ئەزموونی ئیمراڵی و دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپا -٢٢-



لە ٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٠دا لە بارەگای دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپا لە شاری ستراسبۆرگی فەرەنسا بە سەرۆکایەتیی دادوەری سویدی ئێلیبزابیس پاڵم، لەو فەرمانگەیەکدا یەکەم 'دانیشتنەکانی ئۆجالان' دەستیان پێکرد. ئەوە بە قورسترین کێشە لە مێژووی دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپادا دەبینرا.



🆔 @GozarDemocratic

ئەزموونی ئیمراڵی و دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپا -٢٢-



لە ٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٠دا لە بارەگای دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپا لە شاری ستراسبۆرگی فەرەنسا بە سەرۆکایەتیی دادوەری سویدی ئێلیبزابیس پاڵم، لەو فەرمانگەیەکدا یەکەم 'دانیشتنەکانی ئۆجالان' دەستیان پێکرد. ئەوە بە قورسترین کێشە لە مێژووی دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپادا دەبینرا.



دادگاى مافى مرۆڤى ئەوروپا (DMME) دەبێتە یەکێک لە ئاکتۆرە سەرەکییەکانی قۆناغێک، کە بەشێوەى چەتەگەری رفاندنی عەبدوڵا ئۆجالان رێبەری گەلی کورد و دیلکردنی لە دوورگەی ئیمراڵی تیایدا روویدا. دەوڵەتی تورک یەکێک لە ٤٧ وڵاتەکەى ئەندامی ئەنجوومەنى ئەوروپا بوو، دادگاى مافى مرۆڤى ئەوروپا (DMME) سەر بەو ئەنجوومەنە بوو و بەو هۆیەشەوە هەموو بڕیارەکانى ئەو دادگایە بۆ رژێمی ئەنقەرەوە ئیلزامی بوو. لەبەر ئەوەش ئەو رۆژەى کە ئۆجالانیان برد بۆ ئیمراڵی، واتە لە ١٦ی شوباتی ١٩٩٩دا پارێزەران بە پەلە یەکەم سەردانیان بۆ دادگاى مافى مرۆڤى ئەوروپا (DMME) بوو. داوا کرا، ئۆجالان کە لە کینیا بە شێوەیەکى نایاسایی دەستگیرکراوە، مەترسی لەسەر ژیانی هەیە، هەڕەشەى لێدەکرێت و بە خێرای ناکرێت دادگایی بکرێت، بۆیە داوایان لە دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپا کرد بەخێرایی دەستبەکار بێت.

ئەو سەردانە بۆ دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپا، کە لە ١٧ی شوباتی ١٩٩٩دا چووە ناو تۆماری رەسمییەوە و دوای رۆژێک بۆ رای گشتیی ئاشکرا کرا، دەبوایە دادگاى مافى مرۆڤى ئەوروپا (DMME) بەپێی ماددەی ٣٩ی پەیڕەوی ناوخۆی 'رێوشوێنی خۆپارێزی' بگرتایەتە بەر. دەبوایە ١٧ی شوبات شتێکی دیکەش رووی بدایە، پارێزەرانی ئۆجالان کە لە قۆناغی رۆمادا دەستبەکاربوو بوون، بریتا بۆهلەر، تییس پارکەن و ڤکیتۆر کاپیلەر بۆ ئەوەى چاویان بە موەکیلەکەیان بکەوێت رۆیشتن بۆ تورکیا. بەڵام ئەو ٣ پارێزەرە لە فڕۆکەخانەى ئیستەنبولەوە و دوای ٦ کاتژمێر لە دەستبەسەرکردنیان، لەلایەن پۆلیسی تورکەوە گەڕێندرانەوە و رێگایان پێنەدرا بڕۆن چاویان بە ئۆجالان بکەوێت.

لەو نێوانەدا کورد لە هەر چوار لای جیهانەوە، بە تایبەتی لە ئەرووپا بۆ ئۆجالان لەسەر پێ بوون، خۆپیشاندانەکان بەبێ سرەوتن بەردەوامییان هەبوو. بە کاریگەریی بەرخودانی کوردان لە ٢٣ی شوباتی ١٩٩٣دا لە دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپا ژوورێک لە ٧ پارێزەر پێکهات و بە شێوەیەکی بە پەلە سەردانکردنی ئۆجالانی دایەبەر خۆی. دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپا بڕیاریدا، کە لەسەر بابەتی دەستگیرکردنی ئۆجالان، مەرجەکانی زیندانیبوون و مافی چاوپێکەوتن لەلایەن پارێزەران لە ئەنقەرەوە زانیاریی پێبدرێت، بۆ یەکەمجار داوای رێوشوێنی خۆپارێزی لەلایەن دەوڵەتى تورکەوە رەتکرایەوە، بەڵام دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپا قەناعەتی بە وەڵامەکەی حکومەتی تورک نەکرد، کە ٢٦ی شوبات و ٣ی ئادار بە دادگاکەى دابوویەوە، چونکە دادوەرێکی سەربازی لە دادگای ئاسایشی دەوڵەت (DGM)دا بوو، کە سەیری شانۆی دادگایکردنی ئۆجالانی دەکرد و ئەوەش نیگەرانییەکانی دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپای زیاتر کرد.

سەردانە نهێنییەکەى سی پی تی (CPT) لە ٢ی ئاداردا

لە ٤ی ئاداری ١٩٩٩دا ئەو پەیامە، کە چاوەڕێ دەکرا لە ستراسبۆرگی فەرەنساوە، کە دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپای تیادایە، گەیشت. لەبارەى دادگایکردنی دادپەرەوەرانە لەسەر ئەو بابەتانە، کە ئۆجالان لە رێگەى پارێزەرەکانیەوە دەتوانێت سکاڵا لەو دادگایانەدا تۆمار بکات، کە خۆی دەیەوێت، دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپا بڕیاری خۆپارێزیی دا. ٢ رۆژ پێش ئەو بڕیارەی دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپا پێشهاتێکی سەرنجڕاکێش روویدابوو، کە دواتر ئاشکرا بوو، ئەویش ئەوە بوو، کە شاندێکی کۆمیتەى پێشگرتن لە ئەشکەنجەى سەر بە ئەنجومەنى ئەوروپا (سی پی تی - CPT) لە ٢ی ئاداری ١٩٩٩دا بە بێدەنگی سەردانی ئیمراڵییان کردبوو.

دوای ئەو سەردانە، کە بە رەزامەندیی رژێمی ئەنقەرە روویدابوو و تاوەکو ٥ی ئایاری ١٩٩٩ لە رای گشتی شاردرایەوە، بانگەشەکانی سی پی تی لەبارەى ئیمراڵی هیچ جیاوازییەکی لەگلڵ قسەى بەرپرسانی دەوڵەتی تورک دا نەبوو و دەیانگوت: "ئەشکەنجە و هەڕەشە لە ئۆجالان ناکرێت، تەندروستیی باشە و هەلومەرجی زیندانەکەى ستانداردێکی بەرزی هەیە". بەرەی ئەوروپا لەو رێگەوە و بەو هۆکارانە رێگای بە رووی رژێمی ئەنقەرەدا دەکردەوە بۆ ئەشکەنجە و گۆشەگیری لە ئیمراڵیدا. ئاندراس بارسۆنیا ریپۆتەری تورکیا لە دەستەى پەرلەمانتارانی ئەنجوومەنی ئەوروپا دوای دانیشتی دادگایی ئۆجالان لە ٢١ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٩ لە دادگای باڵای تورک دا، وتبووی، "قۆناغ و پرۆسەى بابەتەکە و دۆسیەکە لە تورکیا بەپێی ستانداردەکانی ئەنجوومەنی ئەوروپایە".

راپۆرتەکەى سی پی تی و لێدوان و راگەیاندنەکانی ئەوروپییەکان، کە دۆخی رێبەری گەلی کوردیان لە نزیکەوە چاودێری دەکرد، لەو رۆژانەدا لە ئاستی نێونەتەوەیدا دەستی دەوڵەتی تورک-یان بەهێز دەکرد، دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپاش پێگە رەسەنی خۆی دوای پەسەندکردنی بڕیاری لەسێدارەدانی

دادگای تورک نیشان دەدا. دوای ئەوەى دادگای باڵای تورک لە ٢٥ی تشرینی دووەمی ١٩٩٩دا بڕیاری لەسێدارەدانی دادگای ئاسایشی دەوڵەتی پەسەند کرد، پارێزەرانی ئۆجالان بۆ ئەوەى سزای لەسێدارەدان و مەرگ رابوەستێنرێت دووبارە سەردانی دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپایان کردەوە. دوای ٥ رۆژ فەرمانگەى بەرایی دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپا لە دانیشتنێکی تایبەتدا دۆخەکەى لێکدایەوە و داوای لە دەوڵەتی تورک کرد تاوەکو قۆناغ و پرۆسەی کێشەکە لە ستراسبۆرگ یەکلایی نەبێتەوە ئەو بڕیارە جێبەجێ نەکات و سزای لەسێدارەدانەکە رابوەستێنێت. ئیدی هەموو نیگاکان چوونە سەر ٥٧هەمین حکومەتی تورک بە سەرۆکایەتیی بولەند ئەجەوید.

