هیچ هێزێک ناتوانێت ڕێگری لە تێکۆشانی ژنان بکات
موستەفا قەرەسوو ئەندامی دەستەی بەڕێوەبەری کەجەکە لە ڕۆژنامەی یەنی ئوزگور پۆلیتیکادا لە سەر ناوی ' هیچ هێزێک ناتوانێت ڕێگری لە تێکۆشانی ئازادیی ژنان لە سەر بناغەی ئایدۆلۆژی بکات' نووسینێکی بڵاوکردەوە.
🆔 @GozarDemocratic
موستەفا قەرەسوو ئەندامی دەستەی بەڕێوەبەری کەجەکە لە ڕۆژنامەی یەنی ئوزگور پۆلیتیکادا لە سەر ناوی ' هیچ هێزێک ناتوانێت ڕێگری لە تێکۆشانی ئازادیی ژنان لە سەر بناغەی ئایدۆلۆژی بکات' نووسینێکی بڵاوکردەوە.
🆔 @GozarDemocratic
گذار دموکراتیک
هیچ هێزێک ناتوانێت ڕێگری لە تێکۆشانی ژنان بکات موستەفا قەرەسوو ئەندامی دەستەی بەڕێوەبەری کەجەکە لە ڕۆژنامەی یەنی ئوزگور پۆلیتیکادا لە سەر ناوی ' هیچ هێزێک ناتوانێت ڕێگری لە تێکۆشانی ئازادیی ژنان لە سەر بناغەی ئایدۆلۆژی بکات' نووسینێکی بڵاوکردەوە. 🆔 …
هیچ هێزێک ناتوانێت ڕێگری لە تێکۆشانی ژنان بکات
موستەفا قەرەسوو ئەندامی دەستەی بەڕێوەبەری کەجەکە لە ڕۆژنامەی یەنی ئوزگور پۆلیتیکادا لە سەر ناوی ' هیچ هێزێک ناتوانێت ڕێگری لە تێکۆشانی ئازادیی ژنان لە سەر بناغەی ئایدۆلۆژی بکات' نووسینێکی بڵاوکردەوە.
دەقی نوسینەکە:
"٨ی ئازار ڕۆژی جیهانی ژنان لە هەموو ژنان پیرۆز بێت.
پێویستە سەرەتا باسی ئەوە بکەین هەموو ژنێک ڕەنجدەرە. هیچ ڕەنجێک بە ئەندازەی لەدایکبوون و گەورەکردنی منداڵ نییە. مرۆڤایەتی و کۆمەڵگا بە گەورەکردنی منداڵان دروست دەبێێت. زیاتر ژنان ئەم کارە دەکەن. منداڵانی مرۆڤ لە زیندەوەرەکانی تر ناچن. لاوازترین و بێچارەترینیان مرۆڤە. ئەگەر چەندین ساڵ پارێزگاریی لێنەکرێت و بەخێونەکرێت، ناتوانێت لەسەر پێ خۆی راگرێت. لەبەر ئەوە کاتێک ژنان منداڵان گەورە دەکەن، ئەو ڕەنجە پیرۆزترینە. لەبەرئەوەش پێویستە مرۆڤ هەموو ژنان لە چوارچێوەی ڕەنجبەراندا کۆبکاتەوە. ئەو ڕەنجە ناکڕدرێت و نافرۆشرێت. پێویستە بزانرێت کە ڕەنجێکی گەورەیە و بارگرانیەکی کۆمەڵایەتیە. بەو هۆیەوە پێویستە لە هەموو ڕوویەکی ژیاندا مرۆڤ بە جیاوازییەکی ئەرێنی نزیکی ژنان ببێتەوە.
هۆکاری سەرەکی مرۆڤ کۆمەڵگایە. ژیانی کۆمەڵایەتی بە مرۆڤەکان دەستیپێکردووە و هەموو بەهایەکی مرۆڤی لە ناو کۆمەڵگادا خوڵقێنراون. لەڕووی دروستبوون و بەهێزبوونی کۆمەڵگابووندا ڕۆڵی ژن دیار و ئاشکرایە. ئەگەر ئێمە بڵێین ژنان مرۆڤ و مرۆڤایەتیان دروست کردووە، ئەو کاتە باسی ڕاستیەکان دەکەین. لەبەرئەوەش پێویستە بە شێوەیەکی جددی و فراوان خوێندنەوە بۆ ڕەگەزی ژن بکرێت. تا لە ڕەگەزی ژن تێنەگەیەنرێت، لە ڕووی مرۆڤایەتیەوە لە بەها ئەرێنیەکانی تێناگەین.
دوو پەرەگرافی ڕێبەر ئاپۆ، ئاماژە بەم ڕاستیە دەدەن:
"ئەگەر لە ڕووی قوڵبوونەوەی پەیوەندییە کۆمەڵایەتیەکاندا خوێندنەوە لەسەر ژن بکەین، ئەو شتە بە تەنها واتادار نابێت، لە هەمانکاتدا بۆ کردنەوەی گرێکوێرەی کۆمەڵایەتی و تێپەڕاندنیشی گرنگ دەبێت. لە بەر ئەوەی پیاوان خاوەن بۆچوونی زۆرن، شکاندنی ئەو بۆچوونانە لەسەر ژن وەک شکاندنی ئەتۆم دەبێت. بۆ کردنەوەی ئەو گرێکوێرەیە پێویستی بە هەوڵێکی گەورەی ئەنتەلەکتوەل و هەڵوەشاندنی سەروەری پیاو هەیە. لە ڕووی ژنانیشدا پێویستە ژنان کە لە ڕووی کۆمەڵایەتییەوە دروستکراون، هەڵبوەشرێنەوە. هەموو ئۆتۆپیا، بەرنامە و پرەنسیپەکان کە لە تێکۆشانی دیموکراسی، ئەخلاقی، سیاسی و چینایەتیدا سەرنەکەوتوون، شوێنپێی پەیوەندی سەروەری تێدا دەبینرێن. هەموو پەیوەندیەکان کە کۆیلایەتی، فاشیزم و میلیتاریزم بەهێز دەکەن، سەرچاوەی خۆیان لەو جۆرە پەیوەندیانە وەردەگرن. ئەگەر ئێمە بمانەوێت یەکسانی، ئازادی، دیموکراسی و سۆسیالیزم جێی خۆیبگرێت، پێویستە پەیوەندی سەر ژنان هەڵبوەشرێن و پارچە پارچە بکرێن.
... تێگەیشتن لە هەموو ناوەڕۆک و ڕیشەکانی کۆیلایەتی لەسەر ژنان کە بە هەزاران ساڵە بە دەست و عەقلی پیاوان دەکرێت. پێویست بوو ببێتە هەنگاوی سەرەتایی سۆسیۆلۆژی ڕاستەقینە. لەبەرئەوەی کۆیلایەتی و شێوەی داگیرکەری لەو ڕووەوە، شێوەی داڕشتنی هەموو کۆیلایەتی و داگیرکەریە. لە هەمانکاتدا تێکۆشانی ئازادی و یەکسانیی ژنان و دەستکەوتەکانیان تێکۆشانی بناغەیی تێکۆشانی ئازادی و یەکسانی هۆکارێکە کە تێکۆشانی ئازادی و یەکسانی لەسەر بناغەیەکی ڕاست بەڕێوەناچێت کە دەسەڵات و دەزگاکانی سەر ژنان باش شرۆڤە ناکرێن. تێگەیشتن و تێکۆشانی دژی ئەم بابەتەش نەکراوە. ئەگەر بناغەکە بەهێز نەبێت، باڵەخانە بە هۆی بوومەلەرزەیەکی بچووک هەڵدەوەشێت. لەبەرئەوەش بۆ چارەسەرکردنی کێشە کۆمەڵایەتیەکان پێویستە مرۆڤ خوێندنەوە بۆ ژن بکات. هەوڵەکانی یەکسانی و ئازادی بە ڕاستی ژنان بسپێرێت و بکاتە بناغەی هەوڵدانە زانستی، ئەخلاقی و ئەستەتیکی. میتۆدێکی لێکۆلینەوە کە پشت بە ڕاستی ژنان نەبەستێت و ژنان نەخاتە ناوەندی یەکسانی، تێکۆشانی یەکسانی و ئازادی سەرناکەوێت".
ژیانی کۆمەڵایەتی بە ڕۆڵی ژن و پیاو دروست بووە. پەیوەندی بەرهەمیش بە سەروەری سەر ژنان دروست بووە. چینی داگیرکەری دروست بووە، بە کلتوری پیاوسالاری جێبەجێ کراوە و ڕێشەی هاوێشتووە. لە سەر ئەو ژنانەی کە داگیرکەری لەسەریان ئەنجامدراوە، چینی کۆمەڵگای داگیرکەریان دروست کردووە. ئەمە راستی کۆمەڵگایە کە دروست کراون. پەیوەندی و کلتوری داگیرکەری ئەو ڕۆڵەیان دیاریکردووە. سیستمی داگیرکەر و دەولەتپارێز بەم شێوەیە بەردەوامی بە خۆی دەدات. لەناو ژیانی مێژوویی و کۆمەڵایەتیدا، هەندێک گۆڕانکاری دروست بوون، بەلام ناوەڕۆک نەگۆڕاوە. بەو هۆیەوە ئێمە بە هەموویان دەڵێین سیستمی داگیرکەر، دەوڵەتپارێز و پیاوسالار.
پەیوەندی بەرهەمهێنان بچووک نابینرێت و دیاریکردنی سیستمی کۆمەڵایەتی ژن پیاو، خاوەن کاریگەریەکی گەورەیە. سیستمی پەیوەندی و فشاری داگیرکەریش لەسەر ئەو پەیوەندیانە دەژی. قسەیەکی مارکس هەیە کە دەڵێت، شێوەى بەرهەمهێنان تایبەتمەندییەکانى تاک و کۆمەڵگە دیاری
موستەفا قەرەسوو ئەندامی دەستەی بەڕێوەبەری کەجەکە لە ڕۆژنامەی یەنی ئوزگور پۆلیتیکادا لە سەر ناوی ' هیچ هێزێک ناتوانێت ڕێگری لە تێکۆشانی ئازادیی ژنان لە سەر بناغەی ئایدۆلۆژی بکات' نووسینێکی بڵاوکردەوە.
