اوجالان: با زندانیان بیمار مانند اسرای جنگی رفتار می‌كنند


رهبر خلق کورد پیش از این در رابطه با زندانیان بیمار گفته بود: ما نظامیان اسیر شده را آزاد کردیم اما آنها حتی اسیران بیمار را هم آزاد نکردند. اسرائیل حاضر است برای آزادی یک نظامی خود هزار فلسطینی را آزاد کند، زندانیان بیمار مانند اسیر در بند کشیده می‌شوند.


🆔 @GozarDemocratic

اوجالان: با زندانیان بیمار مانند اسرای جنگی رفتار می‌كنند


رهبر خلق کورد پیش از این در رابطه با زندانیان بیمار گفته بود: ما نظامیان اسیر شده را آزاد کردیم اما آنها حتی اسیران بیمار را هم آزاد نکردند. اسرائیل حاضر است برای آزادی یک نظامی خود هزار فلسطینی را آزاد کند، زندانیان بیمار مانند اسیر در بند کشیده می‌شوند.



زندانیان سیاسی کورد در زندان‌های شمال کوردستان و ترکیه در اعتراض به نقض حقوق زندانیان دست به اعتصاب غذای بدون بازگشت و نامحدود زده‌اند و این اعتصاب‌ها همچنان ادامه دارند. علیرغم گزراش‌های پزشکی قانونی مبنی بر عدم سلامت برخی از زندانیان بیمار و ناتوانی از حضور در زندان، این زندانیان همچنان آزاد نشده‌اند و خبر مرگ این زندانیان هر روز به گوش می‌رسد. در زندان‌ها یک هزار و ۶۰۵ زندانی بیمار و ۶۰۴ زندانی با وضعیت وخیم در زندان هستند و وضعیت سلامتی آنها روز بروز رو به وخامت می‌رود. با این وجود این زندانیان از زندان آزاد نمی‌شوند. محمد علی چلبی هفتاد ساله که ۲۸ سال است با بیماری سرطان خود در زندان دست و پنجه نرم می‌کند، به دلیل وضعیت وخیم خود در ۲۵ اگوست از زندان آزاد شد. وی در زندان با خونریزی داخلی روبرو شده و به بخش سی.سی یو منتقل شد و سرانجام در چهارم سپتامبر جان خود را از دست داد. طبق اطلاعات سازمان حقوق بشر، تنها در سه ماه نخست سال ۲۰۲۱، ۱۳ زندانی بیمار در زندان‌ها جان خود را از دست داده‌اند. عدم توجه و مراقبت از زندانیان به دلیل مرگ زندانیان تبدیل شده است.

حاکمیت آ.ک.پ علیرغم تلاش‌های حقوق بشری برای آزادی و مداوای زندانیان سیاسی به هیچ یک از وعده‌های خود عمل نکرده است. برغم آنکه شرط نخست مذاکرات سال‌های ۲۰۱۳ و ۲۰۱۵ بین هیات دولت و رهبر خلق کورد، در مورد زندانیان بیمار بود، این زندانیان آزاد نشده و برخلاف وعده‌های آ.ک.پ، وضعیت آنها حادتر شد. علیرغم آنکه نیروهای مدافع خلق نظامیان و پلیس‌های دستگیر شده را آزاد کرده و فرایند بعد از عقب‌نشینی آغاز شد، حاکمیت آ.ک.پ هیچگاه وعده‌های خود را مبنی بر آزادی زندانیان بیمار عملی نکرد.

زندانیان بیمار مدت دو سال است که در اعتراض به عدم دیدار با اوجالان و اعمال ممنوعیت‌های شدید در کانون توجه رسانه‌ها قرار گرفته‌اند. در دیدارهای هیات امرالی در ۳ آوریل سال ۲۰۱۳، اوجالان خواستار آزادی زندانیان بیماری شد که در آستانه مرگ قرار دارند و خواسته بود که در این باره با وزیر دادگستری گفتگو شود. رهبر آپو در آن دیدار گفته بود که نامه‌هایی برای من ارسال می‌شود، در زندان‌های شاکران و تکیر داغ مسئولانی هستند که می‌خواهند این فرایند را نابود کنند. در چارچوب قانونی موجود باید در رابطه با زندانیان بیمار، وزیر دادگستری سریعا عمل کند.

لزوم آزادی زندانیان بیمار

اوجالان در دیدار مورخ ۲۴ ژوئن ۲۰۱۳ به منظور ورود به دومین مرحله مذاکرات، درخواستی را متشکل از ۸ سر تیتر به هیات اعزامی از سوی دولت ارائه کرده و به منظور عملی شدن این تفاهمنامه اظهار داشت: لازم است که زندانیان بیمار سریعا آزاد شوند. همانگونه که زندانیان را آزاد کردیم، لازم است وزیر نیز به شیوه‌ای مثبت با این مسئله برخورد کند.

رهبر آپو در دیدار خود در ۲۱ ژوئیه‌ی ۲۰۱۳ بر اهمیت آزادی زندانیان سیاسی تاکید کرده و اظهار می‌دارد که به وزیر یادآوری کنید که [در این باره] قانون وجود دارد. چرا اجازه نمی‌دهید که آخرین نفسهایشان را در خارج از زندان بکشند؟ و در ادامه افزوده بود که منتظر پیگیری این موضوع خواهند بود.

اشتباه می‌کنند

رهبر آپو در دیدار خود در مورخ ۱۷ اگوست ۲۰۱۳ به هیات دیدار کننده اعلام کرده بود که در رابطه با زندانیان بیمار هیچگونه پیشرفتی صورت نگرفته است و در این باره اظهار داشته بود: چکار می‌کنند؟ من درک نمی‌کنم. جنازه‌های همه را از زندان خارج می‌کنند. بسیار اشتباه می‌کنند.

رهبر آپو بعد از این مرحله، در ۱۵ سپتامبر ۲۰۱۳ بعد از عقب‌نشینی که به فرمان وی صورت گرفت، در رابطه با وضعیت زندانیان بیمار اظهار داشت: می‌گویند افراد بیمار از هوالان ارزشمند هستند. بعد از آنکه این مسئله را از نزدیک مشاهده کردم، عقب‌نشینی را معنا‌دار و مهم ارزیابی نکردم. برخوردهایی از نوع استثمار و سوء استفاده را که حتی در خواب هم اگر مشاهده می‌کردم نمی‌توانستم باور کنم. آ.ک.پ دچار اشتباه شده و فرصت ممکن را ارزیابی نکرده و بدینگونه به آن پاسخ داد.

هشدار نسبت به اقدامات تحریک کننده

در دیدار مورخ ۹ نوامبر ۲۰۱۳، رهبر خلق کورد اظهار داشت: عدم آزادی زندانیان بیمار و نمایندگان مجلس- نمایندگان حزب دمکراتیک خلق‌ها- یک اقدام کاملا تحریک کننده است. به وزیر دادگستری می‌گویند که ما در زمان روزه مرگ هم در این باره حرف زده بودیم. این یک اقدام تحریک کننده است، یا کسانی که آنها را آزاد نمی‌کنند، علیه ما و شما دست به اقدامات تحریک کننده می‌زنند.

لازم است که در این باره گام برداشته شود. باید وعده‌های داده شده را عملی کنند.

اوجالان در این دیدار خاطرنشان می‌کند که همزمان علیه زندانیان بیمار هم اقدامات تحریک کننده در جریان بوده و در این باره اظهار داشت: زمانیکه در این رابطه با آ.ک.پ سخن گفته می‌شود، بسیار کم در این باره تاکید می‌شود، شما نمی‌توانید به نحوی خوب در مورد اقدامات تحریک کننده و خطرات آن سخن بگویید. من سخن می‌گویم. من حرف می‌زنم. به آنها بگویید، کسانی با نام مدیریت پلیس می‌خواهند آنها را به سوی مرگ سوق دهند و کسانی که می‌خواهند دست به اقدامات تحریک کننده بزنند، یکی هستند. کودتای ۷ فوریه را هر کسی که انجام داده باشد همانها هستند که علیه کودکان، زنان و بیماران در زندان‌ها دست به اقدامات تحریک برانگیز می‌زنند. مگر شما آنها را نمی‌بینید؟ از زمان ترور اوزال تا کنون تحریک کنندگان هستند که ایفای نقش می‌کنند.

برای یک نظامی هزار زندانی فلسطینی آزاد شدند

رهبر آپو در دیدار ۷ فوریه ۲۰۱۴ هم اعلام نمود که در سال گذشته هیچ یک از وعده‌های داده شده عملی نشده‌اند و در ادامه افزود: باید در درجه نخست زندانیان بیمار آزاد می‌شدند. آنها به وعده‌های خود پایبند نیستند. زمانی که من دست از اعتصاب غذا برداشتم، لازم بود که به وعده‌های خود عمل می‌کردند. ما سربازان اسیری را که در دست داشتیم آزاد کردیم، اما آنها حتی زندانیان بیمار را هم آزاد نکردند. اسرائیل برای یک سرباز خود هزار زندانی فلسطینی را آزاد کرد. آنها [ترکیه] بیماران و دیگر زندانیان را هم مانند اسرا نگاه می‌دارند. این اقدام عین بی‌اخلاقی است.