لە ئەنقەرە 'کۆبوونەوەى لەسێدارەدان'، کە ٧.٥ کاتژمێر درێژەى کێشا

پاییزی ١٩٩٩ بۆ کۆتایهێنان بە مشتومڕەکانی لەسێدارەدان، کە لە تەختەى شانۆی ئەنقەرەدا برەوی پێدەدرا، لە ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٠دا سەرکردەی حیزبە هاوپەیمانەکان، بولەند ئەجەوید، مەسعود یڵماز و دەوڵەت باخچەلی کۆبوونەوە. دوای ئەو کۆبوونەوەیە، کە بە "کۆبوونەوەى لەسێدارەدان" چووە ناو مێژووی سیاسیی تورکیاوە و ٧.٥ کاتژمێر درێژەى کێشا، حکومەتى تورک رایگەیاند، "ئێمە بەپێی رێوشوێنی خۆپارێزیی دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپا بەرامبەر ئۆجالان دەجوڵێینەوە". بەڵام رژێمی ئەنقەرە مەرجێکی هەبوو: "ئەو بڕیارە لەلایەن پەکەکە و لایەنگرەکانیانەوە لە دژی بەرژەوەندیی باڵای تورکیا بەکار نەهێنرێت، ئەگەر بەکار بهێنرێت، کۆتایی بە پرۆسەى حقوقی و یاسایی دەهێنرێت و دەست بە قۆناغی سزاکە دەکرێت".

دەوڵەتی تورک بەو راگەیاندراوە وتی، "ئێمە سزای لەسێدارەدان لەسەر مێز دەهێڵینەوە"، بزووتنەوەى ئازادیی کوردیش لە یەکەم مانگی هەزارە سێیەمدا لە قۆناغی کۆنگرەدا بوو. بە دەستکردن بە قۆناغی ئاشتی لێکتێگەیشتنی خۆی لەگەڵ رێبەری گەلی کورد خستەڕوو و پەکەکە رایگەیاند، ئەوان میکانیزمەکانی خۆیان و پارادیگمای خۆیان لە کۆنگرەى ٧ دا، کە لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٩٩ لە چیاکانی کوردستاندا بەڕێوەیان بردووە، گۆڕیوە. گەورەترین گۆڕانکاری لە بەرەی سەربازیدا پێکهات، لە بریی ئارتەشی رزگاریى گەلی کوردستان (ئارگەکە - ARGK)، کە لە ساڵێ ١٩٨٦ەوە لە تێکۆشانی چەکداریدا بوو، هێزەکانی پاراستنی گەل (هەپەگە - HGP)یان دامەزراند. ئەو گۆڕانکارییە مێژووییە بە دروشمی "هەگەپە سوپای فیدایی رێبەر ئاپۆیە" ئەنجامدرا. هەورەها پرۆژەى ئاشتیی ٧ خاڵی وەک جاڕنامەیەک لەلایەن پەکەکەوە بۆ رای گشتی خرایەڕوو.

ئەو هێرشانەى لە ساڵیادی ١٥ی تەباخ دا دەستیان پێکرد

هەروەها دەستکرا بە کامپەین و هەڵمەتێکى گەورە بە ناوی "ئازادی بۆ ئۆجالان"، لە تورکیا و باکووری کوردستان قورسایی دەخرایە سەر سیاسەتی فەرمی و یاسایی. رێبەری گەلی کورد لە نزیک هاوینی ٢٠٠٠دا بۆ سیاسەتی مەدەنی خۆئامادەکردنی هەمەلایەنەی دەستپێکرد، بەڵام لە ١٥ی تەباخی ٢٠٠٠دا فڕۆکە جەنگییەکانی سوپای تورک لە باشووری کوردستان دەستیانکرد بە بۆردومانکردنی ناوچەکانی گەریلا. هاوکات لەگەڵ دەوڵەتی تورکدا و لەیەک کاتدا هێزەکانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان (یەنەکە - YNK) هێرشیانکردە سەر سەنگەرەکانی گەریلا. بێگومان ئەو مێژوو و رۆژەى، کە هەڵبژێردرا رێککەوت نەبوو، لە ساڵیادی تێکۆشانی چەکداریی ١٥ی تەباخی ١٩٨٤ دا دەیانخواست پەیامی پاکتاوکردن بە بزووتنەوەى پەکەکە بدەن.

یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان (یەنەکە / YNK) داوای دەکرد پەکەکە لە باشووری کوردستان دەربکرێت، بەڵام بەهۆی بەرخودان و بەرەنگاریی هێزەکانی گەریلاوە لەو داوایە پاشەکشەى کرد. دوای بانگەوازی "راوەستاندنی شەڕ" لەلایەن رێبەری گەلی کوردەوە بۆ هەر دوو لایەنی شەڕەکە، یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان (یەنەکە / YNK) ٢٧ی ئەیلولی ٢٠٠٠ چارەی نەما و ئاگربەستەکەى قبوڵ کرد، بەڵام هاوکات ئۆجالان پێشنیازیکرد، کە دەبێت بە دڵنیاییەوە هێڵی پاراستنی گەریلا دروستبکرێت. لە ٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٠دا و دوای چاوپێکەوتن لەگەڵ پارێزەرەکانیدا، ئەم پەیامە لە ئۆجالانەوە بڵاوکرایەوە:

"شەش مانگی بەردەممان گرنگن. دەبێت لە هاویندا دووبارە هێرش بکەنەوە سەرمان. ئەگەر لە چوارچێوەى لەناوبردن و سڕینەوەدا بێت، توندوتیژیی زۆری لێدەکەوێتەوە. لەو توندوتیژییەى ئێستای فەلەستین گەورەتر و زۆر مەترسیدارتر دەبێت. ئەگەر نزیکایەتی دوولایەنە گەشە نەکات، لە ٢٠٠١دا توندی گەشە دەسەنێت، هیچ زەمان و گارانتییەک نییە، کە توندوتیژی گەشە پەیدا نەکات. تاکە رێگا بۆ ئەوەى توندوتیژی گەشەنەکات ئەوەیە، کە دەوڵەت هەنگاو بنێت. بۆ ئەوەى رێگری لە کۆمەڵکوژی بکرێت، ئەو یەکە و دەستانە کە ناتوانن خۆیان بپارێزێن دەکرێت لە باشووردا بمێننەوە. لە رووی سەربازییەوە ئەو پێشنیازەتان بۆ دەکەم. هێڵی چەسپاندنی پێشنازەکە دەکەم. هێڵی زاگرۆس، لەوێیەوە تاوەکو بۆتان، بەرەو چیای مەتینای بادینان، بە شێوەیى سێگۆشە دەکرێت هێڵێک دروست بکرێت. ئەو سێگۆشەیە ناوچەیى چیایی نێوان تورکیا، عێراق و ئێرانە.

بۆ نمونە ئەگەر تورکیا هێرشی هێنا ئێوە بڕۆن بۆ ئێران، ئەگەر ئێران هێرشی هێنا ئێوە بڕۆن بۆ عێراق. ئەو شوێنە لە دژی هێرشی ٣ دەوڵەت ناوچەیەکی سەرەکی پاراستنە. پێویستە ئەوە لەلایەن ئەو بزووتنەوەیەوە دەستنیشان بکرێت. ناوچەی پاراستنی رەوا، ناوچەى پاراستنی سەرەکی ئەو شوێنەیە. بۆ ئەوەى رێگری لە کۆمەڵکوژی و ناچارەسەری بگیردرێت، پاراستنی رەوا گرنگە. دەبێت بەم دۆخەی ئێستا فریو نەخۆن.

دۆسیە ١٧ هەزار لاپەڕەیەکەی کێشەکە

لەو نێوانەدا لە پاییزی ساڵی ٢٠٠٠دا رووداوێکی تری گرنگ لەلایەن دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپاوە روویدا. لە ٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٠دا لە بینای دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپا لە شاری ستراسبۆرگ، بە سەرۆکایەتیی دادوەری سویدی ئیلیزابێس پاڵم لە هۆبەی یەکەمدا "دانیشتنی ئۆجالان" دەستیپێکرد. بەپێی بۆچوونی باو و گشتی ئەو کێشەیە لە مێژووی دادگاى مافى مرۆڤى ئەوروپا (DMME)دا دژوارترین کێشەى سەدە بوو. هەر کارمەندان و فەرمانبەرانی دادگاى مافى مرۆڤى ئەوروپا (DMME) باسیان لەوە دەکرد، کە چەند ساڵێک بەردەوام دەبێت و ئەوەش لە یەکەم دانیشتنی دادگاکەدا بە روونی و بە زەقی دەرکەوت. لەو رۆژەدا لە چوارپارچەى کوردستان و لە پێش هەموویانەوە زیاتر لە ٢٠٠ کەسی زیان بەرکەوتوی شەڕی کوردستان لە هەموو بەشەکانی کۆمەڵگەوە وتیان "ئێمە بەشێکن لەو کێشەیە" و بۆ سزادانی دەوڵەتی تورک لە هۆڵی دادگاکەدا و لە شوێنی دانیشتنی میوانان و بەشداربواندا دانیشتن.

سەرباری پارێزەران لە تورکیاوە، دەستەیەک لە پارێزەرانی لە پرۆژەى مافی مرۆڤی کورد، کە ناوەندەکەى لە شاری لەندەنی پایتەختی بەریتانیا بوو، لەو دانیشتنەدا بەرگرییان لە ئۆجالان کرد. لەو دانیشتنەدا تاوانەکانی دەوڵەتی تورک لە ١٥ی شوباتی ١٩٩٩ و دوای ئەوە لە دژی رێبەری گەلی کورد یەک لە دوای یەک ریزکران و خرانەڕوو، هەلومەرجی دیلکردنی لە کینیا، کە لە دژی حقوق و مافە نێونەتەوەیەکان بوو، بە کامپانیایەکی گەلەکۆمەکردن سزادان بەبێ لێکۆڵینەوە و دادگا سەپێنرا، کردەوەى خراپ و نەشیاو ئەنجام دران، هۆکارەکانی گرتنەکەى بۆ نەخرانەڕوو و بۆی نەخوێندرانەوە، دوای ئەوەى دەستگیرکرا یەکڕاست بردیانە بەردەم دادوەر، لە ئیمراڵی دادگایەکی دادپەوەروانە رووی نەدا، رێگا نەدرا لە بەردەم دادگادا داوای مافەکانی و بەرگری لە مافەکانی بکات، لە ئیمراڵی بۆ ئامادەکردنی بەرگرینامە بۆ کێشەکە لە دادگای ئاسایشی دەوڵەت (DGM) بە ئەندازەی پێویست کاتی پێنەدرا.

