گذار دموکراتیک
دەرگای ئیمڕالی بە بەرخۆدان شکێنرا – ٢٧ دەوڵەتی تورک لە مانگی تەموزی ٢٠١١دا دەرگای ئیمڕالی لەبەرانبەر پارێزەران داخست و گۆشەگیری سەر عەبدوڵلا ئۆجالان ڕێبەری گەلی کوردی لە بەرزترین ئاستدا جێبەجێ کرد. ئەوەش تۆڕەیی کوردی زیاتر کرد. لە کوردستان، تورکیا و ئەوروپا…
ڕێبەری گەلی کورد کە بەو ڕێگایە دەنگی خۆی بە کورد و جیهان دەگەیاند، لە هەموو جێگایەک بە ناوی 'ئۆپەڕاسیۆنی کەجەکە' هەنگاو بە هەنگاو دەست بە ئۆپەڕاسیۆنی گرتن کرا و بەو ڕێگایە تەڤگەری ئازادی کورد ناچار دەکرا کە دەست بە شەڕ بکات. هەنگاوی پاییزی ٢٠١١ بە ناوی 'شەڕی شۆڕشگێری گەل' دەستیپێکرد و بەهار و هاوینی ٢٠١٢ شەڕەکە فراوان بوو و لە هەموو کوردستان بڵاوبووەوە و ئەوەش بووە ڕۆژەڤی تورکیا و هەرێمەکە. لەم کاتەدا لە باکووری کوردستان دوو ناوچە بوونە گۆڕەپانی شەڕ: شەمزینان و چەلێ. نەک هەر لەو جێگایانە، گەریلاکانی ئازادی لە بۆتان، ئامەد، دەرسیم و سەرهادیش ناوچە و هەرێمەکانیان کۆنتڕۆڵ کرد.
بەرخۆدانی ١ی ئازاری ٢٠١٢
تەڤگەەری ئازادی کورد، لەگەڵ بەڕێوەبردنی شەڕ، بە دیپلۆماسی و دیاسپۆرا بۆ شکاندنی گۆشەگیری بڕیاری چالاکیەکانی دەدا. ١٥ کەس لە ئەندامانی 'دەستپێشخەری ئازادی بۆ ئۆجالان' کە سیاسەتمەدار، پارێزەر و ڕۆژنامەنووس بوون، ١ی ئازاری ٢٠١٢ لە St. Maurice لە شاری ستراسبۆرگی فەڕەنسا بە ئامانجی داواکاری بۆ ئازادی ئۆجالان دەستیان بە مانگرتن لە خواردن بە شێوەیەکی هەمیشەیی کرد.
بەرلە چالاکیە مێژووییەکە لە ستراسبۆرگ کوردەکان بانگەوازیان ئاڕاستەی کۆنسەی ئەوروپا، سی پی تی، پەرلەمانی ئەوروپا، دادگای مافەکانی مرۆڤ و یەکێتی ئەوروپا کرد کە دەست بە جووڵە بکەن و دەست بە مانگرتن لە خواردن بۆ ماوەی ٥ ڕۆژ کرد . سەرەتا لە وڵاتە جیاوازەکان ٣٥٠ کورد بەشداریان لە مانگرتنەکان کرد. تا ساڵی ٢٠١٢ واتە ٧ مانگ بوو هیچ زانیاریەک لەبارەی ڕێبەری گەلی کوردەوە نەبوو. بۆیەش پێویستی بە بەرخۆدانێکی کاریگەر بوو. لە ١ی ئازار بەدواوە، هارون یڵماز، کەریم سیڤری، ئەمینە بەنەک، نیگار ئەنایەت، ئەڕۆل پۆڵات، حەسەن ئاجار، ئەحمەد کلچ، ئونەر ئولوداغ و گونول کایا دەستیان بە مانگرتن لە خواردن کرد.
لەو نێوەندەدا بە ئامانجی پشتگیریکردن لە چالاکوانە کوردستانیەکان، کوردستانیان و گەلانی تریش لە سەرتاسەری ئەوروپا، دەستیان بە مانگرتن لە خواردن کرد. کاتێک نزیکەی ٣٠ – ٤٠ رۆژ بەسەر مانگرتەنەکان تێپەڕی، بەرپرسانی ئەوروپا کە زانییان بڕیارە دراوە و پاشگەزبوونەوە نییە، بەڵێنیاندا کە گۆشەگیری ئیمڕالی بشکێنن. دواتر لەسەر بانگەوازی سکرتێری گشتی کۆنسەی ئەوروپا، سەرۆکی پەرلەمانی ئەوروپا و بانگەوازەکانی کەجەکە ١٥ی چالاکوان دوای ٥٢ کاتژمێرلە کۆنفڕانسێکی ڕۆژنامەنووسیدا ڕایانگەیاند کە چالاکیەکان کۆتاییان پێهاتووە.
لە قۆناغی مانگرتن لە خواردندا، کۆمیتەی پشتگیری لە چالاکیەکە ١٤ هەزار ئیمزای کۆکردبووە و ڕادەستی کۆنسەی ئەوروپا کرا. لە کاتی چالاکیەکەدا لە وڵاتانی تر ئەوروپا ژمارەیەکی زۆر لە کەسایەتی، پەرلەمانتار، نوێنەرانی کۆمەڵگای مەدەنی و پارتە سیاسیەکان پشتگیریان کرد و ٥٢ ڕۆژ نزیکەی ١٠ هەزار کەس چوونە ستراسبۆرگ و بۆ ڕێبەری گەلی کورد لە دەوری بەرخۆدان کۆبوونەوە.
بەرخۆدانی کوردان لە ستراسبۆره بەوەوە سنوردار نەبوو، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٢ لەبەردەم کۆنسەی ئەوروپا دەست بە چالاکی ماوەدرێژ کرا. بەو چالاکیە بە ناوی 'ئیشکگری ئازادی' کە تا ئێستاش بەردەوامە، بە ئامانجی ئازادی بۆ عەبدوڵلا ئۆجالان ڕێبەری گەلی کورد بەردەوام دەبێت. چالاکیەکە کە وەک درێژمەوداترین چالاکی لە وڵاتانی ئەوروپا تۆمارکراوە، هەموو هەفتەیەک ٥ کوردستانی کە لە دەڤەرە جیاوازەکانی ئەوروپاوە دەچن و چالاکیەکە بەڕێوەدەبەن. تا ئێستا ٨ ساڵ بەسەر چالاکیەکە تێپەڕێوە، بە هەزاران برۆشوور بڵاوکراونەتەوە و بە هەزاران چاوپێکەتن ئەنجامدراون.
ئۆتۆبۆسی ئازادی بۆ ئۆجالان
دەستپێشخەری ئازادی بۆ ئۆجالان لە ٦ی ئەیلولی ٢٠١٢ەوە لە بروکسلی پایتەختی بەلجیکا دەستی بە کەمپینەکەی کرد. کەمپینی کۆکردنەوەی ئیمزا بە دروشمی ' ئازادی بۆ ئۆجالان و هەموو زیندانیان سیاسی' دەستپێکرا، لە هەموو ئەوروپا دەستیپێکرد و دواتر لە تورکیا و چوار پارچەی کوردستان بڵاوبووەوە. کەمپینەکە سێ ساڵ بەردەوام بوو، وەک کەمپینێک کە زیاترین ئیمزا کۆکرایەوە لە مێژوودا تۆمارکرا، نووسەرە بەناوبانگەکانی جیهان، سیاسەتمەداران، ١٠ هەزار ٣٢٨ هەزار و ٦٢٣ کەمپینەکەیان ئیمزا کرد. ئیمزاکان کە کۆکرانەوە لەلایەن شاندێکەوە ١٣ی شوباتی ٢٠١٥ ڕادەستی کۆنسەی ئەوروپا کران.
بەرنامەی ئەو ساڵەی کوردان لە ئەوروپا بە تەنها ئەوە نەبوو. لە مانهایمی ئەڵمانیا ٨ی ئەیلولای ٢٠١٢ لە فیستیڤاڵی کەلتوری نێودەوڵەتی کورددا 'گەشتی ئۆتۆبۆسی ئازادی بۆ ئۆجالان' دەستیپێکرد. ئۆتۆبۆسەکە ٧٨ ڕۆژ لە ٩٢ شار گەڕا، بە برۆشوور و بڵاوکراوەکان، زانیاری لەبارەی دۆخی ئۆجالان بڵاوکرایەوە و هەروەها ئاماژە بە داواکاریەکانی گەلی کورد کران. ئۆتۆبۆسەکە هەروەها کاری بۆ کەمپینی کۆکردنەوەی ئیمزای ' ئازادی بۆ ئۆجالان و هەموو زیندانیە سیاسیەکان' دەکرد. ئۆتۆبۆس لە وڵاتانی ئەورۆپا بە هەزاران ئیمزای کۆکردەوە و لە گەڵ ملیۆن کەس دیالۆگی ڕاستەوخۆیان دروست کر.
بەرخۆدانی ١٢ی ئەیلول
بەرخۆدا
بەرخۆدانی ١ی ئازاری ٢٠١٢
تەڤگەەری ئازادی کورد، لەگەڵ بەڕێوەبردنی شەڕ، بە دیپلۆماسی و دیاسپۆرا بۆ شکاندنی گۆشەگیری بڕیاری چالاکیەکانی دەدا. ١٥ کەس لە ئەندامانی 'دەستپێشخەری ئازادی بۆ ئۆجالان' کە سیاسەتمەدار، پارێزەر و ڕۆژنامەنووس بوون، ١ی ئازاری ٢٠١٢ لە St. Maurice لە شاری ستراسبۆرگی فەڕەنسا بە ئامانجی داواکاری بۆ ئازادی ئۆجالان دەستیان بە مانگرتن لە خواردن بە شێوەیەکی هەمیشەیی کرد.
بەرلە چالاکیە مێژووییەکە لە ستراسبۆرگ کوردەکان بانگەوازیان ئاڕاستەی کۆنسەی ئەوروپا، سی پی تی، پەرلەمانی ئەوروپا، دادگای مافەکانی مرۆڤ و یەکێتی ئەوروپا کرد کە دەست بە جووڵە بکەن و دەست بە مانگرتن لە خواردن بۆ ماوەی ٥ ڕۆژ کرد . سەرەتا لە وڵاتە جیاوازەکان ٣٥٠ کورد بەشداریان لە مانگرتنەکان کرد. تا ساڵی ٢٠١٢ واتە ٧ مانگ بوو هیچ زانیاریەک لەبارەی ڕێبەری گەلی کوردەوە نەبوو. بۆیەش پێویستی بە بەرخۆدانێکی کاریگەر بوو. لە ١ی ئازار بەدواوە، هارون یڵماز، کەریم سیڤری، ئەمینە بەنەک، نیگار ئەنایەت، ئەڕۆل پۆڵات، حەسەن ئاجار، ئەحمەد کلچ، ئونەر ئولوداغ و گونول کایا دەستیان بە مانگرتن لە خواردن کرد.
لەو نێوەندەدا بە ئامانجی پشتگیریکردن لە چالاکوانە کوردستانیەکان، کوردستانیان و گەلانی تریش لە سەرتاسەری ئەوروپا، دەستیان بە مانگرتن لە خواردن کرد. کاتێک نزیکەی ٣٠ – ٤٠ رۆژ بەسەر مانگرتەنەکان تێپەڕی، بەرپرسانی ئەوروپا کە زانییان بڕیارە دراوە و پاشگەزبوونەوە نییە، بەڵێنیاندا کە گۆشەگیری ئیمڕالی بشکێنن. دواتر لەسەر بانگەوازی سکرتێری گشتی کۆنسەی ئەوروپا، سەرۆکی پەرلەمانی ئەوروپا و بانگەوازەکانی کەجەکە ١٥ی چالاکوان دوای ٥٢ کاتژمێرلە کۆنفڕانسێکی ڕۆژنامەنووسیدا ڕایانگەیاند کە چالاکیەکان کۆتاییان پێهاتووە.
لە قۆناغی مانگرتن لە خواردندا، کۆمیتەی پشتگیری لە چالاکیەکە ١٤ هەزار ئیمزای کۆکردبووە و ڕادەستی کۆنسەی ئەوروپا کرا. لە کاتی چالاکیەکەدا لە وڵاتانی تر ئەوروپا ژمارەیەکی زۆر لە کەسایەتی، پەرلەمانتار، نوێنەرانی کۆمەڵگای مەدەنی و پارتە سیاسیەکان پشتگیریان کرد و ٥٢ ڕۆژ نزیکەی ١٠ هەزار کەس چوونە ستراسبۆرگ و بۆ ڕێبەری گەلی کورد لە دەوری بەرخۆدان کۆبوونەوە.
بەرخۆدانی کوردان لە ستراسبۆره بەوەوە سنوردار نەبوو، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٢ لەبەردەم کۆنسەی ئەوروپا دەست بە چالاکی ماوەدرێژ کرا. بەو چالاکیە بە ناوی 'ئیشکگری ئازادی' کە تا ئێستاش بەردەوامە، بە ئامانجی ئازادی بۆ عەبدوڵلا ئۆجالان ڕێبەری گەلی کورد بەردەوام دەبێت. چالاکیەکە کە وەک درێژمەوداترین چالاکی لە وڵاتانی ئەوروپا تۆمارکراوە، هەموو هەفتەیەک ٥ کوردستانی کە لە دەڤەرە جیاوازەکانی ئەوروپاوە دەچن و چالاکیەکە بەڕێوەدەبەن. تا ئێستا ٨ ساڵ بەسەر چالاکیەکە تێپەڕێوە، بە هەزاران برۆشوور بڵاوکراونەتەوە و بە هەزاران چاوپێکەتن ئەنجامدراون.
ئۆتۆبۆسی ئازادی بۆ ئۆجالان
دەستپێشخەری ئازادی بۆ ئۆجالان لە ٦ی ئەیلولی ٢٠١٢ەوە لە بروکسلی پایتەختی بەلجیکا دەستی بە کەمپینەکەی کرد. کەمپینی کۆکردنەوەی ئیمزا بە دروشمی ' ئازادی بۆ ئۆجالان و هەموو زیندانیان سیاسی' دەستپێکرا، لە هەموو ئەوروپا دەستیپێکرد و دواتر لە تورکیا و چوار پارچەی کوردستان بڵاوبووەوە. کەمپینەکە سێ ساڵ بەردەوام بوو، وەک کەمپینێک کە زیاترین ئیمزا کۆکرایەوە لە مێژوودا تۆمارکرا، نووسەرە بەناوبانگەکانی جیهان، سیاسەتمەداران، ١٠ هەزار ٣٢٨ هەزار و ٦٢٣ کەمپینەکەیان ئیمزا کرد. ئیمزاکان کە کۆکرانەوە لەلایەن شاندێکەوە ١٣ی شوباتی ٢٠١٥ ڕادەستی کۆنسەی ئەوروپا کران.
بەرنامەی ئەو ساڵەی کوردان لە ئەوروپا بە تەنها ئەوە نەبوو. لە مانهایمی ئەڵمانیا ٨ی ئەیلولای ٢٠١٢ لە فیستیڤاڵی کەلتوری نێودەوڵەتی کورددا 'گەشتی ئۆتۆبۆسی ئازادی بۆ ئۆجالان' دەستیپێکرد. ئۆتۆبۆسەکە ٧٨ ڕۆژ لە ٩٢ شار گەڕا، بە برۆشوور و بڵاوکراوەکان، زانیاری لەبارەی دۆخی ئۆجالان بڵاوکرایەوە و هەروەها ئاماژە بە داواکاریەکانی گەلی کورد کران. ئۆتۆبۆسەکە هەروەها کاری بۆ کەمپینی کۆکردنەوەی ئیمزای ' ئازادی بۆ ئۆجالان و هەموو زیندانیە سیاسیەکان' دەکرد. ئۆتۆبۆس لە وڵاتانی ئەورۆپا بە هەزاران ئیمزای کۆکردەوە و لە گەڵ ملیۆن کەس دیالۆگی ڕاستەوخۆیان دروست کر.
بەرخۆدانی ١٢ی ئەیلول
بەرخۆدا
گذار دموکراتیک
دەرگای ئیمڕالی بە بەرخۆدان شکێنرا – ٢٧ دەوڵەتی تورک لە مانگی تەموزی ٢٠١١دا دەرگای ئیمڕالی لەبەرانبەر پارێزەران داخست و گۆشەگیری سەر عەبدوڵلا ئۆجالان ڕێبەری گەلی کوردی لە بەرزترین ئاستدا جێبەجێ کرد. ئەوەش تۆڕەیی کوردی زیاتر کرد. لە کوردستان، تورکیا و ئەوروپا…
نێکی تر ١٢ی ئەیلول دەستیپێکرد و فراوان بوو و وەک گورزێک لە دەرگای ئیمڕالی درا. گروپێک لە زیندانیان لە زیندانەکانی تورک، بە داواکاری تەندروستی و ئاسایش و ئازادی ئۆجالان ڕایانگەیاند کە دەستیان بە مانگرتن کردووە. ڕۆژ بە ڕۆژ ژمارەی زیندانیان پەکەکە و پاژک کە بەشداریان لە چالاکیەکەدا دەکرد زیاتر دەبوون، لە هەمانکاتدا لە کوردیستان و لە هەموو پارچەکان و لە تورکیا و ئەوروپا خوەپیشانی جەماوەری دەستیان پێکرد.
چالاکی مانگرتن و قۆناغی بەرخۆدان کە ٦٩ ڕۆژ بەردەوام بوو بە پەیامی ڕێبەر ئۆجالان 'چالاکی سەرکەوت' کۆتایی هات، لە ئیمڕالی سەرلەنوێ مێزی دانوستانەکان دانرا. کۆتایی ساڵەکە ناوی ئەو بەرپرسانەی لە ئاستی سەرەوەدا، دەستیان بە چاوپێکەوتن کرد لە ئیمڕالی بۆ ڕای گشتی ئاشکراکرا. ئەردۆغان سەرۆک وەزیری تورک لە ٢٩ی کانونی یەکەمی ٢٠١٢ دا لە تە رە تە قسەی کرد و بێ ئەوەی ناوی ڕێبەری گەلی کورد بهێنێت وتی، "ئێمە لەگەڵ ئیمڕاکی دانوستان دەکەین."
قۆناغێک بە سەردانی ٣ی کانونی دووەم دەستیپێکرد
لە ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ شاندێکی بەدەپە کە لە ئایلا ئاکات، ئالتان تان و ئەحمەد تورک پێک دەهات سەردانی ئیمڕالیان کرد. ئەو کوردانەی کە ئەو کاتە بەهۆی گۆشەگیری ئیمڕاکی خۆشحاڵ ببوون، پرسەیان دانا. ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ ساکینە جانسز، فیدان دۆغان و لەیلا شایلەمەز ژنە شۆرشگێرە کوردەکان لە پاریس شەهید کران. هەرسێ ژنە شۆرشگێرەکە لە ئامەد بە بەشداریکردنی سەدان هەزار کەس لە مەراسیمێکدا بەخاکسپێردران، دواتر کەجەکە گلادیۆی تورک بە پشتگیری پاشخانی نێونەتەوەیەی وەک بەرپرسیاری کۆمەڵکوژیەکە لەقەڵەمدا.
کەجەکە و پێکهاتەکانی لەدژی ناوەندە قڕکەر و داگیرکەر و فاشیتەکان کە لەبەرانبەر چارەسەری دیموکراتیکی کورد ببوونە ئاستەنگ، بانگی تێکۆشانیان کرد، گولتەن کشاناک هاوسەرۆکی بەدەپە وتی، "ئەگەر بڵێن ئێمە هەم چاوپێکەوتن دەکەین و هەم کۆمەڵکوژی ئەنجام دەدەین، خۆیان هەڵدەخەڵەتن."
دواتر: ٢٠١٢ - ٢٠١٩
ANF
🆔 @GozarDemocratic
چالاکی مانگرتن و قۆناغی بەرخۆدان کە ٦٩ ڕۆژ بەردەوام بوو بە پەیامی ڕێبەر ئۆجالان 'چالاکی سەرکەوت' کۆتایی هات، لە ئیمڕالی سەرلەنوێ مێزی دانوستانەکان دانرا. کۆتایی ساڵەکە ناوی ئەو بەرپرسانەی لە ئاستی سەرەوەدا، دەستیان بە چاوپێکەوتن کرد لە ئیمڕالی بۆ ڕای گشتی ئاشکراکرا. ئەردۆغان سەرۆک وەزیری تورک لە ٢٩ی کانونی یەکەمی ٢٠١٢ دا لە تە رە تە قسەی کرد و بێ ئەوەی ناوی ڕێبەری گەلی کورد بهێنێت وتی، "ئێمە لەگەڵ ئیمڕاکی دانوستان دەکەین."
قۆناغێک بە سەردانی ٣ی کانونی دووەم دەستیپێکرد
لە ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ شاندێکی بەدەپە کە لە ئایلا ئاکات، ئالتان تان و ئەحمەد تورک پێک دەهات سەردانی ئیمڕالیان کرد. ئەو کوردانەی کە ئەو کاتە بەهۆی گۆشەگیری ئیمڕاکی خۆشحاڵ ببوون، پرسەیان دانا. ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ ساکینە جانسز، فیدان دۆغان و لەیلا شایلەمەز ژنە شۆرشگێرە کوردەکان لە پاریس شەهید کران. هەرسێ ژنە شۆرشگێرەکە لە ئامەد بە بەشداریکردنی سەدان هەزار کەس لە مەراسیمێکدا بەخاکسپێردران، دواتر کەجەکە گلادیۆی تورک بە پشتگیری پاشخانی نێونەتەوەیەی وەک بەرپرسیاری کۆمەڵکوژیەکە لەقەڵەمدا.
کەجەکە و پێکهاتەکانی لەدژی ناوەندە قڕکەر و داگیرکەر و فاشیتەکان کە لەبەرانبەر چارەسەری دیموکراتیکی کورد ببوونە ئاستەنگ، بانگی تێکۆشانیان کرد، گولتەن کشاناک هاوسەرۆکی بەدەپە وتی، "ئەگەر بڵێن ئێمە هەم چاوپێکەوتن دەکەین و هەم کۆمەڵکوژی ئەنجام دەدەین، خۆیان هەڵدەخەڵەتن."
