50 هەمین ساڵی ڕێبەرایەتی
50 هەمین ساڵی بەرخۆدان و سەرکەوتن
پیرۆز بێت...

🆔 @GozarDemocratic‌

بەدروشمی یەکێتی گەلان و ژیانی هاوبەش، گەریلای ئازادیخوازی کوردستان ئاگری نەورۆزیان لە لوتکەی چیاکانی کوردستان داگیرساند

نەورۆز پیرۆز بێت


🆔 @GozarDemocratic‌

پ.ک.ک اعلامیه پنجاهمین سالگرد مبارزات را منتشر کرد


کمیته مرکزی حزب کارگران کوردستان با انتشار اعلامیه پنجاهمین سالگرد مبارزات به رهبری اوجالان، یک جمع‌بندی از تحولات ۴٩ سال گذشته ارائه داده و با ذکر روندهای دشوار تاریخی می‌گوید که موانع یکی پس از دیگری برچیده شدند.


🆔 @GozarDemocratic‌

پ.ک.ک اعلامیه پنجاهمین سالگرد مبارزات را منتشر کرد


کمیته مرکزی حزب کارگران کوردستان با انتشار اعلامیه پنجاهمین سالگرد مبارزات به رهبری اوجالان، یک جمع‌بندی از تحولات ۴٩ سال گذشته ارائه داده و با ذکر روندهای دشوار تاریخی می‌گوید که موانع یکی پس از دیگری برچیده شدند.



کمیته مرکزی حزب کارگران کوردستان در اعلامیه خود به چگونگی شکست توطئه بین‌المللی، شکست داعش و چگونگی آوردن دولت فاشیست ترکیه به ورطه فروپاشی پرداخته و آنچه در ۴٩ سال گذشته رخ داده را آینه کاری می‌داند که پ.ک.ک می‌خواهد در پنجاهمین سال مبارزات آن را انجام دهد و به پایان برساند.

حزب کارگران کوردستان نوروز پنجاهمین سالگرد مبارزات را به خلق کورد تبریک گفته که موفق شد حزبی تشکیل دهد که پنجاه سال بدون وقفه در چنین شرایط ظالمانه‌‌ای مبارزه کند. پ.ک.ک یاد شهیدان را زنده نگه داشته و می‌گوید بی شک رهبر آپو بیشترین سهم را در این راه داشت که هم این مبارزه بزرگ را آغاز کرد و هم در هر دوره سنگین‌ترین بار را بر دوش گرفت. مبارزه‌ای که خلق کورد را از ورطه نسل‌کشی بیرون کشید و دوباره آفرید. شکی نیست که نیروی پیشرو مقاومت، نیروهای گریلای قهرمان بودند که در امتداد خط شهیدان زندگی کردند و جنگیدند.

این اعلامیه به دشواری‌های مبارزه در زمانی که کوردها تحت سلطه یک نظام فاشیستی و استعماری کشتارگر در یک روند انقراض کامل ملی غرق شده بودند اشاره کرده است که نشان می‌دهد تولد رهبری و پ.ک.ک در چنین فضایی تا چه اندازه مشکل بود. کوردها در آن موقعیت ضعیف موفق شدند یک جنبش آزادی‌خواه قدرتمند ایجاد کنند.

پ.ک.ک با گریزی به تاریخ به وضعیت نابسامان تمامی جوامع کوردی در منطقه اشاره کرده و از جمله به شرایط تلخی پرداخته که پس از سال ١۶٣٩ و در پی اولین تقسیم دائمی کوردستان بین امپراتوری عثمانی و ایران با امضای توافق‌نامه قصدشیرین برای کوردها بوجود آمد. پس از آن، یک قرن پیش کوردستان به چهار قسمت تقسیم شد و هر بخش تحت سلطه یک نظام دولت-ملت قرار گرفت. کوردها بکلی نادیده گرفته شدند و در معرض نابودی قرار گرفتند. قرن ٢١ قرن نسل‌کشی کوردها بود. تمام مقاومت‌هایی که در بخش هایی از کوردستان در برابر حملات نسل کشی شکل گرفت، شکست خورد و در هم شکست. روند ملی شدن ترک، عرب و فارس در حالی بود که گسترش آن بر مبنای پاکسازی ملت کورد و حذف تدریجی هستی آن از تاریخ صورت گرفت. در چنین شرایطی رهبر آپو با این فکر که "کوردستان یک مستعمره است"، مبارزه را از صفر آغاز کرد. روند شکل دادن به جنبش مانند چاهی بود که با سوزن حفر شود.

اعلامیه پ.ک.ک به موانع بزرگی که تاکنون وجود داشته پرداخته و ضمن اشاره به خیانت‌های داخلی صورت گرفته در کوردستان و صف‌آرایی برخی احزاب کورد در کنار ترکیه یادآوری می‌کند که مبارزه با ارتش اشغالگری که حمایت و همراهی کامل ناتو و متحدان غربی را پشت خود دارد با چه دسیسه‌گری و مخاطراتی همراه بوده است. آخرین حمله برنامه ریزی شده ناتو علیه پ.ک.ک، همان توطئه بین المللی بود تحت هدایت آمریکا به اسارت اوجالان و تحویل رهبر خلق کورد به ترکیه در پانزدهم فوریه ١٩٩٩ منجر شد. ابعاد این توطئه تاکنون ادامه دارد.

