گذار دموکراتیک
1.6K subscribers
8.55K photos
3.7K videos
608 files
5.53K links
تلاش برای ایجاد دموکراسی در ایران و چاره یابی مسئلە کورد

آدرس وبسایت ما:
www.kodar.info ✔️
www.kjar.online ✔️
www.pjak.eu ✔️


ارتباط با ادمین:
@gozar_democratic ✔️

🆔 @GozarDemocratic
Download Telegram
سوپای توركیا هیچ هەرێمێكی گەریلای كۆنترۆڵ نەكردووەو شەڕ بەردەوامە

زاگرۆس هیوا، وتەبێژی كۆما جڤاكێن كوردستان (كەجەكە) بۆ هاوڵاتی:



🆔 @GozarDemocratic
گذار دموکراتیک
سوپای توركیا هیچ هەرێمێكی گەریلای كۆنترۆڵ نەكردووەو شەڕ بەردەوامە زاگرۆس هیوا، وتەبێژی كۆما جڤاكێن كوردستان (كەجەكە) بۆ هاوڵاتی: 🆔 @GozarDemocratic‌
سوپای توركیا هیچ هەرێمێكی گەریلای كۆنترۆڵ نەكردووەو شەڕ بەردەوامە

زاگرۆس هیوا، وتەبێژی كۆما جڤاكێن كوردستان (كەجەكە) بۆ هاوڵاتی:



وتەبێژی كۆماجڤاكێن كوردستان(كەجەكە) ئاماژە بەوە دەدات كە توركیا ئۆپەراسیۆنە سەربازییەكەی رانەگەیاندووەو شەری دژوارو توند بەردەوامەو چەكی كیمیایی بەكارهێناوە و دەشڵێت:» سوپای توركیا هیچ هەرێمێكی گەریلای كۆنترۆڵ نەكردووەو شەڕ بەردەوامە».
زاگرۆس هیوا، وتەبێژی كۆماجڤاكێن كوردستان(كەجەكە) لەم چاوپێكەوتنەیدا لەگەڵ هاوڵاتی دوا زیانیاری لەبارەی ئۆپەراسیۆنەكەی سوپاكەی ئەردۆغان دەخاتەروو، ئەوەش دووپاتدەكاتەوە كە راستە سوپای توركیا ئێستا لەهەندێك شوێن هەیەو نەیتوانیوە سەقامگیر بێت و شەڕو پێكدادان لەنێوان سوپای توركیاو گەریلادا تا ئێستاش بەردەوامەو گەریلا ئەو هەرێمانەی بەرنەداوە.
هاوڵاتى: سوپای توركیا قۆناغی یەكەمی ئۆپراسیۆنەكەی راگرتووە، هۆكارەكەی چییە؟ ئایا شكستی هێناوە بۆیە رایگرتووە؟
زاگرۆس هیوا: لە چاپەمەنیدا شتی وا دەوترێت و خەڵكی زۆر خۆشحاڵە و ئەوە ئێمە زۆر واتای دەدەینێ‌ و شتێكی بەنرخ و بەبەهایە، بەڵام لە مەیدانی شەڕ و بەپێی ئەو زانیاریانەی كە هەمانە هیچ ئاماژەیەك نییە كە توركیا پاشەكشەی كردبێت و ئۆپراسیۆنەكەی راگرتبێت.
هەروەك چۆن لە رۆژی یەكەم رۆژ ئۆپەراسیۆن بەتوندی دەستیپێكردووە، ئێستاش بەهەمان توندی و دژواری شەڕ بەردەوامە لەهەموو هەرێمەكاندا، توركیا لەدوو رۆژی كۆتایی ئەم هەفتەیەدا دەستیكردووە بەبەكارهێنانی چەكی كیمیایی.
هاوڵاتى: هیچ زانیارییەكی نوێ هەیە لەبارەی زیانەكانی سوپاكەی ئەردۆغان؟
زاگرۆس هیوا: لە بەیاننامەكەماندا هاتووە تا دوێنێ بەدیاریكراوی 218 سەربازی توركیا كوژراون و زیاتر لە 40 سەربازی دیكەیان برینداربوون هەروەها 11 هەڤاڵی ئێمە شەهیدن لەڕۆژی یەكەمەوە تا دوێنێ‌ كە راگەیەندراوە.
هاوڵاتى: بەڵام توركیا وا وێنای دەكات كە 56 گەریلای پەكەكەی شەهیدكردبێت؟
زاگرۆس هیوا: توركیا ئەو شەڕەی بۆ ئەوەیە لە رای گشتیدا خۆی وەكو سەركەوتوو نیشانبدات و بڵێت سەركەوتوو بووم و ناچارە ژمارەكە زۆر دەكات، بەڵام ئەگەر ئێمە ژمارەی ئەو گەریلایانە كۆبكەینەوە كە توركیا دەڵێت شەهیدبوونە 10 بەرامبەری ژمارەی هەموو پەكەكەیە.
هاوڵاتى: هیچ گەریلایەكتان بەچەكی كیمیایی شەهیدبووە؟
زاگرۆس هیوا: گەریلایەكی عەرەب كە راگەیەندرابوو بە چەكی كیمیایی شەهید بووە.
هاوڵاتى: ئایا پارتی هاوكاری سوپای توركیای كردووە لە م ئۆپەراسیۆنەیدا؟ سوپای توركیاش دەڵێت چەند شوێنێكی هەستیارمان گرتووە ئەو شتە چۆنە؟
زاگرۆس هیوا: پارتی بۆ ئەوەی كە توركیا بەسەر گەریلادا سەربكەوێت هەموو ئاسانكاری و هەموو هاوكاریەكی سوپای توركیای كردووە، كاردانەوەی خەڵكی ئامێدی و خەڵكی بامەڕنێ بەرامبەر سوپای توركیا هەبوو 2008 نەیانهێشت سوپای توركیا بێتە پێشەوەو كورەژار و ئەو شوێنانە بگرێت، ئێستا بۆ ئەوەی كاردانەوەی خەڵك دروست نەبێت ئامێدی، دێرەلوك، شیلادزێ‌، بامەڕنێ و ئەو شوێنانە سوپای توركیا عەسكەرەكانی بەجلی زێرەڤانییەوە لەناو سەیارەی زێرەڤانی و ئاسایشدا دەچن بۆ شوێنی نزیك گەریلاكان و ئەوكات بەجلی سوپای توركیاوە دەچنە هەرێمی هەڤاڵان.
واتا پارتی هەموو هاوكاریەكیان دەكات، ئەو هەلیكۆپتەرانەی كە دێن عەسكەر دادەنێن ئەو هەلیكۆپتەرانە هیچكامیان لە سنوری توركیاوە نایەنە ناوەوە، ئەوان سەرەتا دێنە بامەرنێ و ئامێدی و لەپشتەوە دەیانەوێت دەربازی هەرێمی گەریلا ببن و عەسكەر داببەزێنن.
راستە سوپای توركیا ئێستا لە هەندێك شوێن هەیەو نەیتوانیوە سەقامگیر بێت و شەڕوپێكدادان لەنێوان سوپای توركیاو گەریلادا تا ئێستاش بەردەوامە و گەریلا ئەو هەرێمانەی بەرنەداوە.
هاوڵاتى: تیمی كوردستانی عێراقی سی پی تی هەیە باسی نەخشەی ئۆپەڕاسیۆنی سەربازی چنگی قوفڵی كردووە،واتە دوایین گۆڕانكارییەكان، ئەو باسی ئەوەی كردووە كە لەچەند ناوچەیەك سەربازیان داناوە بۆ نموونە: لەكورەژار چەند شوێنێكی دیكە، ئایا ئەمە ئەسڵی هەیە؟
زاگرۆس هیوا: نەخێر، ئەگەریش لەوێ داینابێت هەڤاڵان لەوێ پاشەكشەیان نەكردووە و لەگەڵیان شەڕ دەكەن.
هاوڵاتى: دەتوانین بڵێین سوپای توركیا شكستی هێناوە؟
زاگرۆس هیوا: تائێستا شكستی هێناوە بەپێی ئەو پلانانەی كە دایناوە، بەپێی ئەو هەموو چەك و جبەخانە و تەكنەلۆجیایەی كە بەكاریهێناوە و سوپای دووەمی ناتۆیە، بەڵام تائێستا نەیتوانیوە بڵێت ئێرەم بەتەواوی خستۆتە ژێر كۆنترۆڵی خۆمەوەو تائێستاش لەو شوێنانەی كەعەسكەریشی دانابێت شەڕو پێكدادان بەردەوامە.
هاوڵاتى: ئەو چەكە بەهێزە چییە كە ئەمجارە گەریلا توانیویەتی زەڕبەی توند لەسوپاكەی ئەردۆغان بوەشێنێت، لەماوەی هەفتەیەكدا سەدانیان لێ بكوژێت؟
گذار دموکراتیک
سوپای توركیا هیچ هەرێمێكی گەریلای كۆنترۆڵ نەكردووەو شەڕ بەردەوامە زاگرۆس هیوا، وتەبێژی كۆما جڤاكێن كوردستان (كەجەكە) بۆ هاوڵاتی: 🆔 @GozarDemocratic‌
زاگرۆس هیوا: چەكی ئێمە تاكتیكی ئێمەیە، واتا خۆڕێكخستنەوەی گەریلایە بەپێی سەردەم، چەكی ئێمە تاكتیكی تیمی جوڵەپێكراوە، سوپای توركیا ناتوانێت بیانبینێتەوە، قوڵایی ئەرازی بەكاردێنین، تاكتیكی ئێمە ئەو شەڕەیە كە تیمەكانی ئێمە ئەنجامی دەدەن، بەو شێوەیە ئێمە بەتاكتیكی خۆمان هەم تەكنیكی سوپای توركیا پوچەڵدەكەینەوەو هەم زەڕبەشیان لێدەدەین.
هاوڵاتى: موراد قەرەیلان فەرماندەی نەبەگە قسەی لەگەڵ گەریلاكان كردبوو لەڕێگەی ئامێری بێتەلەوە، ئەم قسەكردنەی سەركردەكانی پەكەكە لەگەڵ گەریلاكان تاچەند بەرخودانیان زیاد دەكات بەرامبەر سوپای توركیا و تاچەند تەحەمول و ئارامگرتنیان پێدەدات لەو ناوچانەدا؟
زاگرۆس هیوا: بێگومان ورەو هێزیان پێدەدات تا زیاتر و زۆرتر بەرەنگاری بكەن و زۆرتر خۆڕاگری بكەن و بەرخودان بكەن و شتێكی پۆزەتیڤە.