دەقی نوسینەکە:
"٨ی ئازار ڕۆژی جیهانی ژنان لە هەموو ژنان پیرۆز بێت.
پێویستە سەرەتا باسی ئەوە بکەین هەموو ژنێک ڕەنجدەرە. هیچ ڕەنجێک بە ئەندازەی لەدایکبوون و گەورەکردنی منداڵ نییە. مرۆڤایەتی و کۆمەڵگا بە گەورەکردنی منداڵان دروست دەبێێت. زیاتر ژنان ئەم کارە دەکەن. منداڵانی مرۆڤ لە زیندەوەرەکانی تر ناچن. لاوازترین و بێچارەترینیان مرۆڤە. ئەگەر چەندین ساڵ پارێزگاریی لێنەکرێت و بەخێونەکرێت، ناتوانێت لەسەر پێ خۆی راگرێت. لەبەر ئەوە کاتێک ژنان منداڵان گەورە دەکەن، ئەو ڕەنجە پیرۆزترینە. لەبەرئەوەش پێویستە مرۆڤ هەموو ژنان لە چوارچێوەی ڕەنجبەراندا کۆبکاتەوە. ئەو ڕەنجە ناکڕدرێت و نافرۆشرێت. پێویستە بزانرێت کە ڕەنجێکی گەورەیە و بارگرانیەکی کۆمەڵایەتیە. بەو هۆیەوە پێویستە لە هەموو ڕوویەکی ژیاندا مرۆڤ بە جیاوازییەکی ئەرێنی نزیکی ژنان ببێتەوە.
هۆکاری سەرەکی مرۆڤ کۆمەڵگایە. ژیانی کۆمەڵایەتی بە مرۆڤەکان دەستیپێکردووە و هەموو بەهایەکی مرۆڤی لە ناو کۆمەڵگادا خوڵقێنراون. لەڕووی دروستبوون و بەهێزبوونی کۆمەڵگابووندا ڕۆڵی ژن دیار و ئاشکرایە. ئەگەر ئێمە بڵێین ژنان مرۆڤ و مرۆڤایەتیان دروست کردووە، ئەو کاتە باسی ڕاستیەکان دەکەین. لەبەرئەوەش پێویستە بە شێوەیەکی جددی و فراوان خوێندنەوە بۆ ڕەگەزی ژن بکرێت. تا لە ڕەگەزی ژن تێنەگەیەنرێت، لە ڕووی مرۆڤایەتیەوە لە بەها ئەرێنیەکانی تێناگەین.
دوو پەرەگرافی ڕێبەر ئاپۆ، ئاماژە بەم ڕاستیە دەدەن:
"ئەگەر لە ڕووی قوڵبوونەوەی پەیوەندییە کۆمەڵایەتیەکاندا خوێندنەوە لەسەر ژن بکەین، ئەو شتە بە تەنها واتادار نابێت، لە هەمانکاتدا بۆ کردنەوەی گرێکوێرەی کۆمەڵایەتی و تێپەڕاندنیشی گرنگ دەبێت. لە بەر ئەوەی پیاوان خاوەن بۆچوونی زۆرن، شکاندنی ئەو بۆچوونانە لەسەر ژن وەک شکاندنی ئەتۆم دەبێت. بۆ کردنەوەی ئەو گرێکوێرەیە پێویستی بە هەوڵێکی گەورەی ئەنتەلەکتوەل و هەڵوەشاندنی سەروەری پیاو هەیە. لە ڕووی ژنانیشدا پێویستە ژنان کە لە ڕووی کۆمەڵایەتییەوە دروستکراون، هەڵبوەشرێنەوە. هەموو ئۆتۆپیا، بەرنامە و پرەنسیپەکان کە لە تێکۆشانی دیموکراسی، ئەخلاقی، سیاسی و چینایەتیدا سەرنەکەوتوون، شوێنپێی پەیوەندی سەروەری تێدا دەبینرێن. هەموو پەیوەندیەکان کە کۆیلایەتی، فاشیزم و میلیتاریزم بەهێز دەکەن، سەرچاوەی خۆیان لەو جۆرە پەیوەندیانە وەردەگرن. ئەگەر ئێمە بمانەوێت یەکسانی، ئازادی، دیموکراسی و سۆسیالیزم جێی خۆیبگرێت، پێویستە پەیوەندی سەر ژنان هەڵبوەشرێن و پارچە پارچە بکرێن.
... تێگەیشتن لە هەموو ناوەڕۆک و ڕیشەکانی کۆیلایەتی لەسەر ژنان کە بە هەزاران ساڵە بە دەست و عەقلی پیاوان دەکرێت. پێویست بوو ببێتە هەنگاوی سەرەتایی سۆسیۆلۆژی ڕاستەقینە. لەبەرئەوەی کۆیلایەتی و شێوەی داگیرکەری لەو ڕووەوە، شێوەی داڕشتنی هەموو کۆیلایەتی و داگیرکەریە. لە هەمانکاتدا تێکۆشانی ئازادی و یەکسانیی ژنان و دەستکەوتەکانیان تێکۆشانی بناغەیی تێکۆشانی ئازادی و یەکسانی هۆکارێکە کە تێکۆشانی ئازادی و یەکسانی لەسەر بناغەیەکی ڕاست بەڕێوەناچێت کە دەسەڵات و دەزگاکانی سەر ژنان باش شرۆڤە ناکرێن. تێگەیشتن و تێکۆشانی دژی ئەم بابەتەش نەکراوە. ئەگەر بناغەکە بەهێز نەبێت، باڵەخانە بە هۆی بوومەلەرزەیەکی بچووک هەڵدەوەشێت. لەبەرئەوەش بۆ چارەسەرکردنی کێشە کۆمەڵایەتیەکان پێویستە مرۆڤ خوێندنەوە بۆ ژن بکات. هەوڵەکانی یەکسانی و ئازادی بە ڕاستی ژنان بسپێرێت و بکاتە بناغەی هەوڵدانە زانستی، ئەخلاقی و ئەستەتیکی. میتۆدێکی لێکۆلینەوە کە پشت بە ڕاستی ژنان نەبەستێت و ژنان نەخاتە ناوەندی یەکسانی، تێکۆشانی یەکسانی و ئازادی سەرناکەوێت".
ژیانی کۆمەڵایەتی بە ڕۆڵی ژن و پیاو دروست بووە. پەیوەندی بەرهەمیش بە سەروەری سەر ژنان دروست بووە. چینی داگیرکەری دروست بووە، بە کلتوری پیاوسالاری جێبەجێ کراوە و ڕێشەی هاوێشتووە. لە سەر ئەو ژنانەی کە داگیرکەری لەسەریان ئەنجامدراوە، چینی کۆمەڵگای داگیرکەریان دروست کردووە. ئەمە راستی کۆمەڵگایە کە دروست کراون. پەیوەندی و کلتوری داگیرکەری ئەو ڕۆڵەیان دیاریکردووە. سیستمی داگیرکەر و دەولەتپارێز بەم شێوەیە بەردەوامی بە خۆی دەدات. لەناو ژیانی مێژوویی و کۆمەڵایەتیدا، هەندێک گۆڕانکاری دروست بوون، بەلام ناوەڕۆک نەگۆڕاوە. بەو هۆیەوە ئێمە بە هەموویان دەڵێین سیستمی داگیرکەر، دەوڵەتپارێز و پیاوسالار.
پەیوەندی بەرهەمهێنان بچووک نابینرێت و دیاریکردنی سیستمی کۆمەڵایەتی ژن پیاو، خاوەن کاریگەریەکی گەورەیە. سیستمی پەیوەندی و فشاری داگیرکەریش لەسەر ئەو پەیوەندیانە دەژی. قسەیەکی مارکس هەیە کە دەڵێت، شێوەى بەرهەمهێنان تایبەتمەندییەکانى تاک و کۆمەڵگە دیاری
گذار دموکراتیک
هیچ هێزێک ناتوانێت ڕێگری لە تێکۆشانی ژنان بکات موستەفا قەرەسوو ئەندامی دەستەی بەڕێوەبەری کەجەکە لە ڕۆژنامەی یەنی ئوزگور پۆلیتیکادا لە سەر ناوی ' هیچ هێزێک ناتوانێت ڕێگری لە تێکۆشانی ئازادیی ژنان لە سەر بناغەی ئایدۆلۆژی بکات' نووسینێکی بڵاوکردەوە. 🆔 …
دەکەن، مرۆڤ دەتوانێت ئەوە بۆ پەیوەندی ژن و پیاویش بەکاربهێنێت. ئەگەر ئەم ڕاستیە بچوک ببینرێت، لە تێکۆشانی ئازادی و دیموکراسی و سۆسیالیزمدا ئەنجامێکی باش بەدەستناهێنرێت.
لە پراتیکی سۆڤیەتدا سیستمی داگیرکەری دەسەڵاتدار نەسڕایەوە و بە شێوەیەکى تر وەبەرهێنرایەوە. لەبەر ئەوەش سۆسیالیزمی راستەقینە لە سۆڤیەت نەچەسپا. ئەو پەیوەندی و عەقڵییەتە هەموو رۆژێک و هەموو کاتژمێرێک سەرلەنوێ وەبەرهێنانی تیادا دەکرێتەوە. لەبەر ئەوەش هەموو هەنگاوەکانیش بێ مانا دەبن. لەبەر ئەوەش و بۆ ئەوەى مرۆڤ تێبگات کۆمەڵگە چۆنە، دەبێت مرۆڤ پەیوەندیى ژنان و پیاوان و سەیری رۆڵیان بکات و گۆڕین لەو بوارەدا ئەنجام بدات. رێبەر ئاپۆ ئەو راستییەی بینی و وتی تێکۆشان بۆ ئازادیى ژنان لە تێکۆشانی چینایەتى و نەتەوەیى گرنگترە. بێگومان ئەو وتەیە تێکۆشانی چینایەتى و نەتەوایەتی بێ بایەخ و بێ بەها ناکات، بەڵام روونە بە تێکۆشانی ئازادیی ژنان تێکشکاندنی عەقڵییەتى پیاوسالاری و سیستمەکەى بۆ دۆزی ئازادی و دیموکراسی چەند گرنگە.