چگونه می‌توانم اعتماد داشته باشم؟

رهبر آپو در دیداری که در مورخ ۱۵ اگوست با هیات اعزامی به امرالی به عمل آورد اظهار داشت که با عدم آزادی زندانیان بیمار، گونه‌ای از بی‌اعتمادی شکل گرفته است و در این باره افزوده بود: آنها هنوز هم زندانیان بیمار را آزاد نکرده‌اند. شرایط آزادی را برای زندانیان مبتلا به سرطان، برای آنکه بتوانند در آخرین لحظات در آزادی بسر ببرند را مهیا نکرده‌اند. اگر اینگونه برخورد کنند من چگونه می‌توانم به آنها اعتماد داشته باشم؟

رهبر خلق کورد، عبدالله اوجالان در دیدار ۴ فوریه ۲۰۱۵ نیز اعلام کرده بود که: من در رابطه با این مسئله بیش از هر چیزی ناراحت می‌شوم. زمانی که فرایند [آشتی] آغاز شد، هاکان بیگ- هاکان فیدان مسئول میت- خواهشی کرد. گفت که آزادی نظامیان و پلیس‌ها در دست شماست، برای آنکه این فرایند بهتر به پیش برود [آنها را آزاد کنید]، من در این باره هیچگاه وارد جزئیات نشدم و من هم گفتم که درست است و درخواست آزادی آنها را کردم. اسرائیل برای آزادی یک سرباز اسیر خود هزار فلسطینی را آزاد کرد. در این دیدار مشاور امنيتی جامعه (در قوه‌ی قضائیه) (KGM) اعلام نمود که آزادی نظامیان و نیروهای پلیس تاثیر مثبتی را بر فرایند آشتی داشته و در رابطه با رهبر آپو هم اظهار داشت که: موضع وی در این باره بسیار خوب و گامی موثر بوده است.

ممانعت داوود اوغلو

اعضای هیات امرالی نیز در رابطه با این موضوع و دیدار با نخست وزیر وقت، داوود اوغلو اعلام کردند: نخست‌وزیر اعلام کرده است که در رابطه با موضوع زندانیان بیمار به بهانه رویدادهای ۶-۸ اکتبر، او به اعمال ممنوعیت و محدودیت دست زده است و اعلام کردند که وی به وزیر دادگستری اعلام کرده است تا زماینکه امنیت اجتماعی تحقق پیدا نکند، دست به چنین اقدامی نزنند.

KGM؛ این مسئله حل شده است

KGM در رابطه با موضوعات مورد بحث اعلام کرد که موضوع زندانیان بیمار و کمیسیون نظارت و پیگیری هر دو حل شده‌اند. مشکلی نیست. اما با این اوصاف نیز هیچ گامی در راستای مشکل زندانیان بیمار برداشته نشد.

بعد از آن هیات خاطرنشان ساخت که زندانی بیماری با نام عبدالمجید آرسلان که به سرطان کبد مبتلا شده بود، دو روز بعد از آزادی از زندان در ۸ ژانوبه ۲۰۱۵ در زمانی که مشغول مداوا بود، جان خود را از دست داده است. رهبر آپو در این باره خاطرنشان ساخته بود که لطفی تاش از اعضای هیات صلح که بر اساس درخواست وی در سال ۲۰۰۹ از قندیل به ترکیه بازگشته بود، در سال ۲۰۱۰ دستگیر شده و در نتیجه حمله قلبی، در زندان جان خود را از دست داد. رهبر آپو در این باره گفت: به منظور گشودن مسیری برای راه حل، بر اساس درخواست من بازگشت. دستگیر شد و در زندان درگذشت.

من به صورت اخلاقی به مسئله برخورد می‌کنم

رهبر آپو در دیدار مورخ ۱۴ مارس ۲۰۱۵ در رابطه با موضوع زندانیان بیمار این بحث و گفتگو بین وی و مشاور امنيتی افکار عمومی رد و بدل شده بود:

عبدالله اوجالان: من اخیرا گروه صلح را دعوت کردم. لطفی تاش بر اساس درخواست من بازگشت. در زندان جان خود را از دست داد. برخی دیگر از هوالان زندانی نیز در چنین وضعیتی هستند. کسانی که دست به ایجاد ممنوعیت می‌زنند، وابسته به جماعت [گولن] هستند. بازی‌های جماعت در این باره آشکار است. من وضعیت مخاطب بودن را در نظر داشته و برای آنکه اسرایی که در دست ما هستند آزاد شود، دستوراتی را صادر کرده بودم. من در این باره به صورت اخلاقی با مسئله برخورد می‌کنم. اما آنها هنوز هوالان بیمار را آزاد نکرده‌اند.

KGM: برای اطلاع رسانی موضوعی را بگویم.

عبدالله اوجالان: مهم نیست، اجازه بدهید سخنانم را به پایان برسانم.

KGM: برای آنکه این مسائل به پایان برسند به وزیر دادگستری اطلاعاتی داده شده است. گفته‌اند که تا کنون ۱۷ نفر پ.ک.ک‌ای را آزاد کرده است.

عبدالله اوجالان: من نمی‌گویم پ.ک.ک ای. وضعیت افراد بیمار مسله‌ای انسانی است. سزر (احمد نجدت سزر) حتی این مسئله را که قبول هم نداشت، در زمان ریاست جمهوری خود، ۶۰ نفر را آزاد کرد. عبدالله گل عده‌ای از زندانیان را آزاد کرد. اما در این دوره هیچ زندانی ازاد نشد. این اقدام علیه من، حرکتی انتقام‌جویانه است.

منبع: MA



ANF



🆔 @GozarDemocratic

سەردار یەکتاش، وتەبێژی ناوەندی ڕاگەیاندن و چاپەمەنی هێزەکانی پاراستنی گەل #HPG سەبارەت بە شەهید بوونی ۷ گەریلا بە دەستی PDK ڕایگەیاند:

"هەڤاڵانمان بۆ ئەوەی لە ئاوی زاپ بپەڕنەوە سواری بەلەمێکی بچوک دەبن و لەو کاتدا هێزەکانی پدک لە سێ چوار لاوە هێرش دەکەنە سەر ئەو ۷ گەریلایەی ئێمە و نازانین چەندیان شەهید، یان بریندار و دەستگیر کراون.

ئەو هەڤاڵانە بە ساڵانە خەبات دەکەن و فەرماندەی فیدایی گەل بوون و چەندین کار و خەباتی مەزنیان بەڕێوەبردووە، ئەگەر بەو شێوە نامەردانەیە و کەمینێکی خیانەتکارانە نەبوایە، هێزەکانی پدک نەیان دەتوانی بەوشێوەیە هەڤاڵانمان شەهید بکەن.

سەبارەت بە هێرشە بەردەوامەکانی دەوڵەتی تورک و بەکارهێنانی گازی کیمیایی بۆ شکاندنی بەرخۆدانی گەریلا، سەردار یەکتاش زانیاری زیاتر دەدات...


🆔 @GozarDemocratic

شەهیدانی سەوز


✍ جووتیار پێشەوا



🆔 @GozarDemocratic

شەهیدانی سەوز


✍ جووتیار پێشەوا


بۆ ئەوەی کە بە باشی لەوە تێبگەین، ئەو خەڵکانەی وا دانیشتوانی بناری زنجیرە چیای زاگرۆسن، بۆچی ئەوەندە لەپاراستن و زیندوو کردنەوە و زیندوو هێشتنەوەی زاگرۆسدا پێداگرن، پێویستە چاوێک بە مێژووی مرۆڤایەتیدا بخشێنین، تا بە باشی بزانین ئەو حەز کردنە و گرێدانبوونەوەی کۆمەڵگا بە سرووشتەوە تەنیا هەستێکە یان لەرووی هەستیاربوونەوە نییە.

زۆر جاران رژێمی دژە سرووشتی ئیسلامی ئێران، ژینگەدۆستان و ژینگە پارێزان، بە تۆمەتی جاسووسی و ئاژاوەگێڕی دەستگیر و زیندانی دەکات، ئاستەنگی لەئاستی هەرە ژووردا بۆ رێکخراوە ژینگەییەکان درووست دەکات، بۆچی؟ پرسێکی تر ئەوەیە کە سەرنج بدەینە سەری کە بۆچی بە درێژایی مێژوو، مل کەچی و خۆبەدەستەوەدانی، لەبەرانبەر دەوڵەت و دەسەڵاتداراندان، دەگمەن و بەردەوام بەرخۆدان و سەرهەڵدان هەر لەئارادا بووە و هەتا ئێستاش داگیرکەرانی کوردستان، بە درێژایی دەسەڵاتی هەموو حکومەتەکان هەر لەهەخامنشیەکانەوە بگرە، تەنانەت لەسوومەریشەوە، هەتا کۆماری ئیسلامی نەیتوانیوە دەسەڵاتداری خۆیان بە تەواوی بە سەر هەرێمی زاگرۆس دا بسەپێنن و بەردەوام رووبەڕووی سەرپێچی و سەرکێشی بوونەتەوە.

پرسێکی تر، ئامانج لەکاولکاری و داگیرکارییەکانی رژێم لەسەر زاگرۆس چییە؟ بۆچی بۆ کاولکردنی ئەم هەرێمە لەهیچ جۆرە زەبر و زەنگێک درێغ ناکات؟

ئەگەر سەرەتا زات و جەوهەری بنرخێنین، چ لەرووی فەلسەفی و چ زانستی و چ ئاینییەوە، ئەوا دەگەینە ئەو باوەڕییە کە مرۆڤ هەبوونێکی گەردوونی و سرووشتییە. رێبەر ئاپۆ لەشیکاریەکانیدا باس لەوە دەکات کە مرۆڤ گەردوونێکی بچووکە لەناو گەردوونی مەزندا. یانێ گەردوون هەبوون و سیستەمی خۆی، لەمرۆڤدا بەرجەستە کردوەتەوە، بەو واتایە کە شعوور و زانست و عەقل و هەستی مرۆڤ، پێناسەیەکە بۆ نیزام مەندی گەردوون، یا ئەوەی کە مرۆڤ بەم تێگانەوە گەردوون باش بناسێت.

