🔹پەیمان ڤیان، ئەندامی کوردیناسیۆنی کەژار دۆخی ژنە زیندانیانی سیاسی لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان و ئێران دەخاتەڕوو




☑️ #جامعەی_زنان_آزاد_شرق_کوردستان
⬇️⬇️⬇️

🆔@kjar_2014

"ژنان پێشەنگی بەرخۆدانن لە ناو زیندانەکانی ڕژیمی ئێراندا"

▪️پەیمان ڤیان، ئەندامی کوردیناسیۆنی کەژار



☑️ #جامعەی_زنان_آزاد_شرق_کوردستان
⬇️⬇️⬇️

🆔@kjar_2014

بایک: تورکیا زۆر تەنگاو بووە بۆیە رێگای بە چاوپێکەوتن دا – ١ -


جەمیل بایک هاوسەرۆکی کەجەکە سەرنجی خستەسەر "هۆکارە سیاسییەکانی" لێدوانەکان لەبارەى ئاگرکەوتنەوە لە ئیمراڵی و وتی "زۆر تەنگابووبوون، بۆیە ناچار بوون رێگا بە ئەنجامدانی چاوپێکەوتن بدەن".


🆔 @GozarDemocratic

بایک: تورکیا زۆر تەنگاو بووە بۆیە رێگای بە چاوپێکەوتن دا – ١ -


جەمیل بایک هاوسەرۆکی کەجەکە سەرنجی خستەسەر "هۆکارە سیاسییەکانی" لێدوانەکان لەبارەى ئاگرکەوتنەوە لە ئیمراڵی و وتی "زۆر تەنگابووبوون، بۆیە ناچار بوون رێگا بە ئەنجامدانی چاوپێکەوتن بدەن".



جەمیل بایک هاوسەرۆکى دەستەى بەرێوەبەری کۆما جڤاکێن کوردستان (کەجەکە) رۆژی دووشەممە میوانی "بەرنامەى تایبەت"ی کەناڵی ئاسمانیى ستێرک تیڤی بوو و شیکاریى بۆ رووداوەکانى ئەمدواییەى کوردستان، تورکیا و رۆژهەڵاتى ناوەڕاست کرد.

- لە کاتێکدا لە ئیمراڵی گۆشەگیریی رەها سەپێنراوە، بەرپرسانی دەوڵەتى تورک بەشێوەیەکى نابەرپرسانە و ناجدییانە لێدوانیان دا و وتیان، بەم زستانە لە دارستانەکانى ئیمراڵی ئاگر کەوتووەتەوە!. گەلی کورد و دۆستەکانی لە سەرتاسەری جیهان ناڕەزایەتییان نیشاندا و داوایانکرد، بنەماڵە بڕۆن بۆ ئیمراڵی و لە رێبەر عەبدوڵا ئۆجالانەوە ئاگاداری بەدەست بهێنن. دواى ناڕەزایەتییەکانی گەل دەوڵەت ناچاربوو بنەماڵە بنێرێت بۆ ئیمراڵی، ئێوە لێکدانەوەتان بۆ ئەو دۆخە چییە؟

بایک: پێش ئەوەى وەڵامی پرسیارەکەتان بدەمەوە، دەمەوێت بڵێم، دایە بەدیعە سەڤگات کۆچی دوایى کردوو. ئەو دایکی هەموومان بوو. دایکی هەڤاڵ محەمەد سەڤگات ئەندامی کۆمیتەى ناوەندەیی پەکەکە بوو. لەم رێگەیەوە بە بۆنەى کۆچی دوایى دایە بەدیعە سەڤگاتەوە من سەرەخۆشی لە بنەماڵە و خزمانی هەڤاڵ محەمەد سەڤگات دەکەم. راستە دەوڵەتى تورک لێدوانێکى دا و ئەو لێدوانە جدی نەبوو. ئەوەش راستیى دەوڵەتى تورک دەسەلمێنێت. دەوڵەتى تورک هەموو سیاسەتەکانى چ سیاسەتى ناوخۆ و چ سیاسەتى دەرەوە لەسەر دژایەتیکردنی گەلی کورد بەڕێوەدەبات، بۆیە گەلی کورد بۆ تورکیا زۆر گرنگە. کێشەى کورد و کوردستان بۆ تورکیا بووەتە هۆی داڕشتنی سیاسەتى ناوخۆ و دەرەوە. لەبەر ئەوەش چۆن لە سیاسەتى دەوڵەتى تورک دا کێشەى کورد کێشەى ناوەندی و سەرەکییە، لە کێشەى کوردیشدا ریبەر ئاپۆ ناوەندەکەیە. پێشتریش وتبومان، نزیکبوونەوە و رەفتار لەگەڵ رێبەر ئاپۆ نزیکایەتى و رەفتارە لەگەڵ گەلی کورد، نزیکایەتییە لە هێزە دیموکراسییەکان و دیموکراسییە، چونکە رێبەر ئاپۆ رێبەری تەنها گەلێک نییە، راستە رێبەری گەلی کوردە، بەڵام زۆرێک لە گەلان بە رێبەری خۆیانی دەزانن و ئەوەش بە ئاشکرا دەڵێن، بۆیە نزیکایەتى و رەفتار بەرامبەر بە رێبەر ئاپۆ بە تەواوەتی سیاسییە. یانی بە شێوەى حقوقی و یاسایى لە رێبەر ئاپۆ نزیک نابنەوە. داواى ئەنجامدانى چاوپێکەوتن یان ئەنجام نەدانى چاوپێکەوتن بە تەواوی بەپێى سیاسەتى تورکیا ئەنجام دەدرێت. بۆیە بە تەواوەتی سیاسییە. لەبارەى ئیمراڵی و رێبەر ئاپۆوە هەر هەنگاوێک بنێن لە ژێر ئەو هەنگاوەیاندا ئامانجێکی سیاسیی هەیە. یانی ئەگەر لە ئیمراڵی ئاگریان خستەوە، هۆکارەکەى سیاسییە. ئەوە رێککەوت نییە. هەموو کەسێک دەزانێت ئیمراڵی لە هەموو لایەکەوە لە ژێر کۆنترۆڵی ٢٤ کاتژمێریدایە. ناوچەیەکى سەربازییە و کەس ناتوانێت لێی نزیک بێتەوە. یانی ناوچەیەکى قەدەغەکراوە. لە شوێنێکى لەو شێوەیەدا و لە زستاندا ئاگر بکەوێتەوە مرۆڤ دەزانێت کە لە ژێر ئەوەدا هەندێک ئامانجی سیاسیی هەیە. سولەیمان سۆیلو بۆ ئەو لێدوانەى دا و وتی لە ئیمراڵی ئاگر کەوتووەتەوە؟ یانی خواستیان رێبەر ئاپۆ تاقی بکەنەوە، یان پەکەکە تاقی بکەنەوە، یان گەلی کورد تاقی بکەنەوە؟ ئێمە ئەوە نازانین، بەڵام حسابێکى سیاسییان هەیە، بۆیە ئەو ئاگرەیان خستەوە. دیسانەوە ئەوەیان لە تەلەفزیۆن و بۆ هەموان وت و کاتێک وتیان لە ئیمراڵی ئاگر کەوتووەتەوە گەلەکەمان لە سەرتاسەری دونیادا راپەڕی و چوونە سەر شەقامەکان و خاوەندارییان لە رێبەرەکەى خۆیان کرد، چونکە رێبەر ئاپۆ بۆ گەلی کورد هەموو شتێکە. چیی دەستکەوتووە رێبەر ئاپۆ دەستیخستووە. یانی نزیکایەتیى گەلی کورد نەک وەک نزیکایەتییە لە کەسێکى تر. رێبەر ئاپۆ تایەتمەندیی بۆ گەلی کورد و مرۆڤایەتى هەیە. بۆیە گەلی کورد کاتێک ئەو زانیارییەی بیست هەڵوێستى نواند. خاوەنداریی لە رێبەرەکەى خۆیان کرد و هەموو کەسێکیان هۆشیار کردەوە. بەو بۆنەیەوە من پیرۆزبایى لە گەلەکەمان دەکەم. ئەگەر دەوڵەتى تورک دواى چەند مانگ جارێکیتر رێگای بە چاوپێکەوتن لەگەڵ رێبەر ئاپۆ دا، مومکینە لەوەدا حسابی سیاسیی هەبێت. چونکە گەلی کورد راپەڕێن و لە هەموو شوێنێکدا وتیان، ئێمە ناتوانین ئەوە قبوڵ بکەین. ئێمە دەمانەوێت بە خێرایی ئاگایی لە رێبەرمانەوە بە دەست بخەین. بۆ ئەوەش وتیان، ئێمە هەموو شتێک لەبەرچاو دەگرین، پێویستە هەموو کەس ئەوە بزانێت. کاتێک گەل هەڵوێستى خۆی نیشاندا و هەروەها دەوڵەتى تورک بە کاتێکی زۆر هەستیاردا تێدەپەڕێت و زۆر تەنگاو بووە، بۆیە ئەوانە بوونە هۆی ئەوە ناچار بێت رێگا بە بنەماڵە بدات بڕۆن بۆ ئیمراڵی و ئەو چاوپێکەوتنە ئەنجام بدەن.