بەشداریی ژنان لە تێکۆشانی ئازادی و دیموکراسی و بەرگری لە ئازادی و دیموکراسی لەلای ژنانەوە لە پیاوان زیاترە. لە پیاوبووندا کولتوری باڵادەستیی ٥ هەزار ساڵی زۆر وشک و توند هەیە. ژن لە مێژوودا هەزاران ساڵ کۆیلایەتیى بەسەردا سەپێنراوە، بەڵام هەموو کاتیش لەو کۆیلەیەتییە بێزار و ناڕەزاییە. لەبەر ئەوەش کاتێک ژن لە دۆخی کۆیلەیەتى زرگار ببێت خەون و تامەزرۆیی بۆ ئازادی زیاتر دەبێت. تێکۆشانی ئازادی و دیموکراسی، کە ژن تیایدایە و پێشەنگایەتیى بۆ دەکات، ئازادی و دیموکراسیی قوڵ بونیات دەنێت. خۆی لە خۆیدا تێکۆشانی ئازادی و دیموکراسی، کە ژنان تیایدا بەشدار نەبوو بن کورتی هێناوە و لە ئەنجامدا لەبەر یەکهەڵوەشاوەتەوە.
ئازادبوونی ژنان بە تەنها ئازادبوونی ژن نییە، بەڵکو ئازادبوون و ئافراندنی هەموو بەهاکانی کۆمەڵگەیە. چونکە لە بەهاکانی کۆمەڵگەى پێشوودا، شوێنپێی کولتوری پیاوسالاری هەیە. ئەوەش تەنها ژنان کۆیلە ناکات، بەڵکو کاریگەریى لەسەر هەموو ئاست و جومگەکانى کۆمەڵگە دروست دەکات. لەبەر ئەوەش گەشەسەندنی شۆڕشێک کە پشتبەستووە بە ئازادیى ژنان، شۆڕش لە ناوشۆڕشدا لەگەڵ خۆی دەهێنێت. شۆڕشی ژنان شۆڕشی هەموو جوانی و باشی و چاکییەکانە. لە شۆڕشی ئازادیى ژنان دا هیچ نامۆبوون و چەپەڵییەک ناتوانێت خۆی لەسەر پێ رابگرێت. دەبێت ئەوە بزانرێت، کە ئازادیی ژنان رۆحی کۆمەڵگە دەگۆڕێت، چونکە لە بناغەى هەموو چەپەڵی و قێزەونییەکدا عەقڵی پیاوسالاری هەیە.
رێبەر ئاپۆ بۆ ژنان وتویەتى، ئەوان یەکەم داگیرکرا و دوا داگیرکراون. لەبەر ئەوەى یەکەم بندەست و داگیرکراوە بە درێژایی مێژووی خۆی ماتەوزەیەکى بەهێزی راپەڕینیش لەگەڵ خۆیدا دروست دەکات. هەر خۆی لە بزووتنەوە شۆڕشگێڕەکان و لە تێکۆشانی دیموکراسی و ئازادی دا و لە هەموویاندا لە بەرزترین ئاستدا بەشداربوون. لە کاتی شۆڕشی فەرەنسا لە ساڵی ١٧٨٩ دا دەسەڵاتی ئەو کاتە وتبووی، ئەگەر هەموو دونیا ژن بوایە ئێمە چیمان بکردایە، بەوە ترسی خۆیان لە راپەڕینی ژنان خستبووەڕوو.
رێبەر ئاپۆ لەو چوارچێوەیەدا تێکۆشانی ئازادیی لە سەردەمێکى نوێدا بونیاتنا. لە ناو راستیى کۆمەڵگە و مێژوودا، مێژووی ژنانی ئانالیز و شیکار کرد. هێڵی ئازادیى ژنان بەستووەتەوە بە هێڵێکى تیۆریک و فیکرییەوە. ئاسۆیەکى لە فیمینیزمدا بەرەو پێشبردووە و بۆچوونێکى نوێی بۆ ئازادیى ژن ئافراندووە. ژنۆلۆژی وەک بۆچوونێکى زانستی و ئایدۆلۆژیک داوەتە پێش تێکۆشانی ئازادیى ژنان. بەوەش ژنان بوونەتە پێشەنگی تێکۆشان و گەیشتوونەتە ئاستێک کە کارەکتەر و چارەنووسی تێکۆشان دەستنیشان دەکەن.
ئەو بونیاتنانە تازەیە "کوشتنی پیاوبوونی" لە خۆیدا دەستپێکردووە و بەسەر هەموو رێکخستن و رێکخراوکانیشدا سەپاندویەتی و دواتریش ئایدۆلۆژیایی ئازادیی ژنان لە چوارچێوەى تیۆریکدا بونیاتناوە و تێکۆشانی ئازادیی ژن لە شۆڕشێکى تێگەیشتن و زیهنیەت و عەقڵییەتی بونیاتناوە.
تێکۆشانی ئازادیى ژنانی کورد لە دونیادا دروەشاوەتەوە و ئەوەش پەیوەندیی بە هێڵی تیۆریک و ئایدۆلۆژیای تێکۆشانی ژنانەوە هەیە. رێبەر ئاپۆ بووەتە ئافرێنەری ئایدۆلۆژیای ئازادیى ژنان. دەبێت ئەو راستییە وەک خۆی ببینرێت. ژنانی کورد دەزانن، کە رێبەر ئاپۆ ئافرێنەر و رێبەری هێڵی ئازادیی ژنانە، چونکە رێبەرایەتى ئەو هێزەی بەخشیوەتە تێکۆشانی ژنانی کورد. کاتێک دیلکرابوو وتبوی، خەباتی ئازادیى ژن خەباتی داستانەکەی منە و بە نیوەیى ماوەتەوە. بە ئانالیز و شیکارییەکانی بۆ هێڵی ئازادیى ژنان رێگای بە رووی گەشانەوەى تێکۆشانەوى ژناندا کردووەتەوە.
ئێستا لە هەموو شوێنێکى دونیادا تێکۆشانی ئازادیی ژنان بەرەو پێش دەڕوات. لەلایەکى ترەوە کاریگەریی تاکەکەسپارێزیی مۆدێڕنیتەى کاپیتالیست لە ناو زۆرێک لە بزووتنەوەکانى ژناندا دەبینرێت. ژنان لە ناو سیستمێکى کۆمەڵایەتیى و دیموکراتیک دا دەتوانن ئازادیی خۆیان بەدەست بهێنن و ببنە هێزێکی
لە پراتیکی سۆڤیەتدا سیستمی داگیرکەری دەسەڵاتدار نەسڕایەوە و بە شێوەیەکى تر وەبەرهێنرایەوە. لەبەر ئەوەش سۆسیالیزمی راستەقینە لە سۆڤیەت نەچەسپا. ئەو پەیوەندی و عەقڵییەتە هەموو رۆژێک و هەموو کاتژمێرێک سەرلەنوێ وەبەرهێنانی تیادا دەکرێتەوە. لەبەر ئەوەش هەموو هەنگاوەکانیش بێ مانا دەبن. لەبەر ئەوەش و بۆ ئەوەى مرۆڤ تێبگات کۆمەڵگە چۆنە، دەبێت مرۆڤ پەیوەندیى ژنان و پیاوان و سەیری رۆڵیان بکات و گۆڕین لەو بوارەدا ئەنجام بدات. رێبەر ئاپۆ ئەو راستییەی بینی و وتی تێکۆشان بۆ ئازادیى ژنان لە تێکۆشانی چینایەتى و نەتەوەیى گرنگترە. بێگومان ئەو وتەیە تێکۆشانی چینایەتى و نەتەوایەتی بێ بایەخ و بێ بەها ناکات، بەڵام روونە بە تێکۆشانی ئازادیی ژنان تێکشکاندنی عەقڵییەتى پیاوسالاری و سیستمەکەى بۆ دۆزی ئازادی و دیموکراسی چەند گرنگە.
بەشداریی ژنان لە تێکۆشانی ئازادی و دیموکراسی و بەرگری لە ئازادی و دیموکراسی لەلای ژنانەوە لە پیاوان زیاترە. لە پیاوبووندا کولتوری باڵادەستیی ٥ هەزار ساڵی زۆر وشک و توند هەیە. ژن لە مێژوودا هەزاران ساڵ کۆیلایەتیى بەسەردا سەپێنراوە، بەڵام هەموو کاتیش لەو کۆیلەیەتییە بێزار و ناڕەزاییە. لەبەر ئەوەش کاتێک ژن لە دۆخی کۆیلەیەتى زرگار ببێت خەون و تامەزرۆیی بۆ ئازادی زیاتر دەبێت. تێکۆشانی ئازادی و دیموکراسی، کە ژن تیایدایە و پێشەنگایەتیى بۆ دەکات، ئازادی و دیموکراسیی قوڵ بونیات دەنێت. خۆی لە خۆیدا تێکۆشانی ئازادی و دیموکراسی، کە ژنان تیایدا بەشدار نەبوو بن کورتی هێناوە و لە ئەنجامدا لەبەر یەکهەڵوەشاوەتەوە.
