گذار دموکراتیک

دیپلماسی کوردی و نفوذ ترکیه، بریتانیا، اسراییل و هژمونی جهانی ✍ رامتین صبا – عضو مطبوعات کودار 🆔 @GozarDemocratic‌

دیپلماسی کوردی و نفوذ ترکیه، بریتانیا، اسراییل و هژمونی جهانی

✍ رامتین صبا – عضو مطبوعات کودار

مسرور بارزانی، نخست‌وزیر اقلیم جنوب کوردستان پس از سفر خود در روز ۱۵ آوریل ۲۰۲۲ چند روز بعد در روز سه‌شنبه ۱۹ آوریل عازم لندن شد و با بوریس جانسون دیدار و گفتگو کرد. بارزانی ادعا کرد که در خصوص اوضاع اقتصادی و سیاسی عراق و روابط تجاری با جانسون گفتگو کرده اما مقوله اساسی و پشت‌پرده این سفر، رابطه سفر به آنکارا و لندن برای مزدوری است. ماهیت دولت بریتانیا در طول تاریخ و نقش بارز آن پس از آمریکا از سال ۱۹۴۵ کماکان نفوذ و تأثیرگذاری بر ترکیه و اقلیم جنوب کوردستان است. بنابراین با مروری بر احوالات تاریخی و نقش هژمونی بریتانیا، پرده از روی لایه‌های پنهان مزدوری حزب دموکرات کردستان(پ.د.ک) برای بریتانیا و ترکیه برمی‌داریم.

نفوذ جهانی سیاست بریتانیا

بریتانیا تا قبل از ۱۹۴۵ که آمریکا به هژمونی اول مبدل گشت، ابرقدرت برتر جهان بود، اما با وجود چیرگی آمریکا کماکان نقش انگلیس و سیاست انگلیسی بویژه در خصوص تعیین جهت‌دهی اقتصاد سیاسی جهان و نفوذ‌های پایان‌ناپذیر خود بر کشورهایی چون ترکیه و اقلیم جنوب کوردستان، حرف نخست را می‌زند. چند نمونه از نشانه‌های این برتری را برمی‌شمریم.

موقعیت جهانی هژمونی انگلیس در کنار آمریکا همیشه خاص بوده. از میان کشورهای اروپایی عضو اتحادیه اروپا جایگاه سیاسی و اقتصادی بریتانیا و نوع دیپلماسی جهانی آن کشور بر همه برتری دارد، بخاطر همین خصلت خاص بود که به راحتی از اتحادیه خارج شد. پس از آن، در سال ۲۰۲۰ با درگیرشدن جهان حتی آمریکا با یک بحران اقتصادی سرمایه در جهان، این بریتانیا بود که در کنار آمریکا مزدور تاریخی خود یعنی استرالیا را با خود همراه ساخته و یک هم‌پیمانی بین‌المللی تشکیل دادند که موجب خشم سایر قدرت‌ها خاصه فرانسه شد. حتی در مسئله حمله روسیه به اوکراین، مواضع آمریکا و بریتانیا با همه کشورهای اروپایی متفاوت بود، زیرا برهم‌خوردن روابط با روسیه و بحران‌های ناشی از آن بخاطر ضربه‌خوردن اقتصاد و تجارت، به زیان آمریکا و بریتانیا نبود و درواقع از تبعات خسران‌بار و کوبنده آن بیشتر در امان هستند. به همین دلیل بود که از همان اوان کشورهای دیگر اروپا بویژه آلمان و فرانسه که متضرر نخست جنگ اوکراین هستند، بسیار تلاش کردند که آن جنگ روی ندهد، اما آمریکا و بریتانیا به تحریک و تهییج بیشتر مسکو برای حمله به اوکراین و گرفتار شدن همگان در باطلاق آن، دست زدند. بنابراین نقش بریتانیا در کنار آمریکا همیشه بیانگر تأثیرگذاری کماکان آن کشور بر سیاست‌ها و راهبردهای بسیاری کشورهای استراتژیک جهان بویژه ترکیه است.

ترکیه و اقلیم کوردستان

بررسی وضعیت تاریخی و نحوه شکل‌گیری کشورهای ترکیه، عراق و سوریه بسیاری از لایه‌های مستتر سیاست‌های امروزی و سیاست اقتصادی منطقه خاورمیانه و ارتباط آن با آمریکا و انگلیس را برایمان نمایان می‌‌سازد. وقتی کمال آتاتورک کشور ترکیه را متعاقب فروپاشی امپراتوری عثمانی شکل‌داد، مشروط بر اینکه تعیین «وزیر کشور» و «وزیر دفاع» ترکیه با رضایت بریتانیا انجام گیرد، به شکل‌گیری ترکیه اجازه دادند. هنوز هم این معادله رواج دارد و بریتانیا همچنان نفوذ بسیار زیادی بر ترکیه دارد.

درست در همان زمان، وقتی دو کشور سوریه و عراق شکل‌گرفتند، سوریه سهم فرانسه و عراق سهم بریتانیا شد. به همین خاطر بی‌دلیل نیست اگر ادعا کنیم که امروز بریتانیا نفوذ بسیار زیادی بر دولت و حکومت محلی و غیرمستقل اقلیم جنوب کوردستان دارد. هنوز هم فرانسه خود را مالک سوریه و بریتانیا خود را مالک بر عراق می‌دانند. با تصدی قدرت از سوی اردوغان در سال ۲۰۰۰ میلادی، کم‌کم در برابر آمریکا و بریتانیا به قلدری و رجزخوانی بعنوان یک رقیب که به سنت دیرینه و فروپاشیده عثمانی می‌اندیشد، دست زد. از سال ۲۰۱۰ که سوریه دچار جنگ ویرانگر شد، اردوغان فرصتی بدست آورد که فاصله خود با آمریکا و بریتانیا را فرسنگ‌ها افزایش دهد. او کم‌کم با هوسبازی یک دیکتاتور که از پوتین تقلید می‌کند، توانست ساختار ارتش‌سالار ترکیه را تاحدی تغییر دهد که به میزان نفوذ انگلیس تا حدی لطمه زد. نزدیک‌تر شدن اردوغان به روسیه و پیوستن به اوراسیا که در تضاد با منافع ناتو بود، آمریکا را شدیدا از شخص اردوغان منزجر ساخت. امروز آمریکا و غرب درصدد حذف اردوغانی هستند که خود بر زمام امور قدرت نشانده‌اند. اینگونه اردوغان توانسته موقتا از خشم ارتش ترکیه که همیشه با انجام کودتا روسای‌ جمهور را کنار زده، نجات یابد ولی نتوانسته مهره‌های اساسی بعنوان وزیر دفاع و وزیر کشور را به دلخواه خود تعیین‌ نماید. خاصتا «خلوصی آکار»، وزیر کشور ترکیه یک نژادپرست، ملی‌پرست و فاشیست به تمام معنی خشن و بی‌رحم است که چندین‌دهه از سوی جریان فاشیسم ترکیه پرورده شده است. او از طیف وحشی ملی‌گرایی سفید ترکیه است.

446 views15:12