لەو دانیشتنەکەدا کە ٣ کاتژمێری خایاند، حکومەتی تورک بانگەشەى ئەوەی بڵاوکردەوە، کە "ئۆجالان لە کینیا بە ئاگاداری و یارمەتیی بەرپرسانی خۆجێیی رادەستی هێزە ئەمنییەکانی تورک کراوە"، "لەلایەن دادپەروەریی تورکەوە بە شێوەیەکی دادپەروەرانە دادگایی کراوە" و "بڕیاری سزای لەسێدارەدانی جێبەجێ نەکراوە" و بەو شێوەیە بەرگریی لە خۆی کرد، بەڵام هەموو ئەو مرۆڤانەى لە هۆڵی دادگاکەدا بۆ کێشەکە دانیشتبوون و ئەو ١٠٠ هەزار کوردستانییەش، کە لە نزیک بارەگای دادگاى مافى مرۆڤى ئەوروپا (DMME) بە یەکبوون و یەکپارچە لە پشت ئۆجالانەوە راوەستابوون، بەو هەڵوێستەى خۆیان هەموو بانگەشە و تێزەکانی دەوڵەتی تورکیان پووچ کردەوە. لە ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٠دا جگە لە یەک دوو خاڵ نەبێت، دادگاى مافى مرۆڤى ئەوروپا (DMME) قبوڵیکرد، کە بە تەواوەتی و لە بنەڕەتەوە لێکدانەوە بۆ سکاڵاکەى ئۆجالان بکەن و کاری لەسەر بکەن.

لە نێوان پارێزەرانی ئۆجالان و پارێزەرانی دەوڵەتی تورکدا، کە لە پێشبڕکێیی پووچکردنەوەى فاکتەر و تێزەکانی یەکتردا بوو، ئەو ململانێیە تاوەکو مانگەکانی ناوەڕاستی ساڵی ٢٠٠٢ بەردەوامبوو. لە پرۆسە ٢ ساڵییەدا، دۆسیەى کێشەکەى ئۆجالان لە دادگاى مافى مرۆڤى ئەوروپا (DMME) گەیشتبووە ٨٧ بەرگ و ١٧ هەزار لاپەڕە. بەپێی دادگاى مافى مرۆڤى ئەوروپا (DMME) بۆ بڕیارێکی بە بەڵگە و فاکتەری پێویست، بە ئەندازەی پێویست بەڵگە و ئارگۆمێنتی لەبەردەستدایە. ئەنقەرەش لەسەر رێگای ئەندامبوو لە یەکێتیی ئەوروپادا دەستیکردبوو بە ریفۆرم، بەڵێنی دابوو، کە پێوەرەکانی کۆپنهاگ جێبەجێ بکات. لەبەر ئەوەش رێبەری گەلی کورد لەو کاتەدا رۆڵی دادگاى مافى مرۆڤى ئەوروپا (DMME) و ئەوروپای بە گرنگ دەزانی. لە بەرگرینامەکەیدا بە ناوی "بەرگرینامەى دادگاى مافى مرۆڤى ئەوروپا (DMME)، لە دەوڵەتی راهیبی سۆمەرەوە بۆ کۆماری گەل" کە لە ساڵی ٢٠٠١دا بڵاوکرایەوە، ئۆجالان بەمشێوەیە باسی ئەوەی کرد، کە بۆ لە دەرگای ئەوروپای داوە:

درێژەى هەیە...



ANF




🆔 @GozarDemocratic

گریلای آذربایجانی کە در صفوف آزادی مقاومت می کند، بیا میکند: مبارزەی آزادی بر پایە و اساس فلسفەی رهبر آپو تنها برای آزادی یک کشور یا یک ملت نیست، این مبارزە برای آزادی تمامی انسانیت است.

این گریلا خاطر نشان کرد کە مبارزەی آزادی برای کورد، تورک، عرب و فارس و برای تمامی ملت های خاورمیانە است. صدها سال فتنە مابین خلق ها تفرقە و دژمنی اوج گرفتە است. ما بسان گریلای آزادی و بر اساس فکر و فلسفە رهبر آپو تلاش می نماییم مشکلات و خرابی هایی کە در تاریخ روی دادە است ترمیم نماییم. بر اساس این فکر و فلسفە تمامی آیین و ملت ها با یکدیگر با آزادی زندگی می کنند

این گریلای آزادی در پایان اشارە می کند کە مبارزە در برابر نیروهای امپریالیست و رژیم های اشغالگر تا پیروزی ادامە می دهیم.

👆👆👆👆👆👆👆👆👆👆👆👆
#بژی_ڕۆحی_یەکیەتی_نەتەوەیی
#افق_گریلا
#در_تلگرام_با_ما_همراە_شوید
⬇️⬇️⬇️
🆔 @gerila2014

‍ کمیته روابط خارجه ک.ج.ک: توافقاتی که اراده‌ی خلق شنگال را در نظر نمی‌گیرند، خطرناکند


ک.ج.ک به توافق میان پ.د.ک و حکومت مرکزی عراق در مورد شنگال اشاره کرد و اعلام نمود، شرط این است که مرحله‌ی دیدار و تصمیم گیری، با شرکت خودمدیریتی انجام شود، در غیر اینصورت قابل قبول نمی‌باشد.



کمیته‌ی روابط خارجه کنفدرالیسم جوامع کوردستان در مورد توافقنامه میان پ.د.ک و دولت مرکزی عراق در مورد شنگال بیانیه‌ای صادر کرد.

در بیانیه‌ی کمیته روابط خارجه ک.ج.ک آمده است:

"در تاریخ ۹ اکتبر از طرف حکومت عراق و حکومت باشور کوردستان اعلام شد که در مورد آینده‌ی شنگال توافقی امضا شده است. جزئیات این توافق به طور کامل اعلام نشده است. شورای خودمدیریتی دمکراتیک شنگال در بیانیه‌ای، اعلام کرد که آنها از این توافق مطلع نیستند و تصمیمات در خارج از اراده‌ی آنها صورت گرفته و در این دیدار و توافق سهیم نشده‌اند. تصمیمی که خودمدیریتی و خلق شنگال در آن جایگاهی نداشته باشند و سهیم نباشند، قابل قبول نیست. جامعه‌ی ایزدی، احزاب ایزدی، دهها پارلمانتار عراقی و روئسای عشایر از بیانیه‌ی خودمدیریتی شنگال پشتیبانی کردند. به همین دلیل ما از بیانیه‌ی افراد اصیل شنگال، اراده‌ی شنگال و خودمدیریتی شنگال پشتیبانی می‌کنیم. قابل قبول نیست آنانیکه ایزدی‌ها را در زمان قتل‌عام تنها گذاشتند، اکنون در مورد آنها تصمیم‌گیری کنند.

در سوم آگوست زمانی که داعش حمله کرد، آنهایی که جامعه‌ی ایزدی را از قتل‌عام نجات دادند و فرزندان شنگال که شنگال را آزاد کردند، در خارج از قوانین نگه داشته شوند. شورای خودمدیریتی شنگال مشروع و رسمی است. آنهایی که جامعه‌ی ایزدی را در زمان قتل‌عام تنها گذاشتند و فرار کردند، به آنهایی که جامعه‌ی ایزدی را حفظ کردند، می‌گویند، "نیروهایی که باید اخراج شوند"، این هم غیرقانونی، غیر اخلاقی، غیر انسانی و به دور از وجدان است. آنهایی که سبب شدند زنان ایزدی در بازار برده‌ها فروخته شوند، نباید در مورد جامعه‌ی ایزدی و شنگال دارای رای و تصمیم باشند.

بدان معنیست که در آینده نیز قتل‌عام و فرمان ادامه خواهد یافت

توافقات و دیدارهایی که شورای خودمدیریتی شنگال و خلق شنگال در آن حضور نداشته باشند، به معنی به حاشیه راندن جامعه‌ی کورد ایزدی است. فلاکت بزرگتر هم این است که اینها همه زیر نظر سازمان ملل انجام می‌شوند. آن توافق‌ها و دیدارهایی که پشت درهای بسته و با دیپلماسی پنهان و با شیوه‌ی "انجام دادم و رخ داد" به این معنی است که در آینده نیز فرمان و قتل‌عام خلق ایزدی ادامه خواهند یافت.

این بیانیه‌ها را محکوم میکنیم

رسانه‌های پ.د.ک به عنوان مرکز جنگ ویژه تبلیغ می‌کند و می‌گوید" نیروهای پ.ک.ک را از منطقه بیرون می‌کنیم". با این تبلیغات نشان می‌دهد که هدف این توافق‌های پنهان که خلق شنگال در آن جایی ندارند، چیست. گریلاهای ه.پ.گ پس از آنکه خلق شنگال را از فرمان و قتل‌عام نجات دادند، حفظ امنیت شنگال را به ی.ب.ش/ ی.ژ.ش سپرد که از ساکنین ایزدی منطقه تشکیل شده‌اند و سپس خود از منطقه خارج شدند. ما این بیانیه‌ها را که بخشی از تبلیغات کثیف و سیاه نمایی توسط دولت ترکیه هستند، محکوم می‌کنیم. امری عادیست که خودمدیریتی شنگال که جامعه‌ی ایزدی شنگال با آن خود را اداره می‌کند، در گفتگو بر سر آینده‌شان حضور داشته باشند و بازیگر اصلی آن باشند. مشروط بر اینکه مرحله‌ی دیدار و تصمیم‌گیری با حضور اداره‌ی خودمدیریتی انجام شود، چون این خودمدیریتی نماینده‌ی خلق شنگال است. موضع‌گیری‌هایی غیر از این خطرناک هستند و قابل قبول نمی‌باشند.