- ئێمە دەمانەوێت هەندێکیش لەبارەى ناوەرۆکی چاوپێکەوتنەکەوە گفتوگۆ بکەین. محەمەد ئۆجالان برای رێبەر ئۆجالان پرسیاری ئەوەى کرد

بوو "من جارێکیتر دەتوانم بێمەوە بۆ چاوپێکەوتن؟" رێبەر ئاپۆش لە وەڵامدا وتبووی، هەموو شتێک پەیوەندیی بە تێکۆشانەوە هەیە. گۆشەگیریش پەیوەندیی بە تێکۆشانەوە هەیە. ئەگەر ئێوە خۆڕاگری بکەن، تێکۆشانەکەى ئێوە گۆشەگیری لادەبات و چارەسەری بەدی دەهێنێت. ئەگەر وا نەبێت ئەوا گۆشەگیری بەردەوامیی دەبێت و خۆێنش دەڕژێت. ئەوە چ مانایەکی هەیە؟

بایک: ئەو گۆشەگیرییەی بەسەر رێبەر ئاپۆدا سەپێنراوە و پێداگریش لەسەر بەردەوامیدان بەو گۆشەگیرییە دەکەن، هۆکارەکەى بۆ کێشەى کورد و کێشەى دیموکراسی دەگەڕێتەوە. سیاسەتى گۆشەگیری سیاسەتى قڕکردنە بەرامبەر بە گەلی کورد، چونکە ئەو سیاسەتە بەڕێوەدەبرێت، بۆیە ئەو گۆشەگیرییە بەسەر رێبەر ئاپۆدا بەرێوەدەچێت. ئەوەى سیاسەتى قڕکردن بەرێوەببات هێرشیش دەکاتە سەر هێزە دیموکراسییەکان. ئەگەر ئەمڕۆ لە تورکیا هێرش دەکرێتە سەر هێزە دیموکراسى و ئازادییەکان، لە دژی فاشیزم هێرش ئەنجام دەدرێت، گرتن روودەدات، ئەشکەنجە دەکرێت، رێگری لە خۆدەربڕینى گەل دەکرێت، رێگری لە رادەربڕین و بۆچوونی هێزە دیموکراسییەکان دەکرێت، هۆکارەکەى بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە سیاسەتى قڕکردن بەسەر گەلی کورددا بەڕێوەدەچێت. لەبەر ئەوەش ئەو سیاسەتانە لە دژی گەلی تورکیا، هێزە دیموکراسی و ئازادییەکانی تورکیا بەڕێوەدەچێت. لە ماوەکانى رابردووشدا و ئێستاش ئەوە بە باشی روونکراوەتەوە و سەلمێنراوە، کە گۆشەگیری و دیموکراسی پەیوەندییان بە یەکەوە هەیە. ئەوە بە باشی خرایەڕوو و هەموو کەسیش ئەوەی بینی. یانی لەبەر ئەوەى گۆشەگیری بەسەر رێبەر ئاپۆدا سەپێنراوە، بەسەر گەلی کورددا سیاسەتى قڕکردن بەڕێوەدەبرێت و هێرشیش دەکرێتە سەر هێزە دیموکراسییەکان. لەبەر ئەوەش بەرەنگاربوونەوە لە دژی گۆشەگیری، هەستانەوە و راپەڕینە لە دژی قڕکردن، راپەڕینە لە دژی ئەو سیاسەتەى کە دژایەتیى هێزە دیموکراسی و ئازادییەکان دەکات. ئەگەر گۆشەگیری تێکشکێنرا ئەوا ئەو کاتە سیاسەتى دەوڵەتى تورک لە دژی گەلی کورد، هێزە دیموکراسی و ئازادییەکان لە تورکیا گۆڕانکاریی بەسەردا دێت. تاوەکو گۆشەگیری تێکنەشکێنرێت، هەرگیز دەستبەرداری ئەو سیاسەتەى ئێستا لە دژی گەلی کورد و لە دژی هێزە دیموکراسییەکانى هەموو تورکیا نابن و بەردەوامی بەو سیاسەتە دەدەن. لەبەر ئەوەش رێبەر ئاپۆ چیی وت؟ وتی، کێشەکە من نیم. من ئەو کێشەیەشم دروست نەکردووە. کێشەى کوردیش کێشەى دیموکراسییە و دەوڵەتى تورک خۆی دروستیکردووە. ئەوان گەلی کورد و کۆمەڵگەى کورد قبوڵ ناکەن و دەیانەوێت لە ناوی ببەن و بیسڕنەوە. ئەوانە بۆ تورکیا هێزی دیموکراسییان ناوێت و دیموکراسیشیان ناوێت. لە دژی ئەو هێزە و لە دژی دیموکراسی دەوەستنەوە. من خواستم ئەو کێشەیە چارەسەر بکەم. ئەوان کێشەکەیان دروستکردوو و رووبەڕووی منیان کردەوە، منیش خواستم چارەسەریان بکەم. لەبەر ئەوە کێشەکە من نیم. پێویستە ئەو کێشەیە چارەسەر بکرێت، ئەگەر چارەسەر کرا گۆشەگیریش نامێنێت. گۆشەگیریی سەر من بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە من خاوەنداریم لەو کێشانە کرد و خواستم چارەسەریان بکەم، بەڵام ئەوان گۆشەگیرییان بەسەر مندا سەپاند، منیان خستە زیندانى ئیمراڵی، تابوتی ئیمراڵی، ئەوە هۆکارەکەیەتى. یانی لەبەر ئەوەیە، کە رێبەر ئاپۆ بە براکەى وت، بۆ من هیچ مەکەن. هیچ شتێک نییە کە بۆ منی بکەن، ئەگەر ئێوە دەیکەن بۆ خۆتانی بکەن. با گەلی کورد بۆ ئازادیى خۆی تێبکۆشێت. با هێزە دیموکراسی و ئازادییەکان لە تورکیا بۆ دیموکراسی تێبکۆشن. ئەگەر ئەو تێکۆشانە بەڕێوەبرا لەو کاتەدا خۆی لە خۆیدا گۆشەگیری مانای نامێنێت و تێکدەشکێت. لەبەر ئەوە وتی، ئێوە چی دەکەن بۆ خۆتانی بکەن. ئێوە بۆ خۆتان شتی زۆر ناکەن، ئێوە دەڵێن، بۆ من شت دەکەن. ئەوە شاردنەوەى لاوازیی و ناتێکۆشانی خۆتانە. وتی، من ئەوە قبوڵ ناکەم. هەموو کەسێک دەزانێت رێبەر ئاپۆ هەرگیز ساتێک بۆ خۆی نەژیاوە. داواى هیچی بۆ خۆی نەکردووە. هەموو ژیانی خۆی خستە خزمەت گەلی کورد، گەلانى تورکیا و مرۆڤایەتى. خستییە خزمەتى هەموو ئازادی و دیموکراسی. ژیانێک، کە خزمەت بە ئازادی و دیموکراسی نەکات، خزمەت بە گەلان نەکات هەرگیز بە ژیانی نەزانیوە. ئەوەى لە خۆی حەرامکردبوو. وتی، پێویستە هەموو کەسێک ژیانێک، کە خزمەتى ئازادی و دیموکراسی نەکات لە خۆی حەرام بکات. وتی، ئێوە لە ژیانێکى ئازاد و دیموکراسیدا ناژین. بە تایبەتی بۆ کورد وتی، سیاسەتى قڕکردن بەسەر کورددا بەڕێوەدەبەن و هەموو رۆژێک کورد دەکوژن. ئەوە بۆ کوردان مردنە. ژیان لەوەدا نییە، ئێوە ناتوانن ئەو مردنە قبوڵ بکەن. لەبەر ئەوەش پێویستە ئێوە لە دژی ئەوە بوەستنەوە و تێبکۆشن. کاتێک ئێوە بۆ ئەوە تێکۆشان، لە تورکیاش هێزە دیموکراسییەکان بۆ دیموکراسی تێکۆشان لەو کاتەدا ئەو سیاسەتەى لە کەسایەتیى مندا بەسەر ئێوەدا بەڕێوەدەبرێت، کۆتایى پێدێت و نامێنێت. لەو کاتەدا ئازادی و دیموکراسی بەدی دێت. هۆکاری ئەو قسەیەی بۆ براکەى کردویەتی بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە.