ئازادبوونی ژنان بە تەنها ئازادبوونی ژن نییە، بەڵکو ئازادبوون و ئافراندنی هەموو بەهاکانی کۆمەڵگەیە. چونکە لە بەهاکانی کۆمەڵگەى پێشوودا، شوێنپێی کولتوری پیاوسالاری هەیە. ئەوەش تەنها ژنان کۆیلە ناکات، بەڵکو کاریگەریى لەسەر هەموو ئاست و جومگەکانى کۆمەڵگە دروست دەکات. لەبەر ئەوەش گەشەسەندنی شۆڕشێک کە پشتبەستووە بە ئازادیى ژنان، شۆڕش لە ناوشۆڕشدا لەگەڵ خۆی دەهێنێت. شۆڕشی ژنان شۆڕشی هەموو جوانی و باشی و چاکییەکانە. لە شۆڕشی ئازادیى ژنان دا هیچ نامۆبوون و چەپەڵییەک ناتوانێت خۆی لەسەر پێ رابگرێت. دەبێت ئەوە بزانرێت، کە ئازادیی ژنان رۆحی کۆمەڵگە دەگۆڕێت، چونکە لە بناغەى هەموو چەپەڵی و قێزەونییەکدا عەقڵی پیاوسالاری هەیە.
رێبەر ئاپۆ بۆ ژنان وتویەتى، ئەوان یەکەم داگیرکرا و دوا داگیرکراون. لەبەر ئەوەى یەکەم بندەست و داگیرکراوە بە درێژایی مێژووی خۆی ماتەوزەیەکى بەهێزی راپەڕینیش لەگەڵ خۆیدا دروست دەکات. هەر خۆی لە بزووتنەوە شۆڕشگێڕەکان و لە تێکۆشانی دیموکراسی و ئازادی دا و لە هەموویاندا لە بەرزترین ئاستدا بەشداربوون. لە کاتی شۆڕشی فەرەنسا لە ساڵی ١٧٨٩ دا دەسەڵاتی ئەو کاتە وتبووی، ئەگەر هەموو دونیا ژن بوایە ئێمە چیمان بکردایە، بەوە ترسی خۆیان لە راپەڕینی ژنان خستبووەڕوو.
رێبەر ئاپۆ لەو چوارچێوەیەدا تێکۆشانی ئازادیی لە سەردەمێکى نوێدا بونیاتنا. لە ناو راستیى کۆمەڵگە و مێژوودا، مێژووی ژنانی ئانالیز و شیکار کرد. هێڵی ئازادیى ژنان بەستووەتەوە بە هێڵێکى تیۆریک و فیکرییەوە. ئاسۆیەکى لە فیمینیزمدا بەرەو پێشبردووە و بۆچوونێکى نوێی بۆ ئازادیى ژن ئافراندووە. ژنۆلۆژی وەک بۆچوونێکى زانستی و ئایدۆلۆژیک داوەتە پێش تێکۆشانی ئازادیى ژنان. بەوەش ژنان بوونەتە پێشەنگی تێکۆشان و گەیشتوونەتە ئاستێک کە کارەکتەر و چارەنووسی تێکۆشان دەستنیشان دەکەن.
ئەو بونیاتنانە تازەیە "کوشتنی پیاوبوونی" لە خۆیدا دەستپێکردووە و بەسەر هەموو رێکخستن و رێکخراوکانیشدا سەپاندویەتی و دواتریش ئایدۆلۆژیایی ئازادیی ژنان لە چوارچێوەى تیۆریکدا بونیاتناوە و تێکۆشانی ئازادیی ژن لە شۆڕشێکى تێگەیشتن و زیهنیەت و عەقڵییەتی بونیاتناوە.
تێکۆشانی ئازادیى ژنانی کورد لە دونیادا دروەشاوەتەوە و ئەوەش پەیوەندیی بە هێڵی تیۆریک و ئایدۆلۆژیای تێکۆشانی ژنانەوە هەیە. رێبەر ئاپۆ بووەتە ئافرێنەری ئایدۆلۆژیای ئازادیى ژنان. دەبێت ئەو راستییە وەک خۆی ببینرێت. ژنانی کورد دەزانن، کە رێبەر ئاپۆ ئافرێنەر و رێبەری هێڵی ئازادیی ژنانە، چونکە رێبەرایەتى ئەو هێزەی بەخشیوەتە تێکۆشانی ژنانی کورد. کاتێک دیلکرابوو وتبوی، خەباتی ئازادیى ژن خەباتی داستانەکەی منە و بە نیوەیى ماوەتەوە. بە ئانالیز و شیکارییەکانی بۆ هێڵی ئازادیى ژنان رێگای بە رووی گەشانەوەى تێکۆشانەوى ژناندا کردووەتەوە.
ئێستا لە هەموو شوێنێکى دونیادا تێکۆشانی ئازادیی ژنان بەرەو پێش دەڕوات. لەلایەکى ترەوە کاریگەریی تاکەکەسپارێزیی مۆدێڕنیتەى کاپیتالیست لە ناو زۆرێک لە بزووتنەوەکانى ژناندا دەبینرێت. ژنان لە ناو سیستمێکى کۆمەڵایەتیى و دیموکراتیک دا دەتوانن ئازادیی خۆیان بەدەست بهێنن و ببنە هێزێکی
گذار دموکراتیک
هیچ هێزێک ناتوانێت ڕێگری لە تێکۆشانی ژنان بکات موستەفا قەرەسوو ئەندامی دەستەی بەڕێوەبەری کەجەکە لە ڕۆژنامەی یەنی ئوزگور پۆلیتیکادا لە سەر ناوی ' هیچ هێزێک ناتوانێت ڕێگری لە تێکۆشانی ئازادیی ژنان لە سەر بناغەی ئایدۆلۆژی بکات' نووسینێکی بڵاوکردەوە. 🆔 …
بە توانای کۆمەڵگە. چونکە ژنان بە کۆمەڵگەبوونیان بونیاتناوە دەتوانن رۆڵی خۆیان لە سیستمی کۆمەڵایەتیدا بەجێبێنن. لە ئەوروپاش کاریگەرییی مۆدێڕنیزم بەسەر بزووتنەوەکانى ژنانەوە هەیە. ئەوەش رێگا بۆ عەقڵییەتى چینی بورژوازیی بچووک دەکاتەوە. ئەوەش دەبێتە هۆی ئەوە، کە تێکۆشان بە ئامانجەکەى خۆی نەگات. ئایدۆلۆژیای ئازادیی ژنان، کە رێبەر ئاپۆ ئافراندویەتی لە رووی تێپەڕاندنی ئەو تەنگ و چەڵەمانەوە کاریگەریی هەیە.
ئێمە دەمانەوێت سەرنج بخەینە سەر ئەوەى، کە دەبێت تێکۆشانی ئازادی کۆمەڵایەتى بێت، ئەوە بەهۆی هەڵوێستی ئایدۆلۆژیمانەوە نییە، بەڵکو رۆڵ و کارەکتەری ژنان لە مێژوودا ئەوەمان بەسەردا دەسەپێنێت. بە کۆمەڵگە بوون هەڵوێستێکە پەیوەندیی بە ژنانەوە هەیە و تایبەتى ئەوانە. تاکەکەسپارێزی و دژایەتیکردنى کۆمەڵگە رێگا بۆ مۆدێڕنیتەى کاپیتالیست دەکاتەوە.
مرۆڤایەتى لە مێژوودا بە پێغەمبەر، فەیلەسوف، ئەولیا و زانایانییەوە لە گەڕاندایە بە دوای راستیدا. راستیش گەڕانە بە دواى ژیانی ئازاد و دیموکراتیک دا. ئەوەش ژیانی دیموکراتیکی کۆمەڵایەتییە، یانی ئەوەى کە جێی ئازادیی ژنانی تیادا دەبێتەوە. بەپێچەوانەى ئەوەوە و بە پێچەوانەى تێگەیشتن لەو راستییە، ژیانی ئازاد و دیموکراتیک ناتوانێت خۆی بە راستی بگەیەنێت. بۆ مرۆڤایەتى تەنها یەک راستی هەیە، ئەویش ژیانی کۆمەڵایەتیى دیموکراتیکە، کە ئازادیی ژنان بووەتە رۆح و گەوهەری کۆمەڵگە.
ANF
🆔 @GozarDemocratic
ئێمە دەمانەوێت سەرنج بخەینە سەر ئەوەى، کە دەبێت تێکۆشانی ئازادی کۆمەڵایەتى بێت، ئەوە بەهۆی هەڵوێستی ئایدۆلۆژیمانەوە نییە، بەڵکو رۆڵ و کارەکتەری ژنان لە مێژوودا ئەوەمان بەسەردا دەسەپێنێت. بە کۆمەڵگە بوون هەڵوێستێکە پەیوەندیی بە ژنانەوە هەیە و تایبەتى ئەوانە. تاکەکەسپارێزی و دژایەتیکردنى کۆمەڵگە رێگا بۆ مۆدێڕنیتەى کاپیتالیست دەکاتەوە.
مرۆڤایەتى لە مێژوودا بە پێغەمبەر، فەیلەسوف، ئەولیا و زانایانییەوە لە گەڕاندایە بە دوای راستیدا. راستیش گەڕانە بە دواى ژیانی ئازاد و دیموکراتیک دا. ئەوەش ژیانی دیموکراتیکی کۆمەڵایەتییە، یانی ئەوەى کە جێی ئازادیی ژنانی تیادا دەبێتەوە. بەپێچەوانەى ئەوەوە و بە پێچەوانەى تێگەیشتن لەو راستییە، ژیانی ئازاد و دیموکراتیک ناتوانێت خۆی بە راستی بگەیەنێت. بۆ مرۆڤایەتى تەنها یەک راستی هەیە، ئەویش ژیانی کۆمەڵایەتیى دیموکراتیکە، کە ئازادیی ژنان بووەتە رۆح و گەوهەری کۆمەڵگە.
ANF
🆔 @GozarDemocratic
Forwarded from اتچ بات
نشریه واشنگتن اگزامینر: اردوغان تلاش کرد کفشهای پوتین را لیس بزند!
در این مقاله آمده است که گفتههای پوتین حاکی از تحقیر تمامی تُرکها بود و واکنش اردوغان در مقابل آن ضعیف بود، صرف به تماشای پوتین نشسته بود و هیچگونه نشانی از خشم در برابر وی از خود نشان نداد، در واقع در این دیدار پوتین برنده بود.