هاوڵاتی


🆔 @GozarDemocratic
Audio
کلاپ جامعه آزاد و دمکراتیک
موضوع :اول ماه مه سمبل مبارزه علیه استمثار انسان و انواع ستم
تاریخ ۲۸/۴/۲۰۲۲
سخنرانان : کاوه دادگری ، عباس منصوران ، مریم فتحی ، نادر جماعتی ، جهانبخش رستمی ، عبدالله سلطانی


🆔 @GozarDemocratic
روز جهانی کارگر، نماد نابودی فاشیسم‌ جنگ‌افروز در کردستان است

بیانیه پژاک – ۱ می



🆔 @GozarDemocratic
گذار دموکراتیک
روز جهانی کارگر، نماد نابودی فاشیسم‌ جنگ‌افروز در کردستان است بیانیه پژاک – ۱ می 🆔 @GozarDemocratic‌
روز جهانی کارگر، نماد نابودی فاشیسم‌ جنگ‌افروز در کردستان است

بیانیه پژاک – ۱ می



یک ماه می روز جهانی کارگر، نماد مبارزه مستمر و باشکوه تاریخی کارگران جهان و کردستان برای آزادی کامل همه جوامع تحت ستم است. روز اتحاد، همبستگی و مبارزه علیه فاشیسم را به کارگران و زحمتکشان کردستان، ایران و جهان تبریک می‌گوییم.
همانگونه که امروز جنگ‌‌افروزی‌های فاشیسم جهانی سرمایه‌داری در اقصانقاط دنیا موجودیت خلق‌ها و جوامع بویژه خلق کورد را تهدید می‌نماید، مبارزات کارگران هم به‌مثابه نماد بنیادین مقاومت علیه نظام ستم‌کش مدرنیته سرمایه‌داری در سراسر کشورها با پافشاری انقلابی ادامه دارد. هر ساله در سالگرد نسل‌کشی ارامنه و روز جهانی کارگر، دولت و ارتش فاشیست و اشغالگر ترکیه با هدف نابودی خلق کورد و به زنجیرکشیدن خلق‌های منطقه خاصه عرب، حملاتی را علیه روژاوا و جنوب کردستان از عفرین تا قندیل آغاز کرده است. امسال نیز درحالی که بحران بیکاری، فقر، گرسنگی، تورم و رکود اقتصاد جهانی به واسطه جنگ‌افروزی‌های نظام سرمایه‌داری در بسیاری کشورها بویژه در اوکراین و اقصانقاط کردستان تشدید شده، فاشیسم ترکیه بعنوان سرسپرده نظام سرمایه‌داری به تاخت و تاز و تارومار خلق کورد در کردستان دست زده. این وضعیت فراتر از نقض حقوق طبقاتی چون طبقه کارگر، حیات تمامی طبقات تحت فشار جامعه را تهدید می‌نماید. اگر به خون‌ریزی‌های بی‌رحمانه فاشیسم ترکیه از سوی خلق‌های منطقه پایان داده نشود، بی‌شک رنج‌های مبارزاتی طبقات جامعه بویژه طبقه کارگر هم بی‌نتیجه خواهد ماند.
اوضاع کارگران در ایران و شرق کردستان نیز به وضعیت وخیم جهانی جنگ و مبارزه خلق‌ها علیه نظام‌های بی‌رحم سرمایه‌داری گره‌خورده است. سال ۲۰۲۱ سال خیزش باشکوه طبقه کارگران ایران و شرق کردستان با بیش از چهار هزار اعتراض مداوم بود. بی‌شک خیزش‌های یک سال گذشته در حد یک جنبش کارگری و معلمان بود و می‌رود که در سال‌ آتی نظام‌مندتر، سازمان‌یافته‌تر و منسجم‌تر گردد. ستم و استثمار همه طبقات خاصه طبقه میلیونی کارگران در ایران مطابق با اصول نظام سرمایه‌داری و لیبرالیسم جهانی و با تبعیت از آن انجام می‌گیرد. بی‌شک تقلیل‌دهی حق و حقوق انسانی و طبقاتی کارگران به مقولاتی ناچیز چون مزد و حقوق از شکوه و معنای والای مبارزات استراتژیک و انسانی آن می‌کاهد. طبقه کارگر نماد یک جامعه تحت ستم است که بایستی از زنجیر بردگی و استثمار رهایی یابد. جهت برساختن جامعه‌ای فارغ از طبقه، استثمار، ستم، تبعیض و بی‌عدالتی، نسل‌کشی و آسمیلاسیون دشمن، لازم است طبقه کارگر در اتحاد و همبستگی با سایر طبقات و اقشار جامعه به مبارزه متحدانه دست زند. خاصه برای گذار از مرحله خیزش دموکراتیک به قیام دموکراتیک در مقابل تعرضات پدیده دولت و طبقه کارفرمایان، راهبرد، برنامه و تاکتیک مبارزاتی کارگران مستلزم تغییرات بنیادین است. مبارزات در مقابل صرفا فقر و بی‌پولی نه که علیه استبداد، بی‌عدالتی، تبعیض، ستم سیستماتیک و ساختار نابودگر دولت‌ها و سرمایه‌داری است. طبقه کارگر بی‌شک هم پیشاهنگ و هم تعیین‌کننده سمت‌وسوی خیزش‌های جامعه مدنی در ایران و نماد قیام نهایی برای حصول آزادی پایدار است.
در کردستان نیز مبارزات کارگران به مبارزات خلق‌کورد برای رهایی از ستم فاشیسم گره‌خورده و با این پیوند ناگسستنی، مراحلی فراطبقه‌ای از مبارزه را طی می‌کند که هدف آن، آزادی کل جامعه از یوغ نظام استثمار، تبعیض و نسل‌کشی و آسمیلاسیون است. روز ۱۱ اردیبهشت ۱۳۲۵ شمسی که در آن تظاهرات کارگران در کرماشان به خاک‌وخون کشیده شد، نقطه‌عطفی در شروع یک برهه تاریخی از مبارزات رهایی خلق کورد می‌باشد. امروز، نظام دیکتاتوری ایران از هرگونه سازماندهی دموکراتیک کارگران، جوانان، زنان و توده‌های مبارز جامعه شرق کردستان ممانعت به‌عمل می‌آورد زیرا از ارتقای جنگ انقلابی خلق کورد در منطقه خاورمیانه هراس دارد. فشار نظام‌های سرمایه‌دارانه و ستم‌پیشه ایران، ترکیه، سوریه و عراق بر خلق کورد با هدف تشدید آسمیلاسیون و نسل‌کشی، کماکان به قوت خود باقی است و چه‌بسا از جانب ترکیه و ایران به حدی رسانده شده که نه تنها طبقات که کل موجودیت خلق‌ها را به خطر انداخته است. سرکوب‌های سیاسی و نظامی این چهارکشور حاکم بر کردستان به موازات هم و با یک هدف مشترک انجام می‌گیرد که فراتر از محدودشدن به طبقه کارگر است. در این چهار دولت، طبقه کارگر برای نابودی خلق‌ها در حالت و وضعیت احتضار قرارداده شده‌. بی‌شک دستاوردهای طبقه کارگر در شرق کردستان جدای از دستاوردهای کارگران ایران در صد سال گذشته نیست و لازم است همه جامعه با تحقق قیام دموکراتیک در راستای حفظ آن بکوشند.
گذار دموکراتیک
روز جهانی کارگر، نماد نابودی فاشیسم‌ جنگ‌افروز در کردستان است بیانیه پژاک – ۱ می 🆔 @GozarDemocratic‌
در وضعیتی که فاشیسم ایران، ترکیه، سوریه و عراق در مقابل خلقمان اعلام جنگ کرده‌اند، وضعیت سیاسی، اقتصادی، امنیتی، فرهنگی و معیشتی در ایران اعلام جنگ علیه همه کارگران است که از حیث معیشتی به پایین‌ترین سطح طبقاتی سقوط داده‌شده‌اند.
امروز درحالی روز جهانی کارگر را جشن می‌گیریم که سیاست سرکوبگری‌ در هرچهاربخش کردستان به سطح یک دوره جنگ بی‌رحمانه تغییر داده شده و فاشیسم ترکیه سرکردگی آن را در منطقه بدست گرفته است. حمله به بخش‌های کردستان با تشدید جنگ در مناطق زاب، آواشین و متینا در جنوب کردستان همه طبقات و همه خلق‌های منطقه خاصه عرب و فارس را نیز در کنار خلق کورد به خطر انداخته است. هر چهاربخش کردستان و منطقه خاورمیانه با مرحله‌ای تشدیدگشته از جنگ جهانی سوم با کانونیت کردستان روبرو است که اگر دشمن مهار نشود، همه مبارزات کارگران، معلمان، جوانان، زنان و سایر طبقات و سازمان‌های جوامع خاورمیانه که در شرف تحقق تحولات رنسانس‌گونه هستند، به شکست خواهد انجامید.
همچو حزب حیات آزاد کردستان(پژاک) ضمن تبریک روز جهانی کارگر به کارگران و زحمتکشان کردستان، ایران و جهان، اعلام می‌داریم تا زمانی که مبارزات مستمر طبقات، اقشار و توده‌های رنج‌کشیده خلق‌ها بویژه خلق فداکار کورد ادامه داشته باشد، نه تنها نظام نابودگر فاشیسم در کردستان و منطقه مهار خواهد شد بلکه پیروزی‌هایی تاریخی را در آغاز هزاره جدید رقم‌خواهدزد. تداوم مبارزات کارگران بویژه در راستای کمپین «نه به اعدام، بله به دموکراسی» در ایران و شرق کردستان در برهه کنونی بسیار حیاتی می‌باشد. آزادی رهبر آپو که مبارزات خود را با یاد کارگران ستمدیده جهان آغاز و انقلاب کورد و کردستان را بر ستون‌های آن بنانهاده، یکی از مقولات خطیر در خاورمیانه است. امروز این مبارزات جنبش آپویی از آن تمامی خلق‌های تحت‌ستم خاورمیانه است که نماد همه آنها طبقه ستمدیده کارگر است. لذا از همه طبقه کارگران، زحمتکشان، زنان، جوانان، روشنفکران، آزادیخواهان و دموکراسی‌طلبان دعوت‌بعمل می‌آوریم که برای ازدست‌نرفتن فرصت انقلابی و مبارزاتی کنونی، در میادین حضور یابند و به ستم‌گری‌های دولت‌های حاکم بر چهاربخش کردستان پایان دهند. نبرد علیه فاشیسم ترکیه که جنگ علیه گریلا را برای به بندکشیدن همه خلق‌ها تشدید نموده، وظیفه انسانی، اخلاقی و سیاسی همه طبقات و اقشار خلق‌ها بویژه طبقه زحمتکش کارگر است. مبارزات مشترک و متحدانه همه طبقات جامعه با پیشاهنگی کارگران به پیروزی قطعی خواهد رسید.