کاتێک ئۆجالان هەڵوێستی خۆی لە ئیمڕال

ی ئاشکرا دەکات دەڵێت، 'من خاوەن هەڵوێستێکم کە لە ٢٠١٩ بەهێزترە'. ئەوە بە چ واتایەک دێت؟

لە ساڵی ٢٠١٩دا لەدژی گۆشەگیری هەم گەلی کورد، هەم هێزە دیموکراسەکانی ئازادی لە تورکیا، هەم دۆستەکانی کورد لە ناوخۆ لە دەرەوە، لە هەموو بەشەکانی کوردستان تێکۆشانیان کرد. تێکۆشان گەورە بوو. زۆر ئەنجامی لەگەڵ خۆی هێنا. لە ئەنجامدا ناچار بوون کە چاوپێکەوتن لەگەڵ ڕێبەر ئاپۆ ئەنجامبدەن. کاتێک چاوپێکەوتن لەگەڵ ڕێبەر ئاپۆ ئەنجامدرا، ڕێبەر ئاپۆ بە ٧ خاڵ بەرنامەی دیموکراسی ئاشکرا کرد. بۆچی؟ لەبەرئەوەی ڕێبەر ئاپۆ بینی کێشەکانی تورکیا لە ناوخۆ و دەرەوە قوڕس بوون. دەوڵەت ناتوانێت ئەو کێشانە چارەسەر بکات. لەبەرئەوە ئەو خاڵانەی ئاشکرا کرد. واتە وتی، پێویستی تورکیا بە دیموکراسی هەیە. دیموکراسیش بەم شێوەیە دەبێت. ئەو خاڵانەی بۆیە ئاشکرا کرد. ڕێبە رئاپح هەموو کاتێک بۆئەوەی کێشەی کورد چارەسەر ببێت، لە تورکیا کێشەی دیموکراسی چارەسەر ببێت، تێدەکۆشێت. چەندین ساڵە بەردەوامی بە تێکۆشانەکەی دەدات. لای ڕێبەر ئاپۆ چارەسەرەی بناغەیە. لە دەرەوەی چارەسەری هیچ شتێک قبوڵ ناکات. هەم بۆ گەلی کورد، هەم بۆ تورکیا، هەم بۆ گەلانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و هەم بۆ مرۆڤایەتی. ئەگەر کێشە هەیە پێویستە کێشەکان چارەسەر ببن. بێچارەسەری قبوڵ ناکرێت، بێچارەسەری هۆکاری دروستبوونی کێشەکانە. فەلسەفە، هزر و ئایدۆلۆژیای رێبەر ئاپۆ لەسەر ئەم بناغەیەیە. تێکۆشانەکەی بەو پێیەیە. دەبینێت بەربەست هەیە، ناتوانن نوێبوونەوە بخوڵقێنن. ناتوانن کێشەکان چارەسەر بکەن. لەبەرئوەی بۆ هەموو کەسێک ڕێگای چارەسەری کێشەکانی دیاریکردووە. کاتێک لە ساڵی ٢٠١٩دا چاوپێکەوتن ئەنجامدرا ٧ خاڵەکە ئاشکرا کرا.ئێستا لە چاوپێکەوتنەکاندا کە ئەنجامدراوە، ڕێبەر ئاپۆ دەڵێت، من لە ساڵی ٢٠١٩ بەهێزترم. واتاکەی چییە؟ لەبەرئەوەی کێشەکانی تورکیا هەم لە ناوخۆ و هەم لە دەرەوە بە پێی ساڵی ٢٠١٩ زیاتر قوڵبوونەتەوە و گەورەتر بوون. لە تورکیا بەربەست هەیە، لە ٢٠١٩ دا کێشەکانی تورکیا لەچاو ئەمساڵ کەمتر بوون. ئەمڕۆ زیاتر بوون و قوڕستر بوون. گەیشتووینەتە ئاستێک ئەگەر ئەم کێشانە چارەسەر نەبن، ئەگەری هەیە کۆتایی بە تورکیا بێت. ڕێبەر ئاپۆ لەبەردەم مرۆڤایەتی بە بەرپرسیاریەکی مێژووییدا دەجووڵێتەوە. هەموو کاتێک هەوڵدەدات بەرپرسیاری خۆی جێبەجێ بکات. لەبەرئەوەش دەڵێت بۆ ئەوەی کێشەکە گەورەتر و فراوانتر بووە، منیش بە پێی ئەوە هزر و شێوازی خۆم بۆ چارەسەری گەورەتر دەکەم. ئەمە فەلسەفە و ئایدۆلۆژی ڕێبەر ئاپۆیە. کێشەکان هەرچەندە گەورەبن، دەبێتە هۆکار کە چارەسەریان بکات. بەم فەلسەفەیە دەجووڵێتەوە، لەبەرئەوەیە دەڵێت، من لە ٢٠١٩ بەهێزترم، دەتوانم کێشەکانی تورکیا چارەسەر بکەن.

کە تورکیا دەکەوێتە قەیرانەوە، لە لایەن هزری و ئایدۆلۆژیەژەوە ڕوو لە ئۆجالان دەکەن. ئایا هۆکاری ئەوە هێزی ئۆجالانە؟

بێگۆمان، ئێمە هێزی ڕیبەر ئاپۆ دەزانین. دەبینین کە ڕێبەر ئاپۆ لە هزری خۆیدا قوڵبوونەوە و نوێبوونەوەیەک دەکات. لە چارەسەری کێشەکاندا ڕێگا دەدۆزیتەوە. ئەمە دەبینین ، کە تەنگاو دەبن پێویستیان بە ڕێبەر ئاپۆ دەبێت. دەچن و دەبینن بۆ ئەوەی بتوانن کێشەکانی خۆیان جارەسەر بکەن. بۆیە دەچن.

دەوڵەتی تورک سەرێکانی و گرێ سپی داگیر کرد، ئێستا لە ئیدلب شەڕ دەگۆڕێت. دەوڵەتی تورکا هێرشی کردە سەر سوپای تورکیاش. هەموو ڕۆژێک سەربازەکانیان دەمرن. دۆخی ئیدلب دەبێت چۆن شیکارەوەیەکی بۆ بکەین؟

ڕێبەر ئاپۆ بە بەرپرسیاری دەجوولێتەوە، بۆ ئەوەی کێشەکانی تورکیا چارەسەر بکات، ٧ خاڵی دیار کرد. ئەوان چیان کرد؟ گۆشەگیری سەر رێبەری ئاپۆیان قوڕستر کرد، لە سەرێکانی و گرێ سپی دەستیان بە داگیرکەری کرد لەدژی گەلی کورد. بەم شیوەیە ولامیان دایەوە. ئەوەش ڕاستی ئاکەپە – مەهەپە، دەوڵەتی تورکیا پیشان دەدات. لە ڕۆژەڤی ئەوان دا چارەسەری کێشەی کورد نییە. دەیانەوێت کورد لەناوبەرن. وڵامیان لەسەر ئەو بناغەیەیە. قسەیەک هەیە، دەلێت، ڕاستی مرۆڤەکان، پراکتیکی مرۆڤەکانە.