نشریه واشنگتن اگزامینر در رابطه با دیدار پوتین و اردوغان در مسکو مقالهای را منتشر کرده است. در این مقاله آمده است که گفتههای پوتین حاکی از تحقیر تمامی تُرکها بود و واکنش اردوغان در مقابل آن ضعیف بود، صرف به تماشای پوتین نشسته بود و هیچگونه نشانی از خشم در برابر وی از خود نشان نداد، در واقع در این دیدار پوتین برنده بود.
نشریه واشنگتن اگزامینر در یکی از مقالات خود اشاره نموده است که در زمان دیدار پوتین و اردوغان، بعد از حمله هوایی اخیر در سوریه که در نتیجه آن ۳۴ نظامی ترک کشته شدند، گمان میرفت که اردوغان موضعی تند اختیار کرده و از دیدار با رئیس رسیه اجتناب کند.
این نشریه با اشاره به اینکه اردوغان به خوبی بر این نکته واقف است که روسیه اجازه حمله نیروهای سوریه به ارتش ترکیه را صادر کرده است و روسیه نیز اطلاع داشت که نیروهای اردوغان پیش از شروع در این منطقه حضور داشتهاند. در بخش دیگری از این مقاله آمده است که علیرغم آنکه اردوغان دلیل خوبی برای واکنش نشان دادن در مقابل پوتین داشت، اما آنچه که در عمل روی داد اردوغان تلاش کرد که کفشهای پوتین را لیس بزند.
این مقاله با اشاره به تسلیت این کهنه عضو سازمان ک.گ.ب و اشاره به این حمله به عنوان یک تراژدی عظیم از سوی وی، نوشته است که حتی نیروهای سوریه از مکان و موقعیت نیروهای ترک اطلاعی نداشتند. با این وجود اردوغان به خوبی از این مسئله اطلاع دارد که پوتین مکان و موقعیت نیروهای ترک را به نیروهای سوریه داده و این حمله را تایید کرده است. از سوی دیگر گفتههای پوتین تحقیر تمامی ترکها بود، اردوغان بسیار ضعیف بود و صرفا به تماشای پوتین نشسته بود و حتی یک ژست حاکی از خشم خود را به پوتین نشان نداد و در واقع در این دیدار، پوتین برنده اصلی بود.
واشنگتن اگزامینر خاطرنشان ساخته است که اردوغان سفر خود به مسکو را توجیه کرده و در این باره گفته است که من در نشستی در مسکو و نه آنکارا حضور یافتهام تا در رابطه با دستور کار پوتین صرف در رابطه با تغییرات قانون اساسی سوریه، کنفرانسی را برگزار کنیم. اما اردوغان خود از این مسئله اطلاع دارد که صرفا برای «عرضه» درخواستهایش به مسکو سفر کرده است.
این نشریه در پایان این مقاله اظهار داشته است که اردوغان نمیبایست اجازه میداد که پوتین یک بار دیگر با وی بازی کند. همچنین واشنگتن و دیگر متحدان ترکیه آماده بودند که در رابطه با فشار پوتین علیه وی موضعگیری کند و امکان داشت با همکاری اقتصادی مشترک رژیم اسد را متوقف کرده و روسیه را به عقبنشینی از ادلب وادار میکردند.
منبع: ANHA
ANF
🆔 @GozarDemocratic
در این مقاله آمده است که گفتههای پوتین حاکی از تحقیر تمامی تُرکها بود و واکنش اردوغان در مقابل آن ضعیف بود، صرف به تماشای پوتین نشسته بود و هیچگونه نشانی از خشم در برابر وی از خود نشان نداد، در واقع در این دیدار پوتین برنده بود.
نشریه واشنگتن اگزامینر در رابطه با دیدار پوتین و اردوغان در مسکو مقالهای را منتشر کرده است. در این مقاله آمده است که گفتههای پوتین حاکی از تحقیر تمامی تُرکها بود و واکنش اردوغان در مقابل آن ضعیف بود، صرف به تماشای پوتین نشسته بود و هیچگونه نشانی از خشم در برابر وی از خود نشان نداد، در واقع در این دیدار پوتین برنده بود.
نشریه واشنگتن اگزامینر در یکی از مقالات خود اشاره نموده است که در زمان دیدار پوتین و اردوغان، بعد از حمله هوایی اخیر در سوریه که در نتیجه آن ۳۴ نظامی ترک کشته شدند، گمان میرفت که اردوغان موضعی تند اختیار کرده و از دیدار با رئیس رسیه اجتناب کند.
این نشریه با اشاره به اینکه اردوغان به خوبی بر این نکته واقف است که روسیه اجازه حمله نیروهای سوریه به ارتش ترکیه را صادر کرده است و روسیه نیز اطلاع داشت که نیروهای اردوغان پیش از شروع در این منطقه حضور داشتهاند. در بخش دیگری از این مقاله آمده است که علیرغم آنکه اردوغان دلیل خوبی برای واکنش نشان دادن در مقابل پوتین داشت، اما آنچه که در عمل روی داد اردوغان تلاش کرد که کفشهای پوتین را لیس بزند.
این مقاله با اشاره به تسلیت این کهنه عضو سازمان ک.گ.ب و اشاره به این حمله به عنوان یک تراژدی عظیم از سوی وی، نوشته است که حتی نیروهای سوریه از مکان و موقعیت نیروهای ترک اطلاعی نداشتند. با این وجود اردوغان به خوبی از این مسئله اطلاع دارد که پوتین مکان و موقعیت نیروهای ترک را به نیروهای سوریه داده و این حمله را تایید کرده است. از سوی دیگر گفتههای پوتین تحقیر تمامی ترکها بود، اردوغان بسیار ضعیف بود و صرفا به تماشای پوتین نشسته بود و حتی یک ژست حاکی از خشم خود را به پوتین نشان نداد و در واقع در این دیدار، پوتین برنده اصلی بود.
واشنگتن اگزامینر خاطرنشان ساخته است که اردوغان سفر خود به مسکو را توجیه کرده و در این باره گفته است که من در نشستی در مسکو و نه آنکارا حضور یافتهام تا در رابطه با دستور کار پوتین صرف در رابطه با تغییرات قانون اساسی سوریه، کنفرانسی را برگزار کنیم. اما اردوغان خود از این مسئله اطلاع دارد که صرفا برای «عرضه» درخواستهایش به مسکو سفر کرده است.
این نشریه در پایان این مقاله اظهار داشته است که اردوغان نمیبایست اجازه میداد که پوتین یک بار دیگر با وی بازی کند. همچنین واشنگتن و دیگر متحدان ترکیه آماده بودند که در رابطه با فشار پوتین علیه وی موضعگیری کند و امکان داشت با همکاری اقتصادی مشترک رژیم اسد را متوقف کرده و روسیه را به عقبنشینی از ادلب وادار میکردند.
منبع: ANHA
ANF
🆔 @GozarDemocratic
Telegram
attach 📎
8#مارس
📝 هیوا_سقز
گذر از مرد ابژه گشته نظام سلطه به مرد آزاد و رفیق راه خدمت به 8 مارس است
مسئله زن در جامعه بیش از هر چیزی باید در ابعاد تارخی _ اجتماعی ارزیابی گردد. پیش از گذر به جامعه دولت دار و طبقه مند یک هیرارشی مردسالارانه ی خشن علیه زن نهادینه گشته است.و جهت توجیه مردسالاری به گفتمان های اسطوره ای و دینی بسیاری توسل شده است.حماسه اینانا ایزد بانوی اوروک و زن رانده شده از بهشت بازتاب همین مرحله است از این به بعد همه چیز مربوط به مرد ارج نهاده و به مقام قهرمانی رسانده میشود و هر چیز مربوط به زن تحقیر و عیب شمرده شده و بی ارزش انگاشته میشود. این بزرگترین سقوط جنسیتی در راستای برده کردن زن و به مثابه آن تحفه کردن زن برای گرگ های نظام های سلطه که با گسترش حرمسراها و فاحشه خانه ها در نظام های مردسالار بوجود آمد.
حرمسراها آفریننده مدل زن برده
نظام های سلطه مرد سالار از همان اوان تشکیل دولت برای تثبیت پایه های قدرت و سلطه خود دست به هر کاری زدند.امحای فکری, به کار گیری مذهب,عقاید سنتی, پیش انداختن ترس از طبیعت و محافظت در برابر آن و ... فیلترهای بود که نظام های مردسالار با توسل به آن به انحراف واقعیت ها و استثمار خلق ها و در راس آن زن پرداختند.این نظام ها در این راستا حرمسراها یا فاحشه خانه ها که به کلونیالیسم و استثمار سیستماتیک علیه زن ها میپرداخت ایجاد کردند.در این حرمسراها زن تبدیل به ضعیفه,ناموس,ابزار خوش گزرانی الیت حاکم و ابزار سیاسی بین نظام ها گشت.از آن پس حرمسرا زن مخصوص قدرت زیر سلطه نظام مردسالار را آفرید.که باید در راستای استثمار هرچه بیشتر زن با آوردنشان به حرمسرا تلاش مضاعف میکرد تا در رقابت نزدیک شدن به دربار کم نیاورد.این شیوه از استثمار قدمتی تقریبا پنج هزار ساله دارد که امروزه پرچم دار این استثمار سیستم سرمایه داری در سطح جهانی و نیمچه سرمایه داری در سطح منطقه ای است که با عوض کردن رنگ و لعاب به استثمار زن و به طبع آن مرد نیز میپردازد.
دردجامعه ای که با محوریت زن آفریده شد زن در آن بیگانه گشت.
ذهنیت مردسالارنه دولت_قدرت سعی نموده اراده آزاد زن را بی اراده نموده و به حالت ضعیفه دربیاورد.نظام های سلطه مردسالار با تحمیل ضعیفگی بر زن سعی بر تحمیل آن بر جامعه نموده و جامعه ضعیف بی اراده و بی چاره را آفریده که طبق میل خود به آن جهت دهند. در این راستا جامعه ضعیف شده ملک دولت میباشد و حق تعیین مصلحت آن ها را دارد.