دواتر: ٢٠١٢ - ٢٠١٩
ANF
🆔 @GozarDemocratic
دوو ساڵی هەستیار و قەیراناویی ئیمراڵی -٢٨-
شۆڕشی کوردستان لە ساڵانی پێش ٢٠١٣دا چووە قۆناغێکی نوێوە. بە رۆڵی سەرەکیی رێبەری گەلی کورد قۆناغێکی هەستیار و گرنگ بەرێوەچوو. دوای ٥ی نیسانی ٢٠١٥ قۆناغی نوێی گۆشەگیری و ئەشکەنجە دەستیپێکرد.
🆔 @GozarDemocratic
شۆڕشی کوردستان لە ساڵانی پێش ٢٠١٣دا چووە قۆناغێکی نوێوە. بە رۆڵی سەرەکیی رێبەری گەلی کورد قۆناغێکی هەستیار و گرنگ بەرێوەچوو. دوای ٥ی نیسانی ٢٠١٥ قۆناغی نوێی گۆشەگیری و ئەشکەنجە دەستیپێکرد.
🆔 @GozarDemocratic
گذار دموکراتیک
دوو ساڵی هەستیار و قەیراناویی ئیمراڵی -٢٨- شۆڕشی کوردستان لە ساڵانی پێش ٢٠١٣دا چووە قۆناغێکی نوێوە. بە رۆڵی سەرەکیی رێبەری گەلی کورد قۆناغێکی هەستیار و گرنگ بەرێوەچوو. دوای ٥ی نیسانی ٢٠١٥ قۆناغی نوێی گۆشەگیری و ئەشکەنجە دەستیپێکرد. 🆔 @GozarDemocratic
دوو ساڵی هەستیار و قەیراناویی ئیمراڵی -٢٨-
شۆڕشی کوردستان لە ساڵانی پێش ٢٠١٣دا چووە قۆناغێکی نوێوە. بە رۆڵی سەرەکیی رێبەری گەلی کورد قۆناغێکی هەستیار و گرنگ بەرێوەچوو. دوای ٥ی نیسانی ٢٠١٥ قۆناغی نوێی گۆشەگیری و ئەشکەنجە دەستیپێکرد.
لەو رۆژانەدا، کە بەرپرسانی دەوڵەت دوای چەندین ساڵ دیسانەوە لە دەرگای ئیمراڵییان دایەوە، نەک تەنها لە پاریس ٣ ژنە شۆڕشگێڕی کورد تیرۆر کران، بەڵکو هێرشێکی قورس و چڕی ئاسمانی کرایە سەر هەرێمەکانی پاراستنی مەدیا. لە هێرشی سوپای تورکدا لە ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢دا لە ناوچە شاخاوییەکانی لیجەی ئامەددا، ئەرتەم کارابولوت ئەندامی ئەنجوومەنی سەربازیی هەپەگە و ٩ گەریلا شەهید بوون.
لە لایەک لە پاریس ٣ ژنە شۆڕشگێڕ تیرۆرکران، کە ساکینە جانسز یەکێک لە دامەزرێنەرانی پەکەکەی تیادا بوو، لەلایەکی ترەوە هێرشەکانی سوپای تورک بۆ سەر گەریلا زۆر زیادیان کرد و ئەوانەش نیگەرانییان لەلای عەبدوڵا ئۆجالان رێبەری گەلی کورد دروستکردبوو. لەو رۆژانەدا و دوای چەندین ساڵ و کاتێک دەوڵەتی تورک رێگای دا بنەماڵە برۆن بۆ ئیمراڵی، رووی هەموو کەس وەرچەرخا بۆ سەر ئەوە، کە ئۆجالان لەسەر کۆمەڵکوژیی پاریس چی دەڵێت.
محەمەد ئۆجالان ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ رۆیشت بۆ ئیمراڵی و چاوپێکەوتنەکەى خۆی لەگەڵ رێبەری گەلی کورددا بەمشێوەیە بە رۆژنامەنووسان راگەیاند، "لەسەر کوژرانی ٣ ژنە کوردی سیاسەتمەدار لە فەرەنسا خەمگین و نیگەران بوو و ئیدانەی کرد. ئەو کۆمەڵکوژییەی بە کۆمەڵکوژیی دووەمی دێرسیم ناو برد. وتی، چی دەبێت با ببێت، دەبێت بە خێرایی بەرپرسیارانی ئەو کۆمەڵکوژییە ئاشکرا بکرێن. وتی، ئەگەر ئەو کۆمەڵکوژییە لە ماوەیەکى کورت دا روون بکرێتەوە سوودی بۆ پرۆسەکە دەبێت "ئەوە ئاماژەی کۆمەڵکوژییە". لەبەر ئەوە خەمگین بوو. سەرەخۆشیی لە بنەماڵەکان کرد. وتی، ئەگەر لەم رۆژانەدا هاوسەرۆکانی دەبەپە بچن بۆ لای، لەبارەى پرۆسەکەوە راگەیاندراو دەدات".
هەمان رۆژ راگەیاندراوی هاوسەرۆکایەتیی دەستەى بەڕێوەبەریی کەجەکە لە ئاژانسەکان و ماڵپەڕەکاندا بڵاوبوویەوە و تیایدا هاتبوو "کۆمەڵکوژی درێژەپێدانی سیاسەتی پاکتاوکردن و هێرشە بۆ سەر رێبەرایەتیمان، بزووتنەوەی ئازادیمان و گەلی کوردستان. ئاکەپە شەڕی دەروونی دەکات. هەڵوێستی دەوڵەتی فەرەنسا نیگەرانی دروست دەکات. ئاکەپە بە سیاسەتی هێرش ئاژاوەگێڕی و تێکدەری لە پرۆسەکەدا دەکات. گەلەکەمان دەبێت بە بەرخودان ئیرادەی خۆی بخاتەڕوو و بیچەسپێنێت".
کۆرۆنۆلۆژیای و ریزبەندیی رووداوەکانی ئەو کاتە، کە لەلایەن کوردەوە دەوترێت، "پرۆسەى دیالۆگ، کە لە شوباتی ٢٠١٣دا دەستیپێکردبوو بە چاوپێکەوتنی شاندی هەدەپە لە ٥ی نیسانی ٢٠١٥دا کۆتایی پێهات" و بەمشیوەیە بوو:
٣ی شوباتی ٢٠١٣: ئەردۆغان سەرۆک وەزیرانی تورک لەبارەی پرۆسەکەوە، کە تازە بەتازە دەستیپێکردبوو بە لێدوانەکانی خۆی نیازەکانی دەوڵەتی تورکی ئاشکرا کرد و وتی، "تاوەکو چەک دانەنێن، ئەستەمە ئێمە شەڕی خۆمان لە دژی رێکخستنی تیرۆر رابگرین".
٢٣ی شوباتی ٢٠١٣: پەروین بوڵدان، سری سورەیا ئۆندەر و ئاڵتان تان بە ناوی شاندی دەبەپەوە رۆیشتن بۆ ئیمراڵی.
١٣ی ئاداری ٢٠١٣: هەپەگە بۆ نیاز پاکیی خۆی ٨ بەرپرسی دیلکراوی دەوڵەتی تورکی ئازاد کرد.
٢١ی ئاداری ٢٠١٣: نامەی رێبەری گەلی کورد لە نەورۆزی ئامەد خوێندرایەوە، کە زیاتر لە ملیۆنێک کەس ئامادەی ئەو نەورۆزە بوون. نامەکە لێوانلێو بوو لە دەربڕینی مێژوویی و تیایدا هاتبوو، "ئەمڕۆ سەردەمی نوێ دەستپێدەکات. لە قۆناغی بەرخودانی چەکدارییەوە دەرگا بە رووی قۆناغی سیاسەتی دیموکراتیک دا دەکرێتەوە. ئێمە گەیشتووینەتە شوێنێک، کە دەبێت ئیدی چەک بوەستێت و فکر قسە بکات. ئەوە دەستبەردان لە تێکۆشان نییە، بەڵکو دەستپیکردنی تێکۆشانێکی نوێیە...".
٢٣ی ئاداری ٢٠١٣: موراد قەرەیلان هاوسەرۆکی دەستەىبەڕێوەبەری کەجەکە وتی، "بەشێوەیەکی فەرمی و ئاشکرا ئاگربەست رادەگەیەنین".
٣ی نیسانی ٢٠١٣: بولەند ئارینج جێگر و یاریدەدەری سەرۆک وەزیرانی تورک وتی، شاندی ریشسپییەکانیان دەستنیشان کردووە، کە لە ٦٢ کەس پێکهاتوون. دواتر شاندەکە بووە ٧ دەستە و لە زۆریک لە شارەکاندا دەستیان بە زنجیرە کۆبوونەوە کرد. دەوترا شاندەکە دەڕوات بۆ ئیمراڵی، بەڵام ئەوە رووی نەدا.
١٨ی نیسانی ٢٠١٣: گۆڤاری تایم عەبدوڵا ئۆجالان رێبەری گەلی کوردی خستە ناو لیستی "گرنگترین ١٠٠ کەسایەتییەکانی جیهان"ەوە.
٢١ی نیسانی ٢٠١٣: دەوڵەتی تورک لە زۆریک لە شوێنە ستراتیژییەکانی باکووری کوردستاندا دەستیکرد بە دروستکردنی بنکەى سەربازی.
٢٥ی نیسانی ٢٠١٣: موراد قەرەیلان هاوسەرۆکی دەستەى بەڕێوەبەری کەجەکە لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەنووسیدا بۆ میدیا کوردی، تورکی و جیهانییەکان، کە لەلایەن چەندین رۆژنامەنووس و پەیامنێرەوە دەگواسترایەوە رایگەیاند، هێزەکانی گەریلا لە ٨ی ئایارەوە بەبێ مەرج دەست بە کشانەوە دەکەن.
٢٥ی ئایاری ٢٠١٣: یەکێک لەو چوار کۆنفرانسە، کە
شۆڕشی کوردستان لە ساڵانی پێش ٢٠١٣دا چووە قۆناغێکی نوێوە. بە رۆڵی سەرەکیی رێبەری گەلی کورد قۆناغێکی هەستیار و گرنگ بەرێوەچوو. دوای ٥ی نیسانی ٢٠١٥ قۆناغی نوێی گۆشەگیری و ئەشکەنجە دەستیپێکرد.
لەو رۆژانەدا، کە بەرپرسانی دەوڵەت دوای چەندین ساڵ دیسانەوە لە دەرگای ئیمراڵییان دایەوە، نەک تەنها لە پاریس ٣ ژنە شۆڕشگێڕی کورد تیرۆر کران، بەڵکو هێرشێکی قورس و چڕی ئاسمانی کرایە سەر هەرێمەکانی پاراستنی مەدیا. لە هێرشی سوپای تورکدا لە ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢دا لە ناوچە شاخاوییەکانی لیجەی ئامەددا، ئەرتەم کارابولوت ئەندامی ئەنجوومەنی سەربازیی هەپەگە و ٩ گەریلا شەهید بوون.
لە لایەک لە پاریس ٣ ژنە شۆڕشگێڕ تیرۆرکران، کە ساکینە جانسز یەکێک لە دامەزرێنەرانی پەکەکەی تیادا بوو، لەلایەکی ترەوە هێرشەکانی سوپای تورک بۆ سەر گەریلا زۆر زیادیان کرد و ئەوانەش نیگەرانییان لەلای عەبدوڵا ئۆجالان رێبەری گەلی کورد دروستکردبوو. لەو رۆژانەدا و دوای چەندین ساڵ و کاتێک دەوڵەتی تورک رێگای دا بنەماڵە برۆن بۆ ئیمراڵی، رووی هەموو کەس وەرچەرخا بۆ سەر ئەوە، کە ئۆجالان لەسەر کۆمەڵکوژیی پاریس چی دەڵێت.
محەمەد ئۆجالان ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ رۆیشت بۆ ئیمراڵی و چاوپێکەوتنەکەى خۆی لەگەڵ رێبەری گەلی کورددا بەمشێوەیە بە رۆژنامەنووسان راگەیاند، "لەسەر کوژرانی ٣ ژنە کوردی سیاسەتمەدار لە فەرەنسا خەمگین و نیگەران بوو و ئیدانەی کرد. ئەو کۆمەڵکوژییەی بە کۆمەڵکوژیی دووەمی دێرسیم ناو برد. وتی، چی دەبێت با ببێت، دەبێت بە خێرایی بەرپرسیارانی ئەو کۆمەڵکوژییە ئاشکرا بکرێن. وتی، ئەگەر ئەو کۆمەڵکوژییە لە ماوەیەکى کورت دا روون بکرێتەوە سوودی بۆ پرۆسەکە دەبێت "ئەوە ئاماژەی کۆمەڵکوژییە". لەبەر ئەوە خەمگین بوو. سەرەخۆشیی لە بنەماڵەکان کرد. وتی، ئەگەر لەم رۆژانەدا هاوسەرۆکانی دەبەپە بچن بۆ لای، لەبارەى پرۆسەکەوە راگەیاندراو دەدات".
هەمان رۆژ راگەیاندراوی هاوسەرۆکایەتیی دەستەى بەڕێوەبەریی کەجەکە لە ئاژانسەکان و ماڵپەڕەکاندا بڵاوبوویەوە و تیایدا هاتبوو "کۆمەڵکوژی درێژەپێدانی سیاسەتی پاکتاوکردن و هێرشە بۆ سەر رێبەرایەتیمان، بزووتنەوەی ئازادیمان و گەلی کوردستان. ئاکەپە شەڕی دەروونی دەکات. هەڵوێستی دەوڵەتی فەرەنسا نیگەرانی دروست دەکات. ئاکەپە بە سیاسەتی هێرش ئاژاوەگێڕی و تێکدەری لە پرۆسەکەدا دەکات. گەلەکەمان دەبێت بە بەرخودان ئیرادەی خۆی بخاتەڕوو و بیچەسپێنێت".
کۆرۆنۆلۆژیای و ریزبەندیی رووداوەکانی ئەو کاتە، کە لەلایەن کوردەوە دەوترێت، "پرۆسەى دیالۆگ، کە لە شوباتی ٢٠١٣دا دەستیپێکردبوو بە چاوپێکەوتنی شاندی هەدەپە لە ٥ی نیسانی ٢٠١٥دا کۆتایی پێهات" و بەمشیوەیە بوو:
٣ی شوباتی ٢٠١٣: ئەردۆغان سەرۆک وەزیرانی تورک لەبارەی پرۆسەکەوە، کە تازە بەتازە دەستیپێکردبوو بە لێدوانەکانی خۆی نیازەکانی دەوڵەتی تورکی ئاشکرا کرد و وتی، "تاوەکو چەک دانەنێن، ئەستەمە ئێمە شەڕی خۆمان لە دژی رێکخستنی تیرۆر رابگرین".
٢٣ی شوباتی ٢٠١٣: پەروین بوڵدان، سری سورەیا ئۆندەر و ئاڵتان تان بە ناوی شاندی دەبەپەوە رۆیشتن بۆ ئیمراڵی.
١٣ی ئاداری ٢٠١٣: هەپەگە بۆ نیاز پاکیی خۆی ٨ بەرپرسی دیلکراوی دەوڵەتی تورکی ئازاد کرد.
٢١ی ئاداری ٢٠١٣: نامەی رێبەری گەلی کورد لە نەورۆزی ئامەد خوێندرایەوە، کە زیاتر لە ملیۆنێک کەس ئامادەی ئەو نەورۆزە بوون. نامەکە لێوانلێو بوو لە دەربڕینی مێژوویی و تیایدا هاتبوو، "ئەمڕۆ سەردەمی نوێ دەستپێدەکات. لە قۆناغی بەرخودانی چەکدارییەوە دەرگا بە رووی قۆناغی سیاسەتی دیموکراتیک دا دەکرێتەوە. ئێمە گەیشتووینەتە شوێنێک، کە دەبێت ئیدی چەک بوەستێت و فکر قسە بکات. ئەوە دەستبەردان لە تێکۆشان نییە، بەڵکو دەستپیکردنی تێکۆشانێکی نوێیە...".
٢٣ی ئاداری ٢٠١٣: موراد قەرەیلان هاوسەرۆکی دەستەىبەڕێوەبەری کەجەکە وتی، "بەشێوەیەکی فەرمی و ئاشکرا ئاگربەست رادەگەیەنین".
٣ی نیسانی ٢٠١٣: بولەند ئارینج جێگر و یاریدەدەری سەرۆک وەزیرانی تورک وتی، شاندی ریشسپییەکانیان دەستنیشان کردووە، کە لە ٦٢ کەس پێکهاتوون. دواتر شاندەکە بووە ٧ دەستە و لە زۆریک لە شارەکاندا دەستیان بە زنجیرە کۆبوونەوە کرد. دەوترا شاندەکە دەڕوات بۆ ئیمراڵی، بەڵام ئەوە رووی نەدا.
١٨ی نیسانی ٢٠١٣: گۆڤاری تایم عەبدوڵا ئۆجالان رێبەری گەلی کوردی خستە ناو لیستی "گرنگترین ١٠٠ کەسایەتییەکانی جیهان"ەوە.
٢١ی نیسانی ٢٠١٣: دەوڵەتی تورک لە زۆریک لە شوێنە ستراتیژییەکانی باکووری کوردستاندا دەستیکرد بە دروستکردنی بنکەى سەربازی.
٢٥ی نیسانی ٢٠١٣: موراد قەرەیلان هاوسەرۆکی دەستەى بەڕێوەبەری کەجەکە لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەنووسیدا بۆ میدیا کوردی، تورکی و جیهانییەکان، کە لەلایەن چەندین رۆژنامەنووس و پەیامنێرەوە دەگواسترایەوە رایگەیاند، هێزەکانی گەریلا لە ٨ی ئایارەوە بەبێ مەرج دەست بە کشانەوە دەکەن.
٢٥ی ئایاری ٢٠١٣: یەکێک لەو چوار کۆنفرانسە، کە
گذار دموکراتیک
دوو ساڵی هەستیار و قەیراناویی ئیمراڵی -٢٨- شۆڕشی کوردستان لە ساڵانی پێش ٢٠١٣دا چووە قۆناغێکی نوێوە. بە رۆڵی سەرەکیی رێبەری گەلی کورد قۆناغێکی هەستیار و گرنگ بەرێوەچوو. دوای ٥ی نیسانی ٢٠١٥ قۆناغی نوێی گۆشەگیری و ئەشکەنجە دەستیپێکرد. 🆔 @GozarDemocratic
عەبدوڵا ئۆجالان رێبەری گەلی کورد وەک یەکێک لە پایە گرنگەکانی پرۆسەکە پێناسەی کردبوو، لە ئەنقەرە ئەنجام درا.
١٩ی حوزەیرانی ٢٠١٣: موراد قەرەیلان هاوسەرۆکی دەستەى بەڕێوەبەریی ئەو کاتی کەجەکە وتی، نزیکایەتی و رەفتاری دەوڵەتی تورک و حکومەتی ئاکەپە لە پرۆسەکە نیگەرانی و گومانی لەلایان دروستکردووە.
٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٣: لە دژی ئەو بنکە سەربازییانەى، کە دروست دەکران، لە زۆرێک لە شارەکانی کوردستاندا ناڕەزایەتی ئەنجامدران. لە ناڕەزایەتییەکاندا لە لیجە گەنجێک بە ناوی مەدەنی یڵدرم لەلایەن سەربازانی تورکەوە کوژرا.
١٠ی تەممووزی ٢٠١٣: لە نێوان ٣٠ی حوزەیران و ٥ی تەمووزدا لە چوار پارچەى کوردستان و دەرەوەی وڵاتەوە و بە بەشداریی ١٦٢ نوێنەر کۆبوونەوەی ٩هەمینی لیژنەی گشتیی کۆنگرەى گەل ریکخرا و ئەنجامەکانی کۆنگرەکە بۆ رای گشتی بڵاوکرانەوە. لە کۆنگرەکەدا سیستمی کەجەکە گۆڕدرا و هاوسەرۆکان گۆڕدران. جەمیل بایک و بەسێ هۆزات بوونە هاسەرۆکانی دەستەى بەڕێوەبەریی کەجەکە. هاجەر زاگرۆس و رەمزی کارتال بوونە هاوسەرۆکانی کۆنگرەى گەل.
٢٦ی تەممووزی ٢٠١٣: رێبەری گەلی کورد لە چاوپێکەوتنیدا لەگەڵ شاندی ئیمراڵی پێى راگەیاندن، ئەگەر حکومەتی ئاکەپە تاوەکو تشرینی یەکەم هەنگاو نەنێت، ئەوا کۆتایی بە ئاگر بەست دێت.
٩ی ئەیلولی ٢٠١٣: دەستەى هاوسەرۆکایەتیی کەجەکە رایگەیاند، لەسەر دیموکراتیکبوون و چارەسەرکردنی کێشەى کورد هەنگاو نەنراون و کشانەوەى گەریلایان راوەستاندووە. کەجەکە لەو راگەیاندراوەدا لەسەر پێگەى گەریلا وتبوی، "کشانەوەى گەریلا رادەوەستێنرێت، بەڵام ئاگربەست بەردەوام دەبێت. بەردەوامیدان بە دۆخی ئاگربەست بە مانای درەفەتدانە بە ئاکەپە، کە بەپێی پرۆژەکەی رێبەر ئاپۆ هەنگاو بنێت".
٣٠ی ئەیلولی ٢٠١٣: ئەردۆغان سەرۆک وەزیری تورک "پاکێجەکانی دیموکراتیکبوونی" راگەیاند، بەڵام لە پێش هەموانەوە بەدەپە و کەجەدە رایانگەیاند، پاکێجەکان پووچن و لە پێناو چارەسەری و هیچ داوایەکدا نابنە وەڵامدەر.
٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣: جەمیل بایک هاوسەرۆکی دەستەى بەڕێوەبەری کەجەکە رایگەیاند، بۆ ئەوە پرۆسەکە بەردەوامیی پێبدرێت، دەبێت هەلومەرجی رێبەری گەلی کورد بگۆڕدرێت، بواری یاسایی بڕەخسێنرێت و لایەنە سیاسییەکان بە دانوستانەکان زیاد بکرێن.
٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣: محەمەد رەشید ئیشبیلەر و ڤەیسەڵ ئیشبیلەر، کە بەشداری چالاکیی ناڕەزایەتی بوو بوون لەلایەن پۆلیسی تورکەوە کرانە ئامانج و کوژران. دەوڵەتی تورک لە گەڤەر هێرشی کردە سەرپەکەکە و گۆڕستانی گەریلاکان و بەو هۆیەوە چالاکیی ناڕەزایەتی رێکخرابوو.
٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣: رێبەری گەلی کورد لەبارەی کۆمەڵکوژییەکەى گەڤەر و هێرشەکانی دەوڵەتی تورکەوە داوایکرد، گەل بەرامبەر بە کارە تێکدەرانە و ئاژاوەگێڕییەکان هۆشیار بن. راشیگەیاند، بۆ ئەوەى پرۆسەکە بەڕێوەبچێت دەبێت بواری یاسایی بڕەخسێنرێت و پێشنیازی کرد، لیژنەى چاودێریی بێلایەن بۆ پرۆسەکە دروست بکرێت.
١١ی شوباتی ٢٠١٤: پێش ساڵیادی پیلانگێڕیی ١٥ی شوبات بۆ یەکەمجار وێنەى ئۆجالان لە شارێکی باکووری کوردستان لە بیلبۆردەکان (تابلۆکانی ریکلامی لە شوێنە گشتییەکاندا) بڵاوکرایەوە. لە پۆستەرەکانی بەدەپەدا بە زمانەکانی کوردی و تورکی نووسرابوو "بە رێبەرایەتیی ئازاد بەرەوە ژیانی ئازاد" هێشتا ٢٤ کاتژمێر بەسەریدا تێنەپەڕیبوو، کە بە بڕیاری دادگا وێنەکان و پۆستەرەکان کۆکرانەوە.
بەرخودانی کۆبانی و چەمک و تێگەیشتنی نوێ
١٧ی ئاداری ٢٠١٤: فەرماندەی بڕیارگەی ناوەندیی پاراستنی گەل موراد قەرەیلان لە بەرنامەى تایبەتی ستێرک تیڤی دا رایگەیاند، تاوەکو رێبەری گەلی کورد لە زیندان ئازاد نەبێت چەک دانانرێت و وتی، "پرۆسەکە بە تەواوی کۆتایی پێنەهاتووە، یەکلایەنە بەڕێوەدەچێت. سەرۆک ئاپۆ و ئێمە بەڕێوەی دەبەین. پرۆسەکە بە بنبەست گەیشتووە، بەڵام تاوەکو دوایی یەکلایەنە بەڕێوەناچێت. ئەگەر هەفتەیەک بۆ دوو هەفتە دوای هەڵبژاردن هەنگاو نەنرێت، دەبێت هەموو کەس ئەوە بزانێت، کە پرۆسەکە کۆتایی پێهاتووە".
١١ی تەممووزی ٢٠١٤: بە پێشنیازی رێبەری گەلی کورد بە فەرمی پارتی هەرێمە دیموکراتیکەکان (دەبەپە - DBP) دامەزرا. بڕیار بۆ دەبەپە درا و دەبەپە لە کوردستان لە بەڕێوەبەریی خۆجێیەدا و هەدەپە لە شارەکانی تورکیادا بۆ هەڵبژاردنی پەرلەمان خۆیان رێکدەخەن.
٥ی ئابی ٢٠١٤: رێبەری گەلی کورد رایگەیاند، لەبەر ئەوەى پرۆسەى چارەسەری نەچوەتە قۆناغی دانوستانەوە دەنگی ناڕەزایەتیی بەرامبەر بە حکوەمەتی ئاکەپە بەرز کردەوە.
١٨ی ئابی ٢٠١٤: پەیکەری مەعسوم کۆرکماز یەکێک لە فەرماندە ئەفسانەییەکانی پەکەکە لە لیجە دانرا، سەربازانی تورک هێرشیان کردە سەری. گەل بەرەنگارییان کرد، سەربازانی تورک تەقەیان لە گەل کرد و محەمەد تاشکینی تەمەن ٢٤یان کوشت.
١٥ی ئەیلولی ٢٠١٤: دەوڵەتی تورک چەتەکانی داعشی بەردایە کۆبانێ.
٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤: رێبەری گەلی کورد بۆ ئەوەى حکومەتی ئاکەپە بۆ پرۆسەى چا
١٩ی حوزەیرانی ٢٠١٣: موراد قەرەیلان هاوسەرۆکی دەستەى بەڕێوەبەریی ئەو کاتی کەجەکە وتی، نزیکایەتی و رەفتاری دەوڵەتی تورک و حکومەتی ئاکەپە لە پرۆسەکە نیگەرانی و گومانی لەلایان دروستکردووە.
٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٣: لە دژی ئەو بنکە سەربازییانەى، کە دروست دەکران، لە زۆرێک لە شارەکانی کوردستاندا ناڕەزایەتی ئەنجامدران. لە ناڕەزایەتییەکاندا لە لیجە گەنجێک بە ناوی مەدەنی یڵدرم لەلایەن سەربازانی تورکەوە کوژرا.
١٠ی تەممووزی ٢٠١٣: لە نێوان ٣٠ی حوزەیران و ٥ی تەمووزدا لە چوار پارچەى کوردستان و دەرەوەی وڵاتەوە و بە بەشداریی ١٦٢ نوێنەر کۆبوونەوەی ٩هەمینی لیژنەی گشتیی کۆنگرەى گەل ریکخرا و ئەنجامەکانی کۆنگرەکە بۆ رای گشتی بڵاوکرانەوە. لە کۆنگرەکەدا سیستمی کەجەکە گۆڕدرا و هاوسەرۆکان گۆڕدران. جەمیل بایک و بەسێ هۆزات بوونە هاسەرۆکانی دەستەى بەڕێوەبەریی کەجەکە. هاجەر زاگرۆس و رەمزی کارتال بوونە هاوسەرۆکانی کۆنگرەى گەل.
٢٦ی تەممووزی ٢٠١٣: رێبەری گەلی کورد لە چاوپێکەوتنیدا لەگەڵ شاندی ئیمراڵی پێى راگەیاندن، ئەگەر حکومەتی ئاکەپە تاوەکو تشرینی یەکەم هەنگاو نەنێت، ئەوا کۆتایی بە ئاگر بەست دێت.
٩ی ئەیلولی ٢٠١٣: دەستەى هاوسەرۆکایەتیی کەجەکە رایگەیاند، لەسەر دیموکراتیکبوون و چارەسەرکردنی کێشەى کورد هەنگاو نەنراون و کشانەوەى گەریلایان راوەستاندووە. کەجەکە لەو راگەیاندراوەدا لەسەر پێگەى گەریلا وتبوی، "کشانەوەى گەریلا رادەوەستێنرێت، بەڵام ئاگربەست بەردەوام دەبێت. بەردەوامیدان بە دۆخی ئاگربەست بە مانای درەفەتدانە بە ئاکەپە، کە بەپێی پرۆژەکەی رێبەر ئاپۆ هەنگاو بنێت".
٣٠ی ئەیلولی ٢٠١٣: ئەردۆغان سەرۆک وەزیری تورک "پاکێجەکانی دیموکراتیکبوونی" راگەیاند، بەڵام لە پێش هەموانەوە بەدەپە و کەجەدە رایانگەیاند، پاکێجەکان پووچن و لە پێناو چارەسەری و هیچ داوایەکدا نابنە وەڵامدەر.
٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣: جەمیل بایک هاوسەرۆکی دەستەى بەڕێوەبەری کەجەکە رایگەیاند، بۆ ئەوە پرۆسەکە بەردەوامیی پێبدرێت، دەبێت هەلومەرجی رێبەری گەلی کورد بگۆڕدرێت، بواری یاسایی بڕەخسێنرێت و لایەنە سیاسییەکان بە دانوستانەکان زیاد بکرێن.
٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣: محەمەد رەشید ئیشبیلەر و ڤەیسەڵ ئیشبیلەر، کە بەشداری چالاکیی ناڕەزایەتی بوو بوون لەلایەن پۆلیسی تورکەوە کرانە ئامانج و کوژران. دەوڵەتی تورک لە گەڤەر هێرشی کردە سەرپەکەکە و گۆڕستانی گەریلاکان و بەو هۆیەوە چالاکیی ناڕەزایەتی رێکخرابوو.
٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣: رێبەری گەلی کورد لەبارەی کۆمەڵکوژییەکەى گەڤەر و هێرشەکانی دەوڵەتی تورکەوە داوایکرد، گەل بەرامبەر بە کارە تێکدەرانە و ئاژاوەگێڕییەکان هۆشیار بن. راشیگەیاند، بۆ ئەوەى پرۆسەکە بەڕێوەبچێت دەبێت بواری یاسایی بڕەخسێنرێت و پێشنیازی کرد، لیژنەى چاودێریی بێلایەن بۆ پرۆسەکە دروست بکرێت.
١١ی شوباتی ٢٠١٤: پێش ساڵیادی پیلانگێڕیی ١٥ی شوبات بۆ یەکەمجار وێنەى ئۆجالان لە شارێکی باکووری کوردستان لە بیلبۆردەکان (تابلۆکانی ریکلامی لە شوێنە گشتییەکاندا) بڵاوکرایەوە. لە پۆستەرەکانی بەدەپەدا بە زمانەکانی کوردی و تورکی نووسرابوو "بە رێبەرایەتیی ئازاد بەرەوە ژیانی ئازاد" هێشتا ٢٤ کاتژمێر بەسەریدا تێنەپەڕیبوو، کە بە بڕیاری دادگا وێنەکان و پۆستەرەکان کۆکرانەوە.
بەرخودانی کۆبانی و چەمک و تێگەیشتنی نوێ
١٧ی ئاداری ٢٠١٤: فەرماندەی بڕیارگەی ناوەندیی پاراستنی گەل موراد قەرەیلان لە بەرنامەى تایبەتی ستێرک تیڤی دا رایگەیاند، تاوەکو رێبەری گەلی کورد لە زیندان ئازاد نەبێت چەک دانانرێت و وتی، "پرۆسەکە بە تەواوی کۆتایی پێنەهاتووە، یەکلایەنە بەڕێوەدەچێت. سەرۆک ئاپۆ و ئێمە بەڕێوەی دەبەین. پرۆسەکە بە بنبەست گەیشتووە، بەڵام تاوەکو دوایی یەکلایەنە بەڕێوەناچێت. ئەگەر هەفتەیەک بۆ دوو هەفتە دوای هەڵبژاردن هەنگاو نەنرێت، دەبێت هەموو کەس ئەوە بزانێت، کە پرۆسەکە کۆتایی پێهاتووە".
١١ی تەممووزی ٢٠١٤: بە پێشنیازی رێبەری گەلی کورد بە فەرمی پارتی هەرێمە دیموکراتیکەکان (دەبەپە - DBP) دامەزرا. بڕیار بۆ دەبەپە درا و دەبەپە لە کوردستان لە بەڕێوەبەریی خۆجێیەدا و هەدەپە لە شارەکانی تورکیادا بۆ هەڵبژاردنی پەرلەمان خۆیان رێکدەخەن.
٥ی ئابی ٢٠١٤: رێبەری گەلی کورد رایگەیاند، لەبەر ئەوەى پرۆسەى چارەسەری نەچوەتە قۆناغی دانوستانەوە دەنگی ناڕەزایەتیی بەرامبەر بە حکوەمەتی ئاکەپە بەرز کردەوە.
١٨ی ئابی ٢٠١٤: پەیکەری مەعسوم کۆرکماز یەکێک لە فەرماندە ئەفسانەییەکانی پەکەکە لە لیجە دانرا، سەربازانی تورک هێرشیان کردە سەری. گەل بەرەنگارییان کرد، سەربازانی تورک تەقەیان لە گەل کرد و محەمەد تاشکینی تەمەن ٢٤یان کوشت.
١٥ی ئەیلولی ٢٠١٤: دەوڵەتی تورک چەتەکانی داعشی بەردایە کۆبانێ.
٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤: رێبەری گەلی کورد بۆ ئەوەى حکومەتی ئاکەپە بۆ پرۆسەى چا
گذار دموکراتیک
دوو ساڵی هەستیار و قەیراناویی ئیمراڵی -٢٨- شۆڕشی کوردستان لە ساڵانی پێش ٢٠١٣دا چووە قۆناغێکی نوێوە. بە رۆڵی سەرەکیی رێبەری گەلی کورد قۆناغێکی هەستیار و گرنگ بەرێوەچوو. دوای ٥ی نیسانی ٢٠١٥ قۆناغی نوێی گۆشەگیری و ئەشکەنجە دەستیپێکرد. 🆔 @GozarDemocratic
رەسەری هەنگاو بنێت تاوەکو ١٥ی تشرینی یەکەم دەرفەتی بە ئاکەپە دا.
٦،٧،٨ی ٢٠١٤: بەرخودانی گەلی کورد بۆ کۆبانێ، کە لە ٦ی تشرینی یەکەمەوە دەستیپێکرد و لە ٧ و ٨ی تشرینی یەکەمدا گەیشتە بەرزترین ئاستی خۆی. لە هەموو شارەکانی باکووری کوردستان و لە گەورە شارەکانی تورکیا گەل رژانە سەر شەقامەکان. دەوڵەت بۆ ئەوەى گەل سەرکەوت بکات، لەگەڵ هێزە چەکدارە چەتە میلیشاییەکان لە شەقام و گۆڕەپان و کۆڵانەکاندا دەستیان بە کۆمەڵکوژکردنی گەل کرد.
٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤: سەڵاحەدین دەمیرتاش و فیگەن یوکسەکداغ هاوسەرۆکانی هەدەپە لە ئامەد کۆنفرانسێکی رۆژنامەنووسیان رێکخست و دەمیرتاش رایگەیاند، "شەوی رابردوو دەرفەتێک رەخسا، کە ئێمە لە بەڕێز ئۆجالانەوە پەیامێک بەدەستبهێنین. ئێمە دەمانەوێت رایبگەیەنین، کە لە دژی مەترسیی کۆمەڵکوژیی جەخت لە رێبازەکانی گەشەپێدان بە دیالۆگ و دانوستان بۆ هەموو لایەنەکان دەکاتەوە و ئەوەی پێشنیاز کردووە".
٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤: لە ناوچەى کازخمانی قەرس هێزەکانی تورک بۆسەیان بۆ یەکەیەکی گەریلا دانا، کە دەڕۆیشتن بۆ سەر ئەرک و کاری خۆیان. لەو بۆسەیەدا گەریلاکان حامید جەهانگیر (شەڕڤان شاهۆ)، ئومید نەکوش (باران ئارارات) و حەبیب کۆچ (توفان تەندورەک) شەهید بوون.
٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤: لیژنەى ئاسایشی نەتەوەیی تورک (مەگەکە - MGK) مێژوویترین کۆبوونەوەى مێژووی خۆی رێکخست. کۆبوونەوەکە ١٠ کاتژمێری خایاند. لە کۆوبونەوەکەدا "پلانی چالاکیی چۆکشکاندن" دانرا و بڕیار لەسەر جێبەجێکردنی ئەو پلانە درا. ئەو پلان و عەقڵییەتە ئامانجی ئەوە بوو، کە بزووتنەوەى ئازادیی کورد و داوای ئازادیی کورد پاکتاو بکات.
دۆڵمە باخچە و دوایین چاوپێکەوتن لە ٥ی نیسانی ٢٠١٥دا
١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥: پەیامی رێبەری گەلی کورد بە ناوی "دەبێت مرۆڤ لە دژی ئاژاوەگێری و کارە تێکدەرانەکان هۆشیار بێت"، لەلایەن خەتیب دیجلە و سەلما ئیرماق هاوسەرۆکانی کەجەدە لە جزیر بە گەل راگەیاندرا، چونکە دەوڵەت لە جزیر دەیخواست کاری تێکدەرانە و ئاژاوەگێڕانە ئەنجام بدات. هەر ئەو رۆژە منداڵێک بە ناوی نیهاد کازانهان لەلایەن پۆلیسی تورکەوە کوژرا. لەگەڵ ئەوەشدا لەسەر داواکەى ئۆجالان ئەو لەمپەرانەى لەسەر رێگاکان لەلایەن گەلەوە دانرابوون، لابران.
٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥: بەڕێوەبەرانی کەجەکە کە لەگەڵ شاندی هەدەپە چاوپێکەوتنیان ئەنجامدابوو، رایانگەیاند، ئاکەپە بە بەرپرسیاریی پرۆسە و قۆناغی دانوستان ناجوڵێتەوە و دووبارە هۆشداریی دا.
٢٨ی شوباتی ٢٠١٥: لە کۆشکی دۆڵمە باخچە لەلایەن بەرپرسانی دەوڵەتی تورک و شاندی ئیمراڵییەوە دەقی لێکتێگەیشتنێکی ١٠ خاڵی بۆ رای گشتی ئاشکرا کرا. لەو خاڵانەدا پلانێکی بەرفراوانی دیموکراتیکبوون هەبوون. هەمان رۆژ ئەردۆغان وتی، "ئێمە بە تامەزرۆییەوە چاوەڕێی ئەو بانگەوازە بووین" و دواتر وتی، "یەکێک هاتووە باسی لێکتێگەیشتنی دۆڵمە باخچە دەکات، لێکتێگەیشتنی وەها نییە. ئەم دەسەڵاتە لەگەڵ رێکخستنی تیرۆر دا لێکتێگەیشتنی دانەناوە".
١١ی ئاداری ٢٠١٥: جەمیل بایک و بەسێ هۆزات هاوسەرۆکانی کەجەکە بۆ کەناڵی ئاسمانیی ئیمەجە تیڤی (IMC TV) قسەیان کرد و وتیان، "ئەو لێدوان و بانگەشانەى، کە دەوترێت پەکەکە چەک دادەنێت پڕوپاگەندەی هەڵبژاردنن. تەنها بە کۆنگرەیەک کە رێبەر ئاپۆ تیایدا ئامادە بێت، دەکرێت بڕیاری دەستهەڵگەرتن لە چەک بدرێت".
٢٠ی ئاداری ٢٠١٥: ئەردۆغان سەرۆک کۆماری تورک یەکەم لێدوانی دا و کۆتایی بەو پرۆسە ٢ ساڵییە هێنا و وتی، بە دڵخۆشییەوە سەیری کۆمیتەى چاودێری ناکەن، کە بڕیار بوو چاودێری پرۆسەکە بکات و وتیشی، "من لە رۆژنامەکاندا دەخوێنمەوە. من ئاگاداری شتی وەها نیم. من ئەوە زۆر بە راشکاوی دەڵێم، من بە دڵخۆشییەوە لێی ناڕوانم، ئەوانە شتی راست نین. ئەو کارانە بە دام و دەزگای رێکخستنکراو دەکرێت".
٢١ی ئاداری ٢٠١٥: لە پیرۆزبایی نەورۆزی ئامەددا نامەى رێبەری گەلی کورد خوێندرایەوە و تیایدا هاتبوو، "لەسەر پێویستیی جاڕنامەکە و بە لێکتێگەیشتنەکە، من بە پێویستییەکی مێژوویی دەزانم، کە پەکەکە کۆتایی بە تێکۆشانی نزیکەی ٤٠ ساڵیی خۆی لە دژی کۆماری تورکیا بهێنێت و بەپێی رۆحی سەردەمەکە سەرلەنوێ ستراتیژی و تاکتیکی سیاسیی و کۆمەڵایەتی بۆ خۆی دابڕێژێتەوە و لە کۆنگرەی خۆیدا ئەوە رێکبخات. هیوادارم ئێمە لە ماوەیەکی نزیکدا بێینە سەر خاڵە بنەڕەتییەکانی لێکتێگەیشتنەکە و بڕۆینە قۆناغی کۆمسیۆنی راستییەکان و رووبەڕووبوونەوە لەلایەن ئەندامانی پەرلەمان و شاندی چاودێریی پێکهاتوو و ئەو کۆنگرەیە بە شێوەیەکى سەرکەوتو پێکبهێنن".
٥ی نیسانی ٢٠١٥: پاکێجی "ئاسایشی ناوخۆ"ی حکومەتی ئاکەپە، کە راستەوخۆ پرۆسەکەى کردبووە ئامانج و دوای ئەوەى لە ٢٧ی ئاداردا لە پەرلەمانی تورک دا پەسەند کرا، رێک رۆژێک پێش چاوپێکەوتنی رۆژی ٥ی نیسانی ٢٠١٥ لەگەڵ رێبەری گەلی کورددا لە ٤ی نیساندا لە رۆژنامەی فەرمیدا بڵاوکرایەوە و بەوە چووە بواری جێبەجێکردنەوە.
٦،٧،٨ی ٢٠١٤: بەرخودانی گەلی کورد بۆ کۆبانێ، کە لە ٦ی تشرینی یەکەمەوە دەستیپێکرد و لە ٧ و ٨ی تشرینی یەکەمدا گەیشتە بەرزترین ئاستی خۆی. لە هەموو شارەکانی باکووری کوردستان و لە گەورە شارەکانی تورکیا گەل رژانە سەر شەقامەکان. دەوڵەت بۆ ئەوەى گەل سەرکەوت بکات، لەگەڵ هێزە چەکدارە چەتە میلیشاییەکان لە شەقام و گۆڕەپان و کۆڵانەکاندا دەستیان بە کۆمەڵکوژکردنی گەل کرد.
٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤: سەڵاحەدین دەمیرتاش و فیگەن یوکسەکداغ هاوسەرۆکانی هەدەپە لە ئامەد کۆنفرانسێکی رۆژنامەنووسیان رێکخست و دەمیرتاش رایگەیاند، "شەوی رابردوو دەرفەتێک رەخسا، کە ئێمە لە بەڕێز ئۆجالانەوە پەیامێک بەدەستبهێنین. ئێمە دەمانەوێت رایبگەیەنین، کە لە دژی مەترسیی کۆمەڵکوژیی جەخت لە رێبازەکانی گەشەپێدان بە دیالۆگ و دانوستان بۆ هەموو لایەنەکان دەکاتەوە و ئەوەی پێشنیاز کردووە".
٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤: لە ناوچەى کازخمانی قەرس هێزەکانی تورک بۆسەیان بۆ یەکەیەکی گەریلا دانا، کە دەڕۆیشتن بۆ سەر ئەرک و کاری خۆیان. لەو بۆسەیەدا گەریلاکان حامید جەهانگیر (شەڕڤان شاهۆ)، ئومید نەکوش (باران ئارارات) و حەبیب کۆچ (توفان تەندورەک) شەهید بوون.
٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤: لیژنەى ئاسایشی نەتەوەیی تورک (مەگەکە - MGK) مێژوویترین کۆبوونەوەى مێژووی خۆی رێکخست. کۆبوونەوەکە ١٠ کاتژمێری خایاند. لە کۆوبونەوەکەدا "پلانی چالاکیی چۆکشکاندن" دانرا و بڕیار لەسەر جێبەجێکردنی ئەو پلانە درا. ئەو پلان و عەقڵییەتە ئامانجی ئەوە بوو، کە بزووتنەوەى ئازادیی کورد و داوای ئازادیی کورد پاکتاو بکات.
دۆڵمە باخچە و دوایین چاوپێکەوتن لە ٥ی نیسانی ٢٠١٥دا
١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥: پەیامی رێبەری گەلی کورد بە ناوی "دەبێت مرۆڤ لە دژی ئاژاوەگێری و کارە تێکدەرانەکان هۆشیار بێت"، لەلایەن خەتیب دیجلە و سەلما ئیرماق هاوسەرۆکانی کەجەدە لە جزیر بە گەل راگەیاندرا، چونکە دەوڵەت لە جزیر دەیخواست کاری تێکدەرانە و ئاژاوەگێڕانە ئەنجام بدات. هەر ئەو رۆژە منداڵێک بە ناوی نیهاد کازانهان لەلایەن پۆلیسی تورکەوە کوژرا. لەگەڵ ئەوەشدا لەسەر داواکەى ئۆجالان ئەو لەمپەرانەى لەسەر رێگاکان لەلایەن گەلەوە دانرابوون، لابران.
٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥: بەڕێوەبەرانی کەجەکە کە لەگەڵ شاندی هەدەپە چاوپێکەوتنیان ئەنجامدابوو، رایانگەیاند، ئاکەپە بە بەرپرسیاریی پرۆسە و قۆناغی دانوستان ناجوڵێتەوە و دووبارە هۆشداریی دا.
٢٨ی شوباتی ٢٠١٥: لە کۆشکی دۆڵمە باخچە لەلایەن بەرپرسانی دەوڵەتی تورک و شاندی ئیمراڵییەوە دەقی لێکتێگەیشتنێکی ١٠ خاڵی بۆ رای گشتی ئاشکرا کرا. لەو خاڵانەدا پلانێکی بەرفراوانی دیموکراتیکبوون هەبوون. هەمان رۆژ ئەردۆغان وتی، "ئێمە بە تامەزرۆییەوە چاوەڕێی ئەو بانگەوازە بووین" و دواتر وتی، "یەکێک هاتووە باسی لێکتێگەیشتنی دۆڵمە باخچە دەکات، لێکتێگەیشتنی وەها نییە. ئەم دەسەڵاتە لەگەڵ رێکخستنی تیرۆر دا لێکتێگەیشتنی دانەناوە".
١١ی ئاداری ٢٠١٥: جەمیل بایک و بەسێ هۆزات هاوسەرۆکانی کەجەکە بۆ کەناڵی ئاسمانیی ئیمەجە تیڤی (IMC TV) قسەیان کرد و وتیان، "ئەو لێدوان و بانگەشانەى، کە دەوترێت پەکەکە چەک دادەنێت پڕوپاگەندەی هەڵبژاردنن. تەنها بە کۆنگرەیەک کە رێبەر ئاپۆ تیایدا ئامادە بێت، دەکرێت بڕیاری دەستهەڵگەرتن لە چەک بدرێت".
٢٠ی ئاداری ٢٠١٥: ئەردۆغان سەرۆک کۆماری تورک یەکەم لێدوانی دا و کۆتایی بەو پرۆسە ٢ ساڵییە هێنا و وتی، بە دڵخۆشییەوە سەیری کۆمیتەى چاودێری ناکەن، کە بڕیار بوو چاودێری پرۆسەکە بکات و وتیشی، "من لە رۆژنامەکاندا دەخوێنمەوە. من ئاگاداری شتی وەها نیم. من ئەوە زۆر بە راشکاوی دەڵێم، من بە دڵخۆشییەوە لێی ناڕوانم، ئەوانە شتی راست نین. ئەو کارانە بە دام و دەزگای رێکخستنکراو دەکرێت".
٢١ی ئاداری ٢٠١٥: لە پیرۆزبایی نەورۆزی ئامەددا نامەى رێبەری گەلی کورد خوێندرایەوە و تیایدا هاتبوو، "لەسەر پێویستیی جاڕنامەکە و بە لێکتێگەیشتنەکە، من بە پێویستییەکی مێژوویی دەزانم، کە پەکەکە کۆتایی بە تێکۆشانی نزیکەی ٤٠ ساڵیی خۆی لە دژی کۆماری تورکیا بهێنێت و بەپێی رۆحی سەردەمەکە سەرلەنوێ ستراتیژی و تاکتیکی سیاسیی و کۆمەڵایەتی بۆ خۆی دابڕێژێتەوە و لە کۆنگرەی خۆیدا ئەوە رێکبخات. هیوادارم ئێمە لە ماوەیەکی نزیکدا بێینە سەر خاڵە بنەڕەتییەکانی لێکتێگەیشتنەکە و بڕۆینە قۆناغی کۆمسیۆنی راستییەکان و رووبەڕووبوونەوە لەلایەن ئەندامانی پەرلەمان و شاندی چاودێریی پێکهاتوو و ئەو کۆنگرەیە بە شێوەیەکى سەرکەوتو پێکبهێنن".
٥ی نیسانی ٢٠١٥: پاکێجی "ئاسایشی ناوخۆ"ی حکومەتی ئاکەپە، کە راستەوخۆ پرۆسەکەى کردبووە ئامانج و دوای ئەوەى لە ٢٧ی ئاداردا لە پەرلەمانی تورک دا پەسەند کرا، رێک رۆژێک پێش چاوپێکەوتنی رۆژی ٥ی نیسانی ٢٠١٥ لەگەڵ رێبەری گەلی کورددا لە ٤ی نیساندا لە رۆژنامەی فەرمیدا بڵاوکرایەوە و بەوە چووە بواری جێبەجێکردنەوە.
گذار دموکراتیک
دوو ساڵی هەستیار و قەیراناویی ئیمراڵی -٢٨- شۆڕشی کوردستان لە ساڵانی پێش ٢٠١٣دا چووە قۆناغێکی نوێوە. بە رۆڵی سەرەکیی رێبەری گەلی کورد قۆناغێکی هەستیار و گرنگ بەرێوەچوو. دوای ٥ی نیسانی ٢٠١٥ قۆناغی نوێی گۆشەگیری و ئەشکەنجە دەستیپێکرد. 🆔 @GozarDemocratic
ئۆجالان لەبەر ئەوە هەستی پێکردبوو، لە دوایین چاوپێکەوتنیدا لەگەڵ شاندی ئیمراڵی لە ٥ی نیسان دا بە شاندەکەى وتبوو، "رەنگە ئەم دوایینجار بێت، کە ئێوە بێن بۆ ئێرە. رەنگە ئیدی ئێوە نەتوانن جارێکیتر بێن بۆ ئێرە. ئەوان جدیەتی ئەوەیان نییە، کە بتوانن ئەو دیالۆگە بەڕێوەببەن".
١١ی نیسانی ٢٠١٥: لە دیادینی ئاگری کاتێک گەل دەیانخواست پێکەوە نەمام بچێنن، بەهۆی ئاژاوەگێڕی و تێکدەریی سەربازانی تورکەوە شەڕ روویدا. لەبارەی ئەو رووداوەوە فیگەن یوکسەکداغ هاوسەرۆکی هەدەپە وتی، "ئەگەر لە ئێستا بە دواوە ئۆپراسیۆنی سەربازی و هێرش بۆ سەر گەلەکەمان درێژەی هەبێت، ئەوا ئاکەپە لە هەموو زیان و دەرەنجامەکانی بەرپرسیار دەبێت".
٧ی حوزەیرانی ٢٠١٥: هەدەپە سەرباری هەموو هێرش، تێکدەری و ئاژاوەگێڕی و هێرش بە بۆمب لە دژی، لە هەڵبژاردندا سەدا ١٣ی دەنگی دەنگدەرانی بەدەستهێنا و کۆتایی بە دەسەڵاتی ئاکەپە هێنا، کە بە تەنها لە دەسەڵاتدا بمێنێتەوە. لە بەرامبەر ئەو سەرکەوتنەی بزووتنەوەى سیاسیی کورد دا، دیسانەوە ئاکەپە دەستی بە رێکخستنی شەپۆلی شەڕ و شەڕانگێزی لە دژی گەلی کورد کرد.
٢٤ی تەممووزی ٢٠١٥: دوای کۆبوونەوەى لیژنەى ئاسایشی نەتەوەی تورک (مەگەکە - MGK) بەو بڕیارانەى حکومەتی ئاکەپە لە دژی پەکەکە دابووی، هێرشی قورس و چڕی ئاسمانی لە دژی پەکەکە دەستیپێکرد.
٢ی ئابی ٢٠١٥: قەدەغەى هاتوچۆ و چوونەدەرەوە لە ماڵەوە بەسەر هاووڵاتییاندا سەپێنرا، کە بۆ چەند ساڵێک ئەو قەدەغەکارییانە بەردەوامیان هەبوو و بووە هۆی هەڵوەشاندنەوە و خاپورکردنی سوور، نسێبین، جزیر، شڕنەخ و گەڤەر.
دوای ٥ی نیسان چی روویدا؟
دوای دوایین چاوپێکەوتنی شاندی ئیمراڵی لە ٥ی نیسانی ٢٠١٥دا لەگەڵ رێبەری گەلی کورد، هێرشەکان لە کوردستان روویان لە زیادبوون کرد و بۆ ماوەیەکی دوور و درێژ هیچ هەواڵ و زانیارییەک لە رێبەری گەلی کوردەوە بە دەستنەهات. دوای ١٥ی تەممووزی ٢٠١٦ ی شەڕی ناوۆخی دەوڵەت، لقی یەکی داداگای سزاکانی بورسا هەموو جۆرە دەرفەتێکی بۆ ئاگاداربوون و پەیوەندیکردن و سەردانکردن لە ئیمراڵی پچڕاند. بەو شێوەیە قۆناغێکی نوێ لە سیستمی گۆشەگیری و ئەشکەنجەى ئیمراڵی دەستیپێکرد. بەو بڕیارە هەرگیز رێگایان نەدا، کە جارێکیتر سەردانی ئیمراڵی بکەن.
کاتێک گۆشەگیری راگەیاندرا، نیگەرانییەکان لەسەر ژیانی ئۆجالان زیادیانکرد و دوای ئەوەى میدیاکانی تورک بانگەشەی ئەوەیانکرد، کە لە ١٥ی تەممووزدا لە دژی ئیمراڵی "هەوڵێک" ئەنجامدراوە، دیسانەوە نیگەرانییەکن لەسەر ژیان و ئاسایشی ئۆجالان زۆر زیادی کرد. لە تۆڕەکۆمەڵاتییەکاندا هەواڵی جۆراجۆر و ناکۆک و دژ بە یەک لەسەر ژیانی ئۆجالان بڵاوکرایەوە، لە کوردستان و گەورە شارەکانی تورکیا و دیاسپۆرا ئەو هەواڵانە بە ناو گەل دا بڵاوبوونەوە و گەل دەستی بە جموجوڵ کرد. دوای بەرخودانی ١١ی ئەیلولی ٢٠١٦ رێگا درا محەمەد ئۆجالان چاوپێکەوتنێکی کورت لەگەڵ رێبەری گەلی کورد ئەنجام بدات. دوای ئەو چاوپێکەوتنە لە نێوان ساڵانی ٢٠١٧ – ٢٠١٨ دا بە هیچ شێوەیەک رێگا نەدرا هیچ هەواڵ و زانیارییەک لە رێبەری گەلی کوردەوە دەستبکەوێت، چونکە رێگریان کرد لە ئەنجامدانی هەموو جۆرە چاوپێکەوتن و دیدارێک لەگەڵیدا.
سبەی: ئەشکەنجەیەک کە جیهان چاوی خۆی لێ داخستووە
ANF
🆔 @GozarDemocratic
١١ی نیسانی ٢٠١٥: لە دیادینی ئاگری کاتێک گەل دەیانخواست پێکەوە نەمام بچێنن، بەهۆی ئاژاوەگێڕی و تێکدەریی سەربازانی تورکەوە شەڕ روویدا. لەبارەی ئەو رووداوەوە فیگەن یوکسەکداغ هاوسەرۆکی هەدەپە وتی، "ئەگەر لە ئێستا بە دواوە ئۆپراسیۆنی سەربازی و هێرش بۆ سەر گەلەکەمان درێژەی هەبێت، ئەوا ئاکەپە لە هەموو زیان و دەرەنجامەکانی بەرپرسیار دەبێت".
٧ی حوزەیرانی ٢٠١٥: هەدەپە سەرباری هەموو هێرش، تێکدەری و ئاژاوەگێڕی و هێرش بە بۆمب لە دژی، لە هەڵبژاردندا سەدا ١٣ی دەنگی دەنگدەرانی بەدەستهێنا و کۆتایی بە دەسەڵاتی ئاکەپە هێنا، کە بە تەنها لە دەسەڵاتدا بمێنێتەوە. لە بەرامبەر ئەو سەرکەوتنەی بزووتنەوەى سیاسیی کورد دا، دیسانەوە ئاکەپە دەستی بە رێکخستنی شەپۆلی شەڕ و شەڕانگێزی لە دژی گەلی کورد کرد.
٢٤ی تەممووزی ٢٠١٥: دوای کۆبوونەوەى لیژنەى ئاسایشی نەتەوەی تورک (مەگەکە - MGK) بەو بڕیارانەى حکومەتی ئاکەپە لە دژی پەکەکە دابووی، هێرشی قورس و چڕی ئاسمانی لە دژی پەکەکە دەستیپێکرد.
٢ی ئابی ٢٠١٥: قەدەغەى هاتوچۆ و چوونەدەرەوە لە ماڵەوە بەسەر هاووڵاتییاندا سەپێنرا، کە بۆ چەند ساڵێک ئەو قەدەغەکارییانە بەردەوامیان هەبوو و بووە هۆی هەڵوەشاندنەوە و خاپورکردنی سوور، نسێبین، جزیر، شڕنەخ و گەڤەر.
دوای ٥ی نیسان چی روویدا؟
دوای دوایین چاوپێکەوتنی شاندی ئیمراڵی لە ٥ی نیسانی ٢٠١٥دا لەگەڵ رێبەری گەلی کورد، هێرشەکان لە کوردستان روویان لە زیادبوون کرد و بۆ ماوەیەکی دوور و درێژ هیچ هەواڵ و زانیارییەک لە رێبەری گەلی کوردەوە بە دەستنەهات. دوای ١٥ی تەممووزی ٢٠١٦ ی شەڕی ناوۆخی دەوڵەت، لقی یەکی داداگای سزاکانی بورسا هەموو جۆرە دەرفەتێکی بۆ ئاگاداربوون و پەیوەندیکردن و سەردانکردن لە ئیمراڵی پچڕاند. بەو شێوەیە قۆناغێکی نوێ لە سیستمی گۆشەگیری و ئەشکەنجەى ئیمراڵی دەستیپێکرد. بەو بڕیارە هەرگیز رێگایان نەدا، کە جارێکیتر سەردانی ئیمراڵی بکەن.
کاتێک گۆشەگیری راگەیاندرا، نیگەرانییەکان لەسەر ژیانی ئۆجالان زیادیانکرد و دوای ئەوەى میدیاکانی تورک بانگەشەی ئەوەیانکرد، کە لە ١٥ی تەممووزدا لە دژی ئیمراڵی "هەوڵێک" ئەنجامدراوە، دیسانەوە نیگەرانییەکن لەسەر ژیان و ئاسایشی ئۆجالان زۆر زیادی کرد. لە تۆڕەکۆمەڵاتییەکاندا هەواڵی جۆراجۆر و ناکۆک و دژ بە یەک لەسەر ژیانی ئۆجالان بڵاوکرایەوە، لە کوردستان و گەورە شارەکانی تورکیا و دیاسپۆرا ئەو هەواڵانە بە ناو گەل دا بڵاوبوونەوە و گەل دەستی بە جموجوڵ کرد. دوای بەرخودانی ١١ی ئەیلولی ٢٠١٦ رێگا درا محەمەد ئۆجالان چاوپێکەوتنێکی کورت لەگەڵ رێبەری گەلی کورد ئەنجام بدات. دوای ئەو چاوپێکەوتنە لە نێوان ساڵانی ٢٠١٧ – ٢٠١٨ دا بە هیچ شێوەیەک رێگا نەدرا هیچ هەواڵ و زانیارییەک لە رێبەری گەلی کوردەوە دەستبکەوێت، چونکە رێگریان کرد لە ئەنجامدانی هەموو جۆرە چاوپێکەوتن و دیدارێک لەگەڵیدا.
سبەی: ئەشکەنجەیەک کە جیهان چاوی خۆی لێ داخستووە
ANF
🆔 @GozarDemocratic
آزادی رهبری، آزادی کوردستان
در دهم اکتبر در تمامی کوردستان و خارج از میهن صدها هزار نفر به خیانها آمدند. کورد و دوستان کورد، سوسیالیستها، انقلابیون و دمکراتها در میادین و خیابانها با صدای رسا اعلام نمودند که زمان برای آزادی رهبر آپو فرا رسیده است.
🆔 @GozarDemocratic
در دهم اکتبر در تمامی کوردستان و خارج از میهن صدها هزار نفر به خیانها آمدند. کورد و دوستان کورد، سوسیالیستها، انقلابیون و دمکراتها در میادین و خیابانها با صدای رسا اعلام نمودند که زمان برای آزادی رهبر آپو فرا رسیده است.
🆔 @GozarDemocratic
گذار دموکراتیک
آزادی رهبری، آزادی کوردستان در دهم اکتبر در تمامی کوردستان و خارج از میهن صدها هزار نفر به خیانها آمدند. کورد و دوستان کورد، سوسیالیستها، انقلابیون و دمکراتها در میادین و خیابانها با صدای رسا اعلام نمودند که زمان برای آزادی رهبر آپو فرا رسیده است. …
آزادی رهبری، آزادی کوردستان
در دهم اکتبر در تمامی کوردستان و خارج از میهن صدها هزار نفر به خیانها آمدند. کورد و دوستان کورد، سوسیالیستها، انقلابیون و دمکراتها در میادین و خیابانها با صدای رسا اعلام نمودند که زمان برای آزادی رهبر آپو فرا رسیده است.
◼️ دهم اکتبر، تنها یک روز مشخص شده و نمادین برای آزادی رهبر آپو بود؛ در این روز تمامی انرژیها و فریادها، توان و توجهات به سوی آزادی رهبر آپو معطوف شدند. به هم گره خوردند. از خاورمیانه تا اروپا، روسیه و استرالیا در تمامی جهان، صدها هزار انسان در میادین و خیابانها صدها هزار نفر برای تحقق این خواسته خود فریاد سر دادند. از این نگاه، در دهم اکتبر هم شاهد کسب معنایی دیگر برای آزادی اوجالان شد و هم نشان دهنده دوران جدیدی شد برای خاتمه یافتن انزوای مطلقی که از اکتبر سال ۱۹۹۸ بر رهبر آپو تحمیل شده است.
اکنون و با مقاومت بیش از دو دهه امرالی و خلق این توطئه وارد ۲۳ سالگی خود شده است. علیرغم انزوا و حصر مطلقی که این توطئه به همراه خود آورده است، میتوان گفت این توطئه تا حدودی خنثی شده است و نیروهای توطئهگر بینالمللی، همکاران این توطئه و وابستگان در اجرای منویات خود شکست خوردهاند. در طول ۲۲ سال گذشته توطئهگران هر روز خواهان تحقق اهداف توطئه شدهاند و از تمامی امکانات برای دستیابی به اهداف خود بهره گرفتهاند. در شرایط کاملا مختلف و متفاوتی، به رهبری حمله کردهاند. با وجود قرار دادن رهبری در موقعیتی که امکان هیچگونه تحرک و عملی را ندارد، شاهد مقاومت تاریخی و بینظیر وی بودهایم.
رهبری مدت ۲۲ سال است که در شرایطی بسیار دشوار به مقاومت خود ادامه میدهد. با مقاومتی که میتواند بر همه تاثیر گذار بوده باشد، در مواقع فراوانی منویات و خواستههای نیروهای توطئهگر بینالمللی را خنثی کرده است. نیروهای توطئهگر بینالمللی با دستگیری رهبر آپو تلاش میکردند موانع موجود بین همکاری و خیانت را از میان برداشته و بدینگونه فرصتی را برای دولت جمهوری ترک مهیا کردند که قتلعام کورد را به طور کامل در تمامی ابعاد خود به نتیجه برساند. پیام واشنگتن در ۱۷ سپتامبر سال ۱۹۹۸ مبتنی بر همکاری با برخی از نیروهای کورد، دستگیری رهبری آپو و ارائه تضمینی به دولت جمهوری اشغالگر ترک بود. در همین راستا بود که رهبری پارت دمکرات کوردستان عراق با چنین اطمینانی انتظار داشت بلافاصله خود را به عنوان حاکم مطلق کوردستان اعلام نموده و از طرف دیکر جمهوری ترک نیز بر این باور بود که در کوردستانی بدون رهبر آپو و بدون پ.ک.ک میتواند کشتار کورد را در تمامی ابعاد خود به طور کامل به نتیجه برساند. اما نیروهای توطئهگر بینالمللی، دولت جمهوری ترک و وابستگان آن به هیچ یک از اهداف خود دست نیافتند.