ڕاستی ئاکەپە – مەهەپەش پراکتیکی ئەوانە، ئەو شتەی لەدژی گەلی کوردی کرا. ئەوان هەرچەند بڵێن ' ئێمە لەدژی کورد نین، ئێمە برای کوردین' هەمووی قسەیە، درۆیە، هەڵخەلەتاندنە. پراکتیکی ئەوان لەبەرچاوە کە دوژمنی هەموو کوردێکن. دەیانەوێت هەرچیەک بە ناوی کورد و کوردستان هەیە لەناوی ببەن. لە ئێستادا کێشەی ئیدلب بە تەنها بە ئیدلبەوە نەبەستراوە.

کێشەی هەموو سوریایە. ئەو شەڕەی لە سوریا دەکرێت بۆ سوریا دەکرێت. بۆیە هەموو لایەنەکان هەوڵی بەدەستهێنانی ئیدلب دەدەن. تورکیا بە بڕیاری ڕووسیا و ئەمریکا چووە سوریا و ئیدلب. سەربەخۆ ئەو کارەی نەکرد، هێزێکی وای نییە بە تەنها ئەو کارە بکات. ئەو دەوڵەتانە ڕێگایان دا، تا ئەو ڕادەیەی هانیاندا و هاوکاریشیان کرد، بەو شێوەیە چووە سوریا. دەزانرێت لە ئاستانا لە سۆچی هەندێک چاوپێکەوتن ئەنجامدران. هەندێک بڕیاریاندا، ئەوانە بڕیاری ڕۆژانە بوون.

لە ئەنجامدا

چی بووە ڕۆژەڤ؟ دەرکەوتنی تورکیا. هەموو کەسێک زانی. کاتێک کە بە تورکیایان وت پێویستە بڕیارەکان جێبەجێ بکەی، بچوو دەرەوە، تورکیا نەچووە دەرەوە. لەبەرئەوەش سوریا هەنگاوێکی نا. هەم ئەمریکا، هەم ئەوروپا دەستیان بە جووڵە کرد و فشاریان لەسەر رووسیا و سوریا دروست کرد. لەبەرئەوەش ئەو هەنگاوە وەستا. دوای ئەوەی ماوەیەک تێپەڕی جارێکیتر هەنگاویان هاویشت، دیسان ئەو هێزانە زەختیان دروست کرد. تورکیا وتی، "من ناچمە دەرەوە". بۆچی؟ لەبەرئەوە ئەمریکا، ناتۆ هاوکاری تورکیا کرد. بەوەش هاوکاری تورکیا دەرنەکەوت، تورکیا شەڕی کرد. ئەگەر ئەوان هاوکاریان نەکردایا، تورکیا شەڕی نەدەکرد.

تورکیا ویستی بەو هاوکاریە بمێنێتەوە. لەبەرئەوەش شەڕی کرد. بۆچی؟ لەبەرئەوەی هەندێک حسابی تورکیاش هەیە. چۆن حسابی ئەو وڵاتانە هەن، حسابی تورکیاش هەیە. تورکیا دەیەوێت لە دروستکردنی سوریای نوێدا قوڕسایی هەبێت. هەتا ئەگەری ئەوەش هەیە بە پێی خواستی تورکیا دروست ببێت. وەک ویلایەتێکی تورکیای لێبێت. وەک عوسمانیەکان. ئامانجێک ئەوەیە. بۆ ئەوەی بگاتە ئامانجەکەی پێویستە دەست لە چەتەکان لەدەست نەدات، پێویستی خاوەنداری لە چەتەکان بکات. ئەگەر خاوەنداری لە چەتەکان نەکات ئەو کاتە ناتوانێت بە چەتەکان هەڕەشە لە عەرەبەکاب بکات، ناتوانێت هەڕەشە لە جیهان بکات. لەبەرئەوەی تورکیا بە چەتەکان هەڕەشە لە جیهان و لە عەرەبەکان دەکات. ئەو هەڵە دەست دەچێت. لەبەرئەوەی لەسەر ئەو هەڕەشانە سیاسەت دەکات. هەندێک ئەنجام بەدەستدەهێنێت، سەرناکەوێت. بۆ ئەوەی سەربکەوێت پێویستە چەتەکان بمێنن. یەکێکی تورک چی دەڵێت؟ دەڵێت، ئەگەر ئێمە لە ئیدلب سەرنەکەوین، هاتاش لەدەست دەدەین. لە بنەڕەتدا ناتوانن بلێن ئێمە عەفرین لەدەستدەدەین، ئێمە کورد لەدەستدەدەین، دەڵێت ئێمە هاتای لەدەستدەدەین. ئەگەر لە ئیدلن دەربچن ناتوانن لە شوێنی تر داگیرکەری ئەنجامبدەن و لەدەست خۆیان بهێڵنەوە. ئەو ناوچانەش لەدەست دەدەن. چەتەکانیش لەدەستدەدەن.

ئەو کاتە ئاکەپە – مەهەپە ناتوانێت بەردەوامی بە دەسەڵاتی خۆی بدات. ئەو کاتە لە تورکیا دۆخێکی تر ڕوودەدات. لەبەرئەوەش تورکیا نایەوێت تووشی ئەو دۆخە بێت. دەیەوێت بە هاوکاری ناتۆ ، ئەمریکا لەوێ بمێنێتەوە. ئێستا لە ئیدلب ئاگربەست ڕاگەیەنراوە. بە بۆچوونی من ئاگربەستەکە کاتیە. هەم پێویستی تورکیا و هەم پێویستی ڕووسیا بە ئاگربەست هەبوو. لەبەرئەوەی تورکیا کەوتووەتە بیرێک کە ناتوانێت بێتە دەرەوە. مەترسیەکی گەورەی لەسەرە لە ئیدلب. کەس لە دەوری تورکیا نەماوە. ئەوانەی دەیانوت ئێمە پشتگیریت دەکەین ، هاوکاری زۆریان نەکرد. تورکیا بینی لە مەترسیەکی گەورەدایە.

ویستی بە ئاگربەست خۆی لەو دۆخە بێنێتە دەرەوە. بە هاوکاری ئەمریکا و ناتۆ. بۆ ئەوەی ئەمریکا و ناتۆ فشار لەسەر ڕووسیا بکەن. ڕووسیاش نەیتوانی بەهۆی فشارەوە شەرەکە بەردەوامی پێبدات. بۆ ئەوەی هاوکاری سوریا بکات و لە سوریا بەردەوامی بە شەڕ بدات. بەرژەوەندی ڕووسیاش ئاگربەستی دەویست. بۆیە ئاگربەستیان ئیمزا کرد. بەڵام بە واتای ئەوە نایەت سیاسەتی تورکیا لە مەترسیدا نییە. ئەو سیاسەتە خۆی مەترسیە، مەترسی دروست دەکات. هەموو کاتێک تورکیا دەخاتە ناو مەترسیدا. ئەگەر خۆی لەو سیاسەتە نەهێنێتە دەرەوە کۆتایی بە تورکیا دێت. خۆی لە تورکیا بەم سیاسەتە گەیشتووەتە قۆناغی کۆتایی. بەم شێوەیە دەژی.