پ.ک.ک نبوغ و خلاقیت رهبر آپو در تغییر پارادایم که در دوران اسارت امرالی رخ داد را دارای نقشی تعین کننده در خنثی‌سازی توطئه بین المللی ١٩٩٩عنوان کرده و آنرا مهمترین و معنادارترین مقاومت در تاریخ کوردها می‌داند. این پارادایم عبارت بود از نظریە تکوین "ملت دمکراتیك" و ایجاد "خودمدیریتی‌های دمکراتیك" در غالب کنفدرالیسم که بر سه اصل رفع تبعیض جنسیتی، جامعه دمکراتیك و زیست محیطی استوار شد. رهبر آپو در برابر مدرنیتەی سرمایه‌داری، تئوری مدرنیتەی دمکراتیك را پیش کشید و با شروع انقلاب آزادی روژاوا در سال ٢٠١٢، هم کاربرد عملی پارادایم جدید را توسعه داد و هم روندهای انقلابی را آشکار کرد که منبع روحیه همه بشریت بود. تحت رهبری رهبر آپو و پ.‌ک.‌ک در هشت سال گذشته یک کارزار مقاومت برای دفاع از تمام بشریت در برابر داعش انجام شده است. تجلی این مقاومت در کوبانی بود. همچنین با جلوگیری از نسل کشی جامعه کورد ایزدی شنگال توسط داعش، لکه سیاهی از پیشانی بشریت پاک شد.

حزب کارگران کوردستان در اعلامیه خود در عین حال به ادامه نبردهای گریلایی بی همانندی که دولت "آ.ک.پ" و "م.ه.پ" تا به مرز فروپاشی رسانده است اشاره کرده و می‌گوید دیکتاتوری اردوغان- باغچلی، پایانی تلخ‌تر از دیکتاتوری‌های فاشیست دیگر را تجربه خواهد کرد.

این اعلامیه می‌افزاید همه اینها بر انقلاب بزرگ حقیقت در کوردستان سایه نمی‌اندازد. بزرگترین تحولی که این مبارزه در نیم قرن رقم زد، تغییرات چشمگیری بود که در ذهنیت، قضاوت‌های ارزشی و ساختار اخلاقی و فرهنگی خلق کورد روی دادند و آگاهی و شهامت و از خودگذشتگی زنان و مردان جامعه کورد را بوجود آورد.

البته بارزترین و ملموس‌ترین حوزه مشاهده تغییرات اجتماعی همان چیزی است که در زنان تجربه می‌شود. جایگاه زن در یک جامعه نشان دهنده وضعیت واقعی آن جامعه است. وقتی از این منظر به موضوع نگاه کنیم، تغییرات و تحولات فردی و ملی در زنان کورد و جامعه کورد را خیلی بهتر می بینیم. بین زنان کورد ۴٩ سال پیش با زنان کورد امروزی تفاوت وجود دارد. ۴٩ سال پیش، زنان کورد که نمی‌توانستند خانه‌های خود را ترک کنند و در فعالیت‌های اجتماعی شرکت کنند، امروز معنی‌دارترین و عمیق ترین انقلاب آزادی تاریخ را تجربه می‌کنند.

پ.ک.ک با بیان آنکه مبارزه در کوردستان به همه بشریت، امید و شور و هیجان داده است می‌گوید آنچه در ۴٩ سال گذشته انجام داده‌ایم، آینه کاری است که در پنجاهمین سال مبارزه انجام خواهیم داد. تحولاتی که تاکنون رخ داده اند عظیم هستند اما هدف در پنجاهمین سال این مبارزات، دستیابی به پیروزی نهایی، آزادی رهبر آپو و آزادی کوردستان است.


ANF



🆔 @GozarDemocratic‌

🔺هنگامی که بحران‌های زیست محیطی زنگ فاجعه را به صدا درمی‌آورند

🔺کمیتـه تحقیقاتـی کژار بروشوری تحقیقاتی با عنوان ” هنگامی که بحران‌های زیست محیطی زنگ فاجعه را به صدا درمی‌آورند” منتشر کرد.

کمیته بیان می‌دارد: نظـام اشـغالگر ایـران هیـچ گاه آمـار درسـت و واقعـی از اقدامـات خـود کـه محیـط زیسـت را نابـود کـرده ارائـه نخواهـد داد و بـه دلیـل عـدم وجـود آزادی رسـانه در ایـن نظـام، هرگـز بـه سـایرین نیـز اجـازه ارائـه آنهـا را نخواهـد داد. به همین سبب کمیته در این بروشور آمـار تخریبـات زیست‌محیطی در ایـران و شـرق کوردسـتان و همچنیـن دلایل تخریـب محیـط زیسـت در ایـن مناطـق را مـورد واکاوی قـرار داده است.



