا، رێککەتنی یەنەکە و پەدەکە هەڵوەشایەوە، شەڕی یەکتریان کرد و لە ئەنجامدا حکومەت هەڵ
گذار دموکراتیک
#دوران_كاڵكان باسی ناكۆكی و ڕێككهوتنهكانی نێوان پهكهكه و پهدهكه دهكات - ١ کاڵکان ڕایگەیاند، ئهوان ئامادەن لە چوارچێوەی بەرژەوەندییەکانی یەکێتی نەتەوەییدا پەیوەندی لەگەڵ لایهنه کوردییەکان دروست بکەن. 🆔 @GozarDemocratic
وەشایەوە، هەر حزبێک حکومەتێکی خۆی دروست کرد. پەدەکە کشایەوە دهۆک و حکومەتێکی نوێی وەکو حکومەتی پەدەکە دروست کرد. یەنەکەش لە هەولێر حکومەتی خۆی دروست کرد. هەولێر بە دەستی یەنەکەوە بوو. بەو شێوەیە یەنەکە لە هەولێر و سلێمانی و پەدەکەش لە دهۆک حاکم بوو. لەو کاتەدا لەنێواندا شەڕێکی تووند دروست بوو. دواتر هەندێک لایەنی دەوروبەر کەوتنە نێوانیان و کۆتاییان بە دۆخی شەڕ هێنا، بەڵام دۆخەکە بە ناکۆکی هەردوو هێز پێکەوە، دۆخی ئاڵۆز تەواو نەببوو. دیسان پارچەپارچەبوونی دووەم بەردەوام بوو.
ساڵی ١٩٩٥ شەڕی دووەمی باشوور دەستیپێکرد
ئەو دۆخە هەتا سالی ١٩٩٦ بەو شێوەیە بوو، لە سالی ١٩٩٤ کاتێک پارچەپارچەبوون دروست بوو، کاریگەریی هەردوو هێز لەسەر باشووری کوردستان کەم بوەوە. لەسەر ئەو شتە تورکیا و ئەمریکا هاتنەپێش و وتیان "ئێوە پارچەپارچە دەبن و کاریگەریتان نامێنێت و پەکەکە لەو گرفتەی نێوان ئێوە سوود وەردەگرێت. دەبێت ئێوە ببنە یەک و پێکەوە لەدژی پەکەکە شەڕ بکەن". ئەو پارچەپارچە بوونە زیانی بە تورکیا و ئەمریکا گەیاند، بۆ ئەوەی کۆیان بکەنەوە، لە هاوینی ١٩٩٥دا لە دبلنی پایتەختی ئیرلەندا لەنێوان پەدەکە و یەنەکەدا دیدارەکان دەستیان پێکرد. ئەمریکا و تورکیان ئامادەکاریی ئەو دیدارەیان کرد. شاندەکانی پەدەکە و یەنەکە بەشداریی دیدارەکە بوون. لەو دیدارەدا وتوێژ لەسەر ئەوە کرا کە دەبێت پەدەکە و یەنەکە پێکەوە لەدژی پەکەکە شەڕ بکەن.
لەسەر ئەو بنەمایە رێبەر ئاپۆ و رێبەرانی پەدەکە و یەنەکەی هۆشیار کردەوە و وتی "ئێمە لەدژی ئەوە نینی کە ئێوە ببنە یەک، بەڵام نابێت ئێوە لەبەرانبەر پەکەکەدا ببنە یەک. بە پشتگیریی ئەمریکا و تورکیا ئێوە لەبەرانبەر پەکەکە ببنە یەک، ئەوە دەبێتە خیانەت، ئێمە تۆڵەی ئەو شتە دەکەینەوە. واز لەو رێککەوتنە بێنن، وەرن لەگەڵ پەکەکە رێککەوتن بکەن، ئەگەر ئێوە دەتانەوێت یەکێتی بونیاد بنێن با پەکەکە پاڵپشتیتان بکات. پەیوەندی لەگەڵ تورکیا دروست مەکەن، پەیوەندی لەگەڵ پەکەکە دروست بکەن. با ئەو شتە ئێمە بەرەو یەکێتی دیموکراتیکی نەتەوەیی ببات". بەڵام زۆر گوێیان بەو شتە نەدا.