بە بێ ئەم لاو و ئەو لایش مرۆڤ روغمی هەموو نکۆڵی کردن لەخۆزایی بوونی و خۆ بە باشترین بوونەوە هەژمارکردنی یانێ (ئەشرەفی مەخلووقات) و خۆ بە رام کەر و راهێنەری سرووشت بزانێت، دیسان بەشێکی هەرە بچووکە لە ناو ئیکۆسیستەمدا و تەنیا یەک بوونەوەرەو هیچی تر. جا ئەگەر هەندێک ئەخلاقی و ویژدانی بیربکەینەوە، ئەوا ئەو هوشمەندییەی کە دەسەڵاتدارای مرۆڤ لەسەر سرووشت رەوا دەکات، پێویستە ئیدانە بکرێت و خۆمانی لێ دوور بگرین.

باشە ئەوەی پێویستی ژیانی مرۆڤ پێی هەیە لەناو خاک و سرووشتدا بەرهەم نایەت؟ باشە ئەگەر بە درێژایی ژیانمان لەگەل دار و رووەک هەناسەکانمان ئاڵوگۆڕ پێنا کەین، هیچ لەوە بیردەکەینەوە کە چەندە لەگەڵ دارێک پەیوەندی ژیانیمان هەیە و تێکەڵین؟ باشی ئەوە لە لەشی مرۆڤێکدا هەیە، لەمشتێک خاک و چڵێ دار و قومێک ئاودا نییە؟ ئەرێ ئەم چەند نموونەیە بەس نییە بۆ ئەوەی هەر مرۆڤێک بە قەد مشتێک خاک، خاکی و بە قەد چڵێ دار سەوز و بەخشەندە و بە قەد قومێک ئاو ژیان بەخش بێت.

ئەگەر بۆ ناسینی زاگرۆسیش چاو لەمێژوو بکەین، ئەوە راستیەکەی حاشاهەڵنەگرە کە زانستیش ئەوەی یەکلاکردوەتەوە کە شۆڕشی سەردەمی بەردینی نوێ (نیولۆتیک) لەمێزۆپوتامیا کە زەنجیرەی زاگرۆس و پێدەشتەکانی بەشێکی زۆری مێزۆپوتامیان روویدا. ئەو شۆڕشە تەنیا شۆڕشێکی کشت و کاڵ و گوندنشینی نەبوو، بەڵکوو بە واتای راستەقینە شۆڕشێکی فەرهەنگی بوو، یانێ دەستپێکردنی ژیانێکی نوێ، بە شێوازێکی نوێ و بۆ داهاتوویەکی نوێ تر بوو.

هۆکاری کشت و کاڵ و گوند بونیادنان تەنیا بێ دەرەتانی و ماندووبوون لەکۆچەری و گەڕۆکی نەبوو، بەڵکوو حەز کردن و گرێدان نەبوون بەو سرووشتەوە بوو کە لەناویدا دەژیان، لەهەمانکاتدا ئاوا کردنی فەرهەنگێک بوو. چون زاگرۆسیش سرووشتێکی لەبار بوو بۆ ئەو گۆڕانکاریانە. گۆڕانکاری لەچۆنیەتی ژیان لەم جۆگرافیایەدا بووە سەردەمی گۆڕانکاری لەژیانی هەموو مرۆڤایەتیدا. تا ئێستاش کاریگەری لەسەر هەموو کۆمەڵگای مرۆڤایەتی ماوە و دەمێنێت.

بە سەرنج دانە ئەو سەردەم هتا سەردەی شەشەمی پ – ز چەندین فیدراسیۆن و تیرە و هۆز وەک گوتی، کاسی، ماننایی، عیلامی، لیلۆیی، ماد و … لەم هەڵکەوتە جۆگرافیایەدا ژیان. بەڵام ناوەندێکی دەسەڵاتداری یا خود کۆیلەداری بە شێوازی دەوڵەتداری درووست نەبوو. بەڵکوو بەردەوام رووبەڕووی هێرشی دەوڵەت شارەکانی سوومەر و ئاشوور و بابل بوونەوە و بەرخۆدانیان کرد و بە جارانیش دەستیان بە سەر ئەم دەوڵەت شارانەدا گرت و بە سەدان ساڵ لەسەریان حاکم بوون، دیسانیش نەبوونە سیستەمێکی دەوڵەتی لەزاگرۆسدا. ئەویش نە بە واتای پاشکەوتوویی و نەزانی بووە، بەڵکوو ئەم هۆزانە بەر لە شۆڕشی نیولۆتیکیش بە هەزاران ساڵ لەم هەرێمەدا بەشێوازی سرووشتی ژیاون، لە گەل سرووشتدا یەک بوون، لەبەرانبەر سرووشتدا بە رێز و حورمەت هەڵسوکەوتیان کردووە، هەر ئەم خۆزایی بوونە هۆکاری پێشخستنی شۆڕش بوو، کە شۆڕشی نیولۆتیک لەسەر دەستی ئەم تیرە و خێڵانە پێکهات و تایبەتمەندی کۆمەڵگای سرووشتی هەڵگری

سیستەمێکی دەوڵەتی و دەسەڵاتداری نییە و رێبەر ئاپۆ ئەمە بە باشی و بە گرنگی دەنرخێنێت کە ئەگەر کورد هەتا ئێستا نەبوەتە دەوڵەت ئەوەیە کە دانیشتوان و گەلی کوردستان گەلێکی سرووشتی و لەگەل ناوەڕۆکی دەوڵەت یەک ناگرنەوە. لەبەر ئەوەی شۆڕشێکی کولتووری بوو، چون ئەو فەرهەنگە، تا بە ئەمڕۆیش لەناو کۆمەڵگای حەوزەی زاگرۆسدا هەر بە زیندوویی ماوەتەوە، فەرهەنگی سرووشت پاراستن و سرووشتی بوون، گرێدان بوون بە ئاو و خاک و نیشتمانەوە، لەناخی هەر تاکێکی ئەم دەڤەرەدا هەبووە و هەیە و هەر دەیشمێنێ. ئەگەر وێژە (هەڵبەست و چیرۆک ،.. ) هونەر (دەنگبێژی، هۆرە، سیاچەمانە و …. ) میعماری، جل و بەرگ و هتد لەبەر چاو بگرین هەموو لەگەل سرووشتی زاگرۆسدا تێکەڵن و لەیەک دانەبڕاون، ئەمەیش یەکبوونی کۆمەڵگا و سرووشت دەگەیەنێت.

ئەگەر لەبواری ئایینەوە سەیری ئەم پرسە بکەین، ئەوەمان باشتر بۆ روون دەبێتەوە، باوەڕی زاگرۆس نشینان بە ئاینی میترایی و زەردوشتی بووە. لەباوەڕی میترائیسمدا خۆزایی بوون و خۆزایی ژیان کردن بنگەیە، تەنانەت گۆشت خواردن کولتوورێکی جوان نییە. زەردوشتیش کە هەر فۆرمێکە لەئاینی میترائیسمدا، بە هەمان شێوە سەیری سرووشت دەکات، لەدارچاندن و ئاوەدانکردنەوە، کشت و کاڵ و ئاژەڵداری پێداگر بووە. تا دەگاتە مانی و مەزدەکیش ئەم رێچکەیە هەر بەردەوام بووە. وەختێک لەدینی زەردوشتیدا فرێشتەی ئاو و ئاوەدانی و کشت و کاڵ و رووەک و ئاگر و پیت و بەرەکەتەوە هەیە، باشتر بۆمان دەسەلمێنێت کە باوەڕی زەردوشتی و میترایی باوەڕییەکە کە هەڵقوڵاوەی سرووشتی زاگرۆسە. باوەڕی و ئاینیش بۆ هەر مرۆڤێک وەک خۆراکی رۆح و دەروونە، باوەڕی لەئاوا بوونی کەسایەتی و کۆمەڵگادا رۆڵی ئەساسی هەیە. تەنانەت ئەگەر بە سەدان ساڵ بە هەر هۆکارێک لەوە باوەڕییە دابڕان هەبێت. سەرۆک ئاپۆیش دین وەک حافزەی ئەخلاقی کۆمەڵگا ناوزەد دەکات.

ئەم کولتوورە مێژوویی و ئەم باوەڕییە جەوهەرییە، گەورەترین و دیارترین هۆکارن بۆ ئەوە لەوە تێبگەین کە دانیشتوانی ئەم جۆگرافیایە چەندە بە سرووشتەوە گرێداون، هەتا ئەو رادەیە کە لەرۆژگاری ئەمڕۆماندا، کە سەردەمی ئەوپەڕی کۆیلەداری شارنشینی و زەرق و بەرق و تەکنۆلۆژی و پارەپەرەستییە، دیسان بە هەزاران کەس بە بەخشینی ژیانی خۆیان، بە ئەم سرووشتە خزمەت دەکەن. بە بێ بەرانبەری مادییە کە ئەمڕۆ چاوی هێچ کەسێک پێ تێر ناکرێت. ئەو کەسانە کە لەباکوور هەتا باشوور، لەرۆژهەڵات هەتا رۆژئاوای ئەم جۆگرافیایە لەپێناو ژیانی بچووکترین ئاژەڵ هەتا ژیانی مرۆڤایەتی گیانی خۆیان دەبەخشن. بۆ ژیانی بچووکترین چڵە گیایەک هەتا پاراستنی دارستانەکەی گیانی خۆ دەکاتە قەڵغان. کەسانێک بەرژەوەندی گشتی دەخەنە پێش بەرژەوەندی تاکەکەسیانەوە. کەسانێک لەم بوارەدا پێشەنگایەتی بۆ هەموو مرۆڤایەتی دەکەن. کەسانێک لەوانەیە زۆر ژینگەپارێز و رێکخراو و حیزبی ژینگەیی لەدونیادا هەبن بەڵام فیداکاری لەم شێووەیە زۆر کەمن. ئەو کەسانە کەسانێکن کە بە ئەرکی ویژدانی و ئەخلاقی و نیشتمانی و مێژوویی خۆیان رادەبن و بەرپرسیارێتی ژیانی هەموو بوونەوەرێکیان لەئەستۆ گرتووە.