حزب حیات آزاد کردستان (پژاک)
۲۹-۰۴-۲۰۲۲


pjak.eu



🆔 @GozarDemocratic
سەرنج...
خۆی تێزێكی هەیە دەڵێت: مرۆڤ ئەتۆمەكەیە
بڕوای وایە: چەك و تەقەمەنی و تەكنۆلۆژیا، بەرهەمی مرۆڤ خۆین، هەرچەندە بەهێزبن، هێزەكەیان ناگات بە هێزی مرۆڤ، كەوایە: مرۆڤەكە لەهەموو ئەو چەك و تەقەمەنیانە بەهێزترە، كە خۆی بەرهەمی هێناون.
لەسەر بنەمای ئەم تێزە، ئەو مرۆڤەی دروستكردوە، ناوی _گەریلا، شەڕڤان_ هەردوو ناوەكە، ئاماژەن بۆ مرۆڤێكی نوێ‌، مرۆڤێك كە خۆی ئەتۆمەكەیە و، دەتوانێت بەسەر كۆی ئەو هێزانەدا سەركەوێت، ڕووبەڕووی دەبنەوە. لەوانەیە قسەكردن لەسەر سەركەوتنی: گەریلا، شەڕڤان، قسەیەكی نوێ‌ نەبێت، چونكە پەروەردەی ئەم تایپە نوێیەی مرۆڤ، ڕاستەوخۆ بەستراوە بە سەركەوتنەوە، هەرجارێك سوپای _تورك_ هەوڵبدات ئەم كارەكتەرە تێكبشێنێت، هەوڵەكەی جۆرێكە لە تێنەگەیشتن لەم مرۆڤە.
ئەم مرۆڤە خۆی بووە بە ئەتۆمەكە، لەسەرزەمینی خۆیدا، تەنها دەتوانی وەك خۆی قبوڵی بكەیت، ناتوانیت شكستی پێبهێنیت. زیاد لە چل ساڵە بەردەوام لەم مرۆڤە دەدرێت، دوای هەموو لێدانێك بەهێزتردەبێت.
چاوەڕوانكراوە هەمووجارێك سەربكەوێت، بەتایبەت بۆ ئەوانەی، بەباشی پڕۆژە فیكرییەكە دەناسن، چونكە دەزانن لەپشت ئەم مرۆڤەوە، چ ئایدیا و فیكرێك هەیە، كە ڕەگوڕیشەكانی چوونەتە ناو مێژووی میزۆپۆتامیا و، مرڤێك لەناو پڕۆژەكەوە دێتە دەر، زمان پاك، زیهن پاك، خاوەن ئیرادە، هەڵگری پڕۆژەیەكی درێژخایەن، بۆ گەلی ژێردەستە.
هەمیشە بەم جۆرە بووە: دوای هەموو شكستێكی _توركیا_ لەبەردەم ئەم مرۆڤەدا، دەكرێت بۆ شاردنەوەی شكستەكە، پەلاماری كەمپێك، یان گەڕەكێكی ناوچەی شەنگال بدات، چونكە شكستخواردوەكە لەبری تێگەیشتن لەپرسی كورد لە باكور، لەبری تێگەیشتن لەم مرۆڤە و ئایدیاكانی، بەم هەوڵانەی دۆخە شێواوەكەی خۆی دەشارێتەوە.
تێبینی: ناچاربووم ناو وێنەی خاوەن فیكرەكە نەخەمە ڕوو، چونكە تۆڕی كۆمەڵایەتی فەیسبووك گەمارۆی خستوەتە سەر و، پەیج و ئەكاونت ڕادەگڕێت.
پێدەچێت (دیاب ئاغا) كان، ئیشیان شكاتكردن بێت لەو شوێنانەی، لەسەر ئەم پرسانە سەرنج دەخەنە ڕوو. چونكە پێیانوایە: بەڕاگرتنی ئەكاونتێك، یان پەیجێك، پرسێكی گرنگ فەرامۆشدەكرێت و، ئیدی ڕۆحە داڕزیوەكەی ئەوان بەمە ئاسودە دەبێت!
_دیاب ئاغا، یەكێكە لە سەرۆك خێڵە نۆكەرەكانی باكور، ڕەمزە بۆ ملكەچی و خزمەتكردنی بێگانە، دیوی ڕۆحە داڕزیوەكەی كوردە، كە خزمەتی ئەتاتوركی دەكرد. ناوەكەشی_دیاب، واتە: گورگ، بەڵام گورگ بوو بۆ گەلەكەی خۆی، نەك بۆ نەیارانی گەلەكەی.
باشوور، پڕە لەم دیاب ئاغایانە.


نەبەز گۆران


https://t.me/joinchat/AAAAAEPfglh3P0aCVQR1HQ
🔻گزارش نقض حقوق بشر در کردستان ایران در سال ۱۴۰۰


🔶گزارش پیشرو به موارد نقض حقوق بشر طی سال ۱۴۰۰ در رابطه با شهروندان کُرد در ایران خواهد پرداخت. همچون سال‌های گذشته نقض حقوق شهروندان کُرد به دلیل تعلقات زبانی، مذهبی، فرهنگی، جنسیتی، گرایش جنسی، طبقاتی، سیاسی و… به واسطه قوانین تبعیض‌آمیز جمهوری اسلامی و برخوردهای سرکوب‌گر و خشونت‌آمیز نهادهای امنیتی، نظامی، قضایی و اجرایی حکومت ادامه داشته است.