خلقمان باید در همه جا دست به تحرک بزنند

باید خلقمان در هر جایی در مخالفت با این وضعیت موضع خود را نشان دهد. در حقیقت مدت ۶ سال است سیستم دفاعی و اداری بر اساس خودمدیریتی در شنگال وجود دارد. برای اینکه در چهارچوب توافقات این امر پذیرفته شود، باید بدون وقفه مبارزه کرد. ما از سازمان ملل و سازمانهای بین‌المللی می‌خواهیم که در مقابل مواضع نادرستی که زندگی و آینده‌ی جامعه‌ی ایزدی را با تهدید مواجه می‌گردانند موضع‌گیری کنند."


ANF



🆔 @GozarDemocratic

‍ مجلس شنگال در تبعید: توافق هولیر- بغداد مردود است


مجلس شنگال در تبعید با صدور بیانیه‌ای به توطئه تازه پارت دمکرات کوردستان علیه کوردهای ایزدی واکنش نشان داده و می‌گوید توافقنامه میان هولیر – بغداد پیمانی علیه موجودیت جامعه ایزدیست.



ریاست مشترک مجلس شنگال در تبعید، در مورد شهادت «عگید جفیان» عضو شورای فرماندهی نیروهای مدافع خلق و همچنین نقشه‌های تازه بدخواهان علیه خلق ایزدی بیانیه‌ای منتشر کرده است.

در بیانیه آمده است:"ما نخست مراتب تسلیت خود را به خانواده گرامی عگید جفیان، خلق میهن‌دوستن گوَر، خلقمان در عرصه بوتان، نیروهای قهرمان گریلا و تمامی خلق کوردستان و ایزیدخان اعلام می‌داریم."

مجلس شنگال در تبعید با یادآوری اینکه عگید جفیان همراه با رفقایش جامعه ایزدی را از چنگال وحشیگری داعش نجات داده و بزرگترین عملیات نجات انسانی را به نتیجه رساند که در آن ١۵٠ هزار ایزدی از قتلعام نجات یافتند یاد و خاطره مام زکی شنگالی، عگید جفیان و شهیدان راه آزادی کوردستان را گرامی داشته است.

تصمیم هولیر- بغداد دشمنی با موجودیت جامعه ایزدیست

مجلس شنگال در تبعید به توافقنامه میان هولیر و بغداد همزمان با روز توطئه بین‌المللی علیه ملت کورد در ٩ اکتبر اشاره کرده و می‌گوید که این توافق علاوه بر اینکه مایه شرم و رسواییست دشمنی آشکار با موجودیت جامعه ایزدی می‌باشد.

بیانیه می‌افزاید:"هم پ.د.ک و هم حکومت عراق در جریان حمله داعش به شنگال خلق ایزدی را تنها گذاشتند و جامعه ایزدی را به گروه وحشی داعش سپردند. آنان که علیه داعش ایستادگی کرده و هزینه‌های بزرگی به جان خریدید مبارزان یگان‌های مقاومت شنگال و یگانهای زنان شنگال، آسایش ایزیدخان و خود جامعه ایزدی بودند، اما جالب این است که امروز پ.د.ک و حکومت عراق با توافق مابین خود بر ضدیت با موجودیت جامعه ایزدی توافق کرد‌ه‌اند. این توافقنامه مردود است، ما آنرا خطرناک می‌دانیم زیرا ضد دمکراسی بوده و علیه حقوق بشر است."

مجلس شنگال در تبعید با اشاره به نقشه‌های پ.د.ک و حکومت عراق علیه ایزدی‌ها خاطرنشان کرده است؛ آن روزها تمام شده‌اند. امروز جامعه ایزدی دارای اراده و هدف است و هیچ نیرویی نمی‌تواند خواسته‌های خود را بر جامعه ایزدی تحمیل کند.

هشدار به سازمان ملل: زمینه فاجعه بزرگ علیه ایزدی‌ها را فراهم نکنید

مجلس شنگال در تبعید خطاب به سازمان ملل می‌گوید این سازمان در عوض فعالیت برای به رسمیت شناختن نسل‌کشی خلق ایزدی و تحقیق در این مورد امروز خود به ابزاری برای تداوم نسل‌کشی ایزدی‌ها و قتلعام آنان مبدل شده است.

بیانیه به سازمان ملل هشدار داده و می‌گوید تا دیر نشده از راه غلط برگردید و زمینه فاجعه بزرگ علیه ایزدی‌ها را فراهم نکنید.

جامعه ایزدی متحد شوند

مجلس شنگال در تبعید در پایان با فراخواندن آحاد خلق ایزدی خواستار گسترش فعالیت‌های سازماندهی و ارتقای مبارزات دمکراتیک شده است."



ANF



🆔 @GozarDemocratic

بۆ بیرهێنانەوەی شەهیدی نەمر #عەگید_جڤیان


🆔 @GozarDemocratic

بەرنامەی تایبەت

مژار:
هەڵمەتی #KCK بۆ ئازادی بۆ ڕێبەر #ئاپۆ و (۹-ی ئۆکتۆبەر) ساڵڕۆژی پلانگێڕی دژی ڕێبەری گەلانی ئازادیخواز عەبدوڵا ئۆجالان.

میوانی بەرنامە:
#ڕوهەیڤ_ئاگری - ئەندامی کۆردیناسیۆنی یەکێی ژنانی جەوانی ڕۆژهەڵات #YJCR و هەڤاڵ #بێریتان_هێڤی - ئەندامی کۆردیناسیۆنی کۆمەڵگای ژنانی ئازادی ڕۆژهەڵاتی کوردستان #KJAR

پێشکەشکار: #ڕۆشنا_دبستان




🆔 @GozarDemocratic

هێڵی سێ

هەڵسەنگاندنەکانی هەڤاڵ #ئاریۆ_بەرزەن، ئەندامی دەستەی بەڕێوەبەری #کۆدار سەبارەت بە شەڕی قەرەباغ و کاریگەریەکانی لەسەر ئێران، هەروەها مژاری دیموکراسی و شەڕی تایبەتی دەوڵەتی ئێران لە دژی چالاکانی سیاسی و مەدەنی.


🆔 @GozarDemocratic

Zîlan Vejîn: Konfederalîzma demokratîk kilîta çareseriya pirsgirêkên Îran û Rojhilatê Kurdistanê ye



🆔 @GozarDemocratic

Zîlan Vejîn: Konfederalîzma demokratîk kilîta çareseriya pirsgirêkên Îran û Rojhilatê Kurdistanê ye



Hevseroka Partiya Jiyana Azad a Kurdistanê (PJAK) Zîlan Vejîn, têkildarê pêngava KCK’ê ya “Dem dema azadiyê ye”diyarkir ku ev pêngav ji bo vê pêvajoyê pêwîstiyeke. Her wiha da zanîn heya Îran demokratîze nebe ewê têkoşîna xwe berdewam bikin. Vejîn diyarkir destwerdanên ji derve jî ji bo pirsgirêkên nava Îranê ne çareseriye, tenê konfederalîzma demokratîk kilîla çareseriya pirsgirêkên Îran û Rojhilatê Kurdistanê ye.

Hevseroka Partiya Jiyana Azad a Kurdistanê (PJAK) Zîlan Vejîn, di hevpeyvînek taybet li gel Rojnews’ê de têkildarî rewşa Rojhilatê Kurdistanê, pêngava PJAK û KODAR ya ‘Belê ji demokrasiyê re, na ji darvekirinan re’ û destwerdanên ji derve li ser Îranê nirxandinên giring kir.

‘Ne tenê ji darvekirinê re, ji hemû kiryarên rejima Îranê re dibêjin na’

– Piştî KCK’ê pêngav ragihand, KODAR û PJAK’ê jî bi daxuyaniyek hevbeş pêngava ‘Belê ji demokrasiyê re, na ji darvekirinan re’ ragihand. Giringiya vê pêngavê ji bo Îran û Rojhilatê Kurdistanê çiye?

Di vê qonaxê de pêngavek bi vî rengî pêwîstiyeke. Bi taybetî piştî pêngava KCK’ê me jî wek piştgiriyek ji bo pêngava KCK’ê pêngava ‘Belê ji demokrasiyê re, na ji darvekirinan re’ ragihand. Ji bo demokratîzekirina hemû dewlet netew û dagikeriya li ser Kurdistanê tê meşandin me pêwîstî dît ku em pêngavek bi vî rengî bidin destpêkirin. Ji bona wê em ne tenê ji darvekirinê re dibêjin na, belku em ji hemû kiryarên rejima Îranê yên li beramberî civakê pêktîne re jî dibêjin na.

‘Ta demokratîzekirina Îranê emê têkoşîna xwe berdewam bikin’

Ev pêngav ne demkî ye, wê berdewam bike. Armanca pêngavê ewe ku li beramberî hemû bê dadiyan, ne demokrasiya ku li Îranê li ser gelan û civakê her wiha siyaset û yasayên ku rejima komara Îslamî ya Îranê li ser hemû pêkhate û bi giştî gelên Îranê ferz dike rawestîn. Siyaseta ku xwe li ser civakê daye ferzkirin, qirkirina siyasiye, civakiye, aboriye, îdeolojî û jîngehê ye. Rejima Komara Îslamî ya Îranê hemû fikrên azad ku daxwaza mafên yeksanî û bihevre jiyanê dikin, digre û bi darve dike. Ti ferqê naxe nava gelên Îranê, bi dehan jinên ku ji bo azadî û yeksaniya civakek demokratîk têkoşîn kirine, niha di girtîgehan de ne. Ji bona wê ev pêngava me li dijî van hemû siyasetên Îran li ser civakê ferz dike ye. Heya avakirina civakek demokrat û demokratîzekirina Îranê wê têkoşîna me berdewam bike.”