باشە ئەم هەڵوێستەی رۆڵەکانی زاگرۆس، ئەگەر باوەڕییەکی میترایی و فەلسەفەیەکی زەردوشتی و فەرهەنگێکی زەردوشتیان لەپشت نەبێت، ئەم هەموو فیداکارییە لەکوێوە دێت، ئەگەر زانست و تێگەیشتن نەبێت چۆن ئەوەندە پێداگرن؟

بە رەنج و تێکۆشانی ئەم کەسانەیە کە ئێستا لەهەموو شار و فرەیەک لەگوندەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان ناوەند و کۆمیتە و رێکخراوەی ژینگەپارێزی دامەزراون و خەباتی بێ وچان دەکەن، لەپەرەپێدانی فەرهەنگیەوە هەتا خەباتی ئاوەدانکردنەوە و پەروەردەوە وێڕای هەموو ئاستەنگی و زەحمەتی بەڕێوە دەبەن. لەم پێناوەشدا بە درێژایی مێژوو هەتا ئەم ساڵانەی دوایی بە چەندین کەس رۆح و گیان یان بەخشیوە بە ژیان.

لەساڵی ٢٠١٨ کاک شەریفی باجوەر، کاک ئۆمێدی حوسێن زادە، کاک نێعمەتی حەکیمی نیا و کاک موحەمەدی پژوهی شەهید بوون و لەساڵی ٢٠٢٠ کاک موختار و هەڤاڵانی و ئەمساڵیش چەند کەس لەشیراز، هەمان فیداکاری دووبارە بوویەوە و هەر دەچێت شەهیدانی ژینگە روویان لەزیادبوونە.

بۆیە بەو پەڕی حورمەتەوە، یادی ئەو شەهیدانە بەرز رادەگرین و بەژنی خۆم لەهەمبەر گوڵکۆیان دادەنوێنم و بەڵێن دەدەین کە ئاواتەکانیان بە دی بهێنین و زاگرۆسێکی بەو جۆرە کە ئەوان ئەیانویست و گیانیان لەپێناودا بەخشی ئاوا بکەین.

لەروانگەیەکی ترەوە ئەگەر سەرنج بدەین داگیرکەرانی کوردستان جودا لەقڕکردنی فیزیکی کوردستان و زاگرۆس بەردەوام قڕکردن و تاڵان و کاولکردنی زاگرۆسیان کردوەتە ئامانج. ئەگەر بە چاوێکی رووکەشانە سەیری ئەم بابەتە بکەین، ئەوا تەنیا سووتانی دارستان و بەنداوسازی و تاڵانی ماددی دەبینین.

بەڵام ناوەڕۆکی ئامانجەکە زۆر لەوە تراژیکترە و بە ئێشترە. چون ئەو هێرشێکی نە تەنیا قڕکردنی فەرهەنگییە بەڵکوو هێرشکردنێکە بۆ سەر ناوەندی فەرهەنگسازی مێژوویی و ئێستا و داهاتووی مرۆڤایەتییە.

ناوەندی فەرهەنگی کشت و کاڵ، ژینگەپارێزی، دژایەتی چینایەتی، بەرخۆدێری، دژی تەسلیم بووین و نەکەوتنە ناو بازنەی سیستەمی قڕکەری سەرمایەداری.

رێبەر ئاپۆ دەڵێت مێژوو لەئێستای ئێمەدا و ئێمە لەدەستپێکی مێژوودا شاراوەین، یانێ کۆمەڵگا بەرهەمی مێژوویە و هەموو بەستێنەکانی کۆمەڵایەتی دەوڵەمەندیەکی مێژووییان لەپشتە. ئەگەر چی مێژوویەکی راست و درووستی دانیشتوانی زاگرۆس بە نووسراوە لە بەر دەستدا نییە، بەڵام مێژوویەکی دەوڵەمەند لەناخی ئەم خاکەدا شاراوەیە. هێرشی داگیرکەریەکانیش ئەم مێژووە پڕ لەشانازییە کردوەتە ئامانج.

ئەگەر چیا هێمای خۆڕاگری و ئاو مایەی ژیان و داری بەڕوو هێمای بەرخۆدان و فەرهەنگ هەوێنی کۆمەڵایەتی بوون بێت ئەوا دوژمنی داگیرکەر بێ گومان بە سووتاندنی چلەدارێک بۆ بەستنی بەنداوێک درووستکردنی ناوەندێکی سەربازی لەسەر چیایەک، ئەوا فەرهەنگی خۆڕاگری و بەرخۆدان و کۆمەڵایەتی بوون و ژیان دەکاتە ئامانجی هێرشەکان.

ئەوەیش راستییەکە داگیرکەر، مێژوووی ئەم وڵاتە باش دەزانێت و کۆمەڵگای مرۆڤ و فەرهەنگی ئەم دەڤەرە باش دەناسێت و باش دەزانێت کە دانیشتوانی زاگرۆس هەمیشە بۆ پاراستنی فەرهەنگ و ناسنامەی خۆیان دژی پیلان و هێرشەکانی حکومەتەکانی ناوەند هەڵوێستیان هەبووە، مردنیان لەبەرانبەر خۆ بەدەستەوە داندا هەڵبژاردووە. بەردەوام رۆڵەکانی ئەم زنجیرە چیا و پێدەشتەکانی بووەنەتە میراتگری توێژەکانی پێشتر و ئەم میراتە بۆ نەوەکانی داهاتوویش ماندگار دەهێڵن.

لەسەر ئەو بنگەیە هەر کەسێک لەم جۆگرفیایەدا کە بۆ پاراستنی ناسنامەی خۆی ئەگەر بە پاراستنی بە روواڵەت چڵە دارێکیش بێت ئەوا کەسایەتیەکی بەرخۆدێر و خاوەن ویژدانە و بە واتای گەوهەری خۆی شۆڕشگێڕە.

چون بۆ خۆم هەندێک لەو کەسانەی کە لەپێناوی پاراستنی ژیاندا گیانی خۆیان بەخشی لەنزیکەوە دەمناسین و لەگەڵیان ژیانم کردووە. ئەم مرۆڤانە لەسەر درووشمی پاراستنی ژینگە پاراستنی ژیانە کار و خەباتیان دەکرد. کەسانێک بوون کە نموونەیەک بوون لەجوانی و ویژدان و ئەخلاق، کەسانێک بوون کە لێوانلێو بوون لەمرۆڤدۆستی و نیشتمان پەروەری، کەسانێک بوون کە بووبوون بە مامۆستایەکی سرووشتی بوون و سرووشتی ژیان کردن، کەسانێکی چاونەترس و کۆڵنەدەر بوون.

خۆیان گەیاندبووە ئەو ئاستەی کە ئیتر بووبوونە جێگای متمانەی کۆمەڵگا و لەبەرزبوونی کەسایەتیان، ناودەنگی دەرکردبوو. لێرەدا دەرفەتی ئەوە نییە کە بە بەڵگە هەموو ئەو تایبەتمەندییانە روونکەمەوە، تەنیا بەڵگەی باشی ئەوە کە کەسایەتی ئەم کەسانە پێناسە بکات، ئەوەیە کە لەو رێگایەدا شەهادەتیان هەڵبژارد. بۆ ئەوەی کە زاگرۆس بەردەوام زاگرۆس بێت، بە واتای راستەقینەی خۆی.

لەهەمانکاتدا بە هەزاران کەسیان لەئاستی هەرە ژووردا پێگەیاندووە. بە دڵنیاییشەوە ئەوەی کە سەردەکەوێت، مێژووی بوون و خۆڕاگری زاگرۆسە و تێکۆشانی بێ وچانی زاگرۆسنشینانە بۆ پاراستنی مرۆڤایەتی.


pjak.eu



🆔 @GozarDemocratic

راه، پشت سیم‌های خاردار
در مورد فیلم یول ساخته یلماز گونای

✍ خوشمهر آرگش – عضو KCR




🆔 @GozarDemocratic

راه، پشت سیم‌های خاردار
در مورد فیلم یول ساخته یلماز گونای

✍ خوشمهر آرگش – عضو KCR


فیلم راه (یول) ساخته یلماز گونای جز معدود

فیلم‌های تاریخ سینماست که هنر را وادار به تماس با بحران‌های اجتماعی می‌کند. بسیاری از فیلم‌ها درباره‌ی بحران‌های اجتماعی تنها به لفاظی

می‌پردازند، یا بهتر بگوییم بیشتر این لفاظی‌های صنعت سینما، خود بخشی از بحران کنونی هستند. فیلم از زندان آغاز می‌شود و در آخر نیز به زندان منتهی می‌گردد . یک خط مستقیم از زندان به زندان، اما این راه یک راه جعلی است که کارگردان با مهارت خاصی آن را جعل کرده است، چرا که به این جعل نیاز دارد تا بتواند راه حقیقی را دور از چشم بدخواهان راه حقیقی نشان دهد. خود فیلم درون یک زندان گیر کرده است، کارگردان و همه دست‌اندرکاران و کل فیلم می‌خواهند از دست این زندان رها شوند. لازم نیست تا داستان فیلم را بازگو نمائیم و بهتر است هر کسی خود تجربه‌ی تماشای این فیلم را داشته باشد.