ANF




🆔 @GozarDemocratic

آخرین سکانس نمایشی چهل ساله

✍ #جوانا_سنە




🆔 @GozarDemocratic

آخرین سکانس نمایشی چهل ساله

✍ #جوانا_سنە

معیار دموکراسی و آزادی یک جامعه برمبنای اخلاقی و سیاسی بودن آن جامعه می‌باشد، اگر در جامعەای سیاست از طریق مدیریت آزادانە تعریف شود و تمامی افراد جامعە در پیشبرد و گسترش این شیوەی مدیریت نقش داشتە باشند، می‌توان گفت سیاست دموکراتیک در آن جامعە با اعتقاد به پشتوانە و نیروی ذاتی خلق‌ها میسر خواهد شد. البتە در تعریف این مسئلە نمی‌توان سیاست را بە مدیریت اجتماعی تقلیل داد. رهبر آپو در دفاعیات خود این‌گونه بە تعریف اساسی سیاست می‌پردازد: «حوزه‌ی آزادی جامعه و عرصه‌ی آفرينشی كه در آن پيشرفت و توسعه از طريق معنا و اراده پديد مي‌آيد»، به واقعيت ماهوی سياست نزديك‌تر است. حتی می‌توان سياست را با آزادی همسان دانست. در اينجا جامعه هم از طريق انديشه و هم در عمل، به خودْهستی و هويت خويش پی می‌برد، آن را رشد می‌دهد و حفاظت می‌نمايد. هنگامی كه سياست به‌صورت قوّه‌ی خودمديری درمی‌آيد، به‌مثابه‌ی سياست دموكراتيك كسب هويت می‌نمايد. در صورتی كه سياست به حالت مديريت قدرت‌محور درآيد، می‌توان آن را به‌ شكل انحراف سياست از واقعيت ماهوی خويش و درافتادنش به وضعيت خود‌‌انكاری ارزيابی نمود. حوزه‌ی قدرت، حوزه‌ی نفی سياست است. با توجە بە این تحلیل می‌توان گفت کە دولت‌ها درجهت بە انحراف کشانیدن سیاست گام برمی‌دارند و واقعیت این است کە نظام و دستگاه‌های قدرت در معنای واقعی کلمە سیاست نمی‌کنند بلکە در راستای پیشبرد اهدافشان گامهای تاکتیکی کە نشان از انجماد سیاست و پایان آن است ارائە می‌دهند. در این زمینە می‌توان گفت کانون‌های قدرت چە در جامعەی کوچکی مانند خانوادە و چە در سطح کلان هموارە خواستار محدود نمودن زنان است. دراین رابطە اگر نگاهی گذرا به کارنامه‌ی 42 ساله‌ی رژیم ایران بیاندازیم با اشراف بر عدم وجود دموکراسی و آزادی در ساختار و پیکره‌ی نظام مشاهده می‌کنیم که جامعەی ایران راهی برای یافتن معنا و حوزەای برای ارائەی راستین هویت اجتماعی خود نمی‌بیند و خلق‌ها و به‌ویژە زنان نمی‌توانند عرصەای بیابند کە همچون عرصەی جستجو و تحقق آزادی باشد. در نظام ولایت مطلقەی فقیە نبرد در میان مفاهیم فرد‌، جامعە، آزادی و سیاست وجود دارد و این نبرد همگام با خود شکاف‌ها و گسل‌های طبقاتی‌، جنسیتی و اتنیکی را عمیق‌تر می‌گرداند. در نمایش ٤٠ سالەی انقلاب پردەها و سکانس‌های عوامفریبانە در جهت تداوم بقای نظام ادامە دارد کە هربار با رنگ و لعاب و پوششی متفاوت پدیدار می‌گردند. در عرصەی سیاسی و مشارکت زنان بە صراحت می‌توان گفت کە سیاست‌های نظام ولایی ارمغانی جز بازتولید تبعیض ونابرابری و حاد کردن بحران‌ها دستاوردی برای جامعە نداشتە و کاملا بالعکس، این سیاست‌های نظام مرگ تدریجی را برای خلق‌ها و به‌ویژه زنان رقم‌ زده است.



پردەی اول

انقلاب مشروطیت و نظام سلطنتی



نظام حکومتی ایران تا سال ١٩٠٦ میلادی (١٢٨٥ شمسی) استبدادی و از نوع سلطنتی بودە که در این‌گونە نظام‌ها سلطنت بە طور موروثی بە اولاد و اعقاب ذکور می‌رسید و مردم در تعیین خط مشی سیاسی حکومت نقشی نداشتە‌اند‌، زنان در موقعیت سیاسی آن روز ایران فقط در چارچوب زندگی سنتی در مناطق کشاورزی بە ایفای نقش‌های اقتصادی (دامداری‌، کشت و زرع و صنایع دستی) می‌پرداختند و چهرەی سیاسی اجتماعی ایران مردانە بود اما در جریان انقلاب مشروطە زنان نیز بە نوبەی خود و با توجە بە فرصت‌های محدودی کە در جامعەی بستە و مردسالار آن روز حاکم بود، نقش‌هایی ایفا نمودند. با نگاهی به انقلاب مشروطە می‌توان گفت کە در کل زنان فرصتی برای رهیافت بە آرمان‌های انسانی خود کە بر دو اصل تساوی و برابری استوار است، دست نیافتند.

با آغاز سلطنت سلسلەی پهلوی هرچند نهادهای دموکراتیک اجازەی کمترین فعالیت سیاسی بە دست نیاوردە بودند اما در زندگی فردی و اجتماعی زنان ایران وقایع و حوادث دگرگون‌ساز اتفاق افتادند کە در پرتو آن نیازهای روز و مقتضیات اجتماعی آشکار شد. در عصر پهلوی بحران حقوق زن نهفتە و در خفا بود و در اشکال خشونت‌آمیز خود را نشان داد زیرا در این عصر بود کە تجددگرایی و سنت‌گرایی حول محور حقوق زن برای نخستین بار درتقابل آشکار با یکدیگر قرار گرفتند. زنان ایران نهادها ونمودهای زندەی این رویارویی مقدر و اجتناب‌ناپذیر شدند. حساس‌ترین حرکت رضا‌شاه در جهت تجددگرایی کشف حجاب در ١٧ دی‌ماه ١٣١٤(١٩٣٦ میلادی ) بود کە بحران حقوق زن را برملا ساخت؛ سیاست رسمی این بود کە زنان از لحاظ پوشش، آموزش و فعالیت‌های اجتماعی از خواهران غربی خود تقلید کنند و در همین راستا در سال ١٩٣٦ (١٣١٤ شمسی) پوشیدن چادر رسما غیرقانونی اعلام شد. شاه این اقدامات خود را همچون رشد و تکامل اجتماعی زنان و مردان معرفی می‌نمود‌.

زنان در قلمرو سیاست همچنان از حقوق انسانی خود بی‌بهرە ماندە‌اند. در تمام دوران بعد از مشروطە مردان مانع حضور زنان شدەاند. مردان ایرانی دور ش

دن زنان از خانە و خانوادە را تاب نمی‌آوردند و این خروج نامتعارف را تعرض بە نوامیس تلقی می‌کردند. بنابراین زنان ایران حتی در دوران به اصطلاح تجددگرایی نیز هموارە با موانعی روبرو بودند و در همین راستا اغلب تسلیم مقدرات می‌شدند و بە حاشیەنشینی و تماشای کارزار سیاسی مردان و دولت‌های مردانە، پارلمان‌ها و اپوزیسیون‌های مردانە نشستند و گاهی به کمک‌رسانی بە آنان رضایت می‌دادند. اما در دوران پهلوی دوم و در سال ١٣٤٣ توانستند در عرصەی انتخابات پارلمان حضور یابند و بر کرسی نمایندگی پارلمان بنشینند اما بە دلیل عدم تجارب سیاسی این حضور تا حدی سمبولیک توصیف شد.