– Yekgirtina gelên Îranê ji bo xebatek demokratîk çiqas giringe?

Hemû gelên Îranê, kesên demokratxwaz û azadîxwaz dikarin li yek eniyê de bibin yek û li ser vî bingehî dikarin dirûşim û têkoşîna xwe bihêztir bikîn. Em dikarin pêşî li vê siyasetê bigrin. Li beramberî gelê Ereb, Azerî, Beluc, Kurd heta Faris jî gelek bêdadî tê kirin. Ji bona wê bi yekgirtina gelan dikarîn dawî li siyaseta yek zimanî û yek mezhebî bînin.

‘Tevgera Apoci ji bo gelên Îran û Rojhilat bûye hêvî’

– Pêşwaziyek çawan ji pêngava we re hate kirin?

Demek kurte me vê pêngavê ragihandiye, ev pêngava ku ji bo aşitî û azadiya gelane, her hizb û rêxistinek ragihand ji aliyê kesên azadîxwaz ve tê pêşwazîkirin. Heta niha ev pêngava KODAR û PJAK’ê ji aliyê civaka Kurd bi taybetî jî penaberên Rojhilatê Kurdistanê ku ji ber zilma rejima Îranê li Başûrê Kurdistanê ne, pêşwaziyê lê kirine. Hinek ji rêxistin û kesayetên Kurd ên li Ewropayê piştgiriya xwe ji pêngavê re nîşan dane. Li nava Rojhilatê Kurdistanê jî piştgiriya vê pêngavê tê kirin. Lê ji ber zext û zilma rejima Îranê û milîtarîzekirina Rojhilatê Kurdistan û Îranê gel bi eşkereyî nikarin piştgiriya xwe jêre ragihînin. Pêşniyar û nêrîn hene ku ev pêngav were berfireh kirin daku hemû gelên Îranê xwe di nav de bibînin. Tevgera Apoci li Rojhilatê Kurdistan û Îranê ji bo gelan bûye hêvî.

‘Şerên li deverên cûda piştrastkiriye ku destwerdanên derve nabe çareserî’

– Îran bi destwerdanên ji derve wê demokratîze bibe?

Giringe ku hemû gelên Îranê li dora pêngava KODAR û PJAK’ê kom bibin. Em hemû vê rastiyê dizanin ku bi qasî 40 sal in b

ihatina ser desthilatê ya rejima Komara Îslamî ya Îranê re ti maf û azadiyek nehatiye bidestxistin. Gelên Îranê li beramberî sîstema Şahneşahî şoreş kirin û gelek qurbanî dan, bi taybetî yên herî zêde qurbanî dan gelê Kurd bû. Lê bihatina ser hikûm ya rejimê re hemû muxalefetên Îranê û pêşengên wê demê yên şoreşa gelan ji aliyê rayedarên wê demê ve hatin qetilkirin û desthilatdarî xistin destê xwe. Gelên Îranê bi taybetî gelê Kurd di qonaxek gelek dijwar û hestiyar re derbas dibe. Hêzên ji derve jî dixwazin sûd ji vê valahiya di hindirê Îranê de wergirin û destwerdana Îranê bikin. Hinek aliyên muxalefeta Îranê li benda destwerdanek ji derve de ne ku ev destwerdan wê hêvî û daxwazên gelên Îranê bişkîne. Em dibînin ku li gelek welatên Ereban wek Libya, Misir, Yemen, Suriye, Iraq û şerê niha yê Azerbaycan û Ermenîstanê hene. Ev şer ti çareseriyek bi xwere nayînin. Heya niha li van cihan ti destwerdanek ji derve ji bo pirsgirêkên gelên herêmê nebûye çareserî. Ji bona wê niha ji her demê zêdetir pêwîstî bi têkoşîna gelên Îranê ya dibin pêşengtiya jinan û ciwanan de heye. Projeya netewa demokratîk ku ji aliyê Rêber Apo ve hatiye pêşkêşkirin wê ji bo gelê Kurd û gelên Rojhilata Navîn bibe çareserî.

‘Kilîla çareseriyê ye’

– Rêber Ocalan û sîstema konfederalîzma demokratîk wê çi rolek wê ji bo rewşa Îranê hebe?

21 sale Rêber Apo di girtîgehê de di jêr tecrîd û êşkenceyek dijwar de ye. Sedemê vê êşkence û tecrîdê ewe ku Rêber Apo xwediyê sîstemek ciwan a bihevre jiyana gelên Rohilata Navîne. Bi qasî 30 sal in şerê cihanê yê sêyemîn ji aliyê sîstema sermayedar ve bi şêwazên cûda destpêkiriye û bi xwere qirkirina gelan tîne. Rêber Apo li beramberî sîstema sermayedar alternatîfa xwe pêşxist û di jêr navê netewa demokratîk, siyaseta demokratîk û konfederalîzma demokratîk de hemû Rojhilata Navîn û hemû gelên li herêmê dikarin sûdê jê wergirin. Niha li Rojavayê Kurdistanê bi sîstema konfederalîzma demokratîk herêm tê birêvebirin. Hemû sîstema sermayedar a cihanê xwestin vê sîstemê ji holê rakin. Lê ji ber berxwedaniya gel û şervanan nekarîn bi serkevin. Niha li Îran û Rojhilatê Kurdistanê dikarin sûd ji fikrê Rêber Apo wergirin û sîstema netewa demokratîk wek bingeh bigrin. Wê ev sîstem ji bo çareseriya nakokiyên cihanê, Rojhilata Navîn bi taybetî Îran û Rojhilatê Kurdistanê bibe kilîla çareseriyê ya demdirêj. Ev yek jî bi azadiya Rêber Apo ve girêdaye. Heya Rêber Apo azad nebe aşitî û azadî pêknayê. Ji bona wê em jî piştgiriya xwe ji bo azadiya Rêber Apo dubare dikin.



ROJNEWS



🆔 @GozarDemocratic

دموکراسی با موانع ساختاری نظام ایران روبروست



✍ #رامین_گارا



🆔 @GozarDemocratic

دموکراسی با موانع ساختاری نظام ایران روبروست



✍ #رامین_گارا



عصری که در آن قرار داریم، گام‌برداشتن به‌سوی تمدن دموکراتیک را تضمین نموده است. تمدن‌ اروپا به‌مثابه پیش‌قراول هژمونی سیاست، اقتصاد و نظامی‌گری خاستگاه‌های نظری و عملی این تمدن را برساخته، خود از نقایص و نسیان‌های ریشه‌برافکن برخوردار است و با سرآمدی نحس سرمایه‌داری و لیبرالیسم مراحل فوق‌بحرانی خود به‌سوی زوال و لذا برآمدن تمدن بکر دموکراتیک را طی می‌نماید. درحالی که سرمایه‌داری و لیبرالیسم با مکانیسم ابزاری دولت – ملت از تحول تمدن به تمدن دموکراتیک ممانعت می‌کنند، خود اروپا متوجه خطرات بزرگ دولت‌-‌ملت گشته ولی به‌دلیل اینکه روساخت‌ و زیرساخت‌ها تحت سیطره دولت – ملت تک‌ساخت است، از شدت بحران‌های پی‌درپی رنج می‌برد. سایر قاره‌های جهان در کشاکش گذار از مراحل کائوتیک مبارزات دموکراتیک خود را افزایش می‌دهند که در نقطه‌ی ‌مقابل آن، محافظه‌کارهای مرتجع و آنتی‌دموکراتیک قرار دارند که بر اثر جدال میان این دو، جنگ‌ جهانی سوم این بار در خاورمیانه جریان دارد. اروپا که در اوج مشغول تنظیم مرحله گذار بود، ناچارا دو جنگ جهانی اول و دوم را تجربه کرد تا به سطحی مطلوب خواست خود از دموکراسی رسید و در دوره کنونی مشغول گذار از آن سطح است.

در ایران که تجربه یک انقلاب را پشت سرگذاشته و انقلاب آن ناکام گذاشته شد، به یکباره استبداد نظام ولایی تک‌ساخت تابع دولت‌- ملت اروپایی اما با بخشیدن مدلی خاص خود به آن، چنان ساختاری برآورده که خشک‌آیینی و خشک‌مغزی وجه فلاکت‌بار آن است و می‌رود به‌دلیل ضدیت با دموکراسی و حاکمیت مردمی، به کانون نابودگر جنگ‌جهانی سوم مبدل گردد. درواقع رشد دموکراسی در خاورمیانه به برآمدن آفتاب آن از ایران بستگی دارد.