کاتێک گوێیان بەو شتە نەدا و لە دیدارەکانی خۆیان بەردەوام بوون، لە پایزی ١٩٩٥دا 'شەڕی دووەمی باشوور' لەنێوان پەدەکە و پەکەکە دەستیپێکرد. خۆی لە ساڵی ١٩٩٢داش لەگەڵ تورکیا ببونە یەک و لە پشتەوە لە پەکەکەیان دابوو. دەبوایە لێپرسینەوە لەو شتە کرابایە. بەڵام دەبوایە پیلانگێڕیی دبلن تێکدرابا. ڕێبەر ئاپۆ وتی "ئەوە شتە لەبەرانبەر پەکەکە پیلانگێڕییەکە" بۆ ئەوەی خراپ ببێت، هۆشیاریی دا. کاتێک بە هاوکاریی تورکیا لە بەرانبەر پەکەکە بوونە یەک، بۆ خراپبوونی پیلانگێڕیی لەبەرانبەر پەکەکە، شەڕێکی دیکە هاتەرۆژەڤ. لە پایزی ١٩٩٥دا بەهۆی شەڕی نێوان پەدەکە و پەکەکە دیدارەکانی دبلن وەستێندران و هەردوو لایەن لە دیدارەکە کشانەوە. هیچ ئەنجامێکی نەبوو. رێبەر ئاپۆ ئەو شتەی بینی و شەڕی وەستاند و ئاگربەستی راگەیاند.
دوای ئەوەی یەنەکە خۆی کشاندەوە، پەدەکە هەولێری بەدەست خست
لە ساڵی ١٩٩٦دا دۆخێکی لەو شێوەیە بەردەوام بوو. هەردوو لا وازیان لە یەکبوون هێنان و لە هاوینی ١٩٩٦دا پەدەکە لەگەڵ سەدام حسێن رێککەوتنی کرد و تانکەکانی سەدامی هێنایە هەولێر. لەسەر ئەو شتە ئیدارەی یەنەکە وازیان لە هەولێر هێنا و هەڵاتنە سلێمانی. دواتر وازیان لە سلێمانیش هێنا و هەڵاتنە رۆژهەڵاتی کوردستان. هێزەکانی پەدەکە لەو دۆخەدا هەولێریان بەدەستخست. دواتر چوون سلێمانیشیان بەدەست خست. دواتر هێزەکانی دەرەوە هاتنە ناو دۆەکە، پەدەکەیان لە سلێمانی دەرکرد. یەنەکە جارێکی دیکە لە رۆژهەڵاتەوە پەڕییەوە بۆ سلێمانی. سلێمان لەدەستی یەنەکەدا مایەوە، بەڵام پەدەکە هەولێری بەدەستەوە نەدا. ئەمجارە هەولێر و دهۆک لە دەستی پەدەکەدا مانەوە. هەردوو هێزەکان دواتر ئیدارەی خۆیان ئامادە کرد. یەنەکە لە سلێمانی حکومەتێکی دروست کرد و پەدەکەش لە هەولێر ئیدارەی خۆی دروست کرد.