پردەی دوم:

بعداز انقلاب

بعد از انقلاب شرط حضور در عرصەی مبارزات انتخاباتی اعتقاد بە مبانی نظام و هم شکل و همسان بودن با ارزش‌های اسلامی و نظام مطلقەی فقیە بود. بر همین اساس در کارنامەی سیاسی زنان ایران می‌توان دید کە فقط تک‌الگوها حضور داشتەاند، زنان مذهبی کە کینه‌های حبس شدەایی از زمان پهلوی در سینە داشتند در زمان انقلاب در جهت تحکیم نظام اسلامی حضوری فعال پیدا کردند اما این حضور نتوانست مانع از جهت‌یابی و انحصار قدرت در سیاست باشد و باری دیگر زنان قربانی و ابزاری برای کسب کرسی بودند و خود نیز در پشت پرده‌ها ماندند بە گونەایی کە در جریان نخستین رای‌گیری عمومی پس از انقلاب حق رای زنان نە تنها غیر‌اسلامی شناختە نشد بلکە رهبران انقلاب آن را بە نام حقوق مسلم زنان می‌دانستند ومراجع دینی بە زنان قول دادند حقوقشان بعد از رفراندوم مراعات شود این سناریوهای عوامفریبانە در حالی بود کە مفسران و واعظان تا پیش از انقلاب از حضور اجتماعی زنان ممانعت می‌کردند و با انواع فتواها مانع از حضور زنان در جامعە می‌گشتند اما دیدیم کە در بحبوحەی انقلاب، زنان در تظاهرات حضور یافتند و یکی از اقشاری بودند کە در پیروزی آن نقش پیشاهنگ را بر عهدە گرفتند. فقها و رهبران و مراجع دینی در آن زمان نە تنها مانع از حضور زنان نشدند بلکە بر حضور آنان تاکید ورزیدند پارادوکس آشکار در این زمینە این است کە در جریان مطالعەی قانون اساسی اثبات می‌شود کە در اغلب موارد قانون‌گذاری زنان را بە طور صریح از حقوق برابر سیاسی با مردان محروم نساختە و این نیز تاکتیکی است کە با انتخاب الفاظ قانونی شایستە‌سالاری انسانی را برمی‌گزیند و این فریبی بیش نیست‌ زیرا در طرف دیگر ماجرا بر صفات خاصی همانند اجتهاد، فقاهت، رجل سیاسی و …. برای احراز برخی پست‌ها و مناصب سیاسی تاکید ورزیدە است. مفسران در تفاسیر خود بدون استناد بە دلایل محکم دینی آن صفات را خاص مردان و در انحصار آنان اعلام می‌کنند و بر پایەی این تفاسیر است کە زنان از سطوح مدیریت سیاسی دور نگاه داشتە می‌شوند و بە موجب این قوانین ورود بە حوزەهای سیاسی (نهادهای رهبری‌، مجلس خبرگان، مجلس شورای اسلامی، شورای نگهبان، ریاست جمهوری، مجمع تشخیص مصلحت نظام و ….) میدان جنبش زنان را بسیار تنگ‌تر نمودە‌اند و بالعکس این عرصە را بە جولانگاه مردان مبدل ساختەاند.



پرده‌ی سوم

چنگال‌های شرعی بر گلوی جامعە

هویت اسلامی و الگوی زن مسلمان و پایبندی بە ارزش‌های معنوی ولایت مطلقەی فقیە و علم و عبادت الفاظی هستند کە آزادی زنان را در گرو رسیدن بە بردگی مطلق او گذاشتە‌اند. تساوی در قانون و تبعیض در عمل چهرەی آشنایی است از قوانین زن ستیزانەی رژیم استبدادی ایران در اذهان زنان‌، آنچە آشکار است هراس ذهنیت جنسیت‌گرا، اسلام‌گرا‌ و نژادپرست رژیم ایران تا حدی است کە برآیند پیروزی‌های زنان برای والیان خلافت خدا، بسیار ترسناک و کشنده است زیرا هر گامی که زنان را به پیروزی نزدیک می‌کند گامی است که اسلام را به گریز وادار می‌کند. در همین جهت برای حفاظت از نظام از هرگونە سیاست پلیدی در برابر خلق‌ها و به‌ویژە نیروهای پویای جامعە کە همانا زنان و جوانان هستند سر باز نمی‌زنند. بیکاری‌، اعتیاد‌، فحوش، صیغە‌، ازدواج سفید و …. ارمغان رژیم ایران برای زنان است. استفادەی ابزاری از زنان و وعدەهای پوشالین در طول یازدە دوره مجلس در حال تکرار است‌. جناح‌های اصولگرا و اصلاح‌طلب هریک بە گونەای از پتانسیل زنان در جهت رسیدن بە آرمان‌هایشان استفادە می‌کنند، جریان‌های سیاسی در صورتی کە نتوانند ارادت خود را بە رهبری نشان دهند شایستگی دریافت امتیاز و رانت در نظام ولایی را طی زمان از دست می‌دهند و چنین جریان‌هایی خود را بە مرکز امید برای نیروهای پویای جامعە مبدل می‌سازند‌، نکتە قابل توجە و چالش برانگیز این است کە در چنین نظام مرید و مرادی چگونە می‌توان عرصەای را برای فعالیت با تکیە بر ارادەی آزاد زنان مشاهدە کرد در نظامی کە سرکوب عریان برای قبضە کردن قدرت مطلقە وجود دارد و فرە ایزدی نظام خسروانی جای خود را بە توزیع امتیاز و رانت قدرت ‌و منزلت دادە در مسئلەی زنان و چارەیابی مشکلات و معضلات اجتماعی نمی‌تواند رهاوردی داشتە باشد.

نتیجە

مجلس یازدهم و تلاش وافر برای پیروزی مجلس اصولگرایان و گام دوم انقلاب برای رژیم ایران خیال و سرابی بیش نیست. همان‌طور کە در نتایج نیز آشکار گردید کمتر از ٤٣٪ از مردم بە پای صندوق‌های رای رفتند و این نیز نشان از عدم رغبت جامعەی ایران و بی‌‌اعتمادی خلق‌های ایران بە نظام حاکم می‌باشد اگر چە در خیزش‌های دی‌ماه ٩٦ و آبان‌ماه ٩٨ خلق‌ها با سردادن شعار «اصلاح طلب اصولگرا‌، دیگە تمومە ماجرا » جستجوی خود را فراتر از جناح‌های موجود نشان دادند. خلق‌های ایران دیگر بە این نتیجە رسیدەاند کە مجلس شورای اسلامی مکانی نیست کە ارادەی آن‌ها در آن نقشی داشتە باشد و انتصابات و مجلس فرمایشی را قبول ندارند و بیش از این نمی‌توانند تحریف در سرشت دموکراسی اجتماعی را تحمل نمایند. تحریفی کە با تک تیپ و هموژنیزه نمودن تفاوت‌مندی‌های اجتماعی خلق‌های ایران، هویت سایر خلق‌های را انکار می‌نماید.

منبع: آلترناتیو شمارە ٨١



www.pjak.eu



🆔 @GozarDemocratic

♦️بەرنامەی تاراوەگەی ئەمشەو تایبەتە بە ژیان و تێکۆشانی "سیامەند موعینی"

🔹سیامەند موعینی کوڕی شەهید سولەیمان موعینی-یە، پێشمەرگەی کۆن، چالاکی سیاسی و ماڤەکانی مرۆڤ و لە ئێستادا هاوسەرۆکی پژاک-ه

🔸بەرنامەی تاراوگەی ئەمشەو کاتژمێر ١٩:٣٠ بە کاتی ئەوروپا و ٢٢:٠٠ بە کاتی رۆژهەڵاتی کوردستان


@aryentvnews

🗓امروز

🔸 پنج‌‌شنبه
🔹 ٢٢ ر‌ه‌شه‌مه ٢٧١٩
🔹 ٢٢ اسفند ١٣٩٨
🔹 ١٢ مارس ٢٠٢٠

*** ... وابستگی بهداشتی، نمودی از وابستگی عمومی است. جامعه‌ای که مسائل مربوط به بهداشت جسمی و روحی خویش را حل نموده، جامعه‌ای است که امکان آزادشدن را در اختیار دارد... ***

📚 مانیفست تمدن دمکراتیک –#کتاب_سوم
✍🏻 عبدالله اوجالان

🆔 @anfpersian

تەنگاو بووە بۆیە رێگای بە چاوپێکەوتن دا – ٢ -


جەمیل بایک هاوسەرۆکی کەجەکە سەرنجی خستەسەر "هۆکارە سیاسییەکانی" لێدوانەکان لەبارەى ئاگرکەوتنەوە لە ئیمراڵی و وتی "زۆر تەنگابووبوون، بۆیە ناچار بوون رێگا بە ئەنجامدانی چاوپێکەوتن بدەن".