این در حالی است که زن برخوردار از اتوریته طبیعی بوده و مظهر زایندگی و پویایی جامعه نه تنها از نظر بیولوژیکی بلکه در تمام موارد میباشد.میزان دموکراتیک بودن یک ملت به میزان آزادی زن بستگی دارد.وهویت زن آزاد و با اراده جامعه را آزاد می نماید و جامعه آزاد به دفاع مشروع مصلح میشود و به مبارزه علیه قدرت و سود برمیخیزد.
برای از میان برداشتن این مردانگی و ریشه کن ساختن ذهنیت مردسالار به مبارزه و سازماندهی نظامند و با پیشاهنگی زنان و بخصوص جوانان در سطح جامعه نیاز مبرم وجود دارد.
با اتحاد زن و مرد آزاد و با اراده مقابله با این سیستم به موفقیت میرسد.
https://t.me/joinchat/AAAAAEPfglh3P0aCVQR1HQ
📝 هیوا_سقز
گذر از مرد ابژه گشته نظام سلطه به مرد آزاد و رفیق راه خدمت به 8 مارس است
مسئله زن در جامعه بیش از هر چیزی باید در ابعاد تارخی _ اجتماعی ارزیابی گردد. پیش از گذر به جامعه دولت دار و طبقه مند یک هیرارشی مردسالارانه ی خشن علیه زن نهادینه گشته است.و جهت توجیه مردسالاری به گفتمان های اسطوره ای و دینی بسیاری توسل شده است.حماسه اینانا ایزد بانوی اوروک و زن رانده شده از بهشت بازتاب همین مرحله است از این به بعد همه چیز مربوط به مرد ارج نهاده و به مقام قهرمانی رسانده میشود و هر چیز مربوط به زن تحقیر و عیب شمرده شده و بی ارزش انگاشته میشود. این بزرگترین سقوط جنسیتی در راستای برده کردن زن و به مثابه آن تحفه کردن زن برای گرگ های نظام های سلطه که با گسترش حرمسراها و فاحشه خانه ها در نظام های مردسالار بوجود آمد.
حرمسراها آفریننده مدل زن برده
نظام های سلطه مرد سالار از همان اوان تشکیل دولت برای تثبیت پایه های قدرت و سلطه خود دست به هر کاری زدند.امحای فکری, به کار گیری مذهب,عقاید سنتی, پیش انداختن ترس از طبیعت و محافظت در برابر آن و ... فیلترهای بود که نظام های مردسالار با توسل به آن به انحراف واقعیت ها و استثمار خلق ها و در راس آن زن پرداختند.این نظام ها در این راستا حرمسراها یا فاحشه خانه ها که به کلونیالیسم و استثمار سیستماتیک علیه زن ها میپرداخت ایجاد کردند.در این حرمسراها زن تبدیل به ضعیفه,ناموس,ابزار خوش گزرانی الیت حاکم و ابزار سیاسی بین نظام ها گشت.از آن پس حرمسرا زن مخصوص قدرت زیر سلطه نظام مردسالار را آفرید.که باید در راستای استثمار هرچه بیشتر زن با آوردنشان به حرمسرا تلاش مضاعف میکرد تا در رقابت نزدیک شدن به دربار کم نیاورد.این شیوه از استثمار قدمتی تقریبا پنج هزار ساله دارد که امروزه پرچم دار این استثمار سیستم سرمایه داری در سطح جهانی و نیمچه سرمایه داری در سطح منطقه ای است که با عوض کردن رنگ و لعاب به استثمار زن و به طبع آن مرد نیز میپردازد.
دردجامعه ای که با محوریت زن آفریده شد زن در آن بیگانه گشت.
ذهنیت مردسالارنه دولت_قدرت سعی نموده اراده آزاد زن را بی اراده نموده و به حالت ضعیفه دربیاورد.نظام های سلطه مردسالار با تحمیل ضعیفگی بر زن سعی بر تحمیل آن بر جامعه نموده و جامعه ضعیف بی اراده و بی چاره را آفریده که طبق میل خود به آن جهت دهند. در این راستا جامعه ضعیف شده ملک دولت میباشد و حق تعیین مصلحت آن ها را دارد.
این در حالی است که زن برخوردار از اتوریته طبیعی بوده و مظهر زایندگی و پویایی جامعه نه تنها از نظر بیولوژیکی بلکه در تمام موارد میباشد.میزان دموکراتیک بودن یک ملت به میزان آزادی زن بستگی دارد.وهویت زن آزاد و با اراده جامعه را آزاد می نماید و جامعه آزاد به دفاع مشروع مصلح میشود و به مبارزه علیه قدرت و سود برمیخیزد.
برای از میان برداشتن این مردانگی و ریشه کن ساختن ذهنیت مردسالار به مبارزه و سازماندهی نظامند و با پیشاهنگی زنان و بخصوص جوانان در سطح جامعه نیاز مبرم وجود دارد.
با اتحاد زن و مرد آزاد و با اراده مقابله با این سیستم به موفقیت میرسد.
https://t.me/joinchat/AAAAAEPfglh3P0aCVQR1HQ
Telegram
گذار دموکراتیک
تلاش برای ایجاد دموکراسی در ایران و چاره یابی مسئلە کورد
آدرس وبسایت ما:
www.kodar.info ✔️
www.kjar.online ✔️
www.pjak.eu ✔️
ارتباط با ادمین:
@gozar_democratic ✔️
🆔 @GozarDemocratic
آدرس وبسایت ما:
www.kodar.info ✔️
www.kjar.online ✔️
www.pjak.eu ✔️
ارتباط با ادمین:
@gozar_democratic ✔️
🆔 @GozarDemocratic
Forwarded from kjar جامعه زنان آزاد شرق کوردستان
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔹پەیمان ڤیان، ئەندامی کوردیناسیۆنی کەژار دۆخی ژنە زیندانیانی سیاسی لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان و ئێران دەخاتەڕوو
☑️ #جامعەی_زنان_آزاد_شرق_کوردستان
⬇️⬇️⬇️
🆔@kjar_2014
☑️ #جامعەی_زنان_آزاد_شرق_کوردستان
⬇️⬇️⬇️
🆔@kjar_2014
Forwarded from kjar جامعه زنان آزاد شرق کوردستان
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
"ژنان پێشەنگی بەرخۆدانن لە ناو زیندانەکانی ڕژیمی ئێراندا"
▪️پەیمان ڤیان، ئەندامی کوردیناسیۆنی کەژار
☑️ #جامعەی_زنان_آزاد_شرق_کوردستان
⬇️⬇️⬇️
🆔@kjar_2014
▪️پەیمان ڤیان، ئەندامی کوردیناسیۆنی کەژار
☑️ #جامعەی_زنان_آزاد_شرق_کوردستان
⬇️⬇️⬇️
🆔@kjar_2014
بایک: تورکیا زۆر تەنگاو بووە بۆیە رێگای بە چاوپێکەوتن دا – ١ -
جەمیل بایک هاوسەرۆکی کەجەکە سەرنجی خستەسەر "هۆکارە سیاسییەکانی" لێدوانەکان لەبارەى ئاگرکەوتنەوە لە ئیمراڵی و وتی "زۆر تەنگابووبوون، بۆیە ناچار بوون رێگا بە ئەنجامدانی چاوپێکەوتن بدەن".
🆔 @GozarDemocratic
جەمیل بایک هاوسەرۆکی کەجەکە سەرنجی خستەسەر "هۆکارە سیاسییەکانی" لێدوانەکان لەبارەى ئاگرکەوتنەوە لە ئیمراڵی و وتی "زۆر تەنگابووبوون، بۆیە ناچار بوون رێگا بە ئەنجامدانی چاوپێکەوتن بدەن".
🆔 @GozarDemocratic
گذار دموکراتیک
بایک: تورکیا زۆر تەنگاو بووە بۆیە رێگای بە چاوپێکەوتن دا – ١ - جەمیل بایک هاوسەرۆکی کەجەکە سەرنجی خستەسەر "هۆکارە سیاسییەکانی" لێدوانەکان لەبارەى ئاگرکەوتنەوە لە ئیمراڵی و وتی "زۆر تەنگابووبوون، بۆیە ناچار بوون رێگا بە ئەنجامدانی چاوپێکەوتن بدەن". 🆔 …
بایک: تورکیا زۆر تەنگاو بووە بۆیە رێگای بە چاوپێکەوتن دا – ١ -
جەمیل بایک هاوسەرۆکی کەجەکە سەرنجی خستەسەر "هۆکارە سیاسییەکانی" لێدوانەکان لەبارەى ئاگرکەوتنەوە لە ئیمراڵی و وتی "زۆر تەنگابووبوون، بۆیە ناچار بوون رێگا بە ئەنجامدانی چاوپێکەوتن بدەن".
جەمیل بایک هاوسەرۆکى دەستەى بەرێوەبەری کۆما جڤاکێن کوردستان (کەجەکە) رۆژی دووشەممە میوانی "بەرنامەى تایبەت"ی کەناڵی ئاسمانیى ستێرک تیڤی بوو و شیکاریى بۆ رووداوەکانى ئەمدواییەى کوردستان، تورکیا و رۆژهەڵاتى ناوەڕاست کرد.