در این میان این رهبر آپو بود که مانع از تحقق خواستها و اهداف توطئهگران شد. در شرایط دستگیری، او توانست به عنوان یک رهبر کاریزماتیک و فرمانده همیشه همراه با خواستهای خلق کورد همگام باشد. او با ارائه راهحل ملت دمکراتیک خط جدیدی را در عرصه سیاسی کوردستان گشود. با انقلاب روژآوا راه را برای ایجاد دمکراسی و آزادی گشود تا خلقهای مختلف خاورمیانه بتوانند از ان به عنوان مدلی برای دمکراسی و آزادی استفاده کنند. در سطح بینالمللی نیز سوسیالیستها، انقلابیون و نیروهای دمکراسیخواه که با شکست سوسیال رآلیسم برنامه مشخصی برای عمل سیاسی ندشتند، با درک نظریات جدید وی راهی جدید را یافتند. رهبری توانست در خلال ۲۲ سال با خنثی کردن حملات دولت اشغالگر ترک واقعیت خلقی آزادیخواه را به جهانیان نشان دهد.
با تمامی موارد فوق؛ نیروهای توطئهگر و بینالمللی، همکاران و وابستگان آن امروز نیز همچنان توطئه را در ابعاد دیگر آن ادامه میدهند، دولت جمهوری ترک را به یکی از محافظان خود در سیستم جهانی تبدیل کرده و با اغماض از اقدامات این دولت اشغالگر، ابعاد جنگ جهانی سوم را حتی به منطقه قفقاز نیز کشاندهاند و از این طریق بخش دیگری از جنگ ویژه خود را در این بخش ادامه میدهند. در بعد دیگری از این جنگ، در سایه همکاری و اغماض روسیه و ایران فشارهای خود را بر روژآوای کوردستان و جنوب کوردستان افزایش داده و زمینه را برای کنترل این دو بخش از کوردستان از سوی ترکیه مهیا میکنند.
با این طرحهای گسترده از توطئه، خلق کورد وارد ۲۳ سال توطئهای میشود که نقطه آغاز آن ۱۰ اکتیر بود. در کوردستان، در خارج از میهن، از یونان گرفته تا روسیه، از آلمان تا سوید و ایتالیا. آزادیخواهان و خلق کورد توانستند از هفته گذشته و با آغاز ۱۰ اکتبر، در مقابل این توطئه واکنش نشان داده و با پاسخ به ابتکار عمل برای آزادی رهبر آپو، در عمل نشان دهند که توطئه بینالمللی با مبارزه و مقاومتی جهانی علیه آن شکست خواهد خورد و خلق کورد وارد مرحلهای جدید شده است.
اکنون زمان برای عملی کردن موارد مندرج در فراخوان ابتکار عمل ب
در دهم اکتبر در تمامی کوردستان و خارج از میهن صدها هزار نفر به خیانها آمدند. کورد و دوستان کورد، سوسیالیستها، انقلابیون و دمکراتها در میادین و خیابانها با صدای رسا اعلام نمودند که زمان برای آزادی رهبر آپو فرا رسیده است.
◼️ دهم اکتبر، تنها یک روز مشخص شده و نمادین برای آزادی رهبر آپو بود؛ در این روز تمامی انرژیها و فریادها، توان و توجهات به سوی آزادی رهبر آپو معطوف شدند. به هم گره خوردند. از خاورمیانه تا اروپا، روسیه و استرالیا در تمامی جهان، صدها هزار انسان در میادین و خیابانها صدها هزار نفر برای تحقق این خواسته خود فریاد سر دادند. از این نگاه، در دهم اکتبر هم شاهد کسب معنایی دیگر برای آزادی اوجالان شد و هم نشان دهنده دوران جدیدی شد برای خاتمه یافتن انزوای مطلقی که از اکتبر سال ۱۹۹۸ بر رهبر آپو تحمیل شده است.
اکنون و با مقاومت بیش از دو دهه امرالی و خلق این توطئه وارد ۲۳ سالگی خود شده است. علیرغم انزوا و حصر مطلقی که این توطئه به همراه خود آورده است، میتوان گفت این توطئه تا حدودی خنثی شده است و نیروهای توطئهگر بینالمللی، همکاران این توطئه و وابستگان در اجرای منویات خود شکست خوردهاند. در طول ۲۲ سال گذشته توطئهگران هر روز خواهان تحقق اهداف توطئه شدهاند و از تمامی امکانات برای دستیابی به اهداف خود بهره گرفتهاند. در شرایط کاملا مختلف و متفاوتی، به رهبری حمله کردهاند. با وجود قرار دادن رهبری در موقعیتی که امکان هیچگونه تحرک و عملی را ندارد، شاهد مقاومت تاریخی و بینظیر وی بودهایم.
رهبری مدت ۲۲ سال است که در شرایطی بسیار دشوار به مقاومت خود ادامه میدهد. با مقاومتی که میتواند بر همه تاثیر گذار بوده باشد، در مواقع فراوانی منویات و خواستههای نیروهای توطئهگر بینالمللی را خنثی کرده است. نیروهای توطئهگر بینالمللی با دستگیری رهبر آپو تلاش میکردند موانع موجود بین همکاری و خیانت را از میان برداشته و بدینگونه فرصتی را برای دولت جمهوری ترک مهیا کردند که قتلعام کورد را به طور کامل در تمامی ابعاد خود به نتیجه برساند. پیام واشنگتن در ۱۷ سپتامبر سال ۱۹۹۸ مبتنی بر همکاری با برخی از نیروهای کورد، دستگیری رهبری آپو و ارائه تضمینی به دولت جمهوری اشغالگر ترک بود. در همین راستا بود که رهبری پارت دمکرات کوردستان عراق با چنین اطمینانی انتظار داشت بلافاصله خود را به عنوان حاکم مطلق کوردستان اعلام نموده و از طرف دیکر جمهوری ترک نیز بر این باور بود که در کوردستانی بدون رهبر آپو و بدون پ.ک.ک میتواند کشتار کورد را در تمامی ابعاد خود به طور کامل به نتیجه برساند. اما نیروهای توطئهگر بینالمللی، دولت جمهوری ترک و وابستگان آن به هیچ یک از اهداف خود دست نیافتند.
در این میان این رهبر آپو بود که مانع از تحقق خواستها و اهداف توطئهگران شد. در شرایط دستگیری، او توانست به عنوان یک رهبر کاریزماتیک و فرمانده همیشه همراه با خواستهای خلق کورد همگام باشد. او با ارائه راهحل ملت دمکراتیک خط جدیدی را در عرصه سیاسی کوردستان گشود. با انقلاب روژآوا راه را برای ایجاد دمکراسی و آزادی گشود تا خلقهای مختلف خاورمیانه بتوانند از ان به عنوان مدلی برای دمکراسی و آزادی استفاده کنند. در سطح بینالمللی نیز سوسیالیستها، انقلابیون و نیروهای دمکراسیخواه که با شکست سوسیال رآلیسم برنامه مشخصی برای عمل سیاسی ندشتند، با درک نظریات جدید وی راهی جدید را یافتند. رهبری توانست در خلال ۲۲ سال با خنثی کردن حملات دولت اشغالگر ترک واقعیت خلقی آزادیخواه را به جهانیان نشان دهد.
با تمامی موارد فوق؛ نیروهای توطئهگر و بینالمللی، همکاران و وابستگان آن امروز نیز همچنان توطئه را در ابعاد دیگر آن ادامه میدهند، دولت جمهوری ترک را به یکی از محافظان خود در سیستم جهانی تبدیل کرده و با اغماض از اقدامات این دولت اشغالگر، ابعاد جنگ جهانی سوم را حتی به منطقه قفقاز نیز کشاندهاند و از این طریق بخش دیگری از جنگ ویژه خود را در این بخش ادامه میدهند. در بعد دیگری از این جنگ، در سایه همکاری و اغماض روسیه و ایران فشارهای خود را بر روژآوای کوردستان و جنوب کوردستان افزایش داده و زمینه را برای کنترل این دو بخش از کوردستان از سوی ترکیه مهیا میکنند.
با این طرحهای گسترده از توطئه، خلق کورد وارد ۲۳ سال توطئهای میشود که نقطه آغاز آن ۱۰ اکتیر بود. در کوردستان، در خارج از میهن، از یونان گرفته تا روسیه، از آلمان تا سوید و ایتالیا. آزادیخواهان و خلق کورد توانستند از هفته گذشته و با آغاز ۱۰ اکتبر، در مقابل این توطئه واکنش نشان داده و با پاسخ به ابتکار عمل برای آزادی رهبر آپو، در عمل نشان دهند که توطئه بینالمللی با مبارزه و مقاومتی جهانی علیه آن شکست خواهد خورد و خلق کورد وارد مرحلهای جدید شده است.
اکنون زمان برای عملی کردن موارد مندرج در فراخوان ابتکار عمل ب
گذار دموکراتیک
آزادی رهبری، آزادی کوردستان در دهم اکتبر در تمامی کوردستان و خارج از میهن صدها هزار نفر به خیانها آمدند. کورد و دوستان کورد، سوسیالیستها، انقلابیون و دمکراتها در میادین و خیابانها با صدای رسا اعلام نمودند که زمان برای آزادی رهبر آپو فرا رسیده است. …
رای آزادی اوجالان فرا رسیده است. کنفدرالیسم جوامع کوردستان (ک.ج.ک) در ۱۲ سپتامبر ۲۰۲۰ با شعار انزوا و فاشیسم بس است، زمان تحقق آزادی فرا رسیده است، کارزار انقلابی خود برای دستیابی به پیروزی اعلام کرد. از هم اکنون به بعد آنچه که باید انجام داد این است: در هر جایی باید این شعار سر داده شود و بر آزادی رهبر آپو و آزادی کوردستان تاکید گردد. آزادی کوردستان و رهبر آپو دو مسئله مرتبط به هم بوده و بدون در نظر گرفتن این پیوند مستقیم، نه میتوان بر آزادی کوردستان تاکید نمود و نه رهبر آپو. آزادی رهبر آپو، آزادی کوردستان است. ◻️
منبع: e-rojname
ANF
🆔 @GozarDemocratic
منبع: e-rojname
ANF
🆔 @GozarDemocratic
محمد اوجالان: درخواست از تمامی خلقها، انزوا در حال تشدید است
محمد اوجالان برادر رهبر دربند خلق کورد با اشاره به ممنوعیت ملاقات وکلا با بردارش عبدالله اوجالان گفت: انزوا در حال تشدید است. ما از خلق درخواست میکنیم بنابه اقدامات غیر مشروع دولت لازم است خلق واکنش نشان داده و این اقدام را محکوم کنند.
🆔 @GozarDemocratic
محمد اوجالان برادر رهبر دربند خلق کورد با اشاره به ممنوعیت ملاقات وکلا با بردارش عبدالله اوجالان گفت: انزوا در حال تشدید است. ما از خلق درخواست میکنیم بنابه اقدامات غیر مشروع دولت لازم است خلق واکنش نشان داده و این اقدام را محکوم کنند.
🆔 @GozarDemocratic
گذار دموکراتیک
محمد اوجالان: درخواست از تمامی خلقها، انزوا در حال تشدید است محمد اوجالان برادر رهبر دربند خلق کورد با اشاره به ممنوعیت ملاقات وکلا با بردارش عبدالله اوجالان گفت: انزوا در حال تشدید است. ما از خلق درخواست میکنیم بنابه اقدامات غیر مشروع دولت لازم است خلق…
محمد اوجالان: درخواست از تمامی خلقها، انزوا در حال تشدید است
محمد اوجالان برادر رهبر دربند خلق کورد با اشاره به ممنوعیت ملاقات وکلا با بردارش عبدالله اوجالان گفت: انزوا در حال تشدید است. ما از خلق درخواست میکنیم بنابه اقدامات غیر مشروع دولت لازم است خلق واکنش نشان داده و این اقدام را محکوم کنند.
روز بروز انزوای رهبر خلق کورد، عبدالله اوجالان در حال تشدید است. اخیرا طیق دستور مقامات دولت ملاقات با اوجالان به مدت ۶ ماه ممنوع شده است. برادر رهبر دربند خلق کورد، محمد اوجالان در این رابطه خاطرنشان ساخت که این تصمیم، تصمیمی کاملا سیاسی بوده و ملاقات با وی کاملا ممنوع شده است.
ما از حقوق قانونی خود استفاده کردهایم
محمد اوجالان در سخنان خود اظهار داشت که انزوای تحمیلی بر برادرش از سال ۲۰۱۵ به رویه سیاسی انزوای بسیار سنگین تبدیل شده است. تا کنون هیچگاه چارچوب قانونی و حقوق دمکراتیک برای دیدار با وی رعایت نشده است. برادر اوجالان در بخش دیگری از سخنان خود اظهار داشت دستگیرشدن یک فرد منجر به از دست دادن حقوق دمکراتیک وی منجر نمیشود. این مسئله در حقوق جهانی و در قوانین ترکیه نیز موجود است. آخرین بار ما در ۲۷ آوریل توانستیم با وی دیدار داشته باشیم. در تمام مدت دستگیری و زندانی شدن وی نیز توانستهایم فقط یکبار از طریق تلفن با وی تماسی ۲۵ دقیقهای داشته باشیم. باید این نکته را درک کرد که سخنان رهبری برای خاورمیانه حایز اهمیت فراوان هستند.
مایل به نشان دادن حقایق نیستند
محمد اوجالان در بخش دیگری از سخنان خود افزود که بعد از روی دادن آتشسوزی در امرالی تردیدهای جامعه نسبت به مقاصد دولت افزایش یافتند، به همین دلیل اجازه دیدار با وی صادر شد که در جریان آن دیدار نیز در رابطه با حل مساله کورد سخنان مهمی را بر زبان آورد. محمد اوجالان در بخش دیگری از سخنان خود گفت: رهبری، افکار خود را در رابطه با مسائل، صراحتا بر زبان می آورند. همچنین گفتگوی ما در ۲۷ آوریل نیز بسیار مهم بود. دولت نمیخواهد پیشنهاد رهبر را مبنی بر حل واقعی مسئله کورد به اجرا درآورد. واقعیت و حقیقت آن را از انظار مخفی میکند.
اوجالان همچنین خاطرنشان ساخت که از روزیکه برادرش دستگیر شده است تا کنون با احکام ممنوعیت ملاقات روبرو بوده است. اخیرا ملاقات وکلا و خانواده با وی به مدت ۶ ماه ممنوع شده است. در این زندان چهار نفر حضور دارند. در کدام ماده قانون اساسی اشاره شده است که میتوان چنین حکمی را صادر کرد.
همکاری کمیسیون مبارزه با شکنجه در اعمال انزوا بر اوجالان
محمد اوجالان با اعتراض به کمیسیون مبارزه با شکنجه و گزارش سال ۲۰۱۹ کمیسیون مبارزه با شکنجه اتحادیه اروپا در رابطه با زندان امرالی نیز اظهار داشت: اعضای این کمیسیون شخصا و مستقیما شاهد انزوا و حصر تحمیلی بر امرالی بودهاند. اما در گزارش ارائه شده اظهار میهدارند که با مواردی از نقض حقوق بشر مواجه شدهایم. شکنجه روحی در این زندان پیگیری میشود. موارد بسیاری از نقض حقوق را در این زندان مشاهده میکنیم. پس این کمیسیون کجاست که این موارد را نمیبیند؟ مگر لال شده است؟ ترکیه در زندان امرالی هر اقدامی را مایل باشد انجام میدهد. چرا سکوت کردهاند؟ مگر همکار و شرکای ترکیه هستند؟ این اقدامات، این سکوت را قبول نداریم. از تمامی نهادهای اروپایی و سازمانهای حقوق بشری درخواست میکنیم که برای لغو ممنوعیت دیدار و ملاقاتها با ایشان به دولت ترکیه فشار وارد کنند. لازم است در این رابطه گام بردارند.
دولت خواستار حل مسئله نیست
محمد اوجالان در بخش دیگری از سخنان خود اشاره نمود که ممنوعیتها برای ملاقات و دیدار با بردارش کاملا سیاسی هستند. بزرگترین مسئله خاورمیانه، مسئله کورد است. بازیگر اصلی و عمده این مسئله نیز رهبر آپو است. دولت نمیخواهد که این مسئله حل شود. توجیه ممنوعیت دیدارها چیست؟ هیچ بهانه و دلیلی برای آن ندارند. دلیل آن صرفا مسئله کورد است. به منظور ممانعت از برداشتن هرگامی برای حل مسئله کورد مانع از انجام دیدارها میشوند. انزوا را تشدید میکنند. از خلق میخواهیم، در اینجا هیچ مسئلهای وجود ندارد که فاقد مشروعیت باشد. لازم است خلق اعتراض خود را نسبت به این مسئله ابراز کنند. لازم است همه از حقوق دمکراتیک و قانونی خود استفاده کنند.
محمد اوجالان برادر رهبر دربند خلق کورد با اشاره به ممنوعیت ملاقات وکلا با بردارش عبدالله اوجالان گفت: انزوا در حال تشدید است. ما از خلق درخواست میکنیم بنابه اقدامات غیر مشروع دولت لازم است خلق واکنش نشان داده و این اقدام را محکوم کنند.
روز بروز انزوای رهبر خلق کورد، عبدالله اوجالان در حال تشدید است. اخیرا طیق دستور مقامات دولت ملاقات با اوجالان به مدت ۶ ماه ممنوع شده است. برادر رهبر دربند خلق کورد، محمد اوجالان در این رابطه خاطرنشان ساخت که این تصمیم، تصمیمی کاملا سیاسی بوده و ملاقات با وی کاملا ممنوع شده است.
ما از حقوق قانونی خود استفاده کردهایم
محمد اوجالان در سخنان خود اظهار داشت که انزوای تحمیلی بر برادرش از سال ۲۰۱۵ به رویه سیاسی انزوای بسیار سنگین تبدیل شده است. تا کنون هیچگاه چارچوب قانونی و حقوق دمکراتیک برای دیدار با وی رعایت نشده است. برادر اوجالان در بخش دیگری از سخنان خود اظهار داشت دستگیرشدن یک فرد منجر به از دست دادن حقوق دمکراتیک وی منجر نمیشود. این مسئله در حقوق جهانی و در قوانین ترکیه نیز موجود است. آخرین بار ما در ۲۷ آوریل توانستیم با وی دیدار داشته باشیم. در تمام مدت دستگیری و زندانی شدن وی نیز توانستهایم فقط یکبار از طریق تلفن با وی تماسی ۲۵ دقیقهای داشته باشیم. باید این نکته را درک کرد که سخنان رهبری برای خاورمیانه حایز اهمیت فراوان هستند.
مایل به نشان دادن حقایق نیستند
محمد اوجالان در بخش دیگری از سخنان خود افزود که بعد از روی دادن آتشسوزی در امرالی تردیدهای جامعه نسبت به مقاصد دولت افزایش یافتند، به همین دلیل اجازه دیدار با وی صادر شد که در جریان آن دیدار نیز در رابطه با حل مساله کورد سخنان مهمی را بر زبان آورد. محمد اوجالان در بخش دیگری از سخنان خود گفت: رهبری، افکار خود را در رابطه با مسائل، صراحتا بر زبان می آورند. همچنین گفتگوی ما در ۲۷ آوریل نیز بسیار مهم بود. دولت نمیخواهد پیشنهاد رهبر را مبنی بر حل واقعی مسئله کورد به اجرا درآورد. واقعیت و حقیقت آن را از انظار مخفی میکند.
اوجالان همچنین خاطرنشان ساخت که از روزیکه برادرش دستگیر شده است تا کنون با احکام ممنوعیت ملاقات روبرو بوده است. اخیرا ملاقات وکلا و خانواده با وی به مدت ۶ ماه ممنوع شده است. در این زندان چهار نفر حضور دارند. در کدام ماده قانون اساسی اشاره شده است که میتوان چنین حکمی را صادر کرد.
همکاری کمیسیون مبارزه با شکنجه در اعمال انزوا بر اوجالان
محمد اوجالان با اعتراض به کمیسیون مبارزه با شکنجه و گزارش سال ۲۰۱۹ کمیسیون مبارزه با شکنجه اتحادیه اروپا در رابطه با زندان امرالی نیز اظهار داشت: اعضای این کمیسیون شخصا و مستقیما شاهد انزوا و حصر تحمیلی بر امرالی بودهاند. اما در گزارش ارائه شده اظهار میهدارند که با مواردی از نقض حقوق بشر مواجه شدهایم. شکنجه روحی در این زندان پیگیری میشود. موارد بسیاری از نقض حقوق را در این زندان مشاهده میکنیم. پس این کمیسیون کجاست که این موارد را نمیبیند؟ مگر لال شده است؟ ترکیه در زندان امرالی هر اقدامی را مایل باشد انجام میدهد. چرا سکوت کردهاند؟ مگر همکار و شرکای ترکیه هستند؟ این اقدامات، این سکوت را قبول نداریم. از تمامی نهادهای اروپایی و سازمانهای حقوق بشری درخواست میکنیم که برای لغو ممنوعیت دیدار و ملاقاتها با ایشان به دولت ترکیه فشار وارد کنند. لازم است در این رابطه گام بردارند.
دولت خواستار حل مسئله نیست
محمد اوجالان در بخش دیگری از سخنان خود اشاره نمود که ممنوعیتها برای ملاقات و دیدار با بردارش کاملا سیاسی هستند. بزرگترین مسئله خاورمیانه، مسئله کورد است. بازیگر اصلی و عمده این مسئله نیز رهبر آپو است. دولت نمیخواهد که این مسئله حل شود. توجیه ممنوعیت دیدارها چیست؟ هیچ بهانه و دلیلی برای آن ندارند. دلیل آن صرفا مسئله کورد است. به منظور ممانعت از برداشتن هرگامی برای حل مسئله کورد مانع از انجام دیدارها میشوند. انزوا را تشدید میکنند. از خلق میخواهیم، در اینجا هیچ مسئلهای وجود ندارد که فاقد مشروعیت باشد. لازم است خلق اعتراض خود را نسبت به این مسئله ابراز کنند. لازم است همه از حقوق دمکراتیک و قانونی خود استفاده کنند.