جەمیل بایک هاوسەرۆکى دەستەى بەرێوەبەری کۆما جڤاکێن کوردستان (کەجەکە) رۆژی دووشەممە میوانی "بەرنامەى تایبەت"ی کەناڵی ئاسمانیى ستێرک تیڤی بوو و شیکاریى بۆ رووداوەکانى ئەمدواییەى کوردستان، تورکیا و رۆژهەڵاتى ناوەڕاست کرد.

بەشی دووەمی چاوپێکەوتنەکە بەم شێوەیەیە:

عەبدوڵلا ئۆجالان ڕێبەری گەلی کورد لەبارەی سیاسەتی تورک دەڵێت، هەندێک جار خۆی نزیکی رووسیا و هەندێکجار خۆی نزیکی ئەمریکا دەکات. بەم شێوەیە هیچ ئەنجامێک بەدەستناهێنێت. تا دوێنی لە گرێ سپی و سەرێکانی هاوکاری ڕووسیا دەکرد، بەڵام لە پڕێکا بۆ بە داگیرکاری. قسەکانی ئۆجالان چۆن شیدەکەنەوە؟

ڕێبەر ئاپۆ لەسەر زۆر بابەت بۆچوونەکانی دەربڕی. ئەمڕۆ ڕاستی بۆچوونەکانی وەدیار کەوتن و نە تەنها ئێمە بەڵکو زۆر کەس ئەوە دەڵێن. لەبەرئەوەی ڕێبەر ئاپۆ بە بەرپرسیاری دەژی، دەبینێت کە دۆخی تورکیا تێکدەچێت. لێرە دەیەوێت بەرپرسانی تورکیا، گەلی تورکیا هوشیار بکاتەوە کە سیاسەتی ئاکەپە – مەهەپە خزمەت بە داواکاریەکانی گەلی تورکیا و هەرێمەکە ناکەن. بەم سیاسەتە تورکیا بەرەو مەترسیەکی گەورە دەڕوات. نایەوێت تورکیا تێکبچێت، دەیەوێت تورکیا لەتێکچوون بپارێزێت. لەبەرئەوە هۆشداری دەدات. دەڵێت، ئێوە لەنێوان ئەمریکا و ڕووسیا دێن و دەڕوون. جارێک دەچنە بەر قاچی یەکێکیان و دواتر دەچنە بەر قاچی یەکێکی تر. ئەو دەوڵەتانەش هەوڵ بۆ بەرژەوەندی خۆیان دەدەن. لەبەرئەوەی ئەو دەوڵەتانە لە جیهاندا سیاسەتی هەژموونگەرایی بەڕێوەدەبەن. ڕێبەر ئاپۆ دەڵێت، وا مەکەن، کۆتایی ئەو سیاسەتە تێکچوونی تورکیایە. ئەگەر سیاسەت دەکەن نەچنە لای قاچی رووسیا و ئەمریکا، پشت بە گەل ببەستن. لە تورکیا کێشەی گەلان هەیە، کێشەی گەلی کورد هەیە، کێشەی دیموکراسی هەیە. ئەو کێشانە چارەسەر بکەن. پەیوەندی خۆتان و گەلانی تورکیا، ئایین و کلتورەکان لەسەر دیموکراسی بنیات بنێن. ئەو کاتە پێویستی ئێوە بە ئەمریکا و ڕووسیا نامێنێت. ئەو کاتە تورکیا تێکناچێت. وا دەڵێت. بەڵام لە تورکیا لۆژیکێک هەیە، لەناو خوێن و دەماریاندایە. بە ئاسانی نایەتە دەرەوە. چیە ئەو شتە؟ لە سەردەمی عوسمانیان و تا ئێستا لەسەر ناکۆکی دەوڵەتان دەژین. لە کۆتاییدا ئەو سیاسەتی چی لە عوسمانیەکان کرد؟ عوسمانیەکانی هەڵوەشاندەوە. بە تەواوی لەناوی برد. کاتێک کۆماری دروست بوو جارێکیتر دەستیان بە هەمان سیاسەت کرد. واتە لە نێوان دەوڵەتاندا ناکۆکی هەیە، دەیانەوێت سوود لەو ناکۆکیانە وەربگرن. لەسەر ئەو ناکۆکیانە سیاسەت دەکەن. کاتێک کۆماری دروستکرا هەمان سیاسەتیان پەیرەو کرد. بەڵام دواتر کۆتایی بە عوسمانی هات. ئێستا هەمان سیاسەت لە تورکیا هەیە. ماوەیەک ئەو سیاسەتەیان بەڕێوەبرد و هەندێک سوودی ڕۆژانەیان بەدەستهێنا، بەڵام ئێستا پێچەوانە بووەتەوە. دۆخی ئیدلب لەبەرچاوە. ئەگەر زیاتر پێداگیری بکەن، کۆتاییان پێدەهێنن. لەبەر ئەو سیاسەتانە ئەکەپە – مەهەپە و دەوڵەتی تورکیا کەوتووەنەتە دۆخێکی زۆر ناڵەبار. چۆن لێی دێنە دەرەوە؟ خۆشیان نازانن. ڕێبەر ئاپۆ ڕێگایان پیشان دەدات، دەڵێت ئێوە بەم شێوەیە ناتوانن لە گێژاوەکەدا بێنە دەرەوە. بەڵام ئەو شتانەی ڕێبەر ئاپۆ دەڵێت، بە بناغە وەرناگرن. بۆچی؟ لەبەرئەوەی ڕێبەر ئاپۆ ڕێبەری گەلی کوردە. ئەوەی گەلی کورد قبوڵ ناکات، ڕێبەر ئاپۆش قبوڵ ناکات. لەبەرئەوەش سیاسەتی گٶشەگیری و قڕکردن بەڕێوەدەبەن، دوژمنایەتی هێزە دیموکراتەکان دەکەن، تەئکید لەسەر ئەو سیاسەتە دەکەنەوە و ڕۆژ بە ڕۆژ زیاتر تەئکید لەسەر سیاسەتەکەیان دەکەنەوە و بەرەو مردن دەچن.

عەبدوڵلا ئۆجالان رێبەری گەلی کورد لە دوایین چاوپێکەوتندا باسی ڕۆژئاواشی کرد، ڕایگەیاند، ستراتیژی ڕۆژئاوا ڕاستە، یەکپارچەیی سوریا دەپارێزن. بەڵام پێویستە کاریگەری خۆیان فراوانتر بکەن. پێویستە ئەوە چۆن شیبکرێتەوە؟

ڕێبەر ئاپۆ سیاسەتی ڕۆژئاوا لە باکووری سوریا بە هەموو شێوەیەک ڕاست دەبینێت. بەڵام بە واتای ئەوە نایەت کە لە هەموو ڕوویەکەوە ئەو سیاسەتەی کە ڕێبەر ئاپۆ دەیەوێت، ئەنجامدەدرێت. لەوێ هەندێک کەموکورتی و هەڵەش هەیە. بەڵام بە گشتی ئەو سیاسەتەی ڕێبەر ئاپۆ دەیەوێت، بەڕێوەدەبرێت. بۆیە بە ڕاستی دەزانێت. بە واتای ئەوە نایەت هەڵە و کەموکورتیەکانیش بە ڕاست دەزانێت. ئەوان رەخنەش دەکات و دەڵێت، پێویستە زیاتر فراوان ببن. ئێستا خۆسەری دیموکراتیک، بەڕێوەبەرایەتی باکووری سوریا چ سیاسەتێک بەڕێوەدەبات؟ نەتەوەی دیموکراتیک نە تەنها بۆ باکووری سوریا بەرێوەدەبات، دەیەوێت بۆ هەموو سوریا جێبەجێ بکرێت. لەبەرئەوەی کێشەی سوریا بە نەتەوەی دیموکراتیک چارەسەر دەبێت. لە هەموو سوریا سیستمێکی دیموکراسیان بەرەو پێشەوە برد، دیموکراسی بەرەوە پیشەوە چوو، کێشە