کاتێک لە لایەک ئەو شتە دەبوو، لە لایەکەی دیکەش پەیوەندییان لەگەڵ پەکەکە هەبوو و هاوکارییان دەکرد. لە ساڵی ١٩٩٦دا ئێمە پێکەوە بووین و پێمانوابوو ئەو شتە بەردەوام دەبێت. بەڵام لە بەهاری ساڵی ١٩٩٧دا بینیمان کە پەدەکە لەگەڵ سەدام رێککەوتنیان کردووە و یەنەکە لە هەولێر دەردەخەن و لە لایەکی دیکەشەوە پەدەکە لەگەڵ تورکیا رێککەوتووە و لەبەرانبەر پەکەکەدا دەستیان بە ئۆپەراسیۆنێکی دیکە کرد. ئەو شتەمان لە هێرشەکەی زاب بینی لە ١٤ی ئایاری ١٩٩٧/ ٢٤ی بانەمەڕ. هێزەکانی تورکیا بۆ دەستبەسەرداگرتنی زاب و بڕیارگەی ناوەندی ئەرتەشی رزگاریی گەلی کوردستان ئارگەکە ARGK هەوڵی دەدا، ەر بەو مەبەستەی هێرشەکەیان دەستپێکرد. بینیمان کە پەدەکەش لە باشووری هاوکاریی ئەو ئۆپەراسیۆنە دەکات و پێکەوە ئۆپەراسیۆنەکە بەڕێوەدەبەن. لە دبلن پیلانگێڕییەکە خراپ ببوو بەڵام لە سالی ١٩٩٦دا بە شێوەیەکی شاراوە پەیوەندییان دروست کرد و رێککەوتنێکیان ئامادە
ساڵی ١٩٩٥ شەڕی دووەمی باشوور دەستیپێکرد
ئەو دۆخە هەتا سالی ١٩٩٦ بەو شێوەیە بوو، لە سالی ١٩٩٤ کاتێک پارچەپارچەبوون دروست بوو، کاریگەریی هەردوو هێز لەسەر باشووری کوردستان کەم بوەوە. لەسەر ئەو شتە تورکیا و ئەمریکا هاتنەپێش و وتیان "ئێوە پارچەپارچە دەبن و کاریگەریتان نامێنێت و پەکەکە لەو گرفتەی نێوان ئێوە سوود وەردەگرێت. دەبێت ئێوە ببنە یەک و پێکەوە لەدژی پەکەکە شەڕ بکەن". ئەو پارچەپارچە بوونە زیانی بە تورکیا و ئەمریکا گەیاند، بۆ ئەوەی کۆیان بکەنەوە، لە هاوینی ١٩٩٥دا لە دبلنی پایتەختی ئیرلەندا لەنێوان پەدەکە و یەنەکەدا دیدارەکان دەستیان پێکرد. ئەمریکا و تورکیان ئامادەکاریی ئەو دیدارەیان کرد. شاندەکانی پەدەکە و یەنەکە بەشداریی دیدارەکە بوون. لەو دیدارەدا وتوێژ لەسەر ئەوە کرا کە دەبێت پەدەکە و یەنەکە پێکەوە لەدژی پەکەکە شەڕ بکەن.
لەسەر ئەو بنەمایە رێبەر ئاپۆ و رێبەرانی پەدەکە و یەنەکەی هۆشیار کردەوە و وتی "ئێمە لەدژی ئەوە نینی کە ئێوە ببنە یەک، بەڵام نابێت ئێوە لەبەرانبەر پەکەکەدا ببنە یەک. بە پشتگیریی ئەمریکا و تورکیا ئێوە لەبەرانبەر پەکەکە ببنە یەک، ئەوە دەبێتە خیانەت، ئێمە تۆڵەی ئەو شتە دەکەینەوە. واز لەو رێککەوتنە بێنن، وەرن لەگەڵ پەکەکە رێککەوتن بکەن، ئەگەر ئێوە دەتانەوێت یەکێتی بونیاد بنێن با پەکەکە پاڵپشتیتان بکات. پەیوەندی لەگەڵ تورکیا دروست مەکەن، پەیوەندی لەگەڵ پەکەکە دروست بکەن. با ئەو شتە ئێمە بەرەو یەکێتی دیموکراتیکی نەتەوەیی ببات". بەڵام زۆر گوێیان بەو شتە نەدا.