گذار دموکراتیک
محمد اوجالان: درخواست از تمامی خلقها، انزوا در حال تشدید است محمد اوجالان برادر رهبر دربند خلق کورد با اشاره به ممنوعیت ملاقات وکلا با بردارش عبدالله اوجالان گفت: انزوا در حال تشدید است. ما از خلق درخواست میکنیم بنابه اقدامات غیر مشروع دولت لازم است خلق…
دولت قوانین خود را تعلیق میکند
محمد اوجالان برادر رهبر دربند خلق کورد در رابطه با ممنوعیت ملاقات با برادرش بعد تماس تلفنی اظهار داشت: بعد از این تماس تلفنی، ممنوعیتی ۶ ماهه را تحمیل کردهاند. اما جالب است که مدت ۲۲ سال است حق قانونی ما را برای برخورداری از تماس تلفنی تعلیق کردهاند. در اینجا تمامی درها را بستهاند و حقوق قانونی ما را تعلیق کردهاند. بعد از تماس تلفنی چند ماه قبل، اکنون حکمی را مبنی بر ممنوعیت ۶ ماه ملاقات با وی برقرار کردهاند. جالب است که دولت حتی قوانین خود را نیز تعلیق میکند. از تمامی خلقها درخواست میکنیم. از حقوق قانونی خود برای لغو این حکم استفاده کنند. لازم است بدون اتلاف وقت با رهبری ملاقات صورت گیرد."
ANF
🆔 @GozarDemocratic
محمد اوجالان برادر رهبر دربند خلق کورد در رابطه با ممنوعیت ملاقات با برادرش بعد تماس تلفنی اظهار داشت: بعد از این تماس تلفنی، ممنوعیتی ۶ ماهه را تحمیل کردهاند. اما جالب است که مدت ۲۲ سال است حق قانونی ما را برای برخورداری از تماس تلفنی تعلیق کردهاند. در اینجا تمامی درها را بستهاند و حقوق قانونی ما را تعلیق کردهاند. بعد از تماس تلفنی چند ماه قبل، اکنون حکمی را مبنی بر ممنوعیت ۶ ماه ملاقات با وی برقرار کردهاند. جالب است که دولت حتی قوانین خود را نیز تعلیق میکند. از تمامی خلقها درخواست میکنیم. از حقوق قانونی خود برای لغو این حکم استفاده کنند. لازم است بدون اتلاف وقت با رهبری ملاقات صورت گیرد."
ANF
🆔 @GozarDemocratic
خۆڕاگریی ساڵی ٢٠١٩ و هەوڵەکانی چارەسەری - ٢٩-
لە ئەنجامی خۆڕاگری و چالاکیەکانی مانگرتن لە خواردن بۆ ماوەی ٢٠٠ رۆژ، دوای ٨ ساڵ پارێزەران توانیان سەردانی ئیمرالی بکەن. لە چاوپێکەوتنەکانی هاوینی ٢٠١٩دا رێبەری گەلی کورد داوای کرد کۆتایی بە چالاکیەکان بهێنرێت و پێشنیارەکانی بۆ چارەسەری کێشەکان خستەروو.
🆔 @GozarDemocratic
لە ئەنجامی خۆڕاگری و چالاکیەکانی مانگرتن لە خواردن بۆ ماوەی ٢٠٠ رۆژ، دوای ٨ ساڵ پارێزەران توانیان سەردانی ئیمرالی بکەن. لە چاوپێکەوتنەکانی هاوینی ٢٠١٩دا رێبەری گەلی کورد داوای کرد کۆتایی بە چالاکیەکان بهێنرێت و پێشنیارەکانی بۆ چارەسەری کێشەکان خستەروو.
🆔 @GozarDemocratic
گذار دموکراتیک
خۆڕاگریی ساڵی ٢٠١٩ و هەوڵەکانی چارەسەری - ٢٩- لە ئەنجامی خۆڕاگری و چالاکیەکانی مانگرتن لە خواردن بۆ ماوەی ٢٠٠ رۆژ، دوای ٨ ساڵ پارێزەران توانیان سەردانی ئیمرالی بکەن. لە چاوپێکەوتنەکانی هاوینی ٢٠١٩دا رێبەری گەلی کورد داوای کرد کۆتایی بە چالاکیەکان بهێنرێت…
خۆڕاگریی ساڵی ٢٠١٩ و هەوڵەکانی چارەسەری - ٢٩-
لە ئەنجامی خۆڕاگری و چالاکیەکانی مانگرتن لە خواردن بۆ ماوەی ٢٠٠ رۆژ، دوای ٨ ساڵ پارێزەران توانیان سەردانی ئیمرالی بکەن. لە چاوپێکەوتنەکانی هاوینی ٢٠١٩دا رێبەری گەلی کورد داوای کرد کۆتایی بە چالاکیەکان بهێنرێت و پێشنیارەکانی بۆ چارەسەری کێشەکان خستەروو.
پاییزی ساڵی ٢٠١٨، دوو ساڵ بەسەر ئەوەدا تێپەڕیبوو کە هیچ زانیاریەک لە سەر عەبدولا ئۆجالان رێبەری گەلی کوردەوە، نەزانرابوو. دوایین جار ئۆجالان لە ١١ی ئەیلولی ٢٠١٦دا چاوپێکەوتنێکی کورتی لەگەڵ براکەی ئەنجامدا. دەوڵەتی تورک بە هۆی خۆڕاگریەکانی ئەوروپا و کوردستان ناچار بوو رێگە بەو چاوپێکەوتنە بدات. سەرەتا لە ٢٧ی ئابی ٢٠١٦ بە پێشەنگایەتی ئەنجومەتی دیاسپۆرای شەنگال بە ئەوەی بە زووترین کات چاوپێکەوتن لەگەڵ ئۆجالان ئەنجام بدرێت و پێگەی شەنگال لە سەر ئاستی نێودەوڵەتی بناسرێت، لە ستراسبۆرگ چالاکی بێکۆتای مانگرتن لە خواردن دەستی پێکرد. دواتر لە ئامەد، بە بەشداری پەرلەمانتارانی هەدەپە، ژمارەیەک لە چالاکوانان دەستیان بە هەمان چالاکی کرد.
بەر لەو چالاکیانە، لە ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤دا خانەوادەکەی ئۆجالان توانیبووی چاوپێکەوتنی لەگەڵدا ئەنجام بدات. شاندی ئیمرالی لە ٥ی نیسانی ٢٠١٥ و پارێزەرانیش لە ٢٧ی تەموزی ٢٠١١وە نەیانتونیبوو سەردانی ئیمرالی بکەن. لە پاییزی ساڵی ٢٠١٨، لەیلا گوڤەن هاوسەرۆکی کۆنگرەی کۆمەڵگای دیمۆکراتیک (کەجەدە) چالاکیەکی مێژووی دەستپێکرد. سیاسەتمەداری کورد لەیلا گوڤەن لە ٧ی تشرینی دووهەمی ٢٠١٨دا لەکاتی دادگاییکردندا، بەم قسانە باسی لەو چالاکیەی کردبوو کە لە مێژووی تێکۆشانی گەلی کورددا، جێی خۆی گرت،"گۆشەگیری سەر بەڕێز ئۆجالان، تەنها لە دژی کەسیک نیە، بەڵکو بەسەر گەلێکدا سەپێنراوە. گۆشەگیری تاوانێکی نامرۆڤانەیە. منیش تاکێکی ئەو گەلەم ، بۆیە بە مەبەستی شەرمەزارکردنی گۆشەگیریەکەی سەر بەڕێز ئۆجالان، دەست بە چالاکیی بێکۆتای مانگرتن لە خواردن دەکەم."
ئەو کاتە بزوتنەوەی ئازادی کوردیش لە ژێر ناوی 'کۆتایی بە گۆشەگیری دێنین، فاشیزم هەڵدەوەشێنین، کوردستان ئازاد دەکەین' دەستی بە هەنگاوێکی نوێ کردبوو. دوای لیدوانەکەی لەیلا گوڤەن، سەرەتا سیاسەتمەداران، چالاکان و وڵاتپارێزانی کورد دەستیان بە چالاکی بێکۆتای مانگرتن لە خواردن کرد. سەرەتا لە ٢١ی تشرینی دووهەمی ٢٠١٨، ناسر یاگز لە هەولێر و دواتر زیندانیان سیاسی لە تورکیا و کوردستان و لە ١٧ی کانونی یەکەمی ٢٠١٨ ١٤ سیاسەتمەدار کورد لە شاری ستراسبورگی فەرەنسا دەستیان بە چالاکی بێکۆتای مانگرتن لە خواردن کرد.
یەکەمین سەردان لە ١٢ی کانونی دووهەمی ساڵی ٢٠١٩دا...
چالاکیی بێکۆتای مانگرتن لە خواردن، کە بە جارێک پەرەی سەند و گەورە بوو، بوو بە رۆژەڤی سەرەکی کوردستان و تورکیا و ئەوروپا و بەرپرسانی تورکیای تووشی شۆک کرد. رێگە درا کە لە ١٢ی تشرینی دووهەمی ٢٠١٩دا محمد ئۆجالان سەردانی ئیمرالی بکات و براکەی خۆی (رێبەری گەلی کورد) ببینێت. بەڵام هەم چالاکوانانی مانگرتنەکە و هەم بزوتنەوەی سیاسی کورد بە هەستیاریەوە تەماشای ئەو چاوپێکەوتنەیان کرد. پەروین بولدان هاوسەرۆکی گشتی هەدەپە وتی:"ئەنجامدانی چاوپێکەوتنی بەڕێز ئۆجالان لەگەڵ براکەی، بەو واتایە نایەت کە گۆشەگیریەکە کۆتایی پێهاتووە. ئەم چاوپێکەوتنەی ئەمڕۆ ئەنجام درا گرنگە، بەڵام دەبێت سنووردار نەبێت." بەرێوەبەرایەتی کەجەکەش لە لێدوانێکدا لە بارەی ئەو چاوپێکەوتنەوە وتی:"هەوڵی شەڕی تایبەت".
لە ١٣ی تشرینی دووهەمی ساڵی ٢٠١٩ ئەم لێدوانەی کۆنسەی بەڕێوەبەرایەتی کەجەکە لە لایەن ئاژانسەکانی هەواڵەوە بڵاو کرایەوە:"ئەو چاوپێکەوتنەی لە ١٢ی کانونی دووهەم لە ئیمرالی ئەنجام درا، بە واتای کۆتاییهاتن بە گۆشەگیری نایەت. فشارە فاشیستەکان و گۆشەگیریەکەی ئیمرالی بۆ سەر عەبدولا ئۆجالان رێبەری گەلی کورد بەردەوامە. بۆیە هەنگاوەکەی ئێمە وەکو گەل و بزوتنەوەی ئازادی، بە ناوی 'کۆتایی بە گۆشەگیری دێنین، فاشیزم هەڵوەشێنین' بەردەوامە. هەڤاڵان و گەل و دۆستانمان کە لە خۆڕاگریدان، دەبێت بە هەڵەدا نەچن. ئەو چاوپێکەوتنەی لە ١٢ی کانونی دووهەم ئەنجام درا، هەوڵێکە بۆ شەڕی دەروونی دەسەڵاتی ئاکەپە-مەهەپە کە بۆ لەباربردنی هەنگاوەکەمان بە ناوی "کۆتاییهێنان بە گۆشەگیری و هەڵوەشاندنەوەی فاشیزم' بەرێوە دچێت."
دوای مانگی کانونی دووهەمی ٢٠١٩، چالاکیەکانی مانگرتن لە خواردن لە شارە جیاوازەکانی ئەلمانیا و بەریتانیا و کانادا و نەمسا و لە چەندین شاری تری وڵاتانی جیهان دەستی پێکرد و بڵاو بووەوە. لە ١ی ئازاری ٢٠١٩ دا ٧ هەزار زیندانی سیاسی لە بەندیخانەکانی تورکیا و باکوری کوردستان رایانگەیاند کە دەستیان بە چالاکیی بێکۆتایی مانگرتن لە خواردن کردووە. هەر یەک لە سەلما ئرماک، سەباهات تونجەل سیاسەتمەدارانی کورد و دەرسیم داغ، تەیب تەمەل و موراد ساریساچ پەرلەمانتارانی هەدەپەش بەشداریان لە خۆڕاگریی چالاکیی مانگرتن لە خ
لە ئەنجامی خۆڕاگری و چالاکیەکانی مانگرتن لە خواردن بۆ ماوەی ٢٠٠ رۆژ، دوای ٨ ساڵ پارێزەران توانیان سەردانی ئیمرالی بکەن. لە چاوپێکەوتنەکانی هاوینی ٢٠١٩دا رێبەری گەلی کورد داوای کرد کۆتایی بە چالاکیەکان بهێنرێت و پێشنیارەکانی بۆ چارەسەری کێشەکان خستەروو.
پاییزی ساڵی ٢٠١٨، دوو ساڵ بەسەر ئەوەدا تێپەڕیبوو کە هیچ زانیاریەک لە سەر عەبدولا ئۆجالان رێبەری گەلی کوردەوە، نەزانرابوو. دوایین جار ئۆجالان لە ١١ی ئەیلولی ٢٠١٦دا چاوپێکەوتنێکی کورتی لەگەڵ براکەی ئەنجامدا. دەوڵەتی تورک بە هۆی خۆڕاگریەکانی ئەوروپا و کوردستان ناچار بوو رێگە بەو چاوپێکەوتنە بدات. سەرەتا لە ٢٧ی ئابی ٢٠١٦ بە پێشەنگایەتی ئەنجومەتی دیاسپۆرای شەنگال بە ئەوەی بە زووترین کات چاوپێکەوتن لەگەڵ ئۆجالان ئەنجام بدرێت و پێگەی شەنگال لە سەر ئاستی نێودەوڵەتی بناسرێت، لە ستراسبۆرگ چالاکی بێکۆتای مانگرتن لە خواردن دەستی پێکرد. دواتر لە ئامەد، بە بەشداری پەرلەمانتارانی هەدەپە، ژمارەیەک لە چالاکوانان دەستیان بە هەمان چالاکی کرد.
بەر لەو چالاکیانە، لە ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤دا خانەوادەکەی ئۆجالان توانیبووی چاوپێکەوتنی لەگەڵدا ئەنجام بدات. شاندی ئیمرالی لە ٥ی نیسانی ٢٠١٥ و پارێزەرانیش لە ٢٧ی تەموزی ٢٠١١وە نەیانتونیبوو سەردانی ئیمرالی بکەن. لە پاییزی ساڵی ٢٠١٨، لەیلا گوڤەن هاوسەرۆکی کۆنگرەی کۆمەڵگای دیمۆکراتیک (کەجەدە) چالاکیەکی مێژووی دەستپێکرد. سیاسەتمەداری کورد لەیلا گوڤەن لە ٧ی تشرینی دووهەمی ٢٠١٨دا لەکاتی دادگاییکردندا، بەم قسانە باسی لەو چالاکیەی کردبوو کە لە مێژووی تێکۆشانی گەلی کورددا، جێی خۆی گرت،"گۆشەگیری سەر بەڕێز ئۆجالان، تەنها لە دژی کەسیک نیە، بەڵکو بەسەر گەلێکدا سەپێنراوە. گۆشەگیری تاوانێکی نامرۆڤانەیە. منیش تاکێکی ئەو گەلەم ، بۆیە بە مەبەستی شەرمەزارکردنی گۆشەگیریەکەی سەر بەڕێز ئۆجالان، دەست بە چالاکیی بێکۆتای مانگرتن لە خواردن دەکەم."
ئەو کاتە بزوتنەوەی ئازادی کوردیش لە ژێر ناوی 'کۆتایی بە گۆشەگیری دێنین، فاشیزم هەڵدەوەشێنین، کوردستان ئازاد دەکەین' دەستی بە هەنگاوێکی نوێ کردبوو. دوای لیدوانەکەی لەیلا گوڤەن، سەرەتا سیاسەتمەداران، چالاکان و وڵاتپارێزانی کورد دەستیان بە چالاکی بێکۆتای مانگرتن لە خواردن کرد. سەرەتا لە ٢١ی تشرینی دووهەمی ٢٠١٨، ناسر یاگز لە هەولێر و دواتر زیندانیان سیاسی لە تورکیا و کوردستان و لە ١٧ی کانونی یەکەمی ٢٠١٨ ١٤ سیاسەتمەدار کورد لە شاری ستراسبورگی فەرەنسا دەستیان بە چالاکی بێکۆتای مانگرتن لە خواردن کرد.
یەکەمین سەردان لە ١٢ی کانونی دووهەمی ساڵی ٢٠١٩دا...
چالاکیی بێکۆتای مانگرتن لە خواردن، کە بە جارێک پەرەی سەند و گەورە بوو، بوو بە رۆژەڤی سەرەکی کوردستان و تورکیا و ئەوروپا و بەرپرسانی تورکیای تووشی شۆک کرد. رێگە درا کە لە ١٢ی تشرینی دووهەمی ٢٠١٩دا محمد ئۆجالان سەردانی ئیمرالی بکات و براکەی خۆی (رێبەری گەلی کورد) ببینێت. بەڵام هەم چالاکوانانی مانگرتنەکە و هەم بزوتنەوەی سیاسی کورد بە هەستیاریەوە تەماشای ئەو چاوپێکەوتنەیان کرد. پەروین بولدان هاوسەرۆکی گشتی هەدەپە وتی:"ئەنجامدانی چاوپێکەوتنی بەڕێز ئۆجالان لەگەڵ براکەی، بەو واتایە نایەت کە گۆشەگیریەکە کۆتایی پێهاتووە. ئەم چاوپێکەوتنەی ئەمڕۆ ئەنجام درا گرنگە، بەڵام دەبێت سنووردار نەبێت." بەرێوەبەرایەتی کەجەکەش لە لێدوانێکدا لە بارەی ئەو چاوپێکەوتنەوە وتی:"هەوڵی شەڕی تایبەت".
لە ١٣ی تشرینی دووهەمی ساڵی ٢٠١٩ ئەم لێدوانەی کۆنسەی بەڕێوەبەرایەتی کەجەکە لە لایەن ئاژانسەکانی هەواڵەوە بڵاو کرایەوە:"ئەو چاوپێکەوتنەی لە ١٢ی کانونی دووهەم لە ئیمرالی ئەنجام درا، بە واتای کۆتاییهاتن بە گۆشەگیری نایەت. فشارە فاشیستەکان و گۆشەگیریەکەی ئیمرالی بۆ سەر عەبدولا ئۆجالان رێبەری گەلی کورد بەردەوامە. بۆیە هەنگاوەکەی ئێمە وەکو گەل و بزوتنەوەی ئازادی، بە ناوی 'کۆتایی بە گۆشەگیری دێنین، فاشیزم هەڵوەشێنین' بەردەوامە. هەڤاڵان و گەل و دۆستانمان کە لە خۆڕاگریدان، دەبێت بە هەڵەدا نەچن. ئەو چاوپێکەوتنەی لە ١٢ی کانونی دووهەم ئەنجام درا، هەوڵێکە بۆ شەڕی دەروونی دەسەڵاتی ئاکەپە-مەهەپە کە بۆ لەباربردنی هەنگاوەکەمان بە ناوی "کۆتاییهێنان بە گۆشەگیری و هەڵوەشاندنەوەی فاشیزم' بەرێوە دچێت."
دوای مانگی کانونی دووهەمی ٢٠١٩، چالاکیەکانی مانگرتن لە خواردن لە شارە جیاوازەکانی ئەلمانیا و بەریتانیا و کانادا و نەمسا و لە چەندین شاری تری وڵاتانی جیهان دەستی پێکرد و بڵاو بووەوە. لە ١ی ئازاری ٢٠١٩ دا ٧ هەزار زیندانی سیاسی لە بەندیخانەکانی تورکیا و باکوری کوردستان رایانگەیاند کە دەستیان بە چالاکیی بێکۆتایی مانگرتن لە خواردن کردووە. هەر یەک لە سەلما ئرماک، سەباهات تونجەل سیاسەتمەدارانی کورد و دەرسیم داغ، تەیب تەمەل و موراد ساریساچ پەرلەمانتارانی هەدەپەش بەشداریان لە خۆڕاگریی چالاکیی مانگرتن لە خ
گذار دموکراتیک
خۆڕاگریی ساڵی ٢٠١٩ و هەوڵەکانی چارەسەری - ٢٩- لە ئەنجامی خۆڕاگری و چالاکیەکانی مانگرتن لە خواردن بۆ ماوەی ٢٠٠ رۆژ، دوای ٨ ساڵ پارێزەران توانیان سەردانی ئیمرالی بکەن. لە چاوپێکەوتنەکانی هاوینی ٢٠١٩دا رێبەری گەلی کورد داوای کرد کۆتایی بە چالاکیەکان بهێنرێت…
واردندا کرد.
لە بەرواری ٢ی گوڵانی ٢٠١٩دا راگەیێنراوی دیمۆکراسی
ئەو کاتە کە خۆڕاگریی مانگرتن لە خواردن ببوو بە رۆژەڤی ئەوروپا و تورکیا، بۆ رێبەری گەلی کورد چالاکیەکانی خۆسووتاندن سەر لە نوێ دەستیان پێکرد. سەرەتا لە ٢٧ی ئەیلولی ٢٠١٨ ئەو رۆژەی ئەردۆغانی سەرۆککۆمای تورک گەیشتە بەرلین، بە مەبەستی شەرمەزارکردنی هاوکاری نێوان تورکیا و ئەلمانیا و گۆشەگیرییەکەی ئیمرالی، لە شاری ئینگولستادی ئەلمانی گەنجێکی کورد بە ناوی ئومێد ئاجار ئاگری لە جەستەی بەردا.