🔗
https://kurdistanhumanrights.org/fa/?p=18113

@KurdistanHRN
راستینەی كورد لە سەردەمی سەرمایەداریدا

لە سەردەمی منداڵیدا كاتێك ر‌و‌وبەڕ‌و‌وی سیستەمی پەر‌وەردەی سەرەتایی تورك بو‌ومە‌وە، راستینەی كورد كە ئە‌و كاتە وەك خەیاڵێك هەستی پێدەكرا چەندین پرسیاری لە فیكر ‌و رۆحمدا دروست كردبوو. بە شێوەیەكی سر‌وشتی توركاندنم پەسەند نەدەكرد. بەهۆی ئەو داسەپاندنەش لە قو‌وڵایی رۆحمدا هەستم بە كاریگەرییەكانی سو‌وكایەتی پێكردن دەكرد. یەكەم شتی بە ئەقڵمدا گوزەری كرد، گەڕان بو‌و بەدوای رایەڵە خێزانیەكانمان؛ ئاخۆ پەیوەندییەكی بە توركێتییەوە هەیە. ئە‌و پەیوەندییە د‌و‌ورەی خزمایەتی كە لەرێگای دایكە‌وە هەبو‌و، نەدەبو‌و بە چارەسەرییەكی ئە‌وتۆ. هەر چۆنێك بێت كوردێتیەكی پیا‌وسالاری ئاشكرا ‌و بەرچا‌و بو‌و. نەمدەتوانی لە‌و راستیە رابكەم. بەڵام هەر لەچوارچێوەی ئە‌و راستیەشدا لە قوتابخانەی سەرەتایی د‌و‌وچاری یەكەمین زام ‌و برین هاتم. یەكەمین بەركەوتنم بە كوردێتی؛ كە بۆ من راستینەیەكی زۆر بە كێشە بوو، بەمجۆرە یەكەمین هوشیاری لای من ئافراند. هەمان هەستیاری لای ها‌وتەمەنەكانم جێگای باس نەبو‌و. بۆ نەهێشتنی ئە‌و جیا‌وازییەی نێوان خۆم ‌و منداڵانی گوندە كۆنەكەی ئەرمەنیان كە توركێتی كۆماریان پەسەند كردبوو، بە بەدەستهێنانی رەزامەندی مامۆستایان تێپەڕ دەبو‌و. ‌وەك دیار دەبێت هەر لە سەرەتاییە‌وە هە‌وڵ ‌و كۆششەكانم لە پێنا‌و یەكەمینی پۆلدا، رێبازێكی بەرگری بو‌وە بەرامبەر هەر دۆخێكی نەرێنی كە سەرچا‌وەی خۆی لە راستینەی كوردە‌وە ‌وەردەگرێت. بەمجۆرە خوازیاری سەلماندنی تایبەتیەتی خۆم (خصوصیتی) بو‌وم. لەوەشدا سەركە‌وتوو بو‌وم. تا دوا قۆناخی زانكۆش بەردەوام ئەو چیرۆكانەی سەركە‌وتنم دووبارە كردەوە. لەمیانەی ئە‌و رێبازەشە‌وە جددییەتی خۆم بۆ "دۆست - دوژمن" سەلماندبوو ‌و پیشانم دابو‌ون كە دەتوانم ببم بە مرۆڤ. ئیتر دەمتوانی دەست بۆ كاری گرنگ ببەم.
هەر‌وەها لە رێگای دەرخكردنی دوعاكانە‌وە هۆشیاری ئایینیم بەدەست هێنابو‌و كە لە راستیدا زیاتر شتێكی نەریتییە. سی و سێ‌ سورەتی بچو‌وكم دەرخ كردبو‌و. بەجۆرێك هەڵكشابو‌وم كە ئیتر بۆ نوێژكردن جێگای خۆم لە نزیك مینبەری ئیمامی گوند كردبو‌ویە‌وە. وەڵامێكی بەمجۆرەم لە ئیمام ‌وەرگرت: "عەبد‌وڵڵا بە‌و خێراییە بەردە‌وام بێت دەفڕێت!" ئەو هەوڵەشم رێبازێكی دیكەی لە دەرگادان ‌و باڵابو‌ون بو‌و. بەمجۆرە لەنا‌و كۆمەڵگای با‌وی نەریتیشدا پێگەی بەرچا‌وم بەدەست هێنابو‌و. ئە‌و د‌و‌و رێبازەم لا بەس بو‌و. ئارەز‌و‌وییەكی ئە‌وتۆم سەبارەت بە بابەتەكانی دیكە جێگای باس نەبو‌و. نا‌وە بە نا‌وە كاتێك عەمەلە (كرێكار)تیشم دەكرد دەبو‌وم بە نمو‌ونە. سەبارەت بە بابەتەكانی دیكەش د‌و‌ورە پەرێز دەبو‌وم. هەڵبەتە مەشی چیاكان، ماركوشتن ‌و گرتنی چۆلەكەش بابەتگەلێك بو‌ون كە پێشەنگایەتیم دەكردن.
یەكەمین جار لە ساڵی 1969 دا سەرەتا بوێری هەنگا‌ونانم بۆ هزری سۆسیالیستی پیشاندا، لە ساڵی 1970شدا بۆ كوردایەتی هەنگا‌وم نا. شێوازی تا‌وتوێكردنم بۆ ئە‌و راستیانەی لە نا‌واخنی خۆیاندا هەڵگری كێشەگەلێكی گە‌ورە بو‌ون، سەرەتا لە تایبەتمەندیگەلێك تێپەڕی نەكرد كە لایەنی با‌وەڕی ‌و دۆگمایان لە پێشە. قۆناخ سەردەمی شۆڕشگێرێتی در‌وشم بو‌و. لە رێگای چەند در‌وشمێكی سەرەكیە‌وە هە‌وڵی هەنگا‌ونانم دەدا. هەڵبەتە بەردە‌وام تێبینی پسپۆر ‌و شارەزاكانم دەكرد: در‌وشمەكانی "كورد هەیە"، "كێشەی كورد هەیە"، "مافی چارەی خۆنو‌وسینی گەلان مافێكە"، "مافی ئا‌واكردنی دە‌وڵەتیش هەیە"، "راستترین رێگای چارەسەركردنی دۆزی میللی سۆسیالیزمە"، "دەشێت شەڕی رزگاری نیشتیمانی رەچاو بكرێت"، "ئەگەر پارتی ها‌وبەشیش نەبێت دەشێت پارتێكی نەتە‌وەییش بێت"؛ ئەوانە سەرەكیترین در‌وشمە پیرۆزەكانم بو‌ون.
لە بواری كرداریشدا هەر لە منداڵیە‌وە نێچیرڤانێكی باشی ها‌وڕێ‌ ‌و برادەربو‌وم. ئا‌واكردنی یەكینەی منداڵان كێشەی سەرەكیم بو‌و. لە‌و پێنا‌وەشدا هەمو‌و شتێكم بەكاردەهێنا. لە رێگای هاتو‌وچۆم بۆ قوتابخانە گر‌وپی نوێژكردنی خۆمم در‌وست كردبوو ‌و پێشنوێژیم بۆ دەكردن. ماوەكانی كوشتنی مار، هێرشەكانی كوشتنی چۆلەكە ‌و هەڵمەتەكانی كۆكردنە‌وەی گوڵە زەعفەران بەردە‌وام لە رۆژەڤدابو‌و. بەردە‌وام بیانوویەكم دەدۆزیە‌وە ‌و دەچو‌ومە لای ها‌وڕێیە منداڵەكانم. لە‌و بارەیە‌وە خانە‌وادەكانیان تا بڵێی ‌وریا ببو‌ونە‌وە. ئیتر لە رێگایەك دەگەڕان تا منداڵەكانیان لە من د‌و‌وربخەنە‌وە. هەرچۆنێك بێت لە ر‌وانگەی ئە‌وانە‌وە من " Dînê Çolê شەیدای چۆڵ ‌و چیا" بو‌وم. ئەوجۆرە لێگەڕین ‌و دێدەوانیانەشم ر‌و‌ونی دەكاتە‌وە، ر‌و‌وخسارەكانی كۆمەڵگای نەریتی ‌و مۆدێرنم بەس ‌و تێركەر نەدەبینی. بۆشاییەكی قو‌وڵ لە رۆح ‌و زهنمدا در‌وست ببو‌و. بە یەكێك نەدەچو‌وم كە بە ئاسانی رازی بێت. دانا پیرەكەی گوند جارێكیان ئاگاداری كردمە‌وە ‌و پێی گوتم: "چییە ‌وەك جیوە لە جێگای خۆت نا‌وەستیت"، بەراستیش لەسەر ئە‌و رێگایە بو‌وم.
دەستە‌واژەكانی ‌وەستان ‌و ‌وێستگەی ‌وەستان لە فەرهەنگی مندا در‌وست نەببو‌و. بە‌و خێراییە‌وە كاتێك گەیشتمە دواقۆناخی زانكۆ، ئیتر ئەزمو‌ونی كاملبو‌ونم دەربازكردبو‌و، بەدۆخێك گەیشتبو‌وم هەنگا‌وی جددی بۆ كاری پیرۆز بها‌وێژم.
لەسەرەتای 1970كان كاتێك دەستم بۆ كارە كۆمەڵایەتی ‌و نەتە‌وەییەكانی كوردان برد تابڵێی لەنێو ناكۆكیدا بو‌وم. ‌وەك بڵێی لە هەمانكاتدا لەنا‌و كەسایەتیەكی لا‌و ‌و بەساڵاچو‌ودا دەژیام. لە نەریت دابڕابو‌وم، بەڵام مۆدێرنیتەشم پەسەند نەكردبو‌و. هەرد‌و‌وكیشیان ‌وەك پۆشاكێكی ناجێگیر و ساختە پێمە‌وە نو‌وسابو‌ون منیان دەگەزی. بە‌و ئامانجەی دۆستان بیبینن هەرد‌و‌وكیانم لە كۆڵ كردبو‌و. لەراستیدا لە شۆڕشگێرییەكی بەو چەشنە د‌و‌ور بو‌وم. بەمانایەكی تر لەنێوان هەرد‌و‌وكیاندا مابو‌ومە‌وە، بەڵام نا‌وەندێك بو‌و لە‌وانەیە لە هەرساتێكدا لافا‌وە بە گوڕەكەی بمبات. لە مانە‌وە زیاتر، هە‌وڵ ‌و كۆششێكی زۆرم دەدا نەخنكێم. د‌و‌و میكانیزم لە پێشمدا ‌وەستابو‌ون كە خۆیان ‌وەك ئامرازێكی رزگاری پێشكەش دەكرد: میللیگەرایی كورد ‌و چەپڕەوێتی تورك. نزیكبو‌ونە‌وەم لە هەرد‌و‌وكیشیان جێگای باس بو‌و. هەرد‌و‌وكیشیان لایەنی سەرنجڕاكێشیان هەبو‌و. كوردایەتی بارزانچێتی - تاڵەبانچێتی (مەلایی - جەلالی) دەنگی دابو‌ویە‌وە. سەرقاڵی شاگردەكانیان بو‌وم، بەڵام توانای رازیكردن ‌و تێركردنیان نەبو‌و. شۆڕشگێڕێتی چەپڕە‌وێتی ماهیرچی - دەنیزچی - ئیبراهیمچی لە من نزیكتر بو‌و، بەڵام لە‌و پێگەیەدا نەبو‌وم بەو ملیتانبوونە بگەم. بە لایەنگیری ماهیر سنو‌وردار بو‌وم.
بە‌و حاڵەتە رۆحیە‌وە لە زستانی 1975 بەگوێرەی خۆمان هەنگا‌ومان بۆ پڕ‌وپاگەندەی فەرمی گوتە یان بانگەشەكانمان هەڵهێنا. بەیەكە‌وە پەرەم بە تیۆری ‌و پڕ‌وپاگەندە دەدا. دوای ئە‌و بایكۆتەی دژی كوشتنی ماهیر چایان ‌و ها‌وڕێكانی لە قزڵ دەرە لە 30 ئاداری 1972 ئەنجامدرا ‌و دواتر حە‌وت مانگ (نیسان – تشرینی یەكەمی 1972) زیندانیكردنم لە زیندانی ماماق، دوای كۆبو‌ونە‌وەی نە‌ورۆزی 1973 بەندا‌وی چوبو‌وك بەرپرسیارێتی ‌و بوێری پراكتیكی گر‌وپێكم پیشاندا. ئیتر راستینەی كورد لای من گرێدرا‌وی ئە‌و ئەنجامانە بو‌و كە پراكتیكی گر‌وپ دەریدەخست. دواتر بەردە‌وام بیرم دەكردە‌وە: ئایا بۆ گەیشتن بە راستینەی كورد جگە لە گر‌وپ ئامرازێكی باشتر جێگای باس دەبێت؟ تا ئێستاش لە‌و بڕ‌وایەدام كە ئە‌و رێبازەی ئاواكردنی گروپ راستترین رێگای گەیشتنە بە راستی. لە با‌وەڕیش بە‌ولاتر بو‌ونم بە كەسێكی ئافرێنەر یاخود شۆڕشگێڕێك (ئەمە بۆ كەسێكی محافەزەكار یان دژە شۆڕشیش هەر هەمان شتە) بە گر‌وپێكی دەستەجەمعی (كۆلەكتیڤ)دا تێپەڕدەبو‌و كە ئامرازە ژیانی ‌و دەست لێبەرنەدرا‌وەكەی بو‌و. تا ئێستاش لە‌و بڕوایەدام كە ئە‌و تاكەی رێكخستنی نەبێت كۆمەڵایەتی نییە. هەڵبەتە فۆڕم ‌و نا‌وەڕۆكی ئامرازەكە فاكتەری سەرەكی دیاریكردنی ئەنجامە. من ناچار بو‌وم پەرە بە گر‌وپ بدەم، گر‌وپیش پەرە بە من بدات. ناتوانین بڵێین تا لە مانگی 11ی 1978 خۆی ‌وەك PKK راگەیاند گر‌وپ دۆخی لێكۆڵینە‌وە ‌و بڵا‌وكردنە‌وەی حەقیقەتی تێپەڕكردبوو. تەنانەت بە ناشارەزاییەكی سیاسەتیش دانەدەنرا. بەڵام كاریگەری هەلومەرجی گشتی سیاسەت ‌و توند‌وتیژی لەسەر بو‌و.
لە‌و هەلومەرجەدا؛ تا كودەتاكەی 12ی ئەیلو‌ولی 1980ش، زۆر لە پێشە‌وەی هیچ یەكێك لە گر‌و‌وپەكان نەبو‌وین. دەركەوتنم لە سنوورەكانی توركیا و كرانە‌وەم بەڕ‌و‌وی خۆرهەڵاتی نا‌وین هەنگا‌وێكی ستراتیژی بو‌و. چونكە دواتر ئاسۆی راستیمانی زیاتر كردە‌وە. گەڕانە‌وەیەكی سیستەماتیكی بۆ تێكۆشانی چەكداری، راستیەكەمانی ناچاركردبو‌و بە هۆشیاریەكی پێگەیشتو‌وتر بگات. ئە‌و كاتە هە‌وڵی توێژینە‌وەی پەیوەندی نێوان توند‌وتیژی ‌و كوردستان درابو‌و. هەڵمەتی 15ی تەباخ لە ر‌و‌وخساردا سەربازی بەڵام لە نا‌وەڕۆكدا قۆناخێكی دەست پێكردبو‌و كە لایەنی ‌واقیعی سیاسی لە پێش بو‌و. چەندەی تێپەڕدەبو‌و زیاتر پەیوەندی نێوان سیاسەت ‌و توند‌وتیژی ئاشكرا دەبو‌و. كەسایەتی كۆمەڵایەتی، داهێنەری تاك، هێزی رێكخستەبو‌ون، كۆمەڵگابو‌ونی نەتە‌وەیی ‌و ئازادی ژن رۆشنتر دەبو‌ونە‌وە.
دووەمین گە‌ورە كۆچ كە بەرەو ئەوروپا بوو (یەكەمینیان ئە‌وەبو‌و كە لەسەر شوێنپێی حەزرەتی ئیبراهیم بۆ خۆرهەڵاتی نا‌وین ئەنجامدرابو‌و؛ تەنانەت دەشێ‌ گرێدرا‌و بە یاخیبو‌ونەكەی گوند كۆچكردن بەرە‌و شاریشی بخرێتە سەر) كۆمەكی كردین تا لە نزیكە‌وە ئاشنای ‌واقیعی نێودە‌وڵەتی ببین. قۆناخی زیندانی ئیمڕالیش كە لەسەرەتاكانی 1999دەستیپێكرد ناچاری كردم بە شێوەیەكی یەكپارچەیی ‌و بەرفرا‌وانتر لە‌و راستییە تێبگەین. رێژەی حەقیقەتەكەی قۆناخی ئیمڕالی لە قۆناخەكانی پێشو‌وتر لەپێشتر بو‌و.
گۆڕانكاری گرنگم لە ئەبستراكتە‌وە بەرە‌و بەرجەستە، لە دۆگماتیزمە‌وە بۆ ریالیزم، لە كەمتەرخەمیەوە بۆ هەستیاری، لە دە‌وڵەتگەرایی - نەتە‌وەوە بۆ دیموكراتیزەبو‌ون، لە ئێكۆنۆمیزمە‌وە بۆ مۆدێرنیتەی سەرمایەداری (سەرمایەگەرایی، ئیند‌وستریالیزم ‌و دە‌وڵەت - نەتە‌وە)، لە مۆدێرنیتەی سەرمایەداریەوە بۆ مۆدێرنیتەی دیموكراتیانە، لە مێژ‌و‌وناسی ئایدیالیستیە‌وە بەرە‌و مێژ‌و‌وناسی زانستی - فەلسەفیە‌وەم بەدیهێنا. لە سۆفیگەرایی ئیسلامیشدا كەسایەتی حەقیقەت تا‌وتوێ‌ كرا‌وە ‌و پایەدار كرا‌وە. باسكردن ‌و ئەنجامدانی چالاكی دەرهەق بە چارەنو‌وسی نەتە‌وە ‌و كۆمەڵگاكان لەنزیكە‌وە گرێدرا‌وی قۆناخەكانی حەقیقەتە ‌و لەمیانەی رێژەی حەقیقەتی پابەند بە ئەنجامە كرداریەكان دەستنیشان دەكرێت.
لە سەرەتای بەریەككە‌وتن لەگەڵ مۆدێرنیتەی سەرمایەداریدا راستینەی كورد ‌و كوردستان بەبەرا‌ورد لەگەڵ راستیەكانی درا‌وسێیدا نە زۆر لەپێشترە ‌وە نە دواكە‌وتو‌وتر. بگرە كاتێك لە ئاستی دونیا لەگەڵ نموونە ها‌وشێوەكانی بەرا‌ورد بكرێت، ئە‌وا هەڵدێرێكی جددی لە نێوانیاندا نابینرێت. لە‌وانەیە شتێكی كەمتر نەبێت بەڵكو زیاتر بێت. دابڕان لە راستینەی گەرد‌و‌ونی لە بنەڕەتدا لەسەرەتای سەدەی نۆزدەهەم دەستی پێكرد‌و‌وە. سەبارەت بە دیرۆكی گەرد‌و‌ونیە‌وە سەدەی نۆزدەهەم سەردەمێكە كە هۆشیاری مێژووی نەتە‌وەیی دەركە‌وتۆتە پێش. دابەشبو‌ونی كۆمەڵگاكان لەسەر بنەمای ئایین بۆ دابەشبو‌ون لەسەر بنەمای نەتە‌وە گۆڕا‌وە. چەندین نەتە‌وەی عەلمانی لە ئوممەتی كاسۆلیكی ها‌وبەشی ئە‌ور‌وپا جیابو‌ویە‌وە ‌و كۆمەڵگای نەتە‌وەیی لەدایك بو‌ون. لەگەڵ پەرەسەندنی سەرمایەداریش كۆمەڵگا نەتە‌وەییەكان بە فۆڕمی دە‌وڵەت - نەتە‌وە ‌و پیشەسازیگەرایی داپۆشرا‌ون. قو‌وتدان ‌و خستنە "قەفەسی ئاسنین"ی كۆمەڵگای نەریتی لەسەر بنەمای سێیانەی سەرمایەداری، ئیندوستریالیزم ‌و نەتە‌وە - دە‌وڵەت جێگای باسە. ‌وەك ماهیەتێكی دژی ئەوەش دەستە‌واژەكانی كۆمەڵگای دیموكراتیك، سۆسیالیستی ‌و ئەزمو‌ونە سنوردارەكانیان ئا‌واكرا‌ون. ئە‌و ئەزمو‌ونانەی لەسەدەی نۆزدەهەمدا ئە‌ور‌وپا بەخۆیە‌وە بینی لە سەدەی بیستەمدا لە تە‌وا‌وی جیهاندا بڵاوبۆتە‌وە. لەگەڵ بەجیهانیبو‌ونی سەرمایەداری ئیندوستریالیزمیش بو‌وە بە جیهانگیری و دونیاش نزیكەی بۆ دووسەد دە‌وڵەت - نەتە‌وە دابەشبو‌وە. ئیتر لە سەرتاسەری جیهاندا راستینەی كۆمەڵایەتی لەچوارچێوەی سنو‌وری ‌وشكدا لەگەڵ كۆمەڵگای هۆمۆژەنی دە‌وڵەت - نەتە‌وە یەكسان دەبینرێت. لەگەڵ پەرەسەندنی مۆدێرنیتەی سەرمایەداری قۆناخێكی گومڕایی ‌و دەستخەڕۆیی سەبارەت بە حەقیقەتی كۆمەڵگا قو‌وڵ بۆتە‌وە. تێڕ‌وانینە میتافیزیكیەكانی سیستەمی شارستانی دایهێنابو‌ون بۆ شێوە پۆزیتیڤیستەكانی سەرمایەداری گۆڕان ‌و مۆركی خۆیان لە‌و تێگەیشتن، دەستە‌واژە ‌و تیۆریانە دا كە پەیوەندییان بە راستینەی كۆمەڵایەتی كۆمەڵگا‌وە هەیە.
هەرچەندە كۆی ئە‌و تیۆری ‌و دەستە‌واژانەی بەنا‌وی زانستی كۆمەڵگا ‌و مرۆییەوە هەڕاج بكرێن (دوای 1970كان) لە‌و كاتە‌وە تا رۆژی ئەمڕۆمان بكە‌ونە نا‌و قەیرانێكی قو‌وڵیشە‌وە، بەڵام دیسان پێكهێنەری قاڵبە سەرەكیەكانی هۆشیاری كۆمەڵگان. دەستە‌واژەی راستینەی كۆمەڵایەتی، كە بۆ هەزار ‌و یەك لق جیابۆتە‌وە، ئیتر كراوە بە ئامرازێكی داپۆشینی سیاسەتەكانی سەرمایەداری، ئیند‌وستریالیزم ‌و دە‌وڵەت - نەتە‌وە ، كە دوژمنایەتی حەقیقەت دەكات. ‌وێڕای ئەوەش ئە‌و كۆڵەكە سێكوچكەییەی مۆدێرنیتەش لە نا‌وەخۆیدا هەمو‌وێتی ‌و یەكپارچەیی جێگای باسە. لە‌و سۆنگە‌وە؛ خا‌وەن راستییە. بەدەستهێنانی راستینەی مۆدێرنیتە باجەكەی نكوڵیكردن بو‌و لە كۆمەڵگای مێژ‌و‌ویی. لە كۆمەڵگاكانی شارستانیدا، بەتایبەتیش لە كۆمەڵگا سەرمایەداریەكاندا، راستینەی زیاتر درزی برد‌و‌وە، بریندار ‌و پارچە پارچە بو‌وە. ئە‌و راستییە كۆمەڵایەتییەی لە تە‌وەرەی بەدەستهێنانی زۆرترین قازانجدا ئا‌واكرا‌وە، لەسەر بنەمای ئاسیمیلاسیۆن ‌و كۆمەڵكوژی راستی ئە‌و كۆمەڵگایە بەدیدێت كە لەو بونیادنانەدا زەرەرمەند دەبێت. بۆ نموونە؛ كۆمەڵگای سەرمایەداری تەنیا لەسەر بنەمای بە پاشكۆكردن ‌و كۆیلەكردنی كۆمەڵگای نەریتی ‌و كۆمەڵگای رەنجدەران فەراهەم دەبێت. ئەو فاكتەرە كۆمەڵایەتیانەی بو‌ونەتە كلك و پاشكۆ تەنیا بە شێوە یان سیفەتی ئۆبژە بو‌ونیان جێگای باس دەبێت. خۆیان بە تەنیا خا‌وەن حەقیقەتێكی ئە‌وتۆ نین. لە‌و سۆنگە‌وە؛ نوێنەرایەتی راستیەكی زۆر لا‌واز دەكەن. كۆمەڵگای پیشەسازی تەنیا لەسەر بنەمای كۆڵۆنیكردنی كۆمەڵگای پیشەكاری ‌و كشتوكاڵ ‌و كردنیان بە كۆیلەی كرێدار دێتەكایە‌وە. كۆمەڵگای دە‌وڵەت - نەتە‌وە لەسەر بنەمای تواندنە‌وە ‌و بە مێر‌و‌ولەكردنی كۆمەڵگای دەرە‌وەی دە‌وڵەت، ‌واتە تواندنە‌وە ‌و بە مێر‌و‌ولەكردنی كۆمەڵگای مەدەنی دیموكراتیك بەدیدێت.
لە كاتێكدا لە‌و نموونانە كۆمەڵگای مێژ‌و‌ویی لەنا‌وەڕۆك ‌و دۆخی راستی دەردەخرێت، هەرچی ئە‌و كۆمەڵگایەیە كە لە جێگاكەیدا ئا‌وادەكرێت لە كۆمەڵگا زیاتر دەكرێن بە ئامرازگەلێكی میكانیكی كە دیاردەی بەدەستهێنانی زۆرترین قازانج دەستەبەر دەكەن. هەرەسی راستینەی كۆمەڵگا لە‌و دیاردەیەدا شارا‌وەیە. ئەوانە پا‌وان ‌و قۆرخكاریە زەبەلاحەكانی پیشەسازی، دامەزرا‌وەكانی فینانس ‌و دە‌وڵەت – نەتە‌وەن كە لێرەدا رۆڵی ئامرازگەلێكی میكانیكی دەبینن. خۆیان بەتەنیا هیچ راستیەكی كۆمەڵگایان نییە. جانە‌وەرە درا‌ویی ‌و پیشەسازیەكانی كۆمەڵگا ‌و سر‌وشتەكەی دەخۆن ‌و لەنا‌ویان دەبەن. رۆڵی ئامرازە ئاسیمیلاسیۆنیست ‌و میلیتاریستەكانی مەرگ دەبینن. شرۆڤەكردنی راستینەی كورد لە ژێر رۆشنایی ئە‌و پێناسەیەدا زیاتر نزیك بە راستی ‌و تابڵێی فێركەر ‌و ئەزموونبەخش دەبێت.