کاتێک گوێیان بەو شتە نەدا و لە دیدارەکانی خۆیان بەردەوام بوون، لە پایزی ١٩٩٥دا 'شەڕی دووەمی باشوور' لەنێوان پەدەکە و پەکەکە دەستیپێکرد. خۆی لە ساڵی ١٩٩٢داش لەگەڵ تورکیا ببونە یەک و لە پشتەوە لە پەکەکەیان دابوو. دەبوایە لێپرسینەوە لەو شتە کرابایە. بەڵام دەبوایە پیلانگێڕیی دبلن تێکدرابا. ڕێبەر ئاپۆ وتی "ئەوە شتە لەبەرانبەر پەکەکە پیلانگێڕییەکە" بۆ ئەوەی خراپ ببێت، هۆشیاریی دا. کاتێک بە هاوکاریی تورکیا لە بەرانبەر پەکەکە بوونە یەک، بۆ خراپبوونی پیلانگێڕیی لەبەرانبەر پەکەکە، شەڕێکی دیکە هاتەرۆژەڤ. لە پایزی ١٩٩٥دا بەهۆی شەڕی نێوان پەدەکە و پەکەکە دیدارەکانی دبلن وەستێندران و هەردوو لایەن لە دیدارەکە کشانەوە. هیچ ئەنجامێکی نەبوو. رێبەر ئاپۆ ئەو شتەی بینی و شەڕی وەستاند و ئاگربەستی راگەیاند.
دوای ئەوەی یەنەکە خۆی کشاندەوە، پەدەکە هەولێری بەدەست خست
لە ساڵی ١٩٩٦دا دۆخێکی لەو شێوەیە بەردەوام بوو. هەردوو لا وازیان لە یەکبوون هێنان و لە هاوینی ١٩٩٦دا پەدەکە لەگەڵ سەدام حسێن رێککەوتنی کرد و تانکەکانی سەدامی هێنایە هەولێر. لەسەر ئەو شتە ئیدارەی یەنەکە وازیان لە هەولێر هێنا و هەڵاتنە سلێمانی. دواتر وازیان لە سلێمانیش هێنا و هەڵاتنە رۆژهەڵاتی کوردستان. هێزەکانی پەدەکە لەو دۆخەدا هەولێریان بەدەستخست. دواتر چوون سلێمانیشیان بەدەست خست. دواتر هێزەکانی دەرەوە هاتنە ناو دۆەکە، پەدەکەیان لە سلێمانی دەرکرد. یەنەکە جارێکی دیکە لە رۆژهەڵاتەوە پەڕییەوە بۆ سلێمانی. سلێمان لەدەستی یەنەکەدا مایەوە، بەڵام پەدەکە هەولێری بەدەستەوە نەدا. ئەمجارە هەولێر و دهۆک لە دەستی پەدەکەدا مانەوە. هەردوو هێزەکان دواتر ئیدارەی خۆیان ئامادە کرد. یەنەکە لە سلێمانی حکومەتێکی دروست کرد و پەدەکەش لە هەولێر ئیدارەی خۆی دروست کرد.
کاتێک لە لایەک ئەو شتە دەبوو، لە لایەکەی دیکەش پەیوەندییان لەگەڵ پەکەکە هەبوو و هاوکارییان دەکرد. لە ساڵی ١٩٩٦دا ئێمە پێکەوە بووین و پێمانوابوو ئەو شتە بەردەوام دەبێت. بەڵام لە بەهاری ساڵی ١٩٩٧دا بینیمان کە پەدەکە لەگەڵ سەدام رێککەوتنیان کردووە و یەنەکە لە هەولێر دەردەخەن و لە لایەکی دیکەشەوە پەدەکە لەگەڵ تورکیا رێککەوتووە و لەبەرانبەر پەکەکەدا دەستیان بە ئۆپەراسیۆنێکی دیکە کرد. ئەو شتەمان لە هێرشەکەی زاب بینی لە ١٤ی ئایاری ١٩٩٧/ ٢٤ی بانەمەڕ. هێزەکانی تورکیا بۆ دەستبەسەرداگرتنی زاب و بڕیارگەی ناوەندی ئەرتەشی رزگاریی گەلی کوردستان ئارگەکە ARGK هەوڵی دەدا، ەر بەو مەبەستەی هێرشەکەیان دەستپێکرد. بینیمان کە پەدەکەش لە باشووری هاوکاریی ئەو ئۆپەراسیۆنە دەکات و پێکەوە ئۆپەراسیۆنەکە بەڕێوەدەبەن. لە دبلن پیلانگێڕییەکە خراپ ببوو بەڵام لە سالی ١٩٩٦دا بە شێوەیەکی شاراوە پەیوەندییان دروست کرد و رێککەوتنێکیان ئامادە
گذار دموکراتیک
#دوران_كاڵكان باسی ناكۆكی و ڕێككهوتنهكانی نێوان پهكهكه و پهدهكه دهكات - ١ کاڵکان ڕایگەیاند، ئهوان ئامادەن لە چوارچێوەی بەرژەوەندییەکانی یەکێتی نەتەوەییدا پەیوەندی لەگەڵ لایهنه کوردییەکان دروست بکەن. 🆔 @GozarDemocratic
کرد.
لەبەرانبەر ئەو شتەدا گەریلا بەرخۆدانی کرد. تورکیا هێرشی کرد و هاتە ناو زابەوە. پەدەکە قەتلوعامی هەولێری کرد. دەیان کادیر و پارتیزانی پەکەکەیان کوشت. ئەو فەرماندەیەی کە ئۆپەراسیۆنەکەی بەڕێوەدەبرد، گەریلا بە مووشەک لێیدا و لە کۆتایی ئایاردا هێزەکانی تورکیا کشانەوە. پەکەکە لە بادینان بەهێز بوو. دواتر پەدەکە پەیوەندی بەهێزی لەگەڵ تورکیا دروست کرد و لە سەرەتای تشرینی یەکەمی ١٩٩٧دا دەستی بە هێرشێکی نوێ کرد. بۆ ئەو هێرشەش ئامادەکارییەکی گەورەیان کردبوو و باشووری کوردستانیان بۆ هێزەکانی تورکیا کردبوەوە. فڕۆکە جەنگییەکانی تورکیا لە هەموو شوێنێکیان دا. تانکەکانی تورک هەتا دیانا، قەسرێ، سیدەکان و حاجی ئۆمەران هاتن. سوپای تورک بە تانک و فڕۆکەکانی ئەو خاکەی پاراست کە لەبەر دەستی پەدەکەدا بوو. ویستیان لەو شوێنانە پەکەکە لەناوببەن و سەروەریی پەدەکە بەهێزتر بکەن. ئەو شەڕە هەتا ١ی ئەیلولی ١٩٨٨ بەردەوام بوو.
ANF
🆔 @GozarDemocratic
لەبەرانبەر ئەو شتەدا گەریلا بەرخۆدانی کرد. تورکیا هێرشی کرد و هاتە ناو زابەوە. پەدەکە قەتلوعامی هەولێری کرد. دەیان کادیر و پارتیزانی پەکەکەیان کوشت. ئەو فەرماندەیەی کە ئۆپەراسیۆنەکەی بەڕێوەدەبرد، گەریلا بە مووشەک لێیدا و لە کۆتایی ئایاردا هێزەکانی تورکیا کشانەوە. پەکەکە لە بادینان بەهێز بوو. دواتر پەدەکە پەیوەندی بەهێزی لەگەڵ تورکیا دروست کرد و لە سەرەتای تشرینی یەکەمی ١٩٩٧دا دەستی بە هێرشێکی نوێ کرد. بۆ ئەو هێرشەش ئامادەکارییەکی گەورەیان کردبوو و باشووری کوردستانیان بۆ هێزەکانی تورکیا کردبوەوە. فڕۆکە جەنگییەکانی تورکیا لە هەموو شوێنێکیان دا. تانکەکانی تورک هەتا دیانا، قەسرێ، سیدەکان و حاجی ئۆمەران هاتن. سوپای تورک بە تانک و فڕۆکەکانی ئەو خاکەی پاراست کە لەبەر دەستی پەدەکەدا بوو. ویستیان لەو شوێنانە پەکەکە لەناوببەن و سەروەریی پەدەکە بەهێزتر بکەن. ئەو شەڕە هەتا ١ی ئەیلولی ١٩٨٨ بەردەوام بوو.