برای بیشتر خواندن و دریافت این بروشور اینجا کلیک نمایید.


🌎 https://kjar.online/fa/2022/03/16/کمیته-تحقیقاتی-کژار-منتشر-می‌کند/



وبسایت| اینستاگرام| تویتر| یوتیوب| فیسبوک| تلگرام


#کمیته_تحقیقاتی_کژار
#جامعەی_زنان_آزاد_شرق_کوردستان
🆔 @kjar_2014

✅هنگامی که بحران‌های زیست محیطی زنگ فاجعه را به صدا درمی‌آورند.




#کمیته_تحقیقاتی_کژار
#جامعەی_زنان_آزاد_شرق_کوردستان
🆔 @kjar_2014

🔺 کاتێک قەیرانەکانی ژینگە زەنگی کارەساتیان لیدا


🔺 کۆمیتەی لێکۆڵینەوەی کژار نامیلکەیەکی شیکاری و توێژینەوە بە ناوی ” کاتێک قەیرانەکانی ژینگە زەنگی کارەساتیان لێدا” بڵاو کردەوە.

ئەم کۆمیتە ڕایگەیاندووە : سیسـتەمی دەسـەڵاتداری ئێـران هەرگیـز خـۆی ئامارێکـی ڕاسـتەقینە لـە کردەوەکانـی خـۆی کـە بووەتـە هـۆی لەناوبردنی ژینگە پێشـکەش نـاکات، وە بـە هـۆی ئـەوەی ڕاگەیاندنێکـی ئازادیـش لـەم سیسـتەمە دا نیـە قـەت ئیجـازە نـادات کەسـی تریـش پێشکەشـیان بـکات. هەر بەو هۆیەوە ئێمـە وەک کۆمیتـەی لێکۆڵینـەوەی کـژار هەوڵمـان دا لـەم نامیلکەیـە دا ئامارێـک لـە کاولکاریەکانـی ژینگە لـە ئێران و ڕۆژهەڵاتـی کوردسـتان و هەروەهـا هۆکارەکانـی لەنـاو چونـی ژینگـە لـەم هەرێمانـە بخەینـە ڕوو.

بۆ زیاتر خوێندنەوە و وەرگرتنی ئەم نامیلکەیە لێرە کلیک بکە.

🌎 https://kjar.online/2022/03/16/کاتێک-قەیرانەکانی-ژینگە-زەنگی-کارەسا/



وبسایت| اینستاگرام| تویتر| یوتیوب| فیسبوک| تلگرام



#کۆمیتەی_لێکۆڵینەوەی_کژار
#جامعەی_زنان_آزاد_شرق_کوردستان
🆔 @kjar_2014

✅ کاتێک قەیرانەکانی ژینگە زەنگی کارەساتیان لیدا.

#کۆمیتەی_لێکۆڵینەوەی_کژار
#جامعەی_زنان_آزاد_شرق_کوردستان

🆔@kjar_2014

‍ کتاب «تاریخ گاهشماری زاگرس» منتشر شد

کتاب «تاریخ گاهشماری زاگرس» توسط «کمیته پژوهش‌های تاریخی پژاک» تدوین و به مناسبت عید نوروز منتشر شد. این نگارش ۹۵ صفحه‌ای به تاریخ کهن انواع گاهشماری‌ها در تاریخ خلق کُرد می‌پردازد و زمینه‌ای برای انجام تحقیقات گسترده‌تر علمی از حیث باستان‌شناسی، علم نجوم، تاریخ و زنجیره تطور گاهشماریها میان کُردها درادوار تاریخی می‌پردازد.

از جنبه‌های جالب‌توجه این کتاب، پرداختن به انواع گاهشماری‌های کهن کردها از قبیل «میترایی، زرتشتی، لری، لکی، گرمسیری کُردی سلطانی، ایزدی، زرتشتی و مادی» می‌باشد که از حیث لغت‌شناسی، علم نجوم، باورها و هویتی همزاد و همسنخ می‌باشند. در کتاب تأکید شده که این تحقیق جهت زمینه‌سازی برای انجام تحقیقات ژرف‌تر و گسترده‌تر انجام شده و تفاوت آن با دیگر نگرشها در نوع نگرش به تاریخ پیوسته هزاران ساله کُردی و زاگرسی است.

همچنین اذعان شده که منوط به تاریخ تحریف شده نظام‌های حاکم بر کردستان نه بلکه منطبق با تحقیقات علمی نوین که لایه‌هایی شگفت‌انگیز تاریخ کُردی را شفاف ساخته‌اند، می‌باشد و تاریخ گاهشماری زاگرس از آن استخراج شده.