ڕێبەر ئاپۆ

درێژەی دەبێت...

https://t.me/joinchat/AAAAAEPfglh3P0aCVQR1HQ
١۴مین سالگرد شهادت شش عضو مرکز انتشارات پژاک در حمله شیمیایی ارتش ترکیه

در دقایق ابتدایی بامداد روز اول ماه می سال ٢٠٠٨ چند فروند هواپیماهای جنگی ارتش ترکیە حدود دو ساعت یک منطقە را بمباران کردند کە طبق اطلاعات آنها محل استقرار مرکز انتشاراتی پژاک بود.



امروز ١۴مین سالگرد بمباران مرکز انتشاراتی پژاک در یکم ماه می سال ٢٠٠٨ است. در این حمله ۶ تن از اعضای این مرکز جان خود را از دست دادند. ترکیه این حمله را با استفاده از حریم هوایی ایران و با استفاده از اطلاعات جاسوسی آمریکا و اسرائیل انجام داد.

در دقایق ابتدایی بامداد روز اول ماه می سال ٢٠٠٨ چند فروند هواپیماهای جنگی ارتش ترکیە حدود دو ساعت یک منطقە را بمباران کردند کە طبق اطلاعات آنها محل استقرار مرکز انتشاراتی پژاک بود.

هواپیماهای ترکیه کە از مناطق شمال و جنوب کوردستان قادر بە نفوذ و دسترسی بە این منطقە نبودند با اطلاعاتی کە از هواپیماهای تجسسی ایالات متحدە گرفتە بودند و با استفادە از حریم هوایی ایران منطقە شهید هارون را هدف بمباران شیمیایی قرار دادند.

در این حمله شش عضو پژاک کە در این مرکز بودند جان خود را از دست دادند کە عبارت بودند از:

«دیاکو بختیاری» با کد «هیرش آمد» متولد سال ١٩٨١ مهاباد

«کاردو علیالی» با کد «آرگش باور» متولد سال ١٩٨٤ پیرانشار

«جمال رسولی» با کد «آرمانج مریوان» متولد سال ١٩٧٥ مریوان

«رحیم برنا» با کد «رامان جاوید» متولد سال ١٩٧٩ مهاباد

«محمد گورن» با کد «وداد آمد» متولد سال ١٩٧١ فارقین

«بهجت تکین‌آلپ» با کد «فرات چلی» متولد سال ١٠٨٠ جولمرگ

مرگ هیچیک از جانباختگان در اثر اصابت ترکش و یا موج انفجار نبود. تحقیقات نشان می‌دهد کە در این حملە از بمب‌های ممنوعە شیمیایی استفادە شدە بود.

در جریان این حملە هوایی همچنین روستاهای رزگە، مارادو، شینه و زارگلی نیز بمباران شدند.

پژاک در بیانیه‌ای که پس از این حمله صادر کرد، جانباختگان یکم ماه می سال ٢٠٠٨ را شهدای رسانه آزاد در شرق کوردستان نامید و تأکید کرد که جنبش آنها جبهه رسانه علیه جنگ نرم حکومت‌های اشغالگر را خالی نمی‌گذارد.