کان چارەسەر دەکرێن. ئەوەش بە نەتەوەی دیموکراتیک دەبێت. لە سیستمی نەتەوەی دیموکراتیک دا برایەتی گەلان بە بناغە وەردەگیرێت. ژیانێکی هاوبەش، دابەشکردن بە بناغە وەردەگیرێت. لەو سیستمەدا نەژادپەرستی نییە، ئایینپەرستی نییە. مافی سروشتی هەموو گەلان مسۆگەر کراوە. مافەکان قبوڵ دەکرێن و بە بناغە وەردەگیرێن. واتە چ شتێکیان بۆ کورد دەوێت، هەمان شتیان بۆ عەرەب، سوریانی و تورکمان و گەلانی تر دەوێت. پەیوەندی بە ژمارەوە نییە. دیموکراسی لەسەر ماف بەرێوەدەبرێت، نەک لەسەر ژمارە. ڕاستیەکە ئەنجامدانی دیموکراسی لەسەر مافە. بۆیە ڕێبەر ئاپۆ باش دەیبینێت. لە ئیستادا بە تەنها نەتەوەی دیموکراتیک دەتوانێت کێشەکانی سوریا چارەسەر بکات. لە ناو نەتەوەی دیموکراتیکدا رێکخستنی گەلان بە بناغە وەردەگیرێت. گەلان بە ناسنامەی خۆیان بە زمانی خۆیان، بە کلتوری خۆیان بە ئازادی خۆیان رێکدەخرێن و نوێنەرایەتی خۆیان دەکەن. چۆن لە بەرانبەر مافی خۆیان، خۆیان بە بەرپرس دەبینن، بە هەمان شێوە لەبەرانبەر مافی گەلانی تریش خۆیان بە بەرپرسیار دەبینن. خۆی ئەمە راستە. یەکێتی دروست دەبێت. دابەشکردن و یەکسانی دروست دەبێت. بۆیە زۆر هێز دەیانویست ئەوە تێکبدەن. هنێکیان لە رێگەی ئایین، هندێک لە ڕێگەی نەژادپەرستی، هەندێکیان بە داگیرکەری و بە زۆر رێبازی تر هەوڵی تێکدانی ئەزموونەکەیان دا و هەوڵیاندا لەناوی ببەن. بەڵام ئەو گەلانەی لەناو سیستمی نەتەوەی دیموکراتیکدا دەژین ، هەستیان بەو مەترسیە کرد. لەبەرئەوەی هیچ کاتێک وەک ئیستا کە لەناو سیستمی نەتەوەی دیموکراتیکدا دەژین، نەژیاون. لەوە تێگەیشتن، هەرچەندە کەموکرتیش هەیە، بەلام باش تێگەیشتن. ئەم سیستمە سیستمێکی باشە بۆ ئەوان. ئەوانەی کە دەیانەوێت سیستمەکە تێکبدەن، دەیانەوێت جارێکیتر بیانکەنەوە بە کۆیلە. ناسنامەکەیان، کەسایەتیان، کۆمەڵگایان، زمانیان و هەموو شتێک لە دەستیان دەربهێنن. بۆیە لەدژیان ڕادەوەستن. بە تایبەتی کاتێک رێگایاندا تورکیا سەرێکانی و گرێ سپی داگیر بکات. دەیانگۆت خۆسەری دیموکراتیک هەڵدەوەشێت. ئەو دەزگایانە، ئەو هێزانە هەموویان لەناو دەچن. چاوەڕیی ئەوەیان دەکرد. زیاتر پشتیان بە عەرەبەکان دەبەست. دەیانوت، عەرەبەکان لەدژی کورد دەوەستنەوە. هەوڵیاندا دوژمنایەتی لەنێوان کورد و عەرەبدا دروست بکەن. بەڵام گەلی عەرەب لەدژی کارەکانی ئەوان راوەستایەوە. خاوەنداریان لە خۆسەری دیموکراتیک و نەتەوەی دیموکراتیک کرد. خاوەنداریان لە برایەتی کورد و گەلان تر کرد. بەم بۆنەیەوە پیرۆزبایی لە گەلی عەرەبمان دەکەم. ئەو هەڵوێستەی کە ئەوان پیشانیاندا، ڕێگای بۆ مرۆڤایەتی کردەوە. هەڵوێستێکی گەورە و ڕاستە. لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست نەتەوەی دیموکراتیک بەرەوەپێشەوە چوو، دروستکردنی سیستمێکی دیموکرات کارێکی ئاسان نییە. لەبەرئەوەی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دوگماتیزم زۆر بەهێزە. داخراوبوون زۆر بەهێزە، نەژادپەرستی، پرسی ئایین و مەزهەب بەهێزە. لەبەرئەوە نەتەوەی دیموکراتیک بە ئاسانی بەرەو پێشەوە نابرێت. بەلام کاتێک گەل و هێزی گەل و ئیرادە و یەکێتی گەلت وەک بناغە وەرگرت، ئەو سیستمە جێبەجێ دەکرێت. ئەوەش چی دەوێت؟ گەلێکی رێکخستکراوی دەوێت و پێویستی هەموو گەلان پاراستنی جەوهەری بەرەو پێشەوە ببەن. ئەگەر پاراستنی جەوهەری بەرەوپێشەوەبرا، بەو پێیە گەل رێکخرا، کۆمەڵگایەکی رێکخستنکراو بەرهەمدێت، کۆمەڵگای رێکخراویش دەتوانیت هەموو کێشەکان چارەسەر بکات، دەتوانێت لەبەرانبەر هەموو مەترسیەکان بووەستێتەوە. ئەوەش چی دەوێت؟ ئابۆری شەڕ و پاراستنی جەوهەری دەوێت. لەبەرئەوەی جەنگی جیهانی سێیەمین بەردەوامە. زۆر هێز لەناو شەڕەکەدان، شەڕەکان بەردەوام دەبن. لەبەرئەوەش پاراستنی جەوهەری و ئابۆری شەڕ لەسەر خولقاندنی کۆمەڵگای رێکخراو شەرتە.

تەڤگەری ئازادی چەندین ساڵە کە باسی سیاسەتی پەنابەرانی دەوڵەتی تورکیا دەکات، دەڵێت، ئەوە بۆ هەڕەشە و پیلانگێڕیە. لەمدواییانەدا بینیمان دوای شەڕی ئیدلب چی ڕوویدا. بە ئۆتۆبوس پەنابەرانیان بەرەو سنورەکان دەبرد و بە کوشتنیان دان. هەڵوێستی ئەوروپای سازشکار هەبوو. لەگەڵ دەوڵەتی تورک دەستی بە سازش کرد، کاریگەری لەسەر ئەو سیاسەتە دروست کرد. بەڵام هیچ ئەنجامێک بەدەستنەهێنرا. دۆخێکی چۆن دروست دەبێت؟ ئەو دۆخە چۆن دەبینن؟ ئەنجامی ئەم دۆخە چۆن دەبێت؟

لە جیهاندا کێشەی پەنابەران هەیە. ئەم کێشەیە لە لایەن سیستمی مۆدێرنیتەی کاپیتالیستەوە دروستکراوە. ڕۆژ بە ڕۆژ کێشەکە گەورە دەبێت بۆچی؟ لەبەرئەوەی مۆدێرنیتەی کاپیتالیزم، سەرمایەکەی دەنێرێتە هندێک ولاتی تر. لەو وڵاتانە مادیەت بەرەو پێشەوە دەبات. بە ڕێکلامەکان بەهێز دەکات. کاتێک دەچێتە ئەو ولاتانە کۆمەڵگا و ئابۆری ئەو وڵاتانە تێکدەدات. لەبەرئەوە لەو وڵاتانە هەژاری دروست دەبێت. لە ناو خەڵکی ئەو ولاتانەدا لە ڕووی ئابۆریەوە سەختی زۆر روودەدەن. لەبەرئەوەی مۆدیرنیتەی کاپیتالیزم کۆمەڵگا تێکدەدات. ئابۆری تێکدەدات، گەل هەژار دەکات. وڵاتەکان هەژار د