- لە کاتێکدا لە ئیمراڵی گۆشەگیریی رەها سەپێنراوە، بەرپرسانی دەوڵەتى تورک بەشێوەیەکى نابەرپرسانە و ناجدییانە لێدوانیان دا و وتیان، بەم زستانە لە دارستانەکانى ئیمراڵی ئاگر کەوتووەتەوە!. گەلی کورد و دۆستەکانی لە سەرتاسەری جیهان ناڕەزایەتییان نیشاندا و داوایانکرد، بنەماڵە بڕۆن بۆ ئیمراڵی و لە رێبەر عەبدوڵا ئۆجالانەوە ئاگاداری بەدەست بهێنن. دواى ناڕەزایەتییەکانی گەل دەوڵەت ناچاربوو بنەماڵە بنێرێت بۆ ئیمراڵی، ئێوە لێکدانەوەتان بۆ ئەو دۆخە چییە؟
بایک: پێش ئەوەى وەڵامی پرسیارەکەتان بدەمەوە، دەمەوێت بڵێم، دایە بەدیعە سەڤگات کۆچی دوایى کردوو. ئەو دایکی هەموومان بوو. دایکی هەڤاڵ محەمەد سەڤگات ئەندامی کۆمیتەى ناوەندەیی پەکەکە بوو. لەم رێگەیەوە بە بۆنەى کۆچی دوایى دایە بەدیعە سەڤگاتەوە من سەرەخۆشی لە بنەماڵە و خزمانی هەڤاڵ محەمەد سەڤگات دەکەم. راستە دەوڵەتى تورک لێدوانێکى دا و ئەو لێدوانە جدی نەبوو. ئەوەش راستیى دەوڵەتى تورک دەسەلمێنێت. دەوڵەتى تورک هەموو سیاسەتەکانى چ سیاسەتى ناوخۆ و چ سیاسەتى دەرەوە لەسەر دژایەتیکردنی گەلی کورد بەڕێوەدەبات، بۆیە گەلی کورد بۆ تورکیا زۆر گرنگە. کێشەى کورد و کوردستان بۆ تورکیا بووەتە هۆی داڕشتنی سیاسەتى ناوخۆ و دەرەوە. لەبەر ئەوەش چۆن لە سیاسەتى دەوڵەتى تورک دا کێشەى کورد کێشەى ناوەندی و سەرەکییە، لە کێشەى کوردیشدا ریبەر ئاپۆ ناوەندەکەیە. پێشتریش وتبومان، نزیکبوونەوە و رەفتار لەگەڵ رێبەر ئاپۆ نزیکایەتى و رەفتارە لەگەڵ گەلی کورد، نزیکایەتییە لە هێزە دیموکراسییەکان و دیموکراسییە، چونکە رێبەر ئاپۆ رێبەری تەنها گەلێک نییە، راستە رێبەری گەلی کوردە، بەڵام زۆرێک لە گەلان بە رێبەری خۆیانی دەزانن و ئەوەش بە ئاشکرا دەڵێن، بۆیە نزیکایەتى و رەفتار بەرامبەر بە رێبەر ئاپۆ بە تەواوەتی سیاسییە. یانی بە شێوەى حقوقی و یاسایى لە رێبەر ئاپۆ نزیک نابنەوە. داواى ئەنجامدانى چاوپێکەوتن یان ئەنجام نەدانى چاوپێکەوتن بە تەواوی بەپێى سیاسەتى تورکیا ئەنجام دەدرێت. بۆیە بە تەواوەتی سیاسییە. لەبارەى ئیمراڵی و رێبەر ئاپۆوە هەر هەنگاوێک بنێن لە ژێر ئەو هەنگاوەیاندا ئامانجێکی سیاسیی هەیە. یانی ئەگەر لە ئیمراڵی ئاگریان خستەوە، هۆکارەکەى سیاسییە. ئەوە رێککەوت نییە. هەموو کەسێک دەزانێت ئیمراڵی لە هەموو لایەکەوە لە ژێر کۆنترۆڵی ٢٤ کاتژمێریدایە. ناوچەیەکى سەربازییە و کەس ناتوانێت لێی نزیک بێتەوە. یانی ناوچەیەکى قەدەغەکراوە. لە شوێنێکى لەو شێوەیەدا و لە زستاندا ئاگر بکەوێتەوە مرۆڤ دەزانێت کە لە ژێر ئەوەدا هەندێک ئامانجی سیاسیی هەیە. سولەیمان سۆیلو بۆ ئەو لێدوانەى دا و وتی لە ئیمراڵی ئاگر کەوتووەتەوە؟ یانی خواستیان رێبەر ئاپۆ تاقی بکەنەوە، یان پەکەکە تاقی بکەنەوە، یان گەلی کورد تاقی بکەنەوە؟ ئێمە ئەوە نازانین، بەڵام حسابێکى سیاسییان هەیە، بۆیە ئەو ئاگرەیان خستەوە. دیسانەوە ئەوەیان لە تەلەفزیۆن و بۆ هەموان وت و کاتێک وتیان لە ئیمراڵی ئاگر کەوتووەتەوە گەلەکەمان لە سەرتاسەری دونیادا راپەڕی و چوونە سەر شەقامەکان و خاوەندارییان لە رێبەرەکەى خۆیان کرد، چونکە رێبەر ئاپۆ بۆ گەلی کورد هەموو شتێکە. چیی دەستکەوتووە رێبەر ئاپۆ دەستیخستووە. یانی نزیکایەتیى گەلی کورد نەک وەک نزیکایەتییە لە کەسێکى تر. رێبەر ئاپۆ تایەتمەندیی بۆ گەلی کورد و مرۆڤایەتى هەیە. بۆیە گەلی کورد کاتێک ئەو زانیارییەی بیست هەڵوێستى نواند. خاوەنداریی لە رێبەرەکەى خۆیان کرد و هەموو کەسێکیان هۆشیار کردەوە. بەو بۆنەیەوە من پیرۆزبایى لە گەلەکەمان دەکەم. ئەگەر دەوڵەتى تورک دواى چەند مانگ جارێکیتر رێگای بە چاوپێکەوتن لەگەڵ رێبەر ئاپۆ دا، مومکینە لەوەدا حسابی سیاسیی هەبێت. چونکە گەلی کورد راپەڕێن و لە هەموو شوێنێکدا وتیان، ئێمە ناتوانین ئەوە قبوڵ بکەین. ئێمە دەمانەوێت بە خێرایی ئاگایی لە رێبەرمانەوە بە دەست بخەین. بۆ ئەوەش وتیان، ئێمە هەموو شتێک لەبەرچاو دەگرین، پێویستە هەموو کەس ئەوە بزانێت. کاتێک گەل هەڵوێستى خۆی نیشاندا و هەروەها دەوڵەتى تورک بە کاتێکی زۆر هەستیاردا تێدەپەڕێت و زۆر تەنگاو بووە، بۆیە ئەوانە بوونە هۆی ئەوە ناچار بێت رێگا بە بنەماڵە بدات بڕۆن بۆ ئیمراڵی و ئەو چاوپێکەوتنە ئەنجام بدەن.
- ئێمە دەمانەوێت هەندێکیش لەبارەى ناوەرۆکی چاوپێکەوتنەکەوە گفتوگۆ بکەین. محەمەد ئۆجالان برای رێبەر ئۆجالان پرسیاری ئەوەى کرد
جەمیل بایک هاوسەرۆکی کەجەکە سەرنجی خستەسەر "هۆکارە سیاسییەکانی" لێدوانەکان لەبارەى ئاگرکەوتنەوە لە ئیمراڵی و وتی "زۆر تەنگابووبوون، بۆیە ناچار بوون رێگا بە ئەنجامدانی چاوپێکەوتن بدەن".
جەمیل بایک هاوسەرۆکى دەستەى بەرێوەبەری کۆما جڤاکێن کوردستان (کەجەکە) رۆژی دووشەممە میوانی "بەرنامەى تایبەت"ی کەناڵی ئاسمانیى ستێرک تیڤی بوو و شیکاریى بۆ رووداوەکانى ئەمدواییەى کوردستان، تورکیا و رۆژهەڵاتى ناوەڕاست کرد.
- لە کاتێکدا لە ئیمراڵی گۆشەگیریی رەها سەپێنراوە، بەرپرسانی دەوڵەتى تورک بەشێوەیەکى نابەرپرسانە و ناجدییانە لێدوانیان دا و وتیان، بەم زستانە لە دارستانەکانى ئیمراڵی ئاگر کەوتووەتەوە!. گەلی کورد و دۆستەکانی لە سەرتاسەری جیهان ناڕەزایەتییان نیشاندا و داوایانکرد، بنەماڵە بڕۆن بۆ ئیمراڵی و لە رێبەر عەبدوڵا ئۆجالانەوە ئاگاداری بەدەست بهێنن. دواى ناڕەزایەتییەکانی گەل دەوڵەت ناچاربوو بنەماڵە بنێرێت بۆ ئیمراڵی، ئێوە لێکدانەوەتان بۆ ئەو دۆخە چییە؟
بایک: پێش ئەوەى وەڵامی پرسیارەکەتان بدەمەوە، دەمەوێت بڵێم، دایە بەدیعە سەڤگات کۆچی دوایى کردوو. ئەو دایکی هەموومان بوو. دایکی هەڤاڵ محەمەد سەڤگات ئەندامی کۆمیتەى ناوەندەیی پەکەکە بوو. لەم رێگەیەوە بە بۆنەى کۆچی دوایى دایە بەدیعە سەڤگاتەوە من سەرەخۆشی لە بنەماڵە و خزمانی هەڤاڵ محەمەد سەڤگات دەکەم. راستە دەوڵەتى تورک لێدوانێکى دا و ئەو لێدوانە جدی نەبوو. ئەوەش راستیى دەوڵەتى تورک دەسەلمێنێت. دەوڵەتى تورک هەموو سیاسەتەکانى چ سیاسەتى ناوخۆ و چ سیاسەتى دەرەوە لەسەر دژایەتیکردنی گەلی کورد بەڕێوەدەبات، بۆیە گەلی کورد بۆ تورکیا زۆر گرنگە. کێشەى کورد و کوردستان بۆ تورکیا بووەتە هۆی داڕشتنی سیاسەتى ناوخۆ و دەرەوە. لەبەر ئەوەش چۆن لە سیاسەتى دەوڵەتى تورک دا کێشەى کورد کێشەى ناوەندی و سەرەکییە، لە کێشەى کوردیشدا ریبەر ئاپۆ ناوەندەکەیە. پێشتریش وتبومان، نزیکبوونەوە و رەفتار لەگەڵ رێبەر ئاپۆ نزیکایەتى و رەفتارە لەگەڵ گەلی کورد، نزیکایەتییە لە هێزە دیموکراسییەکان و دیموکراسییە، چونکە رێبەر ئاپۆ رێبەری تەنها گەلێک نییە، راستە رێبەری گەلی کوردە، بەڵام زۆرێک لە گەلان بە رێبەری خۆیانی دەزانن و ئەوەش بە ئاشکرا دەڵێن، بۆیە نزیکایەتى و رەفتار بەرامبەر بە رێبەر ئاپۆ بە تەواوەتی سیاسییە. یانی بە شێوەى حقوقی و یاسایى لە رێبەر ئاپۆ نزیک نابنەوە. داواى ئەنجامدانى چاوپێکەوتن یان ئەنجام نەدانى چاوپێکەوتن بە تەواوی بەپێى سیاسەتى تورکیا ئەنجام دەدرێت. بۆیە بە تەواوەتی سیاسییە. لەبارەى ئیمراڵی و رێبەر ئاپۆوە هەر هەنگاوێک بنێن لە ژێر ئەو هەنگاوەیاندا ئامانجێکی سیاسیی هەیە. یانی ئەگەر لە ئیمراڵی ئاگریان خستەوە، هۆکارەکەى سیاسییە. ئەوە رێککەوت نییە. هەموو کەسێک دەزانێت ئیمراڵی لە هەموو لایەکەوە لە ژێر کۆنترۆڵی ٢٤ کاتژمێریدایە. ناوچەیەکى سەربازییە و کەس ناتوانێت لێی نزیک بێتەوە. یانی ناوچەیەکى قەدەغەکراوە. لە شوێنێکى لەو شێوەیەدا و لە زستاندا ئاگر بکەوێتەوە مرۆڤ دەزانێت کە لە ژێر ئەوەدا هەندێک ئامانجی سیاسیی هەیە. سولەیمان سۆیلو بۆ ئەو لێدوانەى دا و وتی لە ئیمراڵی ئاگر کەوتووەتەوە؟ یانی خواستیان رێبەر ئاپۆ تاقی بکەنەوە، یان پەکەکە تاقی بکەنەوە، یان گەلی کورد تاقی بکەنەوە؟ ئێمە ئەوە نازانین، بەڵام حسابێکى سیاسییان هەیە، بۆیە ئەو ئاگرەیان خستەوە. دیسانەوە ئەوەیان لە تەلەفزیۆن و بۆ هەموان وت و کاتێک وتیان لە ئیمراڵی ئاگر کەوتووەتەوە گەلەکەمان لە سەرتاسەری دونیادا راپەڕی و چوونە سەر شەقامەکان و خاوەندارییان لە رێبەرەکەى خۆیان کرد، چونکە رێبەر ئاپۆ بۆ گەلی کورد هەموو شتێکە. چیی دەستکەوتووە رێبەر ئاپۆ دەستیخستووە. یانی نزیکایەتیى گەلی کورد نەک وەک نزیکایەتییە لە کەسێکى تر. رێبەر ئاپۆ تایەتمەندیی بۆ گەلی کورد و مرۆڤایەتى هەیە. بۆیە گەلی کورد کاتێک ئەو زانیارییەی بیست هەڵوێستى نواند. خاوەنداریی لە رێبەرەکەى خۆیان کرد و هەموو کەسێکیان هۆشیار کردەوە. بەو بۆنەیەوە من پیرۆزبایى لە گەلەکەمان دەکەم. ئەگەر دەوڵەتى تورک دواى چەند مانگ جارێکیتر رێگای بە چاوپێکەوتن لەگەڵ رێبەر ئاپۆ دا، مومکینە لەوەدا حسابی سیاسیی هەبێت. چونکە گەلی کورد راپەڕێن و لە هەموو شوێنێکدا وتیان، ئێمە ناتوانین ئەوە قبوڵ بکەین. ئێمە دەمانەوێت بە خێرایی ئاگایی لە رێبەرمانەوە بە دەست بخەین. بۆ ئەوەش وتیان، ئێمە هەموو شتێک لەبەرچاو دەگرین، پێویستە هەموو کەس ئەوە بزانێت. کاتێک گەل هەڵوێستى خۆی نیشاندا و هەروەها دەوڵەتى تورک بە کاتێکی زۆر هەستیاردا تێدەپەڕێت و زۆر تەنگاو بووە، بۆیە ئەوانە بوونە هۆی ئەوە ناچار بێت رێگا بە بنەماڵە بدات بڕۆن بۆ ئیمراڵی و ئەو چاوپێکەوتنە ئەنجام بدەن.
- ئێمە دەمانەوێت هەندێکیش لەبارەى ناوەرۆکی چاوپێکەوتنەکەوە گفتوگۆ بکەین. محەمەد ئۆجالان برای رێبەر ئۆجالان پرسیاری ئەوەى کرد
گذار دموکراتیک
بایک: تورکیا زۆر تەنگاو بووە بۆیە رێگای بە چاوپێکەوتن دا – ١ - جەمیل بایک هاوسەرۆکی کەجەکە سەرنجی خستەسەر "هۆکارە سیاسییەکانی" لێدوانەکان لەبارەى ئاگرکەوتنەوە لە ئیمراڵی و وتی "زۆر تەنگابووبوون، بۆیە ناچار بوون رێگا بە ئەنجامدانی چاوپێکەوتن بدەن". 🆔 …
بوو "من جارێکیتر دەتوانم بێمەوە بۆ چاوپێکەوتن؟" رێبەر ئاپۆش لە وەڵامدا وتبووی، هەموو شتێک پەیوەندیی بە تێکۆشانەوە هەیە. گۆشەگیریش پەیوەندیی بە تێکۆشانەوە هەیە. ئەگەر ئێوە خۆڕاگری بکەن، تێکۆشانەکەى ئێوە گۆشەگیری لادەبات و چارەسەری بەدی دەهێنێت. ئەگەر وا نەبێت ئەوا گۆشەگیری بەردەوامیی دەبێت و خۆێنش دەڕژێت. ئەوە چ مانایەکی هەیە؟
بایک: ئەو گۆشەگیرییەی بەسەر رێبەر ئاپۆدا سەپێنراوە و پێداگریش لەسەر بەردەوامیدان بەو گۆشەگیرییە دەکەن، هۆکارەکەى بۆ کێشەى کورد و کێشەى دیموکراسی دەگەڕێتەوە. سیاسەتى گۆشەگیری سیاسەتى قڕکردنە بەرامبەر بە گەلی کورد، چونکە ئەو سیاسەتە بەڕێوەدەبرێت، بۆیە ئەو گۆشەگیرییە بەسەر رێبەر ئاپۆدا بەرێوەدەچێت. ئەوەى سیاسەتى قڕکردن بەرێوەببات هێرشیش دەکاتە سەر هێزە دیموکراسییەکان. ئەگەر ئەمڕۆ لە تورکیا هێرش دەکرێتە سەر هێزە دیموکراسى و ئازادییەکان، لە دژی فاشیزم هێرش ئەنجام دەدرێت، گرتن روودەدات، ئەشکەنجە دەکرێت، رێگری لە خۆدەربڕینى گەل دەکرێت، رێگری لە رادەربڕین و بۆچوونی هێزە دیموکراسییەکان دەکرێت، هۆکارەکەى بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە سیاسەتى قڕکردن بەسەر گەلی کورددا بەڕێوەدەچێت. لەبەر ئەوەش ئەو سیاسەتانە لە دژی گەلی تورکیا، هێزە دیموکراسی و ئازادییەکانی تورکیا بەڕێوەدەچێت. لە ماوەکانى رابردووشدا و ئێستاش ئەوە بە باشی روونکراوەتەوە و سەلمێنراوە، کە گۆشەگیری و دیموکراسی پەیوەندییان بە یەکەوە هەیە. ئەوە بە باشی خرایەڕوو و هەموو کەسیش ئەوەی بینی. یانی لەبەر ئەوەى گۆشەگیری بەسەر رێبەر ئاپۆدا سەپێنراوە، بەسەر گەلی کورددا سیاسەتى قڕکردن بەڕێوەدەبرێت و هێرشیش دەکرێتە سەر هێزە دیموکراسییەکان. لەبەر ئەوەش بەرەنگاربوونەوە لە دژی گۆشەگیری، هەستانەوە و راپەڕینە لە دژی قڕکردن، راپەڕینە لە دژی ئەو سیاسەتەى کە دژایەتیى هێزە دیموکراسی و ئازادییەکان دەکات. ئەگەر گۆشەگیری تێکشکێنرا ئەوا ئەو کاتە سیاسەتى دەوڵەتى تورک لە دژی گەلی کورد، هێزە دیموکراسی و ئازادییەکان لە تورکیا گۆڕانکاریی بەسەردا دێت. تاوەکو گۆشەگیری تێکنەشکێنرێت، هەرگیز دەستبەرداری ئەو سیاسەتەى ئێستا لە دژی گەلی کورد و لە دژی هێزە دیموکراسییەکانى هەموو تورکیا نابن و بەردەوامی بەو سیاسەتە دەدەن. لەبەر ئەوەش رێبەر ئاپۆ چیی وت؟ وتی، کێشەکە من نیم. من ئەو کێشەیەشم دروست نەکردووە. کێشەى کوردیش کێشەى دیموکراسییە و دەوڵەتى تورک خۆی دروستیکردووە. ئەوان گەلی کورد و کۆمەڵگەى کورد قبوڵ ناکەن و دەیانەوێت لە ناوی ببەن و بیسڕنەوە. ئەوانە بۆ تورکیا هێزی دیموکراسییان ناوێت و دیموکراسیشیان ناوێت. لە دژی ئەو هێزە و لە دژی دیموکراسی دەوەستنەوە. من خواستم ئەو کێشەیە چارەسەر بکەم. ