گذار دموکراتیک

دوران کاڵکان باسی ئوچلو و گولەر دەکات

دوران کاڵکان، ئەندامی دەستەی بەڕێوەبەریی پەکەکە، باسی چوارچێوەی کاری نووسینی کتێبی ‘ژیانەوە لە وڵاتی خۆر’ی (‘Vejîna li Welatê Rojê) سەعید ئوچلو و عیرفان گولەری کرد.

دوران کاڵکان، ئەندامی دەستەی بەڕێوەبەریی پەکەکە، باسی دوو کادری کۆنی پەکەکە لە ناوچەکانی سێوەرەگ، هیلوان، دیلۆک و ئیزمیر بە ناوەکانی سەعید ئوچلو (فەرهاد پیر) و عیرفان گولەر (عادل ئورفا)ی کرد کە لە ڕۆژئاوای کوردستاندا بەهۆی نەخۆشییەوە گیانیان لەدەسدا.

کاڵکان لە سەرەتادا بیری هێناینەوە کە گولەر و پیر خەڵکی ناوچەی ڕوحا بوون و وتی: بۆ ئەمە ئاماژە بە شوێنی لەدایکبوونیان دەکەم کە لەسەر ڕێبەر ئاپۆ دەیاننووسی، بۆ ئەوەی کەسێک سەبارەت بە ڕێبەر ئاپۆ بنووسێت بێگومان پێویستی بە لێکۆڵینەوە هەیە تا بیناسێت و کەسێک خەڵکی ڕوحا بێت بۆ خۆی خاڵێکی ئەرێنیە، سەبارەت بەمە پێکەوە قسەمانکرد، ئەوان بێجگە لە تایبەتمەندیی کورد و کوردستانی بوونەکەیان، تایبەنمەندییەکانی خەڵکی ناوچەی ‘ڕوحا’یشییان هەبوو، لەم بوارەدا شاڕەزا بوون و بە ئەرکی خۆیان دەزانی کە ئەو ڕۆمانە بنووسن.”

ئەو دوو هەڤاڵە خاوەن هەندێک تایبەتمەندی بوون، هەڤاڵ سەعید نووسەر، ئەدیب و هەڵبەستوان بوو و لە سەردەمی زینداندا دەستی بە نووسین کردبوو، هەر کاتێک دەرفەتی هەبوایە خۆی بە نووسینەکانی دەردەبڕی، هەڤاڵ ‘عیرفان’یش خەڵکی ڕوحا بوو و لە بەرخۆدانی هیلوان و سێوەرەگدا بەشداریی کردبوو، هەڤاڵێتی محەمەد قەرەسونگورەکان، مەحمەد سەڤاگاتەکان، جومعە تاکەکان و سالح کەنداڵەکانی کردبوو، بۆ پێدانی بەهای ئەم هەڤاڵێتییەش دەیان ساڵ زیندانی کێشابوو، یەکێک لەو کەسانە بوو کە بزوتنەوەی ڕزگاریی باش دەناسی و دەیتوانی باش پێناسەی بکات.

پلان، پەیڕەوی ناوخۆ و ناوەڕۆکەکەی

دوران کاڵکان ئاماژەی بەوە کرد کە لە بەهاری ساڵی ٢٠١٥ کۆبوونەوەیەکیان لە خوێندنگای وێژەییدا لەگەڵ بەڕێوەبەریی ئەنجام داوە و وتی: بەشێک لە هەڤاڵەکانی بەشی کاروباری ئایدیۆلۆژی بەشداری ئەو کۆبوونەوەیە بوون، هەروەها چەند کەس لەو هەڤاڵانەی کە لە زیندان مابوونەوە بەشداربوون، لە هەڤاڵانی بەڕێوەبەریشدا، هەڤاڵ فوئاد، موزەفەر و گرووپێکی دیکەی هەڤاڵان بەشداربوون، چەند ڕۆژ سەبارەت بە ڕێوشوێنەکانی ئەو کارە گفتوگۆمانکرد، پەیڕەوی ناوخۆیی دەستپێک بەمشێوەیە ئامادەکرا، زۆرتر کارەکانمان دەستنیشانکرد.

دوران کاڵکان لە درێژەی قسەکانیدا وتی: بێگومان بڕیاربوو ناوەڕۆکی کتێبەکە سەبارەت بە ڕێبەر ئاپۆ، تێکۆشانەکەی و ڕێبازەکەی بێت، لەم ڕووەوە ئەو بابەتانەی کە پێویست بوو بکرێن بە بنەمای نووسینی کتێبەکە، باسیان لێوەکرا، خرانە پلانەوە و تۆمار کران، پلاندانانێکی گرنگ ئەنجام درا و لەلایەن بەشداربووانەوە پەسەندکرا، بۆ ئەنجامدانی ئەمکارە بڕوایان بە خۆیان بوو، دەتوانین بڵێین ئەستەمترین قۆناخی کارەکە ئەنجام درا، کارەکە لە ناو ئەو هەڤاڵانەی کە دەیانتوانیی ئەرکەکە جێبەجێ بکەن دابەش کرا و بڕیار بوو بکرێتە زنجیرە کتێب.

ڕۆمانی پارتی: ژیانەوە لە وڵاتی خۆر

ئێمە بە ڕۆمانی پارتی ئاماژەمان پێدەکرد بەڵام بەشێوەی فەرمی وەکوو ‘ژیانەوە لە وڵاتی خۆر’ دەناسرا، پلانی نووسینی حەوت کتێبمان دانابوو، لە دەستپێکردنی ڕێبەرایەتی تا بوون بە پارتی، بەرخۆدان، گەریلا و سەرهەڵدانەکانی گەل، بڕیاربوو باسی ئەم قۆناغە بکرایە، ئەمە پلانی بەشێکی بوو.

بڕیاربوو بەشی دووەمی ئەو خەباتە تایبەت بکرێت بە تێکۆشانی گەریلا و سەرهەڵدانەکانی گەل پاش ساڵی ١٩٩٠ لە هەموو ئیالەتەکانی کوردستاندا، پلانەکە بەو شێوەیە بوو کە بۆ نووسینی کتێبی هەر ئیالەتێک دوو بەش ئامادە بکرێت.

هەڤاڵانیش ئاشکرایان کرد؛ هەڤاڵ سەعید چەندجار ڕوانگەی خۆی سەبارەت بە ئامارا ئاشکرا کرد، حەوت بەش بوو، بڕیار بوو بکرێتە حەوت کتێب، حەوت هەڤاڵ بوون بە بەرپرسیاری، هەر کام لەو هەڤاڵانە لەلایەن دوو هەڤاڵەوە یارمەتی دەدران، کۆمیتەکان بەم شێوەیە ئامادە کران، ئەو هەڤاڵانە بەرپرسی سەرەکیی خەباتەکە بوون، گفتوگۆمان لەگەڵ ئەو هەڤاڵانە کرد کە بۆ نووسینی ئامادەیی خۆیان دەربڕیبوو، هەڤاڵ عیرفان چونکە پەروەردەی دیتبوو، خاوەن تێڕوانینێکی قووڵ بوو، ڕەنگە ئەزموونی نووسینی پێویستی بۆ ئەو کارە گەورەیە نەبووبێت بەڵام خاوەن شایستەیی زۆری نووسین بوو و ئەگەر کاری لەسەر بکردایە بەو تێڕوانینەوەی کە هەیبوو بەرهەمێکی گەورەی دەخولقاند، هەڤاڵ سەعید بەو ئەزموونە زۆرەوە کە هەیبوو بۆ ئەو کارە ئامادە بوو، هەڤاڵانی دیکەش کە کاری نووسینی ئەو بەرهەمەیانە لە ئەستۆ گرتبوو بریتی بوون لە هەڤاڵ باوەر، هەڤاڵ خێری، هەڤاڵ ئەستا و هەڤاڵ بێریڤان، هێشتا تەواومان نەکردووە.”

ڕۆیشتن بۆ باکوور و تورکیا

380 views15:41