ANF
🆔 @GozarDemocratic
Forwarded from خبرگزاری فرات | فارسی
🔹پ.د.ک در منطقهی رکانی از سپاه ترکیه محافظت میکند
🔻حزب دمکرات کردستان پ.د.ک تعدادی از روستاهای منطقهی رکانی را به ارتش ترکیه واگذار کرده است. همچنین با هدف محافظت از نظامیان ترکیه به حفر خندق پرداخته است.
🔻 حزب دمکرات کردستان به واگذار نمودن خاک جنوب کردستان به ارتش ترکیه ادامه میدهد. در هفتهی گذشته پ.د.ک چندین روستای منطقهی رکانی واقع در شیلادزه در استان دهوک را به ارتش اشغالگر ترکیه تسلیم کرد.
🔻 اقدامات پ.د.ک تنها به واگذار نمودن خاک کردستان به ارتش ترکیه محدود نشده بلکه با دستور ترکیه و برای محافظت از ارتش اشغالگر آن در روستای سیره در منطقهی رکانی به حفر خندق در اطراف پایگاههای ترکیه پرداخته است.
🔻 اهالی منطقه از واگذاری مناطق آنها به ترکیه و موضع پ.د.ک اعتراض کردند.
🔻 اهالی این منطقه با هدف اطلاع رسانی به افکار عمومی جنوب کردستان و نهادهای مسئول، از حفر خندق در این منطقه تصاویری را گرفته و برای خبرگزاری فرات فرستادهاند.
🆔 @anfpersian
🔻حزب دمکرات کردستان پ.د.ک تعدادی از روستاهای منطقهی رکانی را به ارتش ترکیه واگذار کرده است. همچنین با هدف محافظت از نظامیان ترکیه به حفر خندق پرداخته است.
🔻 حزب دمکرات کردستان به واگذار نمودن خاک جنوب کردستان به ارتش ترکیه ادامه میدهد. در هفتهی گذشته پ.د.ک چندین روستای منطقهی رکانی واقع در شیلادزه در استان دهوک را به ارتش اشغالگر ترکیه تسلیم کرد.
🔻 اقدامات پ.د.ک تنها به واگذار نمودن خاک کردستان به ارتش ترکیه محدود نشده بلکه با دستور ترکیه و برای محافظت از ارتش اشغالگر آن در روستای سیره در منطقهی رکانی به حفر خندق در اطراف پایگاههای ترکیه پرداخته است.
🔻 اهالی منطقه از واگذاری مناطق آنها به ترکیه و موضع پ.د.ک اعتراض کردند.
🔻 اهالی این منطقه با هدف اطلاع رسانی به افکار عمومی جنوب کردستان و نهادهای مسئول، از حفر خندق در این منطقه تصاویری را گرفته و برای خبرگزاری فرات فرستادهاند.
🆔 @anfpersian
ANF News
پ.د.ک در منطقهی رکانی از سپاه ترکیه محافظت میکند
حزب دمکرات کردستان به واگذار نمودن خاک جنوب کردستان به ارتش ترکیه ادامه میدهد. در هفتهی گذشته پ.د.ک چندین روستای منطقهی رکانی واقع در شیلادزه در استان دهوک را به ارتش اشغالگر ترکیه تسلیم کرد. ...