تفسیرهای مغایر با ماهیت دموکراسی در عین استفاده بسیار گسترده از آن، از جمله چالش‌های پیشاروی احزاب و رویه‌های تحزب است. در زمان پیشاتمدن، دموکراسی بصورت خودمدیریتی اجتماعات ناآشنا با دولت و قدرت بود. امروزه که دولت و قدرت، سلطه ظاله هستند، «مدیریت‌های ذاتی خلقی» بدور از مدیریت‌های قدرت‌محور دولتی، دموکراسی نامیده می‌شوند. به‌هر تقدیر، دموکراسی با دولت و سلطه همزاد و همراه نیست. در صورت انحراف همراه ‌ساختن، بحران ایجاد می‌گردد. البته شایان تدقیق است که «دموکراسی» و «مدیریت مستبد» که متضاد هستند، در جوامع دولتی امروز هیچ‌گاه به‌صورت خالق برقرار نمی‌گردند. این می‌رساند که حتی سرمایه‌داری برعکس تبلیغات مبالغه‌آمیز، حاکمیت خالص ندارد و مسلما همچنان جریانات دموکراتیک در مبارزه هستند. با شکست سوسیالیسم ریال، سوسیالیسم دموکراتیک نابود نشد، بلکه به یمن دموکراسی قوی‌تر هم گشته است. مدیریت ذاتی خلق در کشاکش با مدیریت دولت – قدرت به‌صورت مدیریت مختلط کشورهای معاصر نمود یافته‌اند ولی دولت مدام دموکراسی را تحت فشار قرار داده و یا به‌شدت محدود می‌نماید یا کاملا حذف. دموکراسی محدود گشته غرب، سلطه سرمایه‌داری و لیبرالیسم و نیز دموکراسی حذف گشته خاورمیانه‌ای، استبداد و خودکامگی نظام‌ها را درپی داشته‌اند. گناه بزرگ این است که دولت مدام نقاب دموکراسی را برچهره می‌زند و دموکراسی‌‌خواهان هم مرتبا درصدد مبدل‌ گشتن به دولت هستند. احزاب اپوزیسیون و نظام ولایی ایران کنونی چنین رفتار و عملکردی گناهگارانه دارند. در جوامع خاورمیانه برخلاف غرب جامعه علیه دولت در ستیز بیشتری است. دولت هم با شگرد «دموکراسی مبتنی بر نمایندگی» از نقش جامعه مدنی می‌کاهد. با مداقه در برنامه و مرامنامه احزاب اپوزیسیون ایران – کردستان متوجه می‌گردیم که این گناه چه خواسته و چه ناخواسته، برجسته است. هم چپ‌گراها و هم راست‌گرایان از یک جام زهر می‌نوشند.

بررسی مولفه‌های ساختار و کارکرد نظام برآمده، همانا آسیب‌شناسی و تحلیل جهت گشودن راه برای جایگزینی ساختار نوین با کارکرد دموکراتیک. قدرت گرفتن جمهوری اسلامی با سردمداری روحانیون، موجب شکل‌گیری و شیرازه‌بندی ساختاری بسیار سخت شد که هسته قدرت را چنان ملتهب ساخت که انتظار دموکراسی و مردم‌سالاری از آن بیهوده می‌نماید. این نظام به دلیل تضاد دموکراسی داخلی با تنش‌های خارجی و بین‌المللی هم مواجه گشته. ساختار معیوب، آن را به‌سوی قهقرا می‌برد و آنچه باید تغییر یابد، همان ساختار است. ساختار نظام ولایی که مراتب اعمال قدرت آن از بالا به پایین است و مردم را نحیف و بی‌عقل تصور می‌کند که باید یک ولی وسرپرست مطلقه داشته ‌باشند، نهادهایی را ظهور بخشیده که با چماق بالای سر جامعه مدنی و مردم حکم‌ می‌رانند. نظام با پارامترهای دولت رانتیر، اقتصاد رانتیر، نهادهای رانتیر و دولت موازی رانتیر، مجلس رانتیر و سپاه‌پاسداران رانتیر اداره‌ می‌شود که در مرتبه فوقانی تمامی اینها نهاد رهبری رانتیر قرار دارد. این نظام دموکراسی را ممنوع،

مدل اقتصادی لیبرال و دولتی را به‌صورت مختلط رواج داده، همچنین آزادی ملیت‌های متنوع را سلب و حق تعیین سرنوشت آن‌ها را کفر عنوان می‌نماید. ایران که به دلیل ضدیت با دموکراسی به کانون شر داخل کشوری و خاورمیانه‌ای مبدل گشته، اتفاقا به دلیل تفاوت‌های تاریخی با کشورهای دنیای عرب، خصوصیت گذار دموکراتیک را بیش از همه داراست و درصدد است این گذار را با تغییر ساختار نظام جمهوری اسلامی ایران و ولایت مطلقه فقیه به انجام برساند. کارکرد مطلق و تک‌ساخت دولت – ملت این نظام، آزادی‌های اجتماعی و توده‌های خلقی را تا حد خفقان کامل دچار اختناق ساخته است. واکنش جامعه هم با خیزش جهت تغییر کامل و دموکراتیک این نظام است، اما نهادهایی به کار گماشته ‌شده‌اند که وضعیتی میلیتاریستی در کردستانات، خوزستان، بلوچستان و برخی نقاط دیگر به‌وجود آورند و با مهار پلیسی و زهر چشم سپاه پاسداران تهران و استان‌های دیگر را نیز کنترل نمایند. این استبداد خشن، دین را به‌آسانی به ابزار سرکوب قرار داده و تنها راه را حذف جامعه مدنی غیر از حضور در انتخابات فرمایشی و از پیش مهندسی شده، می‌داند. جامعه مدنی که متوجه این سفاکیت رژیم تئوکراتیک شده، از مبانی و معنانی ناب دموکراسی برای رویارویی با این رژیم استفاده می‌کند تا این خشونت را مهار نماید. بنابراین ساختار کامل نظام ولایی ایران بزرگ‌ترین مانع بر سر راه تحقق دموکراسی است. این نظام دموکراسی وکالتی را به‌مثابه راهکاری عوامفریبانه بر خلق‌های ایران تحمیل می‌کند و با برگزاری انتخابات فرمایشی و فرمالیته، وعده دموکراسی شراکتی را به همان مردم می‌دهد. این همان نظام لیبرال و بورژوا است. نظام مذکور مردم را ناچار می‌کند که «حق حاکمیت» خود را از طریق این شگرد نمایشی انتخابات به آمران نظام واگذار کنند. این همان واگذاری قدرت به نظام ولایت است که حتی آن حق به‌صورت مشروط واگذار نمی‌گردد. پس ساختار خشن نقشی برای خود مردم باقی نمی‌گذارد. این درحالی است که حاکمیت مردم غیرقابل انتقال و تفویض به یک نظام یا گروهی خاص است. حدود و ثغور جمهوریت در ایران صرفا تا انداختن رای بی‌تاثیر و از پیش دزدیده ‌شده در صندوق‌های انتخابات فراتر نمی‌رود. ساختار تک‌ساخت نظام که دولت و حکومت را به مستبد مطلق بر سر مردم مبدل ساخته، با بخشیدن رانت به طبقات، گروه‌ها، طرفداران گرایشات مختلف و مرام‌های متفاوت، به حامی‌پروری جهت پیروزی در انتخابات با این رشوه‌پردازی رانتی دست می‌زند. مابقی را با رد صلاحیت، سرکوب، زندان، شکنجه و اعدام تارومار می‌نماید.

نخستین وظیفه این نظام خودکامه و میلیتاریست، حذف کامل سوسیالیسم از جوهر اسلام و مبدل‌کردن آن دین به دینی که به‌شدت خشک، خشن و بی‌رحم است که ابدا انعطاف‌پذیری ندارد. توده‌های خلق و روشنفکران هم در برابر آن واکنش سخت دارند.

وقتی مردم حق حاکمیت خود را به نظام ولایی واگذار کردند باید بدانند که خود را از هرگونه تصمیم‌گیری سیاسی برای خود و ملت‌ مربوطه‌شان محروم ساخته‌اند. این یعنی نابودی دموکراسی. پس اولین کار، تغییر یا حذف نظامی است که دموکراسی یا همان حق حاکمیت مردمی را مصادره نموده. در ایران، نظام ولایی، حاکم است و مردم محکوم و این حاکم و محکوم هیچ تشابهی نسبت به هم ندارند. در دموکراسی طراحی طوری است که حاکم و محکوم با برابری حق دخالت و تصمیم‌گیری، مشابه می‌گردند. در دموکراسی نقش نمایندگان تا کمترین حد اجرایی و دخالت تقلیل داده می‌شود اما در ایران نخست انتخابات نمایشی و انتصابی برگزار، سپس پارلمان غصب و قدرت دخالت نمایندگان جناح استبدادگر افزایش داده می‌شود. آن‌ها دیگر نه به اراده مردم که به اراده نظام مستبد عمل می‌کنند.

در ساختار سیاسی، نیروهای نظامی همچون سپاه، اطلاعات و عاملان نظامی منسوب به نهاد رهبری ایران که باید فقط کارشان نظامی‌گری و حفظ امنیت باشد، به‌صورت گسترده در سیاست، اقتصاد، فرهنگ و دیگر حوزه‌های اجرایی کشوری و مردمی دخالت کرده و زمام اداره عمومی را به دست می‌گیرند. این توتالیتاریسم مانع ساختارین بر سر راه تحقق دموکراسی است. ساختار تک‌ساخت ولایی چنان منحرف است که ایران دچار گناه نابخشودنی «نارسایی دموکراسی» نه بلکه «حذف دموکراسی» شده است. رژیم ایران از حاکمیت مبتنی بر قانون و حقوق اسلامی دم‌ می‌زند درحالی که این قانون و حاکمیت به‌طور کامل متعلق به ولایت‌مطلقه است نه مردم. پس مردم اجازه ‌ندارند نظام را تعیین کنند و اگر چهل سال پیش به هر نحوی و با امید به تغییر به جمهوری اسلامی در رفراندم رای دادند، امروزه خواستار تغییر نظام هستند. رژیم دیگر مشروعیت خود را مبتنی بر قانونیت زور ساخته اگر نه حنای او دیگر نزد مردم رنگی ندارد. در دموکراسی مقاصد و غایات حکومت را مردم برای حاکمیت اجرایی تعیین می‌کنند، اما در جمهوری اسلامی که حاکمیت از بالا به پایین است، تعیین تمامی اجرائیات از سوی خود نظام انجام می‌گیرد.