به یک عده از زندانیان مرخصی یک هفته‌ای تعلق می‌گیرد که آن نیز معلق است،

چرا که در بیرون از زندان نیز حکومت نظامی اعلام شده است. یعنی خود زندان همچون یک قفس کوچک درون قفس بزرگتری به نام دولت فاشیست و استعمارگر ترکیه جای گرفته است و همه‌ی جامعه در آن به اسارت درآمده‌اند. با این وجود، بلاخره خبر می‌‎رسد که مجوز مرخصی را می‌دهند و این عده از زندانیان بیرون می‌آیند و از طریق قطار به سمت سرزمین و خانواده‌های خود سرازیر می‌شوند.

قطار نقش عجیبی در تاریخ خلق‌ها بازی کرده است. در ظاهر سمبل پیشرفت است، اما چه پیشرفتی؟ این پیشرفت به قیمت گرانی برای خلق‌ها تمام شده است. قطار مدرنیته کاپیتالیستی قلب زندگی خلق‌ها را شکافته است تا بتواند ریل‌های آهنی خود را در هرجایی بگستراند. دولت استعمارگر ترکیه و دولت استعمارگر ایران همچون دیگر استعمارگران و اشغالگران، ریل‌های سیستم قطار را اینگونه احداث کرده‌اند. یعنی تمامی عشایر و ایلات سر راه خود را نابود ساخته و سرکوب نمودند تا سیستم مدرنیته کاپیتالیستی را برسازند. این معنای نهفته واژه‌ی پیشرفت در مدرنیته کاپیتالیستی است؛ سرکوب خلق‌ها جهت ساخت و ساز و ساخت و ساز جهت سرکوب خلق‌ها.

در فیلم می‌توان به انواع شخصیت‌ها برخورد که نماد شخصیت‌های تکه‌پاره شده‌ی کوردستان هستند. علی‌رغم اینکه داستان هر شخصیت متفاوت است و برخورد و مواجهه هر یک از آنان در رخدادها متفاوت است، اما در واقع این تاریخ تکه‌پاره شذه‌ی خود کوردستان است که تحت تاثیر جنگ‌های ویران کننده‌ی فیزیکی و روانی استعمارگران بدین سیه‌روزی دچار گشته است. پس چیزی که باعث شده است که فیلم در اسارت باشد، وضعیت به اسارت درآمده‌ی واقعی خود کوردستان است. رهایی کوردستان، رهایی همه‌ی داستان‌هاست. اما در تمامی وضعیت‌های سیه‌روزی و فلاکت همیشه عناصر مقاومت نیز وجود دارند. این شخصیت (عمر) است که حتی در زندان خیال آزادی را در سر می‌پروراند. خیال (عمر) بسیار بزرگتر از قفس‌های زندان درون فیلم است. عمر هنوز خیال این را دارد تا بتواند آزادانه در علفزارهای زیبای کوردستان با اسب بتازد و موانع استعمارگری را یک به یک پشت سر بگذارد.

سید نماد شکست تاریخی کوردهاست، او هنوز به این شکست تاریخی آگاه نیست. ابهتش درون یک وضعیت بی‌آبروشده مدام در حال فروریختن است. شکست تاریخی کوردها که منجر به مستعمره شدن کوردستان گردید. سید می‌خواهد آبرو و شرف از دست رفته را دوباره به دست بیاورد، اما شخصیت کلاسیک او اجازه این کار را به او نمی‌دهد و

نمی‌تواند سرنوشت لعنتی‌اش را دگرگون نماید، چرا که راهی که او انتخاب می‌کند یک راه رهایی‌بخش نیست. سید نیت و خواست تغییر وضعیت را دارد، اما راهبرد لازم جهت این تغییر را نمی‌داند و بکار نمی‌برد. به همین خاطر از زندان دوباره به سوی زندان بر‌میگردد. این همان راه جعلی‌ای است که همانند سیاست‌های جعلی و کلاسیک، اوضاع کوردستان را بحرانی‌تر می‌کنند و کوردستان را بیشتر به زندانبانان وابسته میکند. زینه همسر

بی‌آبرو شده‌ی سید، به یک برده تبدیل گشته است که حتی به پاهایش زنجیر بسته‌اند. رهبر عبدالله اوجلان در مورد وضعیت برده‌گی زندگی امروز

خلق‌ها می‌گوید که این وضعیت ابتدا با به

برده‌گی گرفتن زنان از سوی سیستم‌های اقتدارطلب صورت گرفت، و با به برده‌گی گرفتن زنان و در شخصیت زن توانستند کل جامعه را به برده‌گی بگیرند. ،برده‌گی زینه نیز برده‌گی همه جوامع تحت سلطه مدرنیته کاپیتالیستی و استعمارگری است. زینه دیگر یک انسان نیست، زنجیر پاهای زینه در پای تمامی کوردستان و خلق‌های تحت ستم است. رهبر عبدالله اوجلان در مورد این وضعیت می‌گوید که نمی‌توان اسم آن را زندگی گذاشت، بلکه این خود مرگ است و افراد این جوامع مرده‌های متحرک هستند. تقلای زنده ماندن زینه، تقلای زنده ماندن جوامع برده است.

حتی مرگ زینه نیز یک مرگ انسانی نیست، او همانند یک حیوان می‌میرد. این است دستاورد سیستم مدرنیته کاپیتالیستی برای خلق‌ها؛ زندگی انسان و حیوان اهمیتی برای سیستم ندارد و هر دو در سختی و مشقت در حال جان کندن هستند. اما در گوشه‌ای دیگر از فیلم زنی وجود دارد که همانند زنان دیگر درون فیلم نیست، بلکه او استعاره‌ای از میهن آزاد است. او زیبا، زنده، با اخلاق، پویا، زحمتکش و منطبق با فرهنگ و طبیعت آزاد کوردستان است. این همان میهنی است که عمر می‌خواهد در آن آزادنه زندگی کند. علاوه بر تمامی ملاحظات کارگردان جهت اینکه فیلمش از قیچی سانسور در امان بماند، ولی کاملا پیداست که درون فیلم جنگی میان گریلاهای پ‌ک‌ک و ارتش اشغالگر ترکیه در جریان است و عمر می‌خواهد به گریلاها بپویندد، چرا که رسیدن به خیال و زندگی آزاد جز این نیست. اگر راهی درون فیلم راه وجود داشته باشد که رهایی‌بخش باشد، راهی است که عمر انتخاب کرده است. درون فیلم اکثر راه‌های رفته تاریخ کوردستان نمایان می‌شوند، که غالباً به بن‌بست می‌رسند، جز آن راه درخشان که عمر خیال قدم گذاشتن در آن را دارد؛ راه انقلاب کوردستان!

در صحنه‌ای از فیلم عمر نزدیک مرز شمال و غرب کوردستان (باکور و روژئاوا) نشسته است که استعمارگران، کوردستان را با سیم‌های خاردار از هم جدا ساخته‌اند. همه می‌دانیم پشت آن سیم‌های خاردار آموزگار و رهبر کبیر خلق کورد، رهبر عبدالله اوجلان مشغول سازماندهی جنگ انقلابی علیه استعمارگری و مدرنیته کاپیتالیستی است، و عمر بدان جا می خواهد قدم بگذارد؛ راهی رهایی‌بخش پشت سیم‌های خاردار.

اکنون به آغاز فیلم برمی‌گردیم، جایی که از زندان امرالی آغاز می‌گردد. جایی که آن سال‌ها هزاران زندانی را در خود داشت، و اتفاقا خود کارگردان یلماز گونای نیز در آنجا زندانی بوده است. اما بعدها زندان امرالی را از یک زندان عمومی به یک سیستم پیشرفته شکنجه اختصاصی تبدیل نمودند. در سال 1999 تحت یک توطئه‌ی بین‌المللی به سروری آمریکا، اسرائیل و ترکیه و بیشتر از 20 دولت و سازمان جاسوسی و خیانتکار دیگر ، رهبر عبدالله اوجلان را دستگیر کردند و ایشان را درون این سیستم پیشرفته شکنجه اختصاصی به اسارت درآوردند که در این مورد رهبر عبدالله اوجلان می‌گوید مدرنیته کاپیتالیستی چگونه می‌خواهد 50 میلیون کورد را در این زندان به اسارت درآورد! راه رهایی‌بخش ساخته شده توسط رهبر عبدالله اوجلان به اسارت در‌نمی‌آید و علی‌رغم تمامی تلاش‌های بیهوده‌ی دشمنان خلق، هنوز دارد بر روی یک اسب، آزادانه در تمامی کوردستان می‌تازد تا دشمنان را بتاراند…..



برگرفته از مجله ژیله مو



pjak.eu



🆔 @GozarDemocratic

فواد بێریتان، هاسەرۆکی کۆدار لەبەرنامەی هێڵی سێ تەلەڤیزیۆنی ئاریەن تی ڤی رایگەیاندووە: "تێکۆشەرانی ڕێگای ئازادی ئامانجیان ڕزگاری گەل و چەسپاندنی دیمۆکراسییە، بۆیە هەرگیز وازیان لەتێکۆشان نەهێناوە و خاوەن ئیرادە و فکری ئازادن. بەڵام لە بەرامبەری ئەو هێڵە، هێڵی خیانەت هەیە کە لە مێژوو تا ئێستا زەرەری گەورەی لە پرسی کورد داوە و ئەمڕۆ بنەماڵەی بارزانی دەستپێشخەری ئەم هێڵە دەکەن. بەکرێگیراوان باوڕیان بە هێزی خۆیان و گەلی کورد نییە و تەنیا چارەسەری لە ژێردەستی و کۆیلەتیدا دەبینن. داگیرکەری تورکیا وەکوو ژاندارمی ناوچەکە لەگەڵ هێزە دەرەکییەکان و دەوڵەتانی هەرێمەکە دەیانهەوێ ڕۆژهەڵاتی ناوین جارێکی دیکە بە زێهنیەتی دەوڵەت – نەتەوە دیزاین بکەن و پەدەکە هاوکاری سەرەکەیانە. رۆژهەڵاتی ناوین پێویستی بە ستاتۆیەکی نوێیە کە ئەمە تەنیا بە یەکگرتوو بوونی گەلان مسۆگەر دەبێ، بزاڤی ئاپۆیی پشتیوانی دیمۆکراسی و یەکگرتوویی گەلان و پێشەنگی ژنان و گەنجانە، بۆیە دەبێتە ئامانجی نەیاران".


🆔 @GozarDemocratic

دیمەنی بۆردومان و پاش بۆردوومانی فڕۆکە جەنگیەکانی دەوڵەتی تورک بۆ ناوچەی پێنجوێن و شارباژێڕ و هەڵوێستی هاووڵاتیان و دانیشتوانی ناوچەکە


🆔 @GozarDemocratic

‍ بارەگای حەدکا لە ئاڵانە تۆپباران کرا

بەیانی ئەمڕۆ بارەگای حەدکا لە ئاڵانە تۆپباران کرا،هەروەها فڕۆکە بێ فڕۆکەوانەکانی دەسەڵاتی ئێران، چەند شوێنیان لە سنوری باڵەکایەتی و برادۆست لە پارێزگای هەولێر بۆردوومان کرد.

کاتژمێر ٠٦:٣٠ خولەکی بەیانی ئەمڕۆ، بنکەکانی حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێرانیان لە بەرزاییەکانى ئالانە لە دەڤەری باڵەکایەتی و بەربزین تۆپباران کرد.

هەروەها بەپێی زانیاریەکان گوندەکانی واڵاش و گۆرۆنی بەدوری دوو کیلۆمەتر لە شارەدێی چۆمان بە فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی ئێران بۆردومان کراون، لە ئەنجامدا دوو هاوڵاتی برینداربوون.

بۆردومانکردنی ئەو ناوچانە بە فڕۆکەی بێفڕۆکەوان لە کاتێکدایە، لە دوای پێنج ساڵ بۆ یەکەمجارە دەسەڵاتی ئێران فڕۆکە بەکاردەهێنێت.

هەر ئەمڕۆ کاتژمێر شەشی بەیانی بە فڕۆکەی بێ فڕۆکەوان کۆماری ئیسلامی ئێران ( ئاوەنێری ) سەروی گوندی دێگە و گوندی شێرکاوەیان بۆردومان کرد، لەسنوری شارەدێی سمیلان لە شارۆچکەی چۆمانی سەر بەپارێزگای هەولێر.


ڕۆژنیوز



🆔 @GozarDemocratic

🆔 @GozarDemocratic

کودکی فروخفتە در بستر غم
آهستە می‌گرید
بر بالین تنهایی شب‌


صدای حزن لالەهای تپیدە در خون
غنچەهای نشکفتە
چە دردناک و حزین
در مسیر باد
نفرین می‌کند هستی را

صدای دخترکی در باد
این همان نفرین است
کە در حنجرەی کودک در بند
می‌جوشد

او روزها می‌غلتد روی سبزەها
اما فقط در رویا

او می‌خندد در کوچەهای بی‌عبور
می‌دود با کودکان، با شور و غرور
اما فقط در رویا

هم‌بازیش، عروسکش را بردە
هق‌هق می‌کنددر آغوش مادر
اما فقط در رویا

او خستگیش را
بازیگوشیش را
روی شانەهای مادر
روی پاهای پدر
بە جا می‌گذارد
اما فقط در رویا

او اینک در بستری خفتە
کە کابوس شب‌هایش است

عروسک زندەای را بغل کردە
کە حس هم بازی دارد بە آن
نە حس مادر بودن

او غوطە ور در حیاتی خشن‌
تاریک‌ و بی‌روزنە است

او هر روز در رویای آزادی
بە سر می‌برد
اما فقط در رویا

او پیر می‌شود
بی‌آنکە بداند
کودکیش را
چرا کشتند

و....

او دیگر می‌میرد

✍️ #شایجا_کلهور


🔺حمایت مخاطب کانال برای کمپین کژار با شعار " ازدواج کودکان نسل کشی زنان است"


#جامعەی_زنان_آزاد_شرق_کوردستان
🆔 @kjar_2014

گەریلا سوپای تورکیای شپرزە کردووە

✍ ئامەد شاهۆ



🆔 @GozarDemocratic

گەریلا سوپای تورکیای شپرزە کردووە

✍ ئامەد شاهۆ



لەبەرەبەیانی ٢٤ی ئاب نزیکەی یەک و نیو کاتژمێر، هێرشێکی داگیرکەری ئێران و دەوڵەتی فاشیستی تورکیا بە فڕۆکەی جەنگی و چاوەدێری فڕۆکەی بێ فڕۆکەوان بۆ سەر پێنجوێن و شارباژێر بەڕێوە چوو. یەکەم پرسیار دێتەگۆڕێ داخۆ دەوڵەتی تورکیا بۆچی ئەو هێرشەی کردە سەر پێنجوێن و شارباژێر؟ دەوڵەتی تورکیا بەو هێرشەی بۆ کێ هیزنوێنی کرد و چ پەیام و دەسکەوتێکی تێدا دەستەبەر کرد؟ کێ لەپشت ئەو هێرشەوەیە و داخۆ تەنیا دەوڵەتی تورکیا لەو هێرشە داگیرکەریەدا بەشدارە؟! ئامانج لەو هێرشە چ بوو و داخۆ تورکیا ئامانجەکانی خۆی پێکاوە؟! لەو هێرشە تەم و مژاوییەدا ئێران بە دوای چ دەگەڕێ و هەڕەشەو هێرشەکانی چ بە دوای خۆی دێنێت؟

دەوڵەتی تورکیا بە پاساوی بوونی پەکەکە رۆژانە سەروەری باشووری کوردستان و عێراق پێشێل و بە کەیفی دڵی خۆی دەستێوەردانی هەرێمەکە دەکات و ناوچەکە ناسەقامگیر و نائارام دەکات و ئێرانیش گوایا بە پاساوی شەڕ لەدژی تیرۆر، بە نیازی دووپات کردنەوەی هەمان سیاسەتە لەهەرێم و بەرپرسانی هەرێم و عێراقیش لەبەرامبەر ئەو پاساوە بێ بنەما و دوور لەراستییە، بێ دەنگ و سەیرکەری ئەو دۆخە ئاڵۆزەن و تەنانەت زۆر جاریش هاوکار و چاوساخی بۆ هێرشەکانیان کردووەو بەڵێنی هاوکارییان بە داگیرکەران داوە. ئەوەش نیشانی دەدات کە حکومەتی عێراق و هەرێم لەبنەڕەتدا بێ ئیرادە و بێ هێز کراون. لەبەر ئەوەی بڕیاری سیاسی وڵات لەدەستی هێزە دەرەکیەکانە، بۆیە یەکپارچەیی عێراق مەترسی جیدی لەسەرە و سەروەری ئەو وڵاتە رۆژ لەدوای رۆژ پێشێل دەکرێت و رۆژانە لەلایەن هێزە دەرەکیەکانی وەک تورکیا و ئێران، رووبەڕووی دەستدرێژی دەبێتەوە. بۆیە بێدەنگی و بێهەڵوێستی حکومەتی عێراق و هەرێم، سەلمێنەری ئەوەیە کە بەغدا و هەولێر لەبەر نەبوونی ئیرادەیەکی سەربەخۆ سەروەری خاکی عێراق و هەرێمیان پێ ناکرێت. لەبەر ئەوەی هەر دوو حکومەت عێراق و هەرێم تەنیا کاربەڕێکەر و جێ بە جێ کاری پڕۆژەی هێزە دەرەکیەکانن و تا سەر ئێسقان بێ ئیرادە، بێ بڕیار، ترسنۆک و دارەدەستی وڵاتانی ترن. بۆیە هەرگیز چاوەڕوانی ئەوەیان لێ ناکرێت کە بەڕەنگاری دەستێوەردانە دەرەکیەکان ببنەوە و خاوەن هەڵوێست ببن.

بەڕێوەچوونی کۆنگرەی لووتکەی بەغدا بە بەشداری وڵاتانی دراوسێ عێراق و پەیامە ناکۆک و دژبەرەکانی ئەو وڵاتانە، حەقیقەتی ئەو وڵاتەی زیاتر خستەڕوو کە چەندێک سەربەخۆ، خاوەن ئیرادەو لاوازە. تایبەت دەوڵەتانی ئێران و تورکیا کە زیاترین رۆڵیان لەگێرەشێوێنی و شەڕانگێزی و ئاڵۆزیەکانی عێراق و هەرێم هەیەو رۆژانە سەروەری خاکی عێراق و هەرێم پێشێل دەکەن، لەو کۆنگرەدا لافی بەرقەراری سەقامگیری و ئارامی لێدەدەن و کەسیش لێپرسینەوەیان لێ ناکات، چون خۆیان بە خاوەنی ئەو وڵاتە دەزانن. بێ بەرپرسیارێتی و بێ ئیرادەیی حکومەتی عێراق و هەرێم وای کردووە کە رۆژانە دەوڵەتی تورکیا و ئێران لەهەرێمی باشووری کوردستان، کردەوەی ترۆریستی و هێرشی داگیرکەری ئەنجام بدەن و حساب بۆ حکومەت و بەڕێوەبەری ئەو وڵاتە و تەنانەت خەڵکی هەرێمەکەش نەکەن.

لەکاتێکدا سنووری ئاسمانی هەرێمی پێنجوێن لەگەڵ دەوڵەتی تورکیا نزیکەی ٢٠٠ کم و لەو هەرێمەشدا گەریلای پەکەکە بوونی نییە. بەڵام دەوڵەتی تورکیا سەرەڕای ئەو حەقیقەتە یاسا نێودەوڵەتی و هەرێمیەکان پێشێل دەکات و بە پێ ویست و بەرژەوەندی خۆی ناوچەکە بۆردومان دەکات و شەڕ بە گەلی کورد دەفرۆشێت و رای گشتی جیهانیش لەو هێرشە ناڕەوا و داگیرکەرییە بێ دەنگ و بێ هەڵوێستن و تورکیا و ئێران بە پاساوی بوونی پەکەکە و پژاک دەیانەوێت سنووری داگیرکەریەکانیان فراوانتر بکەن و کەسیش ناڵێت کە تورکیا و ئێران چ کارێکیان لەپێنجوێن، شارباژێر و سیدەکان هەیە.

هێرشی دوایی دەوڵەتی تورکیا بۆ سەر پێنجوێن و شارباژێر جارێکی تر ئەوەی سەلماند کە ئامانجی تورکیا تەنیا شەڕ لەدژی پەکەکە نییە، بەڵکوو ئامانجی قڕکردنی هەموو گەلی کوردە، بۆیە کوردێک چ لەتورکیا، سوریا، عێراق و ئێران و هاندەران ژیان بکات، لەقامووسی دەوڵەتی فاشیستی تورکیا مافی ژیانی کردنی نییە و کوشتن و تیرۆر کردنی رەوایەو ئیستراتیژی ئەو دەوڵەتە لەسەر نکۆڵی کردن و قڕکردنی کورد داڕێژراوە، بۆیە هێرشەکانی بۆ هەر بەش و پارچەیەکی کوردستان بە رەوا دەبینێ و ئێرانیش ئەمڕۆ خاوەن هەمان بیرۆکە و سیاسەتە و لەکاتێکدا بۆ خۆی لەدۆخێکی زۆر ئاڵۆز و قەیراناویدا بە سەر دەبات، دەیەوێت شەڕ بە گەلی کورد بفرۆشێت.

ئامانجی تورکیا لەهێرشەکانی بۆ سەر باشوور و بە تایبەت پارێزگای سلێمانی لەهەنگاوی یەکەمدا؛ دەیەوێت لەهەر بەشێکی کوردستان رێگری لەسەرهەڵدانی ئیرادەی کوردی ئازاد بگرێت.

لەهەنگاوی دووهەمدا؛ رۆڵی لەناوبردنی هێزە شۆڕشگێڕ و تێکۆشەرەکانی کوردستانی بە ئەستۆ گرتووە و لە چ قوژبنێکی جیهان دەنگی ئازادی کورد و کوردستان بەرز ببێتەوە، بۆ داپڵۆساندن و سەرکوت کردنی لەشکەرکێشی دەکات و لەکۆمەڵگای کوردیدا دەیەوێت دووبەرەکی و ئاژاوەگێڕی بنێتەوە و کۆمەڵگای کوردی لەناو ئاشی سیخوڕی و جاشایەتی بهاڕێت. سێهەم؛ تورکیا بە پاساوی بوونی پەکەکە لەناوچەکە پیلانی داگیرکەریەکانی جێ بە جێ دەکات و لەژێر ئەو پاساوە دەیەوێت ناوچەکە داگیر بکات. چوارەم؛ دەیەوێت لەو ناوچانەی کە هێزی شۆڕشگێڕ و تێکۆشەری تێدا سەقامگیرە، چەتە و هێزە تیرۆریستەکان جێگر بکات و بەو شێوەیە هەژمۆنی خۆی بە سەر ناوچەکە بسەپێنێت. لەهەنگاوی پێنجەمدا؛ تورکیا لەژێر ناوی شەڕ لەدژی پەکەکە، خیانەتکارانی کورد و چەکدارە تیرۆریستەکانی وەک داعش لەپێناو بەدیهێنانی ئیمپراتۆری نوێ عوسمانی لەناوچەکە بەربڵاو دەکات و راشکاوانە پاڵپشتی و پشتگیری چەتەکانی داعش و هێزە توندڕەوەکانی ناوچەکە دەکا، ئەوەش وەک کارتێکی گوشار لەدژی ئەورووپا و ئەمریکا بە کار دەبات و لەهەوڵیکی بێ وچاندایە کە رژێمی داگیرکەری ئێران پەلکێشی ئەو سیاسەتەی خۆی بکات.

وتەکانی قائیم مەقامی پێنجوێن (زانا رەحمان) بۆ میدیاکانی باشوور ئەوەی پشتڕاست کردوەتەوە کە هیچ هێزێکی پەکەکە لەناوچەی پێنجوێن بوونی نییە و پاساوەکانی تورکیا بۆ بوردۆمانی ناوچەی پێنجوێن بێ بنەما و دوورن لەراستییەوە. ئەو لێدوانە ئەوە دەخاتەڕوو کە تورکیا تەماحی خۆی کردوەتە سەر پارێزگای سلێمانی و بە درووست کردنی ئەو ئاڵۆزی و ناکۆکیانەی کە بە هاوکاری پەدەکە لەناو یەکێتی درووستیان کردووە، دەیەوێت لەناوچەکە هێزە داگیرکەرەکانی جێگیر بکات و پەدەکەش ئەو دۆخە وەک هەلێک بۆ بەهێز کردنەوەی خۆی بیقۆزێتەوە. ئێرانیش بێگومان ئەو راستییە دەبینێ و هەژمۆنی تورکیای لەو ناوچە هەرس پێ ناکرێ، بۆیە لەدژی پێشڕەویەکانی تورکیا کارتی حیزبەکانی رۆژهەڵاتی جووڵاند و بە پاساوی شەڕ لەدژی هێزەکانی رۆژهەڵات رەوایەت بە داگیرکەریەکانی خۆی لەو ناوچەکە دەبەخشێت.

بێدەنگی هێزە نێودەوڵەتی و هەرێمیەکان لەدژی داگیرکەریەکانی ئێران و تورکیا بووەتە هۆکار کە تورکیا و ئێران زیاتر چاوسوورتر بن و لەبەردەوامی هێرشەکانیان سنوور نەناسن. بە تایبەت گەلی کورد گومانی لەسەر ئەوە زیاتر بووە کە ئەو هێزانە بۆ خۆیان شەریکی هێرشەکانی تورکیا و ئێران بۆ سەر گەلی کوردن. بۆیە بێ هەڵوێستی و بێدەنگی هێزە نێودەوڵەتی و هەرێمیەکان بووەتە هۆکار کە تورکیا بێ پەروا لە ٢٤ی ئاب، هێرشی سەر پێنجوێن و شارباژێر بکات و ئێرانیش هەڕەشە لەهەرێم و پارتەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان بکات. ئەوەی سەرنج راکێشە تورکیا و ئێران جیا لەکوردستان لەتەواوی رۆژهەڵاتی ناوین بڵاوکردنەوەی شەڕ و ئاژاوەگێڕی یان لەئەستۆ گرتووە، کە دوا شوێنپەنجەی چەپەڵیان لەرووداوەکانی دوایی ئەفغانستان دەبینرێت کە تایبەت ئەمریکا و ناتۆ ئەرکی نانەوەی دووبەرەکی و گوڕکردنی شەڕ و پشێوی و گواستنەوەی سیخوڕەکانیان بە تورکیا داوە.

هێرشی سەر پێنجوێن و شارباژێر و ناوچەکانی تری کوردستان بە رێکەوت رووی نەداوە، بەڵکوو زۆر پلان بۆ داڕێژراو و بە بەرنامە ئەنجام دراون. واتا ئەو هێرشانە بە هەڵکردنی گڵۆپی سەوزی ئەمریکا، ئێران، عێراق و بە هاوکاری پەدەکە و کۆمەڵێک هێزی تر ئەنجام دراون. ئەوەش نیشانی دەدات کە لەدژی گەلی کورد کۆنسێپتێکی نێونەتەوەیی لەئارادایە کە لەهەر قۆناخێکی تری مێژوویی زۆر مەترسیدارترە. بۆیە هەوڵی پارچەکردن و نانەوەی دووبەرەکی لەنێوان یەکێتی و هێرش بۆ سەر ناوچەکانی پێنجوێن نابێ جیاواز لەو کۆنسێپتە ببینرێت. چون بەر لەو هێرشە پەیوەندی تەلەفۆنی لەنێوان کازمی، ئەردۆغان و رەئیسی و سەردانی فواد حوسێن بۆ تورکیا و ئێران پێکهاتووەو بە ئاگاداری، ئەرێ کردن و هاوکاری ئەو دەوڵەتانە ئەو هێرشە پێکهاتووە. بەڵگەی ئەوەش لەکاتی بۆردومانی ناوچەکە، فڕۆکە جەنگیەکانی تورکیا سنووری ئێرانیان بەزاندووەو ئێران بێ دەنگ و بێ هەڵوێست بووە. لەهەمانکاتدا بە زۆری هاوڵاتیانی مەدەنی لەو هێرشانە زەرەر و زیانیان بەرکەوتووە و بارزانی و کازمیش هیچ هەڵوێستێکیان نەبووە. لەلایەکی ترەوە لەکاتی سەردانی نێچیروان بارزانی و فواد حوسێن بۆ ئێران، راشکاوانە ئێران پەیامی بە پەدەکە و حکومەتی هەرێم داوە کە دەبێ هێزە دژبەرەکانی ئێران لەباشوور وەدەربنرێن و لەسەر ئەو بابەتە رێکەوتنێک پێکهاتووەو مەترسی جیدی لەسەر هێزەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان کە لەباشوور جێگرن، لەئارادایەو دەبێ هێزەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان تێکۆشانیان لەدژی فاشیزم و داگیرکەری بەهێزتر بکەن و بۆ تێکشکاندن و پووچەڵ کردنەوەی ئەو کۆنسێپتە مەترسیدارە، هەنگاوی کرداری لەپێناو یەکڕیزی و پەرەپێدانی کاری هاوبەش هەڵبگرن.

گواستنەوەی راستەوخۆی هێرشەکانی تورکیا و سەرپەرشتی تایبەتی خلووسی ئاکار لە هێرشەکەی سەر پێنجوێن لەلایەن میدیاکانی سەر بە پەدەکە، رۆڵی پەدەکە لەو هێرشە دەخاتەڕوو کە چەندێک بە پەرۆشی ئەو هێرشەن و هاوکار و بەشداری لەو هێرشەیان کردووە. میدیاکانی پەدەکە هەر لەساتی بۆردومانەکەوە هەوڵیان داوە کە راستییەکان پەردەپۆش بکەن و وایان نیشان داوە کە گوندنشینان هیچ زیانێکیان پێ نەگەهێشتووە و تورکیا تەنیا بارەگا و پێگەی گەریلاکانی کردووەتە ئامانج، لەکاتێکدا دیمەنەکانی ئەو بۆردومانە حەقیقەتێکی جیاوازتر بۆ رای گشتی باس دەکات. میدیاکانی پەدەکە لەسەر فەرمانی تورکیا، هەوڵێکی زۆریان دا کە ترس و دڵەڕاوکێ بخەنە ناو گەل و وەشانیان بە گشتی خزمەتی شەڕی تایبەتی دەوڵەتی فاشیستی تورکیا و ئێرانیان کرد. بە بەردەوامی بانگەشەی ئەوەیان کردووە کە تورکیا بە پاساوی پەکەکە هێرشی کردوەتە سەر هەرێمەکانی پێنجوێن و شارباژێر. واتا پەکەکە بە هۆکاری سەرەکی بۆردومانەکانی تورکیا لەقەڵەم دەدەن. بەس داخۆ پرس لەخۆیان ناکەن کە پەکەکە کێیە؟ ئەو گەریلایانەی کە ئەمڕۆ لەناو پەکەکە بەرگری لەخاک و نیشتمان دەکەن، رۆڵەی کێن؟ جیا لەپەکەکە ئەمڕۆ چ هێزێک بەڕەنگاری هێزە داگیرکەرەکانی کوردستان و هێزە تیرۆریستەکان دەبێتەوە؟ بۆچی شەهید خستنی گەریلایەک بە دەستی تورکیا و ئێرانەوە ئەوەندە ئاسایی دەکەن؟ بۆچی بوونی گەریلاکانی کوردستان لەسەر خاکی هەرێم ئەوەندە زەق دەکەنەوە و بە شتێکی سەیر و سەمەر وێنای دەکەن، بەڵام لەهەمان کاتدا ناوێرن باس لەبوونی بارەگایەکی سەربازی و سیخوڕی تورکیا و ئێران لەهەرێم بکەن؟ بۆچی باس لەوە ناکەن کە تورکیا چۆن ٢٠٠ کیلۆمەتری هەرێم دەبەزێنێت و چ مافێکی هەیە، دەگاتە پێنجوێن، بۆچی ئەو داگیرکەرییە بە زمانێکی نەرم و نیا رەوا دەکەن و بە پێچەوانەوە بوونی تێکۆشەرانی کورد لەو ناوچانە بە ناڕەوا لەقەڵەم دەدەن؟

بۆچی ئەو میدیایانە بەردەوام لەژێر ناوی کارناسی سیاسی و رۆژنامەوان، سیخۆڕی میت و پاراستن دەهێننە سەر شاشەی تی ڤی، تا بەرگری لەکردەوە تیرۆریستی و داگیرکەریەکانی ئەردۆغان و باخچەلی و خیانەتەکانی بنەماڵەی بارزانی بکەن؟ سیاسەتی ئەو میدیایانەی سەر بە پەدەکە هیچ خزمەتێکی دیمۆکراسی و ئازادی و چارەسەری ئاشتیانەی پرسی کورد ناکەن و بە پێچەوانەوە رق و تووڕەیی گەل لەدژی خۆیان زیاتر و بەهێزتر دەکەن و متمانەی خۆیان رۆژ لەدوای رۆژ لەناو شەقامی کوردی لەدەست دەدەن و بە میدیای هێڵی خیانەت و زۆڕناژەنی داگیرکەران ناو دەردەکەن.

لەلایەکی ترەوە هاوکاتی ئەو هێرشە، لەلایەن ئێرانەوە هەم لەهەولێر و سلێمانی دوو کردەوەی تیرۆریستی تیرۆری (مووسا باباخانی و رێبین سنە) ئەنجام دەدرێت و بەرپرسانی هەرێم لەبەر ئەو کردەوانە بێ دەنگن. ئەو هێرشانە سەلمێنەری ئەوەیە کە تورکیا و ئێران بۆ لەناو بردنی کوردی ئازاد لەناو رێکەوتنێکی چەپەڵدان و پەرە بە تیرۆر و شەڕانگێزی لەناوچەکە دەدەن و پەدەکە و هەندێکی هێزی تری باشوور ئاسانکاری بۆ کردەوە چەپەڵەکانی ئەو دەوڵەتانە دەکەن و لەمیدیاکانیشیان راستییەکان پەردەپۆش و رۆژەڤەکان بە لاڕێدا دەبەن.

تورکیا بۆ ئەوەی ئێران پەلکێشی ناو سیاسەتە چەپەڵەکانی بکات، بە هەماهەنگی ئێران، بۆ یەکەم جار ناوچەکانی پێنجوێنی بۆردومان کرد. واتا هەر دوو هێز لەناوچەکە لەناو قەیرانی سیاسی چەقیون، بە تایبەت تورکیا لەگردی زەندورا و هەرێمی ئاڤاشین بە دەستی گەریلا شپرزە بووەو پڕۆژەکانی ئێران لەناوچەکە یەک لەدوای یەک رووبەڕووی شکست و هەرەس هێنان دەبێت و لە تێکۆشانی گەریلا لەناوچەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان تۆقاوە. بۆیە هەر دوو هێز بەو هێرشە ویستیان شکستەکانیان لەناوچەکە پەردەپۆش بکەن و بە هێرشی سەر گەریلا خۆ بە هێز نیشان بدەن. بەڵام هێرشەکانی تورکیا و هاوکاریەکانی ئێران بۆ سەر هەرێمەکە نیشانی دا کە سوپای تورکیا و ئێران لەشەڕی گەریلا شپرزە و بەربڵاو بوون و توانای شەڕی درێژخایەن یان لەدژی گەریلا نییە و نابێ.

هێرشە هەمەلایەنەکانی تورکیا نیشانی دەدات کە ناتۆ تورکیای ئەرکدار کردووە کە گەلی کورد پاکتاو بکات و تورکیاش لەپێناو ئەو پشتگیریانەی کە لەو هێزانە وەریدەگرێت، هەم هێرشی سەر کوردان دەکات و هاوکات لەناوچەکە هەژمۆنی خۆی بەربڵاو دەکات. بەڵام بەرخۆدانی گەریلا وا لەتورکیا دەکات کە چارەنووسی ئەردۆغان و باخچەلی خراوتر لەدۆخی ئەشرەف غەنی بێت. بۆیە بەشداری ئێران و پەدەکەش لەپیلانەکانی تورکیا، ئەوانیش تووشی هەمان چارەنووسی ئەشرەف غەنی دەکات کە هەرگیز چاوەڕوانی نەبوون.

لەو بڕوایەدام کە تەنیا هێزی گەل دەتوانێت هەر جۆرە کۆنسێپتی مەترسیدار پووچەڵ بکات. بۆیە گەلی ڕۆشنبیری پارێزگای سلێمانی و پێنجوێن هەرگیز رێ بەوە نادەن کە سلێمانی ببێتە ناوەندی سیخوڕی و بارەگاکانی تورکیا و ئێران. بۆیە بە دەربڕینی هەڵوێستی نیشتمانی و کوردپەروەرانەیان وڵامی هەر جۆرە هێرشێک بۆ سەر ناوچەکە دەدەنەوە.