ئەم جارە لە٢٠ی شوباتی ٢٠١٩دا لە شاری کروفەلدی ئەلمانیا کەسێکی تر بە ناوی ئوغور ئاکار ئاگری لە جەستەی بەردا. ئاکار لەو نەخۆشخانەیەی تێیدا تەداوی دەکرا، لە ٢٢ی ئازاردا گیانی لەدەستدا. هاوکات ٧ زیندانیش بوون بە بازنەی نوێی چالاکیەکانی 'ئێوە ناتوانن رۆژمان لێ تاریک بکەن'. زولکوف گەزەن لە ١٧ی ئازاردا، ئایتەن بەچەت ٢٣ی ئازار، زەهرا ساغلام ٢٤ی ئازار، مەدیا چنار ٢٥ی ئازار، یونجا ٩ی ئازار، سیراچ یوکسەک ٢ی نیسان و ماحسوم پاماییش لە ٥ی نیساندا شەهید بوون.
٢ی گوڵانی ٢٠١٩ خۆڕاگریی گەلی کورد، گۆشەگیریەکەی سەر ئیمرالی دەشکاند. ئەو رۆژە پارێزەران کە ٨ ساڵ بوو نەیانتوانیبوو رێبەری گەلی کورد ببینن، چاوپێکەوتنیان ئەنجامدا و لە ئیمرالیەوە بە راگەیێنراوێکی ٧ خاڵی بۆ دیمۆکراسی، گەڕانەوە. لەو چاوپێکەوتنەدا کە ٦ی گوڵان ئاشکرا کرا، راگەیێنراوەکە لەگەڵ سێ بەندکراوەکەی تری ئیمرالی هەر یەک لە ڤەیسی ئاکتاش، عومەر هایری کۆنار و هامیلی یلدرم، 'بۆ رای گشتی' نووسرابوو، لە ئەستەنبول لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا بۆ رای گشتی ئاشکرا کرا.
ئەو راگەیێنراوە کە لە دژی شەڕ و ئەو دژایەتیەی لە تورکیا و ناوچەکە هەیە، رێبازەکانی چارەسەریی دیمۆکراتیکی خستەروو، هاوکات هێزی چارەسەری و کاریگەریی رێبەری گەلی کوردی جارێکی تر ئاشکرا کرد. پارێزەران لە ٢٢ی گوڵاندا جارێکی تر چوونەوە بۆ ئیمرالی. ئۆجالان لەو چاوپێکەوتنەدا لەگەڵ دەستنیشانکردنی ٧ خاڵ، هاوکات نامەیەکی بۆ چالاکوانانی چالاکیی بێکۆتای مانگرتن لە خواردن، نووسی و داوای لێکردن کە کۆتایی بە چالاکیەکەیان بهێنن. چالاکیەکانی مانگرتن لە خواردن و رۆژووی مردن، کە گەیشتبووە ٢٠٠ رۆژ، لەسەر بانگەوازی ئۆجالان لە ٢٦ی گوڵانی ٢٠١٩دا کۆتاییان پێهێنا.
لە هەموو چاوپێکەوتنەکاندا پێشنیارەکانی بۆ چارەسەری خستەروو
لەم نێوەندەدا لە لایەن دەوڵەتی تورکەوە لێدوانێکی سەرنجڕاکێش لە بارەی کۆشەگیریەکەی ئیمرالی بڵاو کرایەوە. عەبدولحەمید گول وەزیری دادی تورکیا لە ٢٤ی گوڵانی ٢٠١٩دا بۆ رۆژنامەنووسان قسەی کرد و ئیدیعای ئەوەی کرد کە رێگریکردن لە چاوپێکەوتنی پارێزەران، هیچ پەیوەندیەکی بە قۆناغی چارەسەریەوە نیە و وتی:"ئەوە راست نیە کە ببەسترێتەوە بە قۆناغی چارەسەریەوە. هیچ پەیوەندیەکی بە هەڵبژاردنەکانی ئەستەنبولیشەوە نیە. بە بڕیاری دادگا رێگریە یاساییەکان لە بەردەم ئەنجامدانی چاوپێکەوتنەکان، هەڵگیراوە. لەم چوارچێوەیەدا رێگە بە ئەنجامدانی چاوپێکەوتن و سەردانەکان دراوە."
ئەو قۆناغەی دەوڵەتی تورک دەیوت، 'رێگریە یاساییەکان کۆتاییان پێهاتووە' تا هاوینی ٢٠١٩ بەردەوام بوو. تا ئەو کاتە رێبەری گەلی کورد تەنها توانی ٣ جار چاوپێکەوتن لەگەڵ پارێزەرانیدا ئەنجام بدات و لە هەموو چاوپێکەوتنەکانیشیدا بۆ چارەسەری کێشەکان، پێشنیارەکانی دەخستەروو.
١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٩: ڕێبەری گەلی کورد لەم چاوپێکەوتنەکی خۆیدا باسی لە شێوەی سیاسەتی خۆی کرد و وتی،"ئێمە لەدژی مردن، ژیان دەپارێزین، سیاسەتی ئێمە سیاسەتی پاراستنی ژیانە." و ڕاشیگەیاند،"من بەدوای دادپەروەری، ئازادی و ڕاستیدا دەگەڕێم. من سیاسەتی مردن بەرێوە نابەم. دادپەروەری ڕاستەقینە، دیموکراستی ڕاستەقینە و ئازادی ڕاستەقینە. ٢١ ساڵە لێرەم. من هەوڵ دەدەم بڵێم و گەلەکەمان بژی."
١٨ی حوزەیرانی ٢٠١٩: ڕێبەری گەلی کورد لەم چاوپێکەوتنەکی خۆیدا لەبارەی ڕێباز و گەڕان بەدوای سیاسەتدا باسی ئەوەی کرد کە پێویستە گەڕان بەدوای هاوپەیمانی دیموکراسی لەدژی سیاسەتی دوولایەنی دژبەر و هێڵی سیێەم بگیرێتە بەر. هەروەها پێناسەی هاوپەیمانی دەستووی بنەڕەتی دیموکراتیک پێشنیازی منە. پێویستە سیاسەتی دیموکراستی لەسەر بناغەی ' ڕێککەوتنی دیموکراسی، سیاسەتی ئازاد و مافی گەردوونی' بەڕێوەببرێت.
٧ی ئابی ٢٠١٩: ڕێبەری گەلی کورد لەم چاوپێکەوتنەیدا لەبارەی چارەسەری، ئیرادە بڕیاردان و هێزی خۆی پیشاندا. لەم چاوپێکەوتنەدا وتی: "بە هەوڵێکی بێوێنە هەوڵ دەدەن عەقڵی دەوڵەت شرۆڤە بکەن. هەوڵ دەدەم شوێنێک بۆ کورد دیاری بکەن. من دەتوان، لەناو هەفتەیەکدا شەڕ و دووبەرەی شەڕ کۆتایی پێ بهێنم. پێویستە ڕێگام بۆ بکەنەوە و من دەتوانم لە ماوەی هەفتەیەکدا هێڵی چارەسەری بخوڵقێنم. ڕامگەیاندبوو کە بۆ چارەسەری ئامادەم. پێویستە دەوڵەت و عەقڵتی دەوڵەتیش بەرپرسیاری پێویست جێبەجێ بکەن."
ئاگرەکەی ئیمڕالی بەهۆکاری سیاسی بوو
دوای چاوپێکەوتنی ٧ی ئاب ماوەیەک
لە بەرواری ٢ی گوڵانی ٢٠١٩دا راگەیێنراوی دیمۆکراسی
ئەو کاتە کە خۆڕاگریی مانگرتن لە خواردن ببوو بە رۆژەڤی ئەوروپا و تورکیا، بۆ رێبەری گەلی کورد چالاکیەکانی خۆسووتاندن سەر لە نوێ دەستیان پێکرد. سەرەتا لە ٢٧ی ئەیلولی ٢٠١٨ ئەو رۆژەی ئەردۆغانی سەرۆککۆمای تورک گەیشتە بەرلین، بە مەبەستی شەرمەزارکردنی هاوکاری نێوان تورکیا و ئەلمانیا و گۆشەگیرییەکەی ئیمرالی، لە شاری ئینگولستادی ئەلمانی گەنجێکی کورد بە ناوی ئومێد ئاجار ئاگری لە جەستەی بەردا.
ئەم جارە لە٢٠ی شوباتی ٢٠١٩دا لە شاری کروفەلدی ئەلمانیا کەسێکی تر بە ناوی ئوغور ئاکار ئاگری لە جەستەی بەردا. ئاکار لەو نەخۆشخانەیەی تێیدا تەداوی دەکرا، لە ٢٢ی ئازاردا گیانی لەدەستدا. هاوکات ٧ زیندانیش بوون بە بازنەی نوێی چالاکیەکانی 'ئێوە ناتوانن رۆژمان لێ تاریک بکەن'. زولکوف گەزەن لە ١٧ی ئازاردا، ئایتەن بەچەت ٢٣ی ئازار، زەهرا ساغلام ٢٤ی ئازار، مەدیا چنار ٢٥ی ئازار، یونجا ٩ی ئازار، سیراچ یوکسەک ٢ی نیسان و ماحسوم پاماییش لە ٥ی نیساندا شەهید بوون.
٢ی گوڵانی ٢٠١٩ خۆڕاگریی گەلی کورد، گۆشەگیریەکەی سەر ئیمرالی دەشکاند. ئەو رۆژە پارێزەران کە ٨ ساڵ بوو نەیانتوانیبوو رێبەری گەلی کورد ببینن، چاوپێکەوتنیان ئەنجامدا و لە ئیمرالیەوە بە راگەیێنراوێکی ٧ خاڵی بۆ دیمۆکراسی، گەڕانەوە. لەو چاوپێکەوتنەدا کە ٦ی گوڵان ئاشکرا کرا، راگەیێنراوەکە لەگەڵ سێ بەندکراوەکەی تری ئیمرالی هەر یەک لە ڤەیسی ئاکتاش، عومەر هایری کۆنار و هامیلی یلدرم، 'بۆ رای گشتی' نووسرابوو، لە ئەستەنبول لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا بۆ رای گشتی ئاشکرا کرا.
ئەو راگەیێنراوە کە لە دژی شەڕ و ئەو دژایەتیەی لە تورکیا و ناوچەکە هەیە، رێبازەکانی چارەسەریی دیمۆکراتیکی خستەروو، هاوکات هێزی چارەسەری و کاریگەریی رێبەری گەلی کوردی جارێکی تر ئاشکرا کرد. پارێزەران لە ٢٢ی گوڵاندا جارێکی تر چوونەوە بۆ ئیمرالی. ئۆجالان لەو چاوپێکەوتنەدا لەگەڵ دەستنیشانکردنی ٧ خاڵ، هاوکات نامەیەکی بۆ چالاکوانانی چالاکیی بێکۆتای مانگرتن لە خواردن، نووسی و داوای لێکردن کە کۆتایی بە چالاکیەکەیان بهێنن. چالاکیەکانی مانگرتن لە خواردن و رۆژووی مردن، کە گەیشتبووە ٢٠٠ رۆژ، لەسەر بانگەوازی ئۆجالان لە ٢٦ی گوڵانی ٢٠١٩دا کۆتاییان پێهێنا.
لە هەموو چاوپێکەوتنەکاندا پێشنیارەکانی بۆ چارەسەری خستەروو
لەم نێوەندەدا لە لایەن دەوڵەتی تورکەوە لێدوانێکی سەرنجڕاکێش لە بارەی کۆشەگیریەکەی ئیمرالی بڵاو کرایەوە. عەبدولحەمید گول وەزیری دادی تورکیا لە ٢٤ی گوڵانی ٢٠١٩دا بۆ رۆژنامەنووسان قسەی کرد و ئیدیعای ئەوەی کرد کە رێگریکردن لە چاوپێکەوتنی پارێزەران، هیچ پەیوەندیەکی بە قۆناغی چارەسەریەوە نیە و وتی:"ئەوە راست نیە کە ببەسترێتەوە بە قۆناغی چارەسەریەوە. هیچ پەیوەندیەکی بە هەڵبژاردنەکانی ئەستەنبولیشەوە نیە. بە بڕیاری دادگا رێگریە یاساییەکان لە بەردەم ئەنجامدانی چاوپێکەوتنەکان، هەڵگیراوە. لەم چوارچێوەیەدا رێگە بە ئەنجامدانی چاوپێکەوتن و سەردانەکان دراوە."
ئەو قۆناغەی دەوڵەتی تورک دەیوت، 'رێگریە یاساییەکان کۆتاییان پێهاتووە' تا هاوینی ٢٠١٩ بەردەوام بوو. تا ئەو کاتە رێبەری گەلی کورد تەنها توانی ٣ جار چاوپێکەوتن لەگەڵ پارێزەرانیدا ئەنجام بدات و لە هەموو چاوپێکەوتنەکانیشیدا بۆ چارەسەری کێشەکان، پێشنیارەکانی دەخستەروو.
١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٩: ڕێبەری گەلی کورد لەم چاوپێکەوتنەکی خۆیدا باسی لە شێوەی سیاسەتی خۆی کرد و وتی،"ئێمە لەدژی مردن، ژیان دەپارێزین، سیاسەتی ئێمە سیاسەتی پاراستنی ژیانە." و ڕاشیگەیاند،"من بەدوای دادپەروەری، ئازادی و ڕاستیدا دەگەڕێم. من سیاسەتی مردن بەرێوە نابەم. دادپەروەری ڕاستەقینە، دیموکراستی ڕاستەقینە و ئازادی ڕاستەقینە. ٢١ ساڵە لێرەم. من هەوڵ دەدەم بڵێم و گەلەکەمان بژی."
١٨ی حوزەیرانی ٢٠١٩: ڕێبەری گەلی کورد لەم چاوپێکەوتنەکی خۆیدا لەبارەی ڕێباز و گەڕان بەدوای سیاسەتدا باسی ئەوەی کرد کە پێویستە گەڕان بەدوای هاوپەیمانی دیموکراسی لەدژی سیاسەتی دوولایەنی دژبەر و هێڵی سیێەم بگیرێتە بەر. هەروەها پێناسەی هاوپەیمانی دەستووی بنەڕەتی دیموکراتیک پێشنیازی منە. پێویستە سیاسەتی دیموکراستی لەسەر بناغەی ' ڕێککەوتنی دیموکراسی، سیاسەتی ئازاد و مافی گەردوونی' بەڕێوەببرێت.
٧ی ئابی ٢٠١٩: ڕێبەری گەلی کورد لەم چاوپێکەوتنەیدا لەبارەی چارەسەری، ئیرادە بڕیاردان و هێزی خۆی پیشاندا. لەم چاوپێکەوتنەدا وتی: "بە هەوڵێکی بێوێنە هەوڵ دەدەن عەقڵی دەوڵەت شرۆڤە بکەن. هەوڵ دەدەم شوێنێک بۆ کورد دیاری بکەن. من دەتوان، لەناو هەفتەیەکدا شەڕ و دووبەرەی شەڕ کۆتایی پێ بهێنم. پێویستە ڕێگام بۆ بکەنەوە و من دەتوانم لە ماوەی هەفتەیەکدا هێڵی چارەسەری بخوڵقێنم. ڕامگەیاندبوو کە بۆ چارەسەری ئامادەم. پێویستە دەوڵەت و عەقڵتی دەوڵەتیش بەرپرسیاری پێویست جێبەجێ بکەن."
ئاگرەکەی ئیمڕالی بەهۆکاری سیاسی بوو
دوای چاوپێکەوتنی ٧ی ئاب ماوەیەک
گذار دموکراتیک
خۆڕاگریی ساڵی ٢٠١٩ و هەوڵەکانی چارەسەری - ٢٩- لە ئەنجامی خۆڕاگری و چالاکیەکانی مانگرتن لە خواردن بۆ ماوەی ٢٠٠ رۆژ، دوای ٨ ساڵ پارێزەران توانیان سەردانی ئیمرالی بکەن. لە چاوپێکەوتنەکانی هاوینی ٢٠١٩دا رێبەری گەلی کورد داوای کرد کۆتایی بە چالاکیەکان بهێنرێت…
ی زۆر زانیاری لەبارەی دۆخی ڕێبەری گەلی کورد نەزانرا. سولەیمان سویلۆ وەزیری ناوخۆی تورک لە ٢٧ی شوباتی ٢٠٢٠دا لێدوانێکی سەرەنجڕاکێشیدا. لە بەرنامەیەکی تەلەڤزیۆنیدا ڕووداوێکی ئاشکرا کرد کە تا ئێستا نەبیسترابوو. سویلۆ وتی لە ئیمڕالی ئاگر کەوتووەتەوە و ئاگرەکە کۆنتڕۆڵکراوەتەوە. دوای ئەو لیدوانە لە ٩ی ئازاری ٢٠٢٠دا جەمیل باییک هاوسەرۆکی دەستەی بەڕێوەبەری کەجەکە لە بەرنامەیەکی تایبەتی ستێرک تی ڤی دا لە بارەی ئاگرەکە وتی: "هەموو هەڵوێستێک لەبەرانبەر ڕێبەر ئاپۆ سیاسین، هیچ هەڵوێستێک بە پێی یاسا لەبەرانبەر ڕێبەر ئاپۆ نییە. ئاگرەکەی ئیمڕالی بەهۆکاری سیاسی هەڵگیرساوە. ڕێکەوت نییە. هەموو کەسێک دەزانێت کە ئیمڕالی ٢٤ کاتژمێر لە ژێر کۆنتڕۆڵدایە. سولەیمان سویلۆ بۆچی ئەوەی ئاشکرا کرد؟ ئایا دەیانەوێت هەڵوێستی ڕێبەر ئاپۆ، یان پەکەکە یان گەلی کورد تاقیبکەنەوە؟ ئێمە هێشتا نازانین. بەڵام ئەوە حسابێکی سیاسیە. لەبەرئەوەش ئاگریان کردەوە و لە تەلەڤزیۆن ئاشکرایان کرد."
گەلی کوردیش دوای لێدوانەکەی سویلۆ لەبارەی ژیانی ڕێبەری گەلی کورد ترسان و دوودڵ بوون و دەستیان بە بەرخۆدان کرد. لە ئەنجامدا دەوڵەتی تورک لە ٣ی ئازاری ٢٠٢٠دا ڕێگایدا خانەوادە بچێتە ئیمڕالی. خانەوادەی عەبدوڵلا ئۆجالان، عومەر خەیری کۆنار و وەیسی ئاکتاش لەبارەی چاوپێکەوتنەکە لە نووسینگەی سەندیکای پارێزەرانی سەدە قسەیان کرد و ڕایانگەیاند، "دۆخی تەندروستی خزمەکانیان باشە و ئاگرەکە کاریگەری لەسەریان دروست نەکردووە."
لەساڵی ٢٠٢٠دا سەرەتا و دوایین قسە بە تەلەفۆن...
ڕێبەری گەلی کورد عەبدوڵلا ئۆجالان دوای ٢١ ساڵ بۆ یەکەمجار لە ٢٧ی نیسانی ٢٠٢٠دا لە رێگەی تەلەفۆنەوە لەگەڵ خانەوادەکەی قسەی کرد. لەبارەی ئەم قسەکردنە کە ٢٠ – ٢٥ خولەک بەردەوام بوو، محەمەد ئۆجالان ئەم زانیاریانەی بڵاوکردەوە: "سەرۆک وتی، دۆخی تەندروستی لە ئێستادا باشە. بەڵام نازانم دواتر چیم بەسەردێ." لەبارەی دۆخی باشووریش وتی، "گەلی تورکیش لەم سیاسەتە ناتوانێت سوود وەربگرێت. پێویستە پەدەکە و یەنەکە و هیچ بزووتنەوەیەکی کوردی نەڵێت، 'ئێمە شەڕ دەکەین'، دەوڵەت ئەو پلانە دەکات. ڕاشیگەیاند کە ئەوە لە لایەک قبوڵناکرێت و لەلایەکی ترەوە ئەنجام نادرێت و ڕاشیگەیاند کە پێویستە یەکێتی نەتەوەیی بە بناغە وەربگیرێت.
بەهۆی ڤایرۆسی کۆرۆناوە کە ترس و دوودڵیەکان زیادیان کردبوو، ڕێگادرا لە تەلەفۆن پەیوەندی دروست ببێت. لە ١٠ی تشرینی یەکەمدا ئەو پەیوەندیە لە ئاژانسەکاندا بڵاوکرایەوە و ئەوەش دوایین پەیوەندی بوو لە ساڵی ٢٠٢٠دا. لەبەرئەوەی دەوڵەتی تورک ڕایگەیاند کە ٦ مانگ سزای قەدەغەی قسەیکردن لەسەر عەبدوڵلا ئۆجالان ڕێبەری گەلی کورد و عومەر خەیری کۆنار، حامیلی یڵدرم و وەیسی ئاکتاش سەپێنرا.
سبەینێ: لەو شوێنەی کە دەوترێت 'کەس ناتوانێت ٢ ساڵ بمێنێتەوە، ٢١ ساڵی تێپەڕاند...
ANF
🆔 @GozarDemocratic
گەلی کوردیش دوای لێدوانەکەی سویلۆ لەبارەی ژیانی ڕێبەری گەلی کورد ترسان و دوودڵ بوون و دەستیان بە بەرخۆدان کرد. لە ئەنجامدا دەوڵەتی تورک لە ٣ی ئازاری ٢٠٢٠دا ڕێگایدا خانەوادە بچێتە ئیمڕالی. خانەوادەی عەبدوڵلا ئۆجالان، عومەر خەیری کۆنار و وەیسی ئاکتاش لەبارەی چاوپێکەوتنەکە لە نووسینگەی سەندیکای پارێزەرانی سەدە قسەیان کرد و ڕایانگەیاند، "دۆخی تەندروستی خزمەکانیان باشە و ئاگرەکە کاریگەری لەسەریان دروست نەکردووە."
لەساڵی ٢٠٢٠دا سەرەتا و دوایین قسە بە تەلەفۆن...