نظام ولایی ایران مردم را دارای عقل قاصر می‌داند و اصرار دارد که این عقل قاصر قادر به وضع قانون اساسی نیست، به همین دلیل به یک ولی‌ امر یا همان ولایت فقیه نیاز دارد که حاکمیت مردمی به‌طور تمام و کمال به او تفویض شود تا قانون را وضع و می‌دانیم که هر ساختاری در دولت – ملت‌ها بدون قانون، شکل نمی‌گیرد و نمی‌تواند خواسته‌هایش را بر دیگران و مردم تحمیل نماید. با استفاده از دین ابزاری ‌شده، مشروعیت لازم را به این نقش ولایت‌فقیه می‌بخشند. از این پس فرد رهبر ایران نهادهایی را ایجاد و افراد منسوب خود را بر آن‌ها می‌گمارد تا به لحاظ اجرایی آنچه می‌خواهد را بر جامعه اعمال نماید. در این ساختار، قوای مقننه، مجریه و قضائیه و نیروهای نظامی از استقلال برخوردار نیستند و هیچ‌گونه تفکیک قوایی رعایت نمی‌گردد. تمامی نهادهای تحت نظارت این قوا هم تا سطح استان‌ها، شهرستان‌ها و روستاها پر و بال می‌گسترانند و مجرایی باقی نمی‌ماند که نظام در آن نفوذ ننماید. این گذشته از اینکه مبدل کردن دین به ابزار استبداد و خودکامگی است، هزاران فرسنگ با دموکراسی فاصله دارد ضد آن است. تنها راه، برچیدن رادیکال این نظام و سپردن اداره آن به خود مردم است. این کار یا از طریق راهکارهای صلح‌جویانه صورت می‌گیرد یا در صورت رد راهکار مسالمت‌آمیز از سوی نظام، جامعه درگیر آشوب و قیام خواهد شد که ممکن است با استفاده از خشونت تغییرات دموکراتیک انجام گیرد. فعلا حاکمیت راهی جز راه دوم باقی نگذاشته و ایران به‌سوی آن آینده نامعلوم سوق داده می‌شود.




www.pjak.eu



🆔 @GozarDemocratic

🔳 ڕێگا و ڕێباز ١٥-١٠-٢٠٢٠
⏪ ڕێگا و ڕێباز بەرنامەیەکی پەروەردەییە کە هەموو ڕۆژانی پێنجشەمە بە شێوازی ئۆنڵاین لە تۆڕی کۆمەڵایەتی فەیسبووک و کاناڵی یووتیووبی ڕێگا و ڕێباز، بڵاو دەبێتەوە و دوایەش پۆدکەستی بەرنامەکە لە کاناڵی تێلێگرامی ڕێگا و ڕێباز، بڵاو دەکرێتەوە
🟥 بابەتی ئەم هەفتەی ڕێگا و ڕێباز - گرینگی مێژوو، روانگەی راست بۆ مێژوو، لە مێژووی گەردوون، جیهان و هەرێمەوە بۆ راستینەی مێژووی کوردستان
🕖 کاتژمێری دەستپێکردنی بەرنامەی ڕێگا و ڕێباز
بە کاتی ڕۆژهەڵات: ٢١:٣٠
بەکاتی ئەورووپای ناوەندی: ۲۰:٠٠
📬 ئادرەسی ڕێگا و ڕێباز لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان
Facbook: @regaurebaz
Telegram: https://t.me/regaurebaz
Youtube: https://www.youtube.com/channel/UCElk5FDdqTN1xjms434cjqQ

رێڕەوی مردن -٢٣-

دەوڵەتی تورک لە ساڵی ٢٠٠٥دا لە چوارچێوەی ئەمنیی باڵای توندکراودا رژێمی ئینفازی لە ئیمرالی دروست کرد. ئیدی رێبازەکانی ئەشکەنجە و گۆشەگیری هاتنە ئاراوە. ناوەکەی تری ئەو رژێمەش کە پێشبینی ئەوە دەکات تا مردن لە بەندیخانە بهێڵرێتەوە، رێڕەوی مردن بوو.


🆔 @GozarDemocratic

رێڕەوی مردن -٢٣-

دەوڵەتی تورک لە ساڵی ٢٠٠٥دا لە چوارچێوەی ئەمنیی باڵای توندکراودا رژێمی ئینفازی لە ئیمرالی دروست کرد. ئیدی رێبازەکانی ئەشکەنجە و گۆشەگیری هاتنە ئاراوە. ناوەکەی تری ئەو رژێمەش کە پێشبینی ئەوە دەکات تا مردن لە بەندیخانە بهێڵرێتەوە، رێڕەوی مردن بوو.



کاتێک کە نووسەری فەرەنسی ڤیکتور هۆگو لە ساڵی ١٨٩٢ رومانەکەی بە ناوی 'دوایین رۆژی مەحکومی لەسێدارەدان'ی تەواو کرد، نەیدەزانی کە رۆژێک لە رۆژان ئەو بەرهەمەی بۆ نۆرمەکانی ئەوروپا دەبێت بە ئیلهام. ئەم رۆمانە کە یەکێکە لە بەرهەمە سەرەکیەکانی ئەدەبیاتی کلاسیکی جیهان، پانۆرامایەکی ئەدەبیی دیاردەی (رێڕەوی مردنە). هۆگو باس لە دوایین رۆژی مەحکومێکی لەسێدارەدان دەکات کە پێنج هەفتە لە چاوەڕوانی لەسێدارەداندایە.

دوای ١٥٩ ساڵ لەو رۆمانە، باس لەوە دەکات کە چاوەڕوانیی سزای لەسێدارەدانیش وەکو خودی سزای لەسێدارەدان لەناوت دەبات، هەوڵ درا دیاردەی ' رێڕەوی مردن' لە یاساکانی ئەوروپادا جێگیر بکرێت. قۆناغەکە دوای ئەوە دەستی پێکرد کە تۆمەتبار جەنس سەرینگ لە بەریتانیاوە رادەستی ئەمریکا کرا، دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپا ساڵی ١٩٩٨ لە بارەی ئەو دیاردەیەوە بڕیارێکی مێژوویدا.

کاتێک پارێزەرەکانی عەبدولا ئۆجالان رێبەری گەلی کورد سەردانی دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپایان کرد، وتیان لەگەڵ ئەوەی ئەنقەرە سزای ئینفازی راگرتووە، بەڵام بریگرتەکەیان خراوەتە رێڕەوی مردنەوە و ئەمەش کارێکی نامرۆڤانەیە. دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپا کاتێک وردبینی کرد بۆ ئەو سەردانەی پارێزەران، لە بارەی سزای لەسێدارەدان، وەکو گرتنەبەری رێوشوێنێکی پێشوەختە، بڕیارێکی دەرکرد. هاوکات دۆسیەی لەسێدارەدانیش رەوانەی پەرلەمانی تورکیا نەدەکرا و لە سەرۆکایەتی ئەنجومەنی وەزیران دەوەستێنرایەوە. بە بڕیارەکەی دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپا، بە هۆی هەستیاریی رای گشتی نێودەوڵەتی لە بارەی سزای لە سێدارەدان، لە بەرواری ٠٣/٠٨/٢٠٠٢ و بە پێی یاسای ژمارە ٤٧٧١ دەوڵەتی تورک سزای لەسێدارەدانی هەڵگرت. بەڵام هەرچەندە سزای لەسێدارەدان هەڵگیرایەوە، بە پێی هەمان یاسا، سزای لەسێدارەدان یان رێڕەوی مردن، گۆڕا بۆ سزایەک کە بڕیاری ئازادکردنی بە مەرجی تێدا جێبەجێ ناکرێت و تا مردن بەردەوام دەبێت.

بڕیاری ١٢ی ئازاری دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپا

بڕیارەکەی دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپا لە ١٢ی ئازادی ٢٠٠٣دا ئاشکرا کرا. دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپا رایگەیاند، لەگەڵ گۆڕینی پێگەی دادگا ئەمنیەکانی دەوڵەت، بەڵام لە دۆزی رێبەری گەلی کورددا، لە خاڵی شەشەمی تایبەت بە دادگاییەکی دادمەندانەدا، خاڵی پێنجەمی تایبەت بە ئازادی و ئاسایش و خاڵی سێهەمی تایبەت بە قەدەغەی ئەشکەنجە، پێشەل کراون.

گۆڕانکاری لە پێگەی دادگاکانی ئەمنی دەوڵەتدا، بۆ دادگاییەکی دادمەندانە بەس نەبوو. دادگاکانی ئەمنی دەوڵەت نەیانتوانی سەربەخۆ و بێلایەن بن و ئەم بارودۆخەش لە دژی بەندی یەکی خاڵی شەشەمی پەیمانی مافی مرۆڤی ئەوروپا بوو.

-کاتێک ئۆجالانیان هێنایە تورکیا، بۆ ماویەکی زۆر نەیانهێشت پارێزەرەکانی ببینێت. بەڵکو دواتر هێزە چەکدارەکانی دەوڵەتیش بەشداریان لە چاوپێکەوتنی پارێزەران لەگەڵ ئۆجالاندا کرد و لە کاتی چاوپێکەوتنەکاندا گوێیان لێدەگرت. لە ناو کۆمەڵگا دیمۆکراتەکاندا ئەوە مەرجە کە پارێزەران بتوانن بە ئازادانە لەگەڵ بریگرتەکانیان چاوپێکەتن ئەنجام بدەن. بەم شێوەیە بەندی ٣ی خاڵی شەشەمی پەیمانی مافی مرۆڤی ئەوروپا پێشەل کراوە.

-بۆ ئەوەی خۆیان بۆ دۆزەکە ئامادە بکەن کاتی تەواویان نەدا بە پارێزەران. ژمارە و کاتی پێویست کە پارێزەران بتوانن لەگەڵ ئۆجالان چاوپێکەوتن ئەنجام بدەن، سنووردار کرا و بۆ ئەوەی ورد نەبنەوە لە دۆسیەکانی تایبەت بە دۆزەکە، رێگریان دروست کرد. ئەم بارودۆخەش لە دژی خاڵی شەشەمە.

-ئۆجالان لە لایەن دادگایەکی سەربەخۆ و بێلایەنەوە دادگایی نەکرا، پڕۆسەی دادگاییکردنەکەش عادیلانە نەبوو. تا ئەو کاتەی لە تورکیا دادگای دەستوری، سزای لە سێدارەدانی هەڵگرت، یان تا بەرواری ٢٧ی کانونی یەکەمی ٢٠٠٢ ریسکی ئینفازی ئۆجالان هێشتا لە ئارادابوو. ئۆجالان تا ماوەیەکی زۆر لە رەوشێکی وەهادا کە لەسێدارە دەدرێت، هێڵرایەوە و ئەمەش بە پێی خاڵی سێهەمی پەیمانی مافی مرۆڤی ئەوروپا ئەشکەنجە و هەڵسوکەوتێکی ناڕاستە.

کۆنسەی ئەوروپا، بڕیارەکەی دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپای پشتگوێ خست

لە بارودۆخێکی وەهادا کە باس لەوە دەکرا کە لە 'رێڕەوی مردن'دا هێشتنەوەی رێبەری گەلی کورد، کردەوەیەکی نامرۆڤانەیە، دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپا لە بڕیارێکی تردا لە بەرواری ١٢ی گوڵانی ٢٠٠٥ رایگەیاند، دادگاییەکە نە سەربەخۆ و نە بێلایەنە. لە هەمان بڕیاردا ئەوەش راگەیێنرا کە لە ئیمرالی مافی دادگاییەکی دادمەندانە پێشەل کراوە و دادگاییەک کە بە هەڕەشەی لەسێدارەدان بەڕێوە بچێت ئازادانە نابێت و پاراستنێکی کاریگەر نەکراوە و ئەگەر داوا بکرێت دەبێت جارێکی تر دادگایی بکرێتەوە.

دوای ئەم

بڕیارەی دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپا، پارێزەرانی ئۆجالان سەردانی ١١دەهەمین دادگای سزا قورسەکانی ئەنقەرەیان کرد کە دۆزەکە جارێکی تر بەڕێوە بچێت. دادگا بڕیاری خۆیدا کە سەرلەنوێ دادگاییکردنی ٥ی گوڵانی ٢٠٠٦ ئەو بڕیارەی دراوە گۆڕانکاری بەسەردا ناهێنێت و بەم شێوەیە داواکەی رەتکردەوە. لەسەر ئەمە رێبەری گەلی کورد بە رێگای پارێزەرانی لە ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦دا داواکاریەکی بەرز کردەوە بۆ لیژنەی وەزیرانی سەر بە کۆنسەی ئەوروپا و رایگەیاند، بە پێی سەرلەنوێ دادگاییکردنەوەکە، دادگاییەکی دادمەندانە بەڕێوە نەچووە و داوای پێشنیازی لەو لیژنەیە کرد.

بەڵام لیژنەی وەزیران بڕیاری خۆیان لەسەر داوایەکی یاساییدا وئەو بڕیارەی کە دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپا دابووی، پشتگوێ خست و بڕیاری ئەوەی لەسەردا کە پێویست ناکات ئۆجالان جارێکی تر دادگایی بکرێتەوە. ئەگەر مامەڵە بە شێوەیەکی ئاسایی بەڕێوە چووبا، بە هۆی ئەوەی تورکیا گوێی لە بڕیاری دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپا نەگرتووە، هۆشداری پێدەدرا و دواتر مافی دەنگدانیشی دەوەستێنرا. لەگەڵ ئەمەش ئەگەر بڕیارەکەی دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپای جێبەجێ نەکردبا، لە ئەندامێتی کۆنسەی ئەوروپاش دەردەکرا.

ڕژێمیی ئینفاز بە ئاسایشێکی زۆر و سەخت

هەروەها دەوڵەتی تورک یاساکانی دادگای مافەکانی مرۆڤی ئەوروپاشی پێشێل کرد، هەندێک گۆڕانی بە شێوی 'یاسای ئۆجالان' دەرکرد کە ١ی حوزەیرانی ٢٠٠٥ جێبەجێ کران. لە خاڵی ٤٧ی یاسای سزای نوێی تورک بە ژمارەی ٥٢٣٧دا بە مانشێتی ؛ سزای زیندانی هەتا هەتای و قوڕسکرا؛ بەم شتە دەوترا، 'سزای زیدانی هەتا هەتایی قوڕسکراو تا لە ژیاندا بێت بەردەوام دەبێت' بەپێی ڕژێمی ئاسایشی سەختی ژمارە ٥٢٧٥ کە لە هەمانکاتدا جێبەجێ کرا، لە خاڵی ٢ دا دەوترێت مافی ئازادی بە کەفالەت نییە و دەوترێت، 'تا مردن لە ژوورێکی تاکەکەسی رادەگیرێت کە ٢٢ تا ٢٣ کاتژمێر لە ژوورەکەدا دەمێنێتەوە."

دەوڵەتی تورک بەو گۆڕانکاریانە ڕژێمی گۆشەگیری و ئەشکەنجەی ئیمڕالی بۆ 'ڕژێمی ئینفازی ئاسایشێکی زۆر و سەخت' گۆڕی و ئیدی ڕێبازی ئەشکەنجە و گۆشەگیری رەها بەسەر ئۆجالاندا سەپێنرا. بەم ڕژێمە کە دەرفەتی ئازادکردنی بە مەرج بە تەواوی هەڵگیرا و پێویست بوو تا مردن لە زینداندا بمێنێتەوە و زۆر یاسای تریان دەردەکرد. سزای لەسێدارەدانی ڕێبەری گەلی کوردیان بۆ سزای 'ڕێڕەوی مردن' گۆڕی کە بەپێی یاساکانی ئەوروپا تاوانە.

دەوڵەتی تورک بڕیاری لەسێدارەدانی لە ٢٩ی حوزەیرانی ١٩٩٩ جێبەجێ نەکرد، لەبەرچاوی جیهان بەردەوامی بە دۆخی زیندانی قوڕس و هێرشی دەروونیدا، تەندروستی ئۆجالان تێکچوو، بە شێوەیەکی تر لەو دۆخەی کە خوڵقێنرا، شتێکیان لە ئاستی لەسێدارەدان جێبەجێ کرد. لەگەڵ ئەوەشدا لە گفتوگۆی پەرلەمانی تورکدا بەرپرسانی دەوڵەتی تورک بە ئاشکرا دەڵێن، 'ئێمە ئەم بڕیارانە بۆ ئۆجالان دەردەکەین' بە گۆڕانکاریەکان کە 'یاسا'ی پێ دەڵێن، لە هیچ پێوانەیەکی یاساییدا جێگایان نابێتەوە.

'دەرگای دۆزەخی ئیمڕالی'

دەبینرێت کە یاساکانی ڕێڕەوی مردن لە ئیمڕالی کە لە ڕاپۆرتەکانی کۆمەڵەی مافەکانی مرۆڤ و نوسینگەی سەندیکای پارێزەرانی سەدە ئاماژەی پێکراوە و باردۆخی ڕێبەری گەلی کورد دوای ساڵی ٢٠٠٥ خراپتر بوون.

-بە گۆڕینی یاسای چاوپێکەوتنەکانی پارێزەران لەگەڵ ئۆجالان لە سالێ ٢٠٠٥دا، لە لایەن کارمەندێک کە لەلایەن دادگاوە ئەرکدار کراوە، یاساکان دەگۆڕن و بە تەنها ئەو شتانەی کە دەوترێن تۆمار دەکرێن. لەگەڵ ئەوەش لەدژی ئەو پارێزەرانەی کە چاوپێکەوتنیان ئەنجامدا دەستیان بە لێپرسینەوە کرد و نوێنەرایەتی یاسایی قەدەغەکران.

-لە یاسای پێشووی ئینفازدا هیچ ئاستەنگیەکی یاسایی نەبوو کە بۆ زیندانێکی تر بیگوازنەوە کە سیستمی قاوشی هەیە، بەڵام بە گۆڕینی یاسای ١ی حوزەیرانی ٢٠٠٥ بڕیاردرا کە ٢٣ کاتژمێر لە ژوورێکی تاکەکەسیدا بهێڵرێتەوە.

-چاوپێکەوتن لەگەڵ خانەوادە و پارێزەران بە بیانووی 'خرابی کەشوهەوا' و خرابی کەشتی زۆر جار ئاستەنگکرا. لە یاسای ئینفازی پێشوودا هەموو هەفتەیەک کاتژمێرێک دەتوانرا ئەندامانی خانەوادەکەی ببینێت، لە یاسای ئینفازی نوێدا مافی چاوپێکەوتن کرا بە ١٥ ڕۆژ جارێک و کاتژمێرێک و ئەوەش بە بڕیاری بەڕێوەبەرایەتی زیندانەکە کرا بە نیو کاتژمێر.

-هەروەها بە پێی یاسای ئینفازێ پێشوو، دەتوانرا لە ڕۆژێکدا ٢ کاتژمێر لە حەوشەی زیندانەکە لە کەشێکی کراوە بمێنێتەوە، بەلام ئەو مافەش ئاستەنگ کرا.

-ئەو ژوورەی کە ئۆجالان لە زیندانی دورگەی ئیمڕالی تێدا دەمایەوە زۆر ڕۆناک نەبوو، شوێنی پیاسە بە تەنها ٤ هەنگاوە و بێ هەوایە. کاتێک هەوای دورگەی ئیمڕالیش دێتە ناو ژوورەکە، دۆخەکە خرابتر دەبێت.

-ئەو شوێنەی کە ئۆجالان ٢ کاتژمێر لێی دەمێنێتەوە و گوایە کراوەیە، بە دیواری بەرز دەورەدراوە کە زیاتر لە بیرێک دەچێت و زەویەکەشی بۆ وەرزشکردن گونجاو نییە.

-ڕێبەری گەلی کورد ٢٤ کاتژمێر بە کامێرای چاودێری لە ناوخۆ و دەرەوەدا لەژێر چاودێریدا بووە و ئەو دۆخەش بەردەوا