در سرآغاز این کتاب به هدف اساسی نگارش آن اشاره شده و آمده:«نگارش حاضر را به اين خاطر آغازکرديم که در تطور تاريخ خلق کُرد، آنچه به‌مثابه دستاورد فرهنگي هزاران‌ ساله حاصل گشته، از سوي شرق‌شناسان غربي و مورخان و محققان ايراني به نام ايرانشهري قالب گشته که جاي شکي نيست اين نوع برخورد در راستاي برنامه‌هاي سياست آسميلاسيون و نسل‌کشي فرهنگي صورت مي‌گيرد. تواتر پيشرفت‌هاي متقن تاريخي در زمينه گاهشماري کُردي نيز بصورت مبرهن نمايانگر يک رشته دستاوردهاي بازنمايي‌شده علم و آگاهي خلق‌کُرد در دامان زاگرس است.»

همچنین در ادامه تأکید شده:« زيرا نطفه فرهنگ توأم با آگاهي‌هاي علمي اوليه و ابتدايي در مزوپوتاميا بسته شد و در دوران نوسنگي با علم و فناوري ابتدايي آن همگام گشت که نمونه‌هاي بارزش انقلاب روستا، انقلاب زبان و انقلاب کشاورزي است. حاشاکردن نظام دولت‌ـ‌ ملت ايراني از اين دستاوردهاي خلق‌کُرد و تاريخ يگانه آن، در مسير حذف و پاکسازي کامل صورت گرفته.»

کتاب «تاریخ گاهشماری زاگرس» که «مرکز نشر زاگرس» آن را به چاپ رسانده.


pjak.eu



🆔 @GozarDemocratic‌
⬇️⬇️⬇️

کتاب «تاریخ گاهشماری زاگرس»


🆔 @GozarDemocratic‌

بەرنامەیەکی تایبەت لە تەلەفزیۆنی کۆمەڵە سەبارەت بە نەورۆز و شەرت و مەرجەکانی سپای پاسداران بۆ بەڕێوەچوونی مەراسیمی نەورۆز و شێوازی سەرکەوتووانەی پیرۆزبایی ئەم جەژنە
بە بەشداری هەڤاڵ ئامەد شاهۆ ئەندامی مەجلیسی پارتی ژیانی ئازادی کوردستان-پژاک
وە بەڕێز سعید ئەمانی ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی کۆمەڵە




🆔 @GozarDemocratic‌

جنبش نوروز، جنبش اتحاد خلق و گریلا در مسیر سخت اما شرافتمندانه آزادی است

بیانیه پژاک بمناسبت نوروز




🆔 @GozarDemocratic‌

جنبش نوروز، جنبش اتحاد خلق و گریلا در مسیر سخت اما شرافتمندانه آزادی است

بیانیه پژاک بمناسبت نوروز



پیشاپیش، «نوروز مقاومت، آزادی و دموکراسی» را به خلق‌ها بویژه خلقمان در شرق کوردستان تبریک و شادباش می‌گوییم. نوروز تلألو و درخشندگی جنبش آزادیخواهانه خلقمان در طول دهه‌های گذشته بوده و امروز این جنبش باشکوه، شعار گسترش آزادی و دموکراسی برای خلق کورد را طنین‌انداز نموده.

در سال نو، نوروزی را جشن می‌گیریم که دهه‌‌هاست به دلیل افزایش ظلم و بیداد در حق خلق کورد، این عید همه‌ساله به جنبشی پیشرونده بسوی گسترش آزادی و دموکراسی مبدل گشته و دستاوردهای مبارزاتی فزاینده‌ای نسیب خلقمان شده. هرساله خلقمان جشن یک سال مقاومت و پایداری بر ضد نظام‌های فاشیست و اشغالگر کوردستان را در نوروز برپا و برای مبارزه‌گری در مسیر حفظ هویت و موجودیت انسانی خویش تجدیدپیمان می‌کند. در سال ۱۴۰۰ هجری شمسی، نظام فاسد و فاشیست ایران علی‌رغم سرکوبگری‌های فزاینده، یکباردیگر در مقابل جامعه آزادیخواه و دموکراسی‌طلب ناکام ماند.

خلقمان در شرق کوردستان و ایران نیز یکسال دیگر را با استقامت استوارانه پشت سر گذاشت و مطالبات برحق خویش را در نوروزی که سرآغاز سده نوین تحول‌ساز است، فریاد خواهد زد. نوروز خلقمان با همه نمادهای شکوهمندش به بزرگ‌ترین جنبش مدنی مبارزاتی در هرچهاربخش کوردستان و خاورمیانه مبدل شده. همه توده‌های کورد با پیشتازی در این جنبش، نوروز را در خدمت کسب همه حقوق طبیعی برای حصول آزادی و دموکراسی قرارداده‌اند. نوروز بی‌شک تنها جنبشی است که به دلیل مشارکت دموکراتیک حماسه‌ساز، میدان را به خلق‌های آزادیخواه می‌سپارد. نظام دیکتاتوری و فاشیست ایران با تمام سرکوب‌های ظالمانه‌اش اما قادر به مهار این جنبش نیست. توده‌های جامعه ایران و شرق کوردستان از کارگران، معلمان، کارمندان، روشنفکران، زنان و جوانان همه و همه سال ۱۴۰۰ را به سال استحکام پایه‌های جنبش آزادیخواهی و دموکراسی‌طلبی بر ضد دستگاه ظالم مبدل کردند و نوروز جشن بزرگ یک سال مقاومت خلق‌هاست.