ڕێبەری گەلی کورد عەبدوڵلا ئۆجالان دوای ٢١ ساڵ بۆ یەکەمجار لە ٢٧ی نیسانی ٢٠٢٠دا لە رێگەی تەلەفۆنەوە لەگەڵ خانەوادەکەی قسەی کرد. لەبارەی ئەم قسەکردنە کە ٢٠ – ٢٥ خولەک بەردەوام بوو، محەمەد ئۆجالان ئەم زانیاریانەی بڵاوکردەوە: "سەرۆک وتی، دۆخی تەندروستی لە ئێستادا باشە. بەڵام نازانم دواتر چیم بەسەردێ." لەبارەی دۆخی باشووریش وتی، "گەلی تورکیش لەم سیاسەتە ناتوانێت سوود وەربگرێت. پێویستە پەدەکە و یەنەکە و هیچ بزووتنەوەیەکی کوردی نەڵێت، 'ئێمە شەڕ دەکەین'، دەوڵەت ئەو پلانە دەکات. ڕاشیگەیاند کە ئەوە لە لایەک قبوڵناکرێت و لەلایەکی ترەوە ئەنجام نادرێت و ڕاشیگەیاند کە پێویستە یەکێتی نەتەوەیی بە بناغە وەربگیرێت.
بەهۆی ڤایرۆسی کۆرۆناوە کە ترس و دوودڵیەکان زیادیان کردبوو، ڕێگادرا لە تەلەفۆن پەیوەندی دروست ببێت. لە ١٠ی تشرینی یەکەمدا ئەو پەیوەندیە لە ئاژانسەکاندا بڵاوکرایەوە و ئەوەش دوایین پەیوەندی بوو لە ساڵی ٢٠٢٠دا. لەبەرئەوەی دەوڵەتی تورک ڕایگەیاند کە ٦ مانگ سزای قەدەغەی قسەیکردن لەسەر عەبدوڵلا ئۆجالان ڕێبەری گەلی کورد و عومەر خەیری کۆنار، حامیلی یڵدرم و وەیسی ئاکتاش سەپێنرا.
سبەینێ: لەو شوێنەی کە دەوترێت 'کەس ناتوانێت ٢ ساڵ بمێنێتەوە، ٢١ ساڵی تێپەڕاند...
ANF
🆔 @GozarDemocratic
Forwarded from Rêga û Rêbaz(راە و روش)
🔳 ڕێگا و ڕێباز ۲۲-١٠-٢٠٢٠
⏪ ڕێگا و ڕێباز بەرنامەیەکی پەروەردەییە کە هەموو ڕۆژانی پێنجشەمە بە شێوازی ئۆنڵاین لە تۆڕی کۆمەڵایەتی فەیسبووک و کاناڵی یووتیووبی ڕێگا و ڕێباز، بڵاو دەبێتەوە و دوایەش پۆدکەستی بەرنامەکە لە کاناڵی تێلێگرامی ڕێگا و ڕێباز، بڵاو دەکرێتەوە
🟥 بابەتی ئەم هەفتەی ڕێگا و ڕێباز - پێشکەوتنی زێهنییەت و قۆناخەکانی فکر و رامان لە درێژەی مێژووی مرۆڤایەتی و کوردستاندا -یە
🕖 کاتژمێری دەستپێکردنی بەرنامەی ڕێگا و ڕێباز
بە کاتی ڕۆژهەڵات: ٢١:٣٠
بەکاتی ئەورووپای ناوەندی: ۲۰:٠٠
📬 ئادرەسی ڕێگا و ڕێباز لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان
Facbook: @regaurebaz
Telegram: https://t.me/regaurebaz
Youtube: https://www.youtube.com/channel/UCElk5FDdqTN1xjms434cjqQ
⏪ ڕێگا و ڕێباز بەرنامەیەکی پەروەردەییە کە هەموو ڕۆژانی پێنجشەمە بە شێوازی ئۆنڵاین لە تۆڕی کۆمەڵایەتی فەیسبووک و کاناڵی یووتیووبی ڕێگا و ڕێباز، بڵاو دەبێتەوە و دوایەش پۆدکەستی بەرنامەکە لە کاناڵی تێلێگرامی ڕێگا و ڕێباز، بڵاو دەکرێتەوە
🟥 بابەتی ئەم هەفتەی ڕێگا و ڕێباز - پێشکەوتنی زێهنییەت و قۆناخەکانی فکر و رامان لە درێژەی مێژووی مرۆڤایەتی و کوردستاندا -یە
🕖 کاتژمێری دەستپێکردنی بەرنامەی ڕێگا و ڕێباز
بە کاتی ڕۆژهەڵات: ٢١:٣٠
بەکاتی ئەورووپای ناوەندی: ۲۰:٠٠
📬 ئادرەسی ڕێگا و ڕێباز لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان
Facbook: @regaurebaz
Telegram: https://t.me/regaurebaz
Youtube: https://www.youtube.com/channel/UCElk5FDdqTN1xjms434cjqQ
ئایا هەنگاوی یەکەم بۆ کردنەوەى دەروازەی ئۆڤاکۆی لە شەنگالەوە دەستیپێکردووە؟
دەوڵەتی تورک دوای هەڵەکانی بۆ بەشداریپێکردنی پەدەکە و ئەمریکا لە پرۆژەی دەروازەی سنووری ئۆڤاکۆی، ئێستا دەیەوێت لەو رێگەیەوە دەروازەکە بکاتەوە. ئەو پرۆژەیە، کە مەترسییە بۆ سەر رۆژئاوا و باشوور یەکەم هەنگاوی لە شەنگالەوە دەستیپێکرد.
🆔 @GozarDemocratic
دەوڵەتی تورک دوای هەڵەکانی بۆ بەشداریپێکردنی پەدەکە و ئەمریکا لە پرۆژەی دەروازەی سنووری ئۆڤاکۆی، ئێستا دەیەوێت لەو رێگەیەوە دەروازەکە بکاتەوە. ئەو پرۆژەیە، کە مەترسییە بۆ سەر رۆژئاوا و باشوور یەکەم هەنگاوی لە شەنگالەوە دەستیپێکرد.
🆔 @GozarDemocratic
گذار دموکراتیک
ئایا هەنگاوی یەکەم بۆ کردنەوەى دەروازەی ئۆڤاکۆی لە شەنگالەوە دەستیپێکردووە؟ دەوڵەتی تورک دوای هەڵەکانی بۆ بەشداریپێکردنی پەدەکە و ئەمریکا لە پرۆژەی دەروازەی سنووری ئۆڤاکۆی، ئێستا دەیەوێت لەو رێگەیەوە دەروازەکە بکاتەوە. ئەو پرۆژەیە، کە مەترسییە بۆ سەر رۆژئاوا…
ئایا هەنگاوی یەکەم بۆ کردنەوەى دەروازەی ئۆڤاکۆی لە شەنگالەوە دەستیپێکردووە؟
دەوڵەتی تورک دوای هەڵەکانی بۆ بەشداریپێکردنی پەدەکە و ئەمریکا لە پرۆژەی دەروازەی سنووری ئۆڤاکۆی، ئێستا دەیەوێت لەو رێگەیەوە دەروازەکە بکاتەوە. ئەو پرۆژەیە، کە مەترسییە بۆ سەر رۆژئاوا و باشوور یەکەم هەنگاوی لە شەنگالەوە دەستیپێکرد.
ئاشکرا بوو رێککەوتنەکەى پارتی دیموکراتی کوردستان (پەدەکە) و حکومەتی ناوەندیی عێراق لە سەر شەنگال، لە ژێرەوە رێککەوتنێکی نوێی لۆزان و میساقی میللیی تورکەکانی پێ نوێکراوەتەوە. پەدەکە و حکومەتی عێراق لە ژێر چاودێریی نەتەوە یەکگرتووەکاندا لە ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠دا لەسەر شەنگال رێککەوتنێکیان واژۆ کرد، بەڵام ئاکتۆرەکانی تری ئەو رێککەوتنە دەوڵەتی تورک و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکان.
بەپێی زانیارییەکان، دەوڵەتی تورک لە ساڵی ٢٠١٧ەوە کار لەسەر پرۆژەی دەروازەی سنووری ئۆڤاکۆی دەکات، دوای هەندێک ریفۆرم و گۆڕانکاری و بەرفراوانکردنی، ئەو پرۆژەیە بە فەرمی پێشکەشی بەرپرسانی ئەمریکا و پارتی کردووە. دەوڵەتی تورک پرۆژەی دەروازەی سنووریی ئۆڤاکۆی، کە پێشتر پارتی لە دژی بوو، خستووەتە رۆژەڤەوە و ئەمجارەیان بە بەشداریپێکردنی پارتی هەنگاوی یەکەم بۆ جێبەجێکردنی پرۆژەکە لە شەنگال هەڵگیرا.
بەڵگەى ستراتیژی لە دژی کوردان
دەوڵەتی تورک، پارتی و عێراق بە هەماهەنگیی ئەمریکا لەسەر پرۆژەیەک کار دەکەن و ئەو پرۆژەیەش هەنگاو بە هەنگاو جێبەجێ دەکەن. دەوڵەتی تورک لە رێگەى ئەو پرۆژەیەوە، کە لەلایەن سەرۆکایەتیی بەرەوپێشبردنی ستراتیژیی وەزارەتی دەرەوەی تورکەوە وەک پرۆژەیەکی ستراتیژی کاری لەسەر دەکرێت، دەیەوێت بەرژەوەندیی عێراق، پارتی و ئەمریکای تیا کۆبکاتەوە.
سەرچاوەکانی ئاژانسی هەواڵی فورات (ANF) رایانگەیاند، گرنگیی "دابینکردنی ئاسایشی سنووری عێراق و سوریا" و "سنووردارکردنی کاریگەریی ئێران لە عێراق و سوریا" و "سەرلەنوێ ئاوەدانکردنەوەى موسڵ و پێشخستنی بازرگانی"، بەو پرۆژەیە زیادکراوە و بەو شێوەیە هەوڵ دەدەن پشتیوانی ئەمریکا بۆ پرۆژەکەیان بە دەست بهێنن.
پرۆژەى دەروازەی سنووریی ئۆڤاکۆی
دەوڵەتی تورک پرۆژەى سنووریی ئۆڤاکۆی ساڵی ٢٠١٧ و دوای ریفراندۆمی سەربەخۆیی لە باشووری کوردستانەوە کردە رۆژەڤ. پرۆژەکە لە سێگۆشەى سنووریی رۆژئاوا – باشوور و باکووری کوردستانەوە دەستپێدەکات و تاوەکو بەغدا درێژدەبێتەوە. لە پرۆژەکەدا پلان بۆ رێگای زەمینی و رێگای ئاسن دانراوە، لە شاری شرنەخی باکووی کوردستانەوە دەستپێدەکات و بە پارێزگای دهۆک لە باشووری کوردستاندا تێدەپەڕێت بۆ رۆژئاوای شەنگال و دەگاتە تەلەعەفەر و لەوێیەوە بۆ موسڵ و لەوێشەوە بۆ سامەڕا و بەغدا.
دوای ریفراندۆم پرۆژەکەی خستە رۆژەڤەوە
دەوڵەتی تورک ئەو پرۆژەیە لە ساڵی ٢٠١٧ و دوای ریفراندۆمی سەربەخۆیی بە داخستنی سنووری خابوور (ئیبراهیم خەلیل) و بۆ بازدان بەسەر باشووری کوردستاندا و دروستکردنی پەیوەندیی راستەوخۆی زەمینی لەگەڵ بەڕێوەبەرایەتیی ناوەندیی عێراق دا خستییە رۆژەڤەوە. حەیدەر عەبادی سەرۆک وەزیرانی ئەو کاتی عێراق لە ساڵی ٢٠١٨دا سەردانی تورکیا کرد و لەو کاتەدا پرۆژەکە خرابووە رۆژەڤەوە. لەو کاتەدا راگەیاندرا، وەزارەتی دەرەوە و وەزارەتی بازرگانی و گومرکی تورک بە شێوەی گشتی و مەبدەئی لەسەر ئەو پرۆژەیە لەگەڵ هاوتا عێراقییەکانیدا رێککەوتون.
دوای ئەوەى بەڕێوەبەرایەتیی عێراق گۆڕدرا و پەیوەندییەکانی دەوڵەتی تورک و پارتی سکەى خۆیان وەرگرتەوە، رۆژەڤی پرۆژەکە بۆ ماوەیەک راوەستێنرا، بەڵام بەپێی ئەو زانیارییانەى دەستمان کەوتوون، دوای چەند چاوپێکەوتنێکی دیپلۆماتیک لە نێوان ئەنقەرە، بەغدا و هەولێر و واشنتۆن دا، پرۆژەکە سەرلەنوێ خرایەوە رۆژەڤ و دەستکرا بەکارکردن لەسەری.
چاوپێکەوتنی نێوان ئەنقەرە – بەغدا – هەولێر – واشنتۆن
هاکان فیدان سەرۆکی دەزگای سیخوڕی و هەواڵگریی دەوڵەتی تورک (میت) لە مانگی حوزەیرانی رابردوودا سەردانی بەغدای کرد، سەرۆک وەزیرانی عێراق مستەفا کازمی مانگی ئاب سەردانی واشنتۆنی کرد، مانگی ئەیلول سەردانی هەولێری کرد، سەرۆکی هەرێمی کوردستان نێچیرڤان بارزانی مانگی ئەیلول سەردانی ئەنقەرەى کرد، دواتریش نوێنەری تایبەتی ئەمریکا بۆ سوریا جەمیس جێفری سەردانی هەولێر و ئەنقەرەى کرد. دەوترێت پرۆژەکە لەو سەردانانەدا لێکدانەوەى تەواوی بۆ کراوە.
هێرشی داگیرکەری دوای سەردانەکان
دەوڵەتی تورک دوای سەردانی هاکان فیدان لە مانگی حوزەیراندا بۆ بەغدا لە یەک کاتدا هێرشی کردە سەر شەنگال، مەخمور و حەفتانین، دواتریش بە ناوی "چنگی پڵنگ" هێرشی کردە سەر حەفتانین. هەر دوای سەردانی نێچیرڤان بارزانیش، پارتی دیموکراتی کوردستان (پەدەکە) هێزێکی زۆری سەربازیی لەسەر سنوری رۆژئاوای کوردستاندا جێگیر کرد، خەندەقی لێدا و دەستی بە دروستکردنی بنکەى سەربازی کرد.
عێراق بە شێوەیەکی پۆزەتیڤ و باش لە پرۆژەکە دەڕوانێت، دەیانەوێت بە بەشداریپێکردنی پارتی ن
دەوڵەتی تورک دوای هەڵەکانی بۆ بەشداریپێکردنی پەدەکە و ئەمریکا لە پرۆژەی دەروازەی سنووری ئۆڤاکۆی، ئێستا دەیەوێت لەو رێگەیەوە دەروازەکە بکاتەوە. ئەو پرۆژەیە، کە مەترسییە بۆ سەر رۆژئاوا و باشوور یەکەم هەنگاوی لە شەنگالەوە دەستیپێکرد.
ئاشکرا بوو رێککەوتنەکەى پارتی دیموکراتی کوردستان (پەدەکە) و حکومەتی ناوەندیی عێراق لە سەر شەنگال، لە ژێرەوە رێککەوتنێکی نوێی لۆزان و میساقی میللیی تورکەکانی پێ نوێکراوەتەوە. پەدەکە و حکومەتی عێراق لە ژێر چاودێریی نەتەوە یەکگرتووەکاندا لە ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠دا لەسەر شەنگال رێککەوتنێکیان واژۆ کرد، بەڵام ئاکتۆرەکانی تری ئەو رێککەوتنە دەوڵەتی تورک و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکان.
بەپێی زانیارییەکان، دەوڵەتی تورک لە ساڵی ٢٠١٧ەوە کار لەسەر پرۆژەی دەروازەی سنووری ئۆڤاکۆی دەکات، دوای هەندێک ریفۆرم و گۆڕانکاری و بەرفراوانکردنی، ئەو پرۆژەیە بە فەرمی پێشکەشی بەرپرسانی ئەمریکا و پارتی کردووە. دەوڵەتی تورک پرۆژەی دەروازەی سنووریی ئۆڤاکۆی، کە پێشتر پارتی لە دژی بوو، خستووەتە رۆژەڤەوە و ئەمجارەیان بە بەشداریپێکردنی پارتی هەنگاوی یەکەم بۆ جێبەجێکردنی پرۆژەکە لە شەنگال هەڵگیرا.
بەڵگەى ستراتیژی لە دژی کوردان
دەوڵەتی تورک، پارتی و عێراق بە هەماهەنگیی ئەمریکا لەسەر پرۆژەیەک کار دەکەن و ئەو پرۆژەیەش هەنگاو بە هەنگاو جێبەجێ دەکەن. دەوڵەتی تورک لە رێگەى ئەو پرۆژەیەوە، کە لەلایەن سەرۆکایەتیی بەرەوپێشبردنی ستراتیژیی وەزارەتی دەرەوەی تورکەوە وەک پرۆژەیەکی ستراتیژی کاری لەسەر دەکرێت، دەیەوێت بەرژەوەندیی عێراق، پارتی و ئەمریکای تیا کۆبکاتەوە.
سەرچاوەکانی ئاژانسی هەواڵی فورات (ANF) رایانگەیاند، گرنگیی "دابینکردنی ئاسایشی سنووری عێراق و سوریا" و "سنووردارکردنی کاریگەریی ئێران لە عێراق و سوریا" و "سەرلەنوێ ئاوەدانکردنەوەى موسڵ و پێشخستنی بازرگانی"، بەو پرۆژەیە زیادکراوە و بەو شێوەیە هەوڵ دەدەن پشتیوانی ئەمریکا بۆ پرۆژەکەیان بە دەست بهێنن.
پرۆژەى دەروازەی سنووریی ئۆڤاکۆی
دەوڵەتی تورک پرۆژەى سنووریی ئۆڤاکۆی ساڵی ٢٠١٧ و دوای ریفراندۆمی سەربەخۆیی لە باشووری کوردستانەوە کردە رۆژەڤ. پرۆژەکە لە سێگۆشەى سنووریی رۆژئاوا – باشوور و باکووری کوردستانەوە دەستپێدەکات و تاوەکو بەغدا درێژدەبێتەوە. لە پرۆژەکەدا پلان بۆ رێگای زەمینی و رێگای ئاسن دانراوە، لە شاری شرنەخی باکووی کوردستانەوە دەستپێدەکات و بە پارێزگای دهۆک لە باشووری کوردستاندا تێدەپەڕێت بۆ رۆژئاوای شەنگال و دەگاتە تەلەعەفەر و لەوێیەوە بۆ موسڵ و لەوێشەوە بۆ سامەڕا و بەغدا.
دوای ریفراندۆم پرۆژەکەی خستە رۆژەڤەوە
دەوڵەتی تورک ئەو پرۆژەیە لە ساڵی ٢٠١٧ و دوای ریفراندۆمی سەربەخۆیی بە داخستنی سنووری خابوور (ئیبراهیم خەلیل) و بۆ بازدان بەسەر باشووری کوردستاندا و دروستکردنی پەیوەندیی راستەوخۆی زەمینی لەگەڵ بەڕێوەبەرایەتیی ناوەندیی عێراق دا خستییە رۆژەڤەوە. حەیدەر عەبادی سەرۆک وەزیرانی ئەو کاتی عێراق لە ساڵی ٢٠١٨دا سەردانی تورکیا کرد و لەو کاتەدا پرۆژەکە خرابووە رۆژەڤەوە. لەو کاتەدا راگەیاندرا، وەزارەتی دەرەوە و وەزارەتی بازرگانی و گومرکی تورک بە شێوەی گشتی و مەبدەئی لەسەر ئەو پرۆژەیە لەگەڵ هاوتا عێراقییەکانیدا رێککەوتون.
دوای ئەوەى بەڕێوەبەرایەتیی عێراق گۆڕدرا و پەیوەندییەکانی دەوڵەتی تورک و پارتی سکەى خۆیان وەرگرتەوە، رۆژەڤی پرۆژەکە بۆ ماوەیەک راوەستێنرا، بەڵام بەپێی ئەو زانیارییانەى دەستمان کەوتوون، دوای چەند چاوپێکەوتنێکی دیپلۆماتیک لە نێوان ئەنقەرە، بەغدا و هەولێر و واشنتۆن دا، پرۆژەکە سەرلەنوێ خرایەوە رۆژەڤ و دەستکرا بەکارکردن لەسەری.
چاوپێکەوتنی نێوان ئەنقەرە – بەغدا – هەولێر – واشنتۆن
هاکان فیدان سەرۆکی دەزگای سیخوڕی و هەواڵگریی دەوڵەتی تورک (میت) لە مانگی حوزەیرانی رابردوودا سەردانی بەغدای کرد، سەرۆک وەزیرانی عێراق مستەفا کازمی مانگی ئاب سەردانی واشنتۆنی کرد، مانگی ئەیلول سەردانی هەولێری کرد، سەرۆکی هەرێمی کوردستان نێچیرڤان بارزانی مانگی ئەیلول سەردانی ئەنقەرەى کرد، دواتریش نوێنەری تایبەتی ئەمریکا بۆ سوریا جەمیس جێفری سەردانی هەولێر و ئەنقەرەى کرد. دەوترێت پرۆژەکە لەو سەردانانەدا لێکدانەوەى تەواوی بۆ کراوە.
هێرشی داگیرکەری دوای سەردانەکان
دەوڵەتی تورک دوای سەردانی هاکان فیدان لە مانگی حوزەیراندا بۆ بەغدا لە یەک کاتدا هێرشی کردە سەر شەنگال، مەخمور و حەفتانین، دواتریش بە ناوی "چنگی پڵنگ" هێرشی کردە سەر حەفتانین. هەر دوای سەردانی نێچیرڤان بارزانیش، پارتی دیموکراتی کوردستان (پەدەکە) هێزێکی زۆری سەربازیی لەسەر سنوری رۆژئاوای کوردستاندا جێگیر کرد، خەندەقی لێدا و دەستی بە دروستکردنی بنکەى سەربازی کرد.
عێراق بە شێوەیەکی پۆزەتیڤ و باش لە پرۆژەکە دەڕوانێت، دەیانەوێت بە بەشداریپێکردنی پارتی ن