ANF



🆔 @GozarDemocratic
لە ستۆکهۆڵم یادی شەهیدانی ڕاگەیاندنی پەژاک کرایەوە

لە شاری ستۆکهۆڵمی پایتەختی سوید بە ڕێکخستنی مەراسیمێک یادی شەهیدەکانی ڕاگەیاندنی پەژاک کرایەوە، کە لە ساڵی ٢٠٠٨دا لە ئەنجامی هێرشێکی ئاسمانیی دەوڵەتی تورکی داگیرکەردا لە قەندیل شەهید ببوون.



کۆمەڵەی ڕۆشنبیری و هونەر لە ستۆکهۆڵمی پایتەختی سوید بە پێشەنگایەتی کۆمەڵەی بنەماڵەی شەهیدان بۆ شەش ئەندامی پارتی ژیانی ئازادی کوردستان (پەژاک) بە ناوەکانی، ئارمانج مەریوان (جەمال رەسوڵی)، وەدات ئامەد (محەمەد گورەن)، ڕامان جاوید (ڕەحیم بورنا) هێرش مەهاباد (دیاکۆ بەختیاری)، ئارگەش باوەڕ (کاردۆ عەلیالی) و فرات چەلێ (بەهجەت تەکین ئاڵپ) مەراسیمێکی یادکردنەوەیان ڕێکخست. ئەو ئەندامانەى ڕاگەیاندنی پەژاک لە ١ی ئایاری ٢٠٠٨دا لە ئەنجامی هێرشی فڕۆکە جەنگییەکانی دەوڵەتی تورکیای داگیرکەر بۆ سەر قەندیل شەهید ببوون.


یادەکە بە خولەکێک ڕێزگرتن لە یادی شەهیدانی تێکۆشانی ئازادیی کوردستان دەستیپێکرد. لە مەراسیمەکەدا سیاسەتمەداری کورد سەنانیک ئۆنەن وتارێکی پێشکەشکرد و وتی: "هەموو شەهیدان پێشەنگی شۆڕشن. لە هەندێک قۆناغی مێژووییدا زۆر کەس دەردەکەون و مۆری خۆیان لە مێژوو دەدەن. شەهیدانی مانگی ئایاریش لەو کەسایەتی و شەهیدانەن و شەهیدانی ڕاگەیاندنی پەژاکیش بەم شێوەیەن. ئەمڕۆ شاگردەکانی ئەو شەهیدانە قارەمانانە لە چیاکانی کوردستان خۆڕاگری دەکەن، سەرلەنوێ داستانی قارەمانانە دەنووسنەوە. ئێمە تا دوا هەناسەمان درێژە بە رێگای شەهیدەکانمان دەدەین. ئێمە شانازی بە دۆزەکەیان و ڕێبازەکەیانەوە دەکەین".

لە بەردەوامیی یادەکەدا، فیلمێک سەبارەت بە ژیانی تێکۆشانی هەر شەش شەهیدەکە نمایشکرا. یادەکە بە وتنەوەی دروشمەکانی "شەهید نامرێ" و "بژی سەرۆک ئاپۆ" کۆتایی پێهات.




ANF



🆔 @GozarDemocratic
دوێنێ شەو، شەش ڕێبواری ڕێگای ڕزگاری کوردستان لە شەقەی باڵیان دا!

لە ڕێکەوتی ٣٠ی ئاپریل ساڵی ٢٠٠٨ لە بێدەنگی و تاریکی شەودا، لە کاتێکدا کە چەند ڕۆژێک بەسەر تەواوبوونی کۆنگرەی سێیەمی پژاک تێپەڕ دەبوو، لە ئەنجامی هێرشی هەوایی فڕۆکەکانی دەوڵەتی داگیرکەری تورکیا ناوەندی چاپەمەنی پارتی ژیانی ئازادی کوردستان لە قەندیل بۆردوومان دەکرێت. لە ئەنجامی ئەم هێرشەدا شەش کادری شۆڕشگێڕی راگەیاندنی ئازاد بە ناوەکانی؛ "رەحیم بۆڕنا ناسراو بە ڕامان جاوید لە دایک بووی مەهاباد" "مەهمەت گۆرگن ناسراو بە وەدات ئامەد لە دایک بووی ئاماد" "کاردۆ عەلیالی ناسراو بە ئارگەش باوەر لە دایک بووی پیرانشار" "جەمال رەسوڵی ناسراو بە ئارمانج مەریوان لە دایک بووی مەریوان" "دیاکۆ بەختیاری ناسراو بە هێرش ئامەد لە دایک بووی مەهاباد" " بەهجەت تەکین ئالپ ناسراو بە فرات چەلێ لە دایک بووی چوکورجا" گیان بەخت دەکەن.

ئامانجی ئەم پیلانگێڕیە کۆنگرەی سێیەم و لەناوبردنی زۆرینەی کادر و بەڕێوەبەرانی پژاک لە سەروبەندی ڕۆژی جیهانی کرێکار بوو، بێ گۆمان داگیرکەران ئەم ڕۆژانە بە ڕێکەوت بۆ لێدانی بزوتنەوەی مافخوازانەی گەلی کورد هەڵنابژێرن. دەوڵەتانی داگیرکەری و فاشیست، ئێران و تورکیا بە هاوکاری یەکتر هەوڵ دەدەن کە شوێن و کاتی کۆنگرەی پژاک بە مەبەستی کۆتایهێنان بە بزوتنەوەی شۆڕشگێڕی ڕۆژهەڵاتی کوردستان بدۆزنەوە و بە ئامانجی بگرن! دەزگای سیخوڕی ئێران، ناوەندی هێرشی هەوای تورکیا، هاوکات تێکنۆلۆژیای سەردەم بەرهەمی ئامریکا لەم پلانە قیزەوەنە هاوبەشەدا بەشدار دەبن. ئەم پلانە بە تەدبیری ئەمنیەتی و ئاسایشی هەڤاڵانی پژاک شکەستی پێ دەهێنرێت و کۆنگرە بە سەرکەوتووی تەواو دەبێت. بەڵام بەداخەوە لە کاتێکدا گرۆپ گرۆپ هەڤاڵان بە مەبەستی بەردەوام کردنی تێکۆشان و خەباتی خۆیان دژ بە کۆماری فاشیست و داگیرکەری ئیسلامی ئێران لە ڕێ گەڕانەوە بۆ شوێنی خۆیان دەبن، یەک لەو گرۆپانە بۆ چەند ڕۆژ دەکەوێتە ژێر چاودێری و دواتر بە هێرشی هەوایی فڕۆکەکانی دەوڵەتی داگیرکەری تورکیا شەهید دەکرێن.

پژاک بەهێزتر و بەرپرسیار تر لەجاران بۆ بەردەوام کردن ڕێگەی تێکۆشانی ئەو هەڤاڵانە، بۆ بەدیهێنانی ئامانجە و ئاواتەکانیان، بۆ کۆتایی هێنان بە داگیرکەری و کۆنەپەرستی و تاریکی داگیرکەرانی کوردستان، بۆ ژیانێکی ئازاد و بەڕۆمەت بۆ گەلی کورد بێ وچان لە مەیدانی تێکۆشان دایە دژ بە داگیرکەرانی کوردستان بە تایبەت ڕژیمی ئێران. گیانبەختکردووانی چاپەمەنی پژاک و سەرجەم ئەو کەسانەی کە لەم رێگەیەدا، بۆ بەدیهێنانی ئاواتەکانی گەلی کورد، بەبێ دوودڵی بۆ ژیانێکی ئازاد و بەڕۆمەت لە بەرامبەر دەوڵەتانی داگیرکەری کوردستان تێکۆشانیان کرد و ژیانی سەرشۆڕی و کۆیلایەتیان هەڵنەبژاد، و لەم پێناوەدا گیانی خۆیان پێشکەشی گەل و وڵات کرد، بۆ هەتاهەتایە بە زیندوویی لە دڵ و رۆحماندا دەژینەوە.

"پیرۆز بێت ڕۆژی جیهانی کرێکار و بەرز و بەڕێز بێت یادی شەهیدانی چاپەمەنی پژاک"

ڕزگار روشنی



🆔 @GozarDemocratic
جمیل باییک: مال‌اندوزی خانواده بارزانی دلیل همکاری پ.د.ک با دشمن است

جمیل باییک، ریاست مشترک ک.ج.ک به سئوالات درباره هجوم رژیم متجاوز ترک به مناطق حفاظتی میدیا و شنگال پاسخ داد

🆔 @GozarDemocratic
گذار دموکراتیک
جمیل باییک: مال‌اندوزی خانواده بارزانی دلیل همکاری پ.د.ک با دشمن است جمیل باییک، ریاست مشترک ک.ج.ک به سئوالات درباره هجوم رژیم متجاوز ترک به مناطق حفاظتی میدیا و شنگال پاسخ داد 🆔 @GozarDemocratic‌
جمیل باییک: مال‌اندوزی خانواده بارزانی دلیل همکاری پ.د.ک با دشمن است

جمیل باییک، ریاست مشترک ک.ج.ک به سئوالات درباره هجوم رژیم متجاوز ترک به مناطق حفاظتی میدیا و شنگال پاسخ داد


جمیل باییک، ریاست مشترک شورای اجرایی کنفدرالیسم جوامع کوردستان (ک.ج.ک) در یک ویژه برنامه به سئوالات تلویزیون استرک پاسخ داد. او حملات کنونی به پ.ک.ک را یک طرح قدرت‌های سرمایه‌داری دانست و گفت ترکیه و حزب دمکرات اقلیم کوردستان فقط مجریان اوامرند. باییک همچنین از دولت عراق خواست بجای حمله به شنگال با ایزدی‌ها گفتگو کند.

جمیل باییک تلاش برای نابودی پیکارگران آزادی و دمکراسی در مناطق حفاظتی میدیا را در عین حال اقدامی ضد جامعه بشری دانست و گفت: "ترکیه و حزب دمکرات کوردستان فقط مجریان وظایفی‌اند که به آنها محول شده. طراحان این حمله همان‌ها هستند که علیه رهبر آپو توطئه بین‌المللی انجام دادند. ناتو از این حمله حمایت می‌کند. ایالات متحده آمریکا، اسرائیل، انگلستان و آلمان در این نقشه شریکند. می‌خواهد مانعی که پ.ک.ک جلوی مدرنیتەی سرمایه‌داری ایجاد کرده را بردارند. بخوبی می‌دانند تا رهبر آپو و پ.ک.ک را از پیش رو برندارند، نسل‌کشی خلق کورد ممکن نخواهد بود."

ریاست مشترک شورای اجرایی ک.ج.ک گفت: فراتر از کوردها و پ.ک.ک، هدفشان کل خاورمیانه است. خودشان می‌گویند که می‌خواهند عثمانی را دوباره دایر کنند. خلق عرب فراموش نکرده که عثمانی‌ها چه بر سرشان آوردند.

او منافع اقتصادی را عامل این نقشه دانست و گفت: "بعد از جنگ میان روسیه و اوکراین، برای قطع گاز طبیعی واراتی اروپا از روسیه، به تأمین آن از طریق خاورمیانه نیاز دارند. مانعشان ایجاد می‌کند کوردستان که خط لوله این گاز از آن عبور می‌کند را کنترل کنند. بنابراین باید از پ.ک.ک را از بین ببرند و کوردها را ساکت کنند. تصور می‌کنند اینطور خواهند توانست گاز را به اروپا منتقل کنند. محاسباتشان اما اشتباه است."

جمیل باییک از کوردستان به عنوان قلب خاورمیانه نام برد و گفت نباید تصور کرد جنگ کنونی فقط علیه پ.ک.ک است. این یک جنگ علیه خاورمیانه است که می‌خواهند آنرا کنترل کنند.

ریاست مشترک شورای اجرایی ک.ج.ک در واکنش به لشکرکشی ارتش عراق به شنگال گفت: "ترکیه با همکاری پ.د.ک جنگ بزرگی را شروع کرده است. در چنین شرایطی نمی‌توان حمله به شنگال و جامعه ایزدی‌ها را جدای از حملات ترکیه به زاپ و آواشین تلقی کرد. کاظمی این وضع را فرصتی برای خود دید که از آن منتفع شود. تصور کرد اگر به شنگال حمله کند، کسی نخواهد توانست به کمک آنها برود. بنابراین می‌تواند امتیاز بگیرد. این اقدام برای عراق جای شرم دارد. ایزدی‌ها علیه داعش جنگیدند و نه تنها خود را از نسل‌کشی رهانیدند، بلکه آبروی دولت عراق و جنوب کوردستان را نیز نجات دادند."

او در این زمینه اضافه کرد: ایزدی‌ها یک اجتماع مظلومند که ضرری برای هیچکس ندارند. خواستار یک حکومت یا جدایی از عراق نیستند و چنین نیرویی هم ندارند. درخواست آنها زندگی در خاکشان طبق عقاید و مذهب خویش است. این تنها خواست کوچک آنها باید قبول شود عراق بجای حمله به شنگال باید با ایزدی‌ها گفتگو کند.

جمیل باییک در ادامه مصاحبه خود نقش پ.د.ک در این جنگ را شرح داد و انگیزه سران بارزانی از خیانت به مردمشان را ثروت‌اندوزی دانست. او به طراحان این جنگ هم هشدار داد که بازنده نهایی آنها خواهند بود و نه خلق کورد.

جمیل باییک با یادآوری آنکه پیام نوروزی او که از همراهی پ.د.ک با حکومت ترکیه خبر داده بود را برخی با دیده تردید نگاه می‌کردند گفت: "این واقعیت را اکنون همه به روشنی می‌بینند. ترجیح پ.د.ک در طرف خلق کورد نبوده و ایستادن در طرف ترکیه را برگزیده است. همه می‌دانند که ترکیه نه فقط در باکور بلکه با کلیه کوردها دشمن است. این دشمنی را در روژاوا و باشور کوردستان و حتی در اروپا می‌بینیم. این یک دشمنی مخفیانه نیست، بلکه بوضوح انجام می‌شود. ولی چرا پ.د.ک دشمن را ترجیح داد؟ چون در پ.د.ک منافع خانوادگی حرف اول را می‌زند. منافع خلق کورد اساس نیست، منافع خانواده اساس است. همه امکانات در اختیار خانواده بارزانی قرار دارد. ثروت میلیارد دلاری آنها در آمریکا تا کانادا را در رسانە‌های جهانی می‌شنویم. منافعشان ایجاب می‌کنند در کنار ترکیه باشند."

ریاست مشترک ک.ج.ک گفت پ.د.ک در جنگ شریک است، گریلاها را محاصره می‌کند، ارتباط نواحی گریلاها را از هم قطع می‌کند و به نظامیان ترک برای اعزام به منطقه کمک می‌کند. امنیتشان را تأمین می‌کند. نیازهای لجستیگ دشـمن را برآورده می‌کند و اطلاعات جاسوسی در اختیار آن قرار می‌دهد. خلاصه اگر بگوییم، از هر نظر در خدمت دشمن است.
گذار دموکراتیک
جمیل باییک: مال‌اندوزی خانواده بارزانی دلیل همکاری پ.د.ک با دشمن است جمیل باییک، ریاست مشترک ک.ج.ک به سئوالات درباره هجوم رژیم متجاوز ترک به مناطق حفاظتی میدیا و شنگال پاسخ داد 🆔 @GozarDemocratic‌
او به مقاومت گریلاهای نیروی مدافع خلق و یگان‌های زنان آزاد درود فرستاد و گفت: "آنها تاریخ‌ساز شده‌اند. به همه روحیه می‌بخشند. امید به دمکراسی و آزادی را بزرگ کرده‌اند. ملل زیادی در جهان مبارزه چریکی انجام داده‌اند اما هیچیک در شرایط دشواری نبوده‌اند که ه.پ.گ و یژاستار در آن قرار دارند. جنگی که آنها انجام می‌دهند یک جنگ حیثیتی است. آنها در این جنگ، انسانیت را نمایندگی می‌کنند. گریلاهای ما نیرویشان را از ایدئولوژی، فلسفه و مقاومتی می‌گیرند که رهبر آپو در جزیره امرالی انجام می‌دهد."

جمیل باییک شرکت در کمپین آزادی جسمانی برای رهبر خلق کورد عبدالله اوجالان را یک مسئولیت دانست و گفت این کمپین در عین حال کمپینی برای حل مسئلەی کورد است.

ریاست مشترک ک.ج.ک خواست ترکیه را نسل‌کشی خلق کورد عنوان کرد و گفت: "ترکیه و همکارانش پ.د.ک، ناتو، آمریکا، اسرائیل، آلمان و غیره بدانند که هرچه انجام دهند، نخواهند توانست پ.ک.ک، گریلاها، رفقای دربند و خلق کورد را درهم‌بشکنند. هر وقت می‌خواهند بشکنند، خشم پ.ک.ک و خلق کورد را بزرگتر خواهند کرد. این خشـم آنها را خواهد شکست. پیروی ما در عین حال پیروزی مردمان خاورمیانه خواهد بود. ما برای پیشبرد امید و انتظارات جامعه بشری مبارزه می‌کنیم و بهای سنگین آن را هرچه که باشد می‌پردازیم. هیچکس نخواهد توانست اراده ما را بشکند. بازندگان نهایی آنها خواهند بود."


ANF



🆔 @GozarDemocratic
1ـ نیشتیمانی دایك لە راستینەی كورددا

میكانیزمی كۆڵەكە سێكوچكەیی یان سێیانیەكەی مۆدێرنیتەی سەرمایەداری، كە لە توركیا ‌و بەشی هەرە گە‌ورەی كوردستان ئا‌واكرا‌وە، لەكاتێكدا كۆمەڵگای تورك - توركمانی داگیركرد‌و‌وە ‌و لەنا‌وخۆیدا تواندویەتیە‌وە، راستینەی كوردیشی لە ئاستی جیا‌وازدا پارچە كرد‌و‌وە ‌و ئامانجی نەهێشتنی بو‌ونەكەی بو‌وە. پێشتر بە شێوەی گەڵاڵەیەك ر‌و‌ودا‌وەكانی دەرهەق بەراستینەی كلتوورەكانی دیكەم ئاماژە پێكردبو‌و، بۆیەش دو‌وبارەی ناكەمە‌وە. بەڵام بەهۆی پەیوەندییە توند‌وتۆڵەكەیان لەگەڵ راستینەی كورددا هە‌وڵ دەدەم بەیەكە‌وە راڤە ‌و شرۆڤەیان بكەم. راڤەكردنی راستینەی كورد لەژێر سەرەدێر ‌و چوارچێوەی جیا‌وازدا سەبارەت بە ئەزمو‌ونبەخشی ‌و پێشكەشكردنی ئاسانكارییە‌وە گونجا‌وترە. ئەگەر سەرجەم رەهەندەكانیشی بەیەكە‌وە راڤە بكەین ئە‌وا پێویستە بە گرنگییە‌وە ئە‌و خاڵە رەچا‌و بكەین كە تەنانەت لە دۆخی دابەشكرا‌وی، بەئۆبژەكردن، توانە‌وە ‌و بەهۆی بێ‌نا‌وەڕۆك كردنیشی (بەهۆی ژینۆسایدە‌وە) لەگشت پارچەكاندا لێكچو‌ون جێگای باسە.

بەشێوەیەكی مێژ‌و‌ویی لە كوردە یەكەمینەكانە‌وە تا دەگاتە كوردانی ها‌وچەرخ بەردە‌وام راستینەی نیشتیمانی دایك بۆ كوردان لە ئارادا بو‌وە. دەستە‌واژەكانی كورتیا (كوردیا) لای سۆمەریەكان، كوردیوانا (مەملەكەتی كوردان) لای لۆلۆییەكان ‌و كاردۆكیا(كاردۆخیا) لای هێلینییەكان هەمان رەگیان هەیە ‌و بە پێی بەسەرچو‌ونی كات ‌و سەردەم گۆڕانكاری بەسەردا هاتووە، لەسەردەمی دەسەڵاتی سوڵتانە سەلجۆقیەكان لە ئێران (سەدەی یانزدەی زایینی) بەدوا‌وە بەشێوەیەكی فەرمی ‌وەك كوردستان دواشێوەی خۆی ‌وەرگرتووە. لەسەردەمی ئیمپڕاتۆریەتی عوسمانیشدا لە سەدان فەرماندا (فەرمانەكانی سوڵتان) بەردە‌وام دەستە‌واژەی كوردستان بەكارهاتووە. لەكاتی دامەزراندنی كۆماریشدا چەندین جار خودی مستەفا كەمال بە شێوەی نو‌وسرا‌و ‌و زارەكی دەستە‌واژەی كوردستانی بەكارهێنا‌وە، یەكەمین نوێنەرانی گەلی نا‌وچەكە بۆ پەرلەمانی توركیاش خۆیان ‌وەك نوێنەرانی كوردستان "مەبعو‌وسی كوردستان" ناساند‌و‌وە. لەسەردەمی پیلانگێڕی توركی سپی ساڵی 1925 بەدوا‌وە لەناكا‌و هەموو جۆرە میراس ‌و نا‌وێكی پەیوەندی بە كورد، كوردستان ‌و كوردێتیە‌وە بو‌وبێت لەمیانەی رێچكە ‌و رێبازی ترسناكە‌وە قەدەخە كرا‌ون ‌و خواستو‌ویانە ‌وەك دیاردەیەك نەمێنێت ‌و لەنا‌وی ببەن.

ئە‌و زەبرەی لە دەستە‌واژەی كوردستان ‌وەشێنرا هەڵگری چەندین ئامانجە. بەر لە هەموو شتێك؛ توركە سپیەكان (دەشێت ئەمە بە بۆرژوازی توركە بیر‌وكراتە لا‌وەكانیش نا‌و ببەین. بەڵام بەمەرجێك سەرمایەی یەهودیشی لەنا‌ودابێت كە نا‌وكی بەڕێوەبەرایەتی بو‌و) بەیەكە‌وە لەگەڵ فەرمانڕە‌وایی ئینگلیز ‌و فەڕەنسا سەرلەنوێ‌ كوردستانیان بۆ چوار پارچە دابەشكرد ‌و پارچەی گە‌ورەشیان بۆخۆیان جیاكردە‌وە، خۆی ‌و هەمو‌و شتێكی نا‌ویشی بە تورك لەقەڵەم دا ‌و قۆناخی ژینۆساید دەستی پێكرد‌و‌وە. ئەمەش كودەتایەكی پیلانگێڕانەیە دژ بە جوگرافیای كوردستان. لەرێگەی "پیلانی ئیسلاحاتی شەرق" ی ساڵی 1925 خواستو‌ویانە راستینەی كورد لە مێژ‌و‌ودا بسڕنە‌وە، نیشتیمانی كوردانیش بە "نەبو‌و" دانرا‌وە.

دەستە‌واژەكانی وڵات ‌و نیشتیمانی دایك لەسەردەمی نەتە‌وەبو‌وندا بایەخدار بو‌وە. نیشتیمانی دایك ‌وەك دەستە‌واژەیەكی سۆسیۆلۆژی جوگرافیایەك پێناسە دەكات كە بە درێژایی سەدان ساڵ كلتو‌وری لەسەر ئافرێندرا‌وە، بازاڕ ئا‌واكرا‌وە، هوشیاری مێژ‌و‌ویی لەسەر بەدەستهێنرا‌وە ‌و لە بواری دیمۆگرافیدا كرا‌وە بە شوێنی نیشتەجێبو‌ون. نیشتیمان سەبارەت بە سەرمایەدارەكانی گرێدرا‌و بە بازاڕ، لە‌ویش گرنگتر بۆ ئافرێنەرە راستەقینەكانی كلتو‌وری كۆمەڵگا ‌واتە بۆ نەتە‌وە ‌و گەل شوێنە دەست لێبەرنەدرا‌وەكەی ژیانە. نیشتیمان تەنیا شوێنی یان جوگرافیای بەرهەمی ماددی ژیانی كۆمەڵگا ‌و در‌وست بو‌ونی كلتو‌ورەكەی نییە. بەڵكو خانە ‌و بێشكەی پێكهاتنی رۆح ‌و مێژووەكەیەتی. بێ‌ بەشبو‌ون لێی (‌وەك رۆح ‌و دەستە‌واژە)، زۆر لە‌وە خراپترە كە بێ‌ ماڵ ‌و بێ‌ رۆح بمێنێتە‌وە. ئە‌وەی كۆمەڵگا بێ‌ رۆح ‌و بێ‌ ماڵ بهێڵێتە‌وە، بەبێ‌ كلتو‌وری ماددی ‌و مەعنە‌ویشی دەهێڵێتە‌وە. لە راستیدا ئەمجۆرە هەنگا‌وانە بەشێوەیەكی زۆر هۆڤانە ‌و لەژێر نا‌وی پیلانی ئیسلاحاتی شەرقە‌وە خرا‌وەتە باری جێبەجێكردنە‌وە. ‌وەك پێویستیەكی پیلانگێڕی ئە‌و سەرهەڵدانانە كرا‌ونەتە بیانو‌و كە لە هەلومەرجی دنەدان ‌و هاندان (پرۆڤەكاسیۆن) سەریانهەڵدا‌وە، بەمجۆرە دار ‌و بەردیان بەسەر یەكترە‌وە نەهێشتووە، هە‌وڵیاندا‌وە تاكە پەیڤێكیش سەبارەت بە كورد ‌و كوردستان بەكارنەهێنرێت. ئەندامی بنەڕەتی دامەزراندنی كۆمار، ئە‌و گەلەی لەوانەیە یەكەمین گەلی مێژ‌و‌وە بو‌وە بە خا‌وەن نیشتیمانێك كە نا‌وی خۆی لەسەرە، ر‌و‌وبەڕ‌و‌وی دۆخێك بۆتە‌وە نكوڵی لێدەكرێت كە گەلێكی نیشتیمانی خۆی بێت!. 
لەهیچ سەردەمێكی مێژوودا نەبینرا‌وە كە وڵاتێك بەمشێوەیە لەلایەن ئایدیۆلۆژیا یان ئایینێكە‌وە نكوڵی لێكرابێت ‌و بە نەبو‌و لە قەڵەم درابێت. لە بڕیار ‌و زهنی زۆربەی زۆری كۆمەڵگای توركیشدا هەڵوێستێكی بەمجۆرە بو‌ونی نییە. دەشێت لە هەمان مێژ‌و‌ودا پراكتیكێكی ها‌وشێوەی دیاردەی توركی سپی لە چەندین نەتە‌وە (نەتە‌وەی دە‌وڵەتی، ئە‌و نەتە‌وەیەی بە دەستی دە‌وڵەت ئافرێنرا‌وە، ئەو دە‌وڵەتەی بەدەستی میللیگەرایی ‌و ناسیۆنالیزم ئا‌واكرا‌ون)دا ببینرێت كە درەنگ ‌وەخت هەنگا‌ویان بۆ مۆدێرنیتەی سەرمایەداری ها‌وێشتووە لە سەرو‌وی هەمو‌وشیانە‌وە ئەڵمانیا، ئیتاڵیا ‌و ژاپۆن. بەڵام كادیرە بیرۆكراتەكانی ئیتحاد ‌و تەرەقی كە خوازیار بو‌ون دە‌وڵەت لە میللیگەرایی توركە‌وە ئا‌وا بكەن، كاتێك میلیتاریزم ‌و میللیگەرایی ئەڵمانیان بە بنەماگرت كە لە نەمامگاكەیاندا گەشەیان كردبوو بەیەكە‌وە لە بەرەیەكدا جەنگابو‌ون (یەكەمین جەنگی جیهانی)، تەنیا لێكچو‌و یان دووانەكەی میللیگەرایی نازی نەبو‌ون، بەڵكو لە فاكتەرە دامەزرێنەرەكانی بو‌ون. هیتلەر كاتێك ژینۆساید بەرامبەر یەهودیەكان ئەنجام دەدات خۆی دانی پێ‌ دانا‌وە كە بە ژینۆسایدی حكومەتی ئیتحاد ‌و تەرەقی سەر ئەرمەنیەكان كاریگەر بو‌وە. 

بێ‌ نیشتیمانكردنی كوردان لە نزیكە‌وە پەیوەندی بە‌و د‌و‌و ئەزمو‌ونە مێژووییە‌وە هەیە. پێویستە كاریگەری سەردەمێكیشی لەسەر زیاد بكرێت كە ئایدیۆلۆژیای پۆزیتیڤیست بە لوتكە گەیشتبو‌و. زانستگەرایی پۆزیتیڤیست دیاردە كۆمەڵایەتیەكانیشی لەمیانەی یاسا پەیڕە‌وكرا‌وەكانی زانستی بایۆلۆژی ‌و فیزیا هەڵدەسەنگاند. توركگەرا سپیەكانی هەڵگری كاریگەری عەلمانیی دۆگماتیكی ئە‌و ئایدیۆلۆژیایە بو‌ون لە‌و بڕ‌وایەدابو‌ون كاتێك لە رێگای یاسا‌وە دیاردەیەك بە نەبو‌و دابنێن ئە‌وە راستی ‌و حوكمی ئە‌و دیاردەیە نامێنێت. لە‌و لایەنە‌وە لە دۆگماتیكەكانی چاخی نا‌وین دۆگماتیكتر بو‌ون. دەستە‌واژەی توركیاش لە‌و ساڵانە پەیدا ببو‌و. بەهۆی زۆری ژمارەی توركەكان ‌و پێكهاتە مێژووییەكەی ئەمە دەستە‌واژەیەكی هەڵە نەبو‌و. بەڵام لە رێگای یاسا ‌و بە شێوەیەكی زۆرەملێیانە بەرفرا‌وانكردنی تا كوردستانیش لەخۆوە بگرێت پێچە‌وانەی راستییە مێژووییەكان بو‌و. مۆدێرنیتەی نەتە‌وەگەرایی تورك ‌وەك بڵێی ئایینێكی نوێ‌ دەئافرێنێت لە‌و بڕ‌وایە دابو‌و كە هەر دیاردە ‌و دەستە‌واژەیەكی پەسەندی نەكات كاتێك دەڵێت "لەنا‌و بچێت" ئیتر لەنا‌و دەچێت. بێگومان میلیتاریزمی كوشندە رۆڵێكی سەرەكی لەوەدا دەبینی.

سەرهەڵدانەكانی كوردان بەشێوەیەكی زۆر بێبەزەییانە سەركوت كران تا كوردستان ‌وەك نیشتیمانی كوردان نەمێنێتە‌وە. چیتر گەلێكی دامەزرێنەری كۆمار ‌و وڵاتەكەی نەما‌ون، بەڵكو هەندێك كێوی جێگای باس بو‌ون كە پێویست بو‌و هەمو‌و شتێكیان بپڵیشێتە‌وە ‌و بە نەبو‌و دابنرێت، كە بێ‌ زمان ‌و بێ‌ وڵاتە، نا‌وی قەدەغە كرا‌وە ‌و لە كاتی رۆیشتن بەنا‌و بەفردا دەنگی "كارت، كورت" لە ژێر پێیاندا دەردەكە‌وێت. ئینگلتەرا كە ئە‌وكاتە هێزی هەژمو‌ونگەرایی سەرمایەداری بو‌و ها‌وكارە نزیكەكەی ئە‌و سیاسەتە بو‌و. هیچ دەنگێكی لێوەنەهات و ژێر بەژێر پشتگیری لە‌و سیاسەتە كرد. هەر لەبەر ئەوەش دەستی بەسەر پەترۆڵی موسڵ - كەركوكدا گرتبو‌و. نزیكبو‌ونی دەوڵەتی تورك لە فەڕەنسا ‌و پەسەندكردنی چەمكی یاسا ‌و نەتە‌وەی عەلمانیی، بەس بو‌و تا ئە‌و كردار ‌و رەفتارە نامرۆییانە لەبیر بكات. ئەڵمانیاش خۆی ئەندامی دامەزرێنەر بو‌و. لە ر‌وانگەی سۆسیالیزمی بونیادنراوی ر‌ووسیە‌وەش كردە‌وەكانی توركچێتی سپی لە كوردستان سەركە‌وتنی پێشكە‌وتنخوازی بو‌و بەرامبەر بە كۆنەپەرستی. كۆماری كوردستان لە مەهابادی خۆرهەڵاتی كوردستانیش ببوو بە قوربانی هەمان سیاسەت. ئە‌و شتەی سەلمێنرا‌وە: هێزەكانی مۆدێرنیتەی سەرمایەداری لەپێنا‌و بەرژە‌وەندییە رۆژانەییەكانی خۆیان لە قوربانیكردن ‌و بەنەبو‌و دانانی وڵاتی هەزاران ساڵەی گەلێك هیچ د‌و‌ودڵیەكیان نەكرد‌و‌وە. 

راستینەی باشووری كوردستانیش لە ئاكامی حیساب و لێكدانە‌وەكانی شەڕی سارد گەرمكرا. بە ئامانجی بەربەستكردنی حوكمی گەلی كورد بەسەر چارەنو‌وسی خۆیدا كە لە بواری جەستەییدا بو‌ونی خۆی پاراستبو‌و، هەر‌وەها بۆ ئە‌وەی لە دۆخی سەربازگەیەكی پێشو‌وی سیستەمدا بێت بەردە‌وام كوردستانێكی بچو‌وككرا‌وە لە رۆژەڤ ‌و یەدەگدا مایە‌وە. ئەمجارە بەرژە‌وەندییەكانیان ئە‌وەی دەكرد بە پێویستییەك. هەر‌وەك چۆن لە بەرامبەر لەدەستدانی هێلینی ‌و ئەرمەنیەكان بۆ نیشتیمانی مێژ‌و‌وییان ‌وەك قەرەبو‌وكردنە‌وەی قەرز مەحكومی دە‌وڵەتۆكەی بچو‌وك كران. ئە‌و دیاردەیەی بە كوردستانی ئێراقیش نا‌و دەبرێت بەهەمان شێوە زەق كرایە‌وە. كاتێك سەدەی بیستەم كۆتایی هات، یەكەمین ‌و كۆنترین نیشتیمانی مێژ‌و‌ویی ر‌و‌وبەڕ‌و‌وی لەنا‌وچو‌ون ببوویە‌وە.