به دلیل خاص‌بودن موقعیت تحت‌ستم خلق کورد در شرق کوردستان و ایران، نوروز نماد آزادی گشته و جشن احیاگری مبارزات خلقی در برابر هرگونه نسل‌کشی سفاکانه است. بنابراین معنا و مفهوم عید نوروز برای خلق کورد فراتر از یک عید ساده بوده و مستقیما به موجودیت و آزادی خلقمان پیوند ناگسستنی خورده. خلق کورد در دهه‌های گذشته تا به امروز با موفقیت توانست میدان را بر تاخت‌وتازهای بی‌محابای دشمن تنگ‌تر سازد و با هویت‌خواهی حق‌طلبانه، هر روز سال را به نوروز مقاومت مبدل نماید.

همچو «حزب حیات آزاد کوردستان(پژاک)» ضمن تبریک مجدد به خلق کورد بویژه خلقمان در شرق کوردستان، خانواده‌های شهدا، نیروی گریلا و آزادیخواهان، باور راسخ داریم که خلقمان در سال پیش‌رو، آزادی رهبر آپو را با حضور پرشور خویش در میادین، متحقق گرداند. شعار «نوروز نماد اتحاد، آزادی و حیات مشترک» است، شعار معنادار برای همه توده‌های خلقمان در شرق کوردستان و خلق‌های ایران است. از همه آحاد جامعه خاصه جوانان، زنان، معلمان، روشنفکران و کارگران می‌خواهیم که در برهه حساس کنونی جنبش نوروز را به اوج رسانند و آتش جشن آزادی را در میادین نوروزی برای کسب آزادی برحق خلقمان برافروزند. جنبش نوروز، جنبش اتحاد خلق و گریلا در مسیر سخت اما شرافتمندانه آزادی است. پایندگی از آن خلق پیشاهنگ کورد در سال نو در بهار آزادی است.

حزب حیات آزاد کوردستان(پژاک)

۱۷-۰۳-۲۰۲۲


pjak.eu



🆔 @GozarDemocratic‌

زاگرۆس- کونفێدراڵ
بیر هێنانەوەی هەڵەبجە وەك خۆی کە ڕووی داوە
رێکەوت ١٦/٣/٢٠٢٢
بەشداران ، عادل عوسمان ، جهانبخش رۆستەمی ، عەبدوڵا سوڵتانی ، سۆران مەلاحەسەن ، نیگار عینایەتی ، نادر جماعتی


🆔 @GozarDemocratic‌

🔹نوژین بریتان: همگرایی زنان دلگرم کننده است

🔻نوژین بریتان عضو مجلس پژاک در برنامه کوردی راوین درباره تحولات مربوط به زنان سخن گفت.

بیشتر بخوانید ...

🌍 https://bit.ly/3tg47gh

وبسایت | تلگرام | اینستاگرام | فیسبوک | توئیتر | ارتباط با ما

کلاپ جامعه آزاد و دمکراتیک
موضوع : نسل کشی در حلبچه ، متدها و اشکال آسمیلاسیون در دولت - ملتها!
تاریخ ۱۷/۳/۲۰۲۲
سخنران : اهون چیاکو ، جهانبخش رستمی ، نادر جماعتی ، عبدالله سلطانی ، سعید سنندجی


🆔 @GozarDemocratic‌

درس بیست و هشتم
♦️ دریافت PDF درس بیست و هشتم

🔷 درس بیست و ھشتم: کورد و کوردستان از جنگ چالدران تا جنگ جھانی
اول

🔸 ڕێگا و ڕێباز (راە و روش)

https://t.me/regaurebaz


🔸 ڕێگا و ڕێباز
 

https://t.me/regaurebaz

کۆمەڵگا لە بۆسەی قڕ کردنی چاندی دا

✍ شیلان ساریا


🆔 @GozarDemocratic‌

کۆمەڵگا لە بۆسەی قڕ کردنی چاندی دا

✍ شیلان ساریا

چاند یا خود کلتوور(فەرهەنگ)، ریشەی زمانی چاند لە چاندنی سەرچاوە دەگرێ. ئەو دەستکەوت و بەها مادی و مەعنەویانەی کە کۆمەڵگای مرۆڤایەتی بە درێژایی مێژوو بەرهەمی هێناون و لە سایەیان ژیانێکی ئازاد و دێمۆکراتیکی بە پێی ڕاستینەی کۆمەڵگا پێک هێناوە. ڕێبەر ئاپۆ چاند وەک کۆی” بونیاد” و “واتا “، کە کۆمەڵگای مرۆڤایەتی بە درێژایی مێژوو ئافراندوویەتی پێناسە دەکا. “لە واتای بەرتەسک دا چاند وەک جیهانی واتا دان و ناوەرۆک بەخشینە بە کۆمەڵگا، یاسای ئەخلاق، زەینیەت، هونەر و زانستەکەی”.

بۆچی چاند؟

بابێین سەرەتا لە بواری تیۆری و زاراوەیی بیخەینە بەر باس، پاشانیش بە نموونە هێنانەوە لە ڕاستینەی ژیانی ئەوڕۆمان زیاتر شی بکەینەوە؛

بە پێی پێناسەیەک کە باسمان لێ کرد “کۆمەڵگا لە هەڵگرتنی واتا و پێکهاتە بە یێکەوە دەگاتە هەبوون”. وەک ڕێبەر ئاپۆ باسی لێوە دەکات “دامەزراوە یا خود نەهاد وەک جامێکی پڕ ئاوە” ئەگەر جامەکە کۆمەڵگا بێت و ئاوەکەی واتا و چاند بێ؛ بە ڕژانی ئاوەکە جامەکە بێکاریگەرە یا خود بە لیخن و چڵکاو پڕ دەکرێتەوە. داگیرکەران بە هێرشی سەر چاند و بنەما ئەخلاقیەکان کۆمەڵگا تووشی داڕمان دەکەن و لە ڕاستینەی خۆی دووری دەخەن، پاشانیش دژە چاندی سەرمایەداری کە هێرشی ڕاستە و ڕاستە بۆ سەر چاند و ڕەوشتی کۆمەڵگا، بە نێو چاندی سەردەم دەرخواردی دەدەن. ئەگەریش جامەکە بشکێت ئاشکرایە کە “دوای شکانی جامەکە ناکرێت باس لە هەبوونی ئاوەکە بکرێت. ئیتر بۆ خاوەنی جامەکە ئاو نیە، بەڵکوو توخمێکی ژیانە کە بۆ خاکێکی دیکە یا خود جامی کەسانی تر ڕژاوە” ئەویش ڕاستی ئەوڕۆی گەلی کورد و گەلانی کوردستانە.بە جۆرێکی تر دەتوانین بڵەین چاند بۆ کۆمەڵگا وەکوو ڕوحە بۆ لش، لە نەبوونی ڕوح دا لەش وەک جەستەیەکی بێ گیانە و پێچەوانەکەشی ڕوح لە جەستە دا بەرجەستە دەبێ و هەبوونی واتادار. کوردستان وەک لانکەی مرۆڤایەتی کە ناوەندی پێکەوەنانی شارستانیەتی دێمۆکراتیک بووە و وەک دایک بەرهەمەکەی بەسەر مرۆڤایەتی دا دابەش کردووە و پێی گەیاندووە، ئەوڕۆ هێندراوەتە دۆخی دایکێک کە مناڵەکەی خیانەتی لي دەکا و بەرهەمی هەزاران ساڵەی بە نێوی جیا و ناسنامەی ساختە زەوت دەکرێ و دەدزرێ.

رێبەر ئاپۆ “پێک هاتەی ئەو کۆمەڵگایە وەک بوونەوەرێک کە سەری پەڕێندراوە و پەلەقاژە دەکات” بە نێو کرد و دەڵێت: “کۆمەڵگایەک دوونیای زەینیەت و جوانی خۆی لە دەست دابێت بە لاشەیەک دەچێت کە بۆ ڕزین، پارچە کردن و خواردن فڕێدراوە”. بۆ لە ناو بردن، قڕ کردن و تواندنەوەی کۆمەڵگایەک، داگیرکاری هەرچی ڕێباز و شێوازی دژە ئەخلاقیانەیە بە کار دێنێت و بە وردی و هەستیاریەوە لە سەر هەر بوارێکی کۆمەڵگا، پیلان داڕێژراو هێرش پێش دەخا.

لە مێژووی نە زۆر دوور، دەوڵەتە داگیرکەرەکان سەرەتا قڕ کردنی فیزیکیان بە بنەما گرت و هەر چەشنە سەرهەڵدانێک و ماف خوازیەکیان بە هێرش و کوشتن وەڵام دایەوە. لە هیچ جۆرەی وەحشی گەریەک سڵیان نەکردەوە. لە کوردستان، تایبەت لە کۆتاییەکانی سەدەی ١٩ و درێژایی سەدەی ٢٠ دەسەڵاتە فاشیستیەکان سەرهەڵدانی کوردانیان سەرکووت کرد و دەستیان دایە کوشتن و داگیرکاری. لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان بە سەرکوتی سەرهەڵدانەکانی وەک سەرهەڵدانی سمکۆی شکاک، سەرهەڵدانی مەلا خەلیل، کۆماری کوردستان و دەیان سەرهەڵدان و جووڵانەوەی تر لە لایان دەوڵەتی دژە گەلانی پاشایەتی ئێران و هەروەها کوشتن و جەهاد دژی کوردان و ملیتارەزە کردنی کوردستان لە لایان دەسەڵاتی داگیرکەری ئێستای ئێران، ویستیان گەلی کورد فیزیکی لە ناو ببەن و بە قڕکردنی دا دەرباز بکەن. لە باکووری کوردستانیش بە سەرکووتی سەرهەڵدانەکانی دەرسیم، سەرهەڵدانی شێخ سەعید، گەلی زیلان، میر نشینەکان و هەروەها بە قەتل و عامی گلی کورد لە مەرعەش، دەرسیم و دەیان هێرش و سەرکووتی تر، پەیڕەوی هەمان زەینیەت و بیرۆکەی بەرتەسکی دەسەڵاتی دەوڵەتی بوون کە جیاوازیەکان پەسەند ناکات.

لە پشتی هەر هێرشێکی سەر گەلانی ڕۆژهەڵاتی ناوین و بە تایبەت کوردستان، تا ڕۆژی ئەوڕۆکەش دەستی زل هێزە جیهانیەکانی تێدایە و لە بناغەدا ئەوەی کە ڕەوایی پێدەدا و پیلانی بۆ دادەڕێژێ و فەرمانی جێ بە جێ کردنی بە نۆکەرە ناوچەییەکانی دەدات، دەسەڵاتە ڕۆژئاواییەکانن. ئەوانەی کە داهێنەری بیرۆکەی دەوڵەت-نەتەوەن و ڕێوەبەری سیستەمی دژە چاندی سەرمایەدارین. کە وەک نموونە دەتوانین باس لە سەرکووتی سەرهەڵدانی شێخ مە‌حموود لە باشووری کوردستان بکەین کە ڕاستەوخۆ بە دەست داگیرکاری ئینگلیز کرا. ئێستاکەش ئەمریکا و وڵاتانی ئەورووپی بە بیانووی جیا جیا هێرش دێنن و دەست تێوەردان لە ناوچەکە دادەکەن. یا خود پێشی داگیرکەران بۆ لە ناوبردنی گەلان و دەسکەوتەکانیان دەکەنەوە. کە نموونەکەشی ئەرێ کردنی ئەمریکا و ڕووسیایە بۆ هێرشی دەوڵەتی فاشیستی تورک بۆ سەر ڕۆژئاوای کوردستان.

لایەنی بە ئێشی ئەو جۆرە قڕ کردنەش تێوەگلانی لایەنی خائینی کوردە کە بۆ بەرژەوەندی دیوەخانی بنەماڵەیی و دەسەڵات، هیچ چەشنە پرەنسیپ و پێوەرێک ناناسێ و بە دڵێکی کراوە بەڕووی دووژمن و هەستێکی کوێر بە ڕووی گەل دا، چاوساغی بۆ دوژمن دەکا، نموونەکەشی شەڕی دژی جووڵانەوەی کوردی لە ڕۆژهەڵات بە دەستی پارتی دێمۆکراتی کوردستانی عیراق و بارزانیە، کە ئەوڕۆش بە دژی گریلاکانی ئازادی کوردستان چاو ساغی و سیخوڕی کردنە بۆ تورکیە و جار جار بۆسە نانەوە و شەهید خستنی گریلاکانە. نموونەی خزمەت گەیاندنی ئەوانە بۆ دووژمن لە دژی گەلیش، پشت کردنە لە گەلی کوردی ئیزدی لە شەنگاڵ و هێشتنەوەیان بۆ پەلاماری تاریک پەرەستانی داعەش لە لایان بنەماڵەی بارزانیە؛ هەڵبەت خائینان بەوە تێر نابن و لە بواری قڕ کردنی چاندی و لە ناوبردنی پرەنسیپ و نەریتی دیمۆکراتیانەی کۆمەڵگا، پێشی دووژمن دەکەنەوە و دەبنە هاوکاری؛ کە لە ژێرەوە زیاتر باسی لێ دەکەین.

هەر وەک دەڵێن “ئەو هەویرە ئاوێ زۆر دەبا” و کوشتن و سڕینەوەی فیزیکی کوردان و گەلانی ڕۆژهەڵاتی ناوین لە لایان داگیرکەران جێگەی باسێکی دوور و درێژە. لێرەدا زیاتر دەمانهەوێ باس لەو لایەنەی قڕ کردن و کوشتنە بکەین کە بە ڕێگەی ئەو ڕژێمە ی کە ڕێبەر ئاپۆ وەک “ڕژێمی قڕ کردنی چاندی” بە نێوی کرد؛ کە بواری زەینی بە ئامانج دەگرێ ڕاوەستە بکەین.

باسمان کرد هوونەر، جوانی ناسی، ئەخلاق، زانست، زەینیەت و هەروەکی تر، لە چوارچێوەی چاند دا شێوە دەگرن. ئەوە چاندە هەڵسووکەوتمان و ڕوانگەمان دیار دەکا. دەتوانین بڵەین چاند لایەنی سەرەکی دیار کردنی شێوەی ژیانە، جا بە چاک یا خراپ. داگیرکاری و تایبەت سیستەمی سەرمایەداری یا خود ژینۆسایدی چاندی، لەکۆتایی سەدەی ٢٠ و تایبەت لە سەدەی بیست و یەک دا هێرشەکانی لە هێرشی چەکداری و ڕاستەوخۆ گۆڕی بۆ هێرشی ئیدۆلۆژیک. لە بەر ئەوەی کە هێرشی چەکداری تێچووی مادی زۆر بوو و ئامانجێکی ئەوتۆشی نەدەگرت و لە بەرامبەری دا کاردانەوە و سەرهەڵدانی گەلانی زیاتر لێ دەکەوتەوە؛ نموونەکەشی دەتوانین باس لە دوو هێرشی ئەمریکا بۆ سەر ئەفغانستان و عێراق بکەین کە لە بواری پێکانی ئەو ئامانجانەی دیاری کردبوو، شکەستی هێنا. هەر بۆیە بە کەڵک وەرگرتن لە شێوەکانی پۆشینی جل و بەرگ، خواردن، خواردنەوە، میدیا، ئینتێرنەت و دەیان شتی تر دەستی دایە هێرش بۆ سەر چاند و ئەخلاقی کۆمەڵگا. لەو هێرشە دا هەست وزەینی گەلانی بە ئامانج گرت. بە جۆرێک لە جۆرەکان بە نێوی ئازادی تاکەکەسی و سەربەست بوون لە هەڵبژاردن و شێوازی ژیان دا، بێ ئەوەیکە پێبزانین هاتە سەرەوەی هەرماڵێک دا دانیشت و بوو خاوەن ماڵ، وا خەریکە بە ویست و خواستی خۆمان میواندارێتی لێ دەکەین. با بێین بە کورتیش بێ چەند نموونەی بەرچاو بخەینە بەر باس کە ڕۆژانە بەرەو ڕووی دێین:

*لایەنی مادی و بەر چاو

١.جل و بەرگ؛

بێ ئەوەیکە کەسێک بدوێنی و لە گەڵی قسە بکەی، بۆ زانیاری وەرگرتن لە ناسنامەی نەتەوەیی ئەو کەسە، بە جل و بەرگی دا دەتوانی بیناسی، هەر گەلەی بە جل و بەرگێک دەناسرێ و وەک ناسنامەیەکە بۆی. ئەوڕۆکە سەرمایەداری لە چوارچێوەی یەکدەست کردن دا یەک جۆرەی پۆشین و جل و بەرگ باو دەکا و لێرەدا جیا لە ئامانجی سەرەکی، کە ژێنۆسایدی چاندیە، لە بواری بازاڕیش دا قازانج دەکا. بە دەست تێوەردان و گۆڕانکاری لە جل و بەرگی گەلان دا، بەنێو مۆد لە بازار دا بڵاوی دەکاتەوە. نموونەیێکی نە زۆر کۆن، جل و بەرگی خوڕەمە، کە جل و بەرگێکی کوردی ژنانەی تایبەت بە چەند هەرێمی باکووری کوردستانە. لە زنجیرە فیلمێکی تورکی بە نێو “خوڕەم سوڵتان” دا کە باس لە سەردەمی خەلافەتی عوسمانی دەکا؛ وەک جلی ژنانی سەرای خەلافەتی عوسمانی پێشان دەدرێ و لە نێو بازار دا دەبێتە مۆد و دەفرۆشرێ.

نموونەیەکی دیکەش سووکایەتی بە جل و بەرگی نەتەوەکانە کە هەندێک جار لە میدیاکانی داگیرکەری ئێران دا لە نێو گاڵتە‌جاڕیەکانیان بێڕێزی پێدەکرێ، یا خود لە زانکۆکانی ئێران ئاستەنگی بۆ ئەو خوێندکارانە ساز دەکرێ کە بە جل و بەرگی نەتەوەییان دەچنە زانکۆ.

٢.زمان؛

ڕێبەر ئاپۆ دەڵێن “زمان وتەبێژی چاندە”. واتا زمان دەڕبڕینی هەست و زەینە. لە لایان ڕژێمە خۆداسەپێنەکان، زمانی گەلان وەک زاراوە چاوی لێ دەکرێ. یا وەک ڕژێمی فاشیستی تورک بە تەواوی نکۆڵی لێ دەکرێ یا خود هاوشێوەی ڕژێمی داگیرکەری ئێرانی وەک زاراوە و گوویێش سەیر دەکرێ و وەک پارچەیەک لە زمانی فارسی دەدیترێ. تایبەت زمانی کوردی کە بە ڕێگای گۆرانی و وێژەدا خۆی پاراستووە و کۆمەڵگا خاوەندارێتی لێ کردووە، زیاتر بەرەو ڕووی هێرش بۆتەوە. قسە کردن بە زمانی دایکی لە هەندێک هەرێم و ناوچەی کوردستان نەک تەنیا لە نێو خەڵک دا، بەڵکوو لە ماڵەوە لە ناو خێزانیش دا وەک شەرم و پاشکەوتن دەدیترێ. ڕێکخراوە درۆزنە جیهانیەکان دەڵێن: کەسێک کە نەتوانێ بە زمانی دایکی بدوێ بێ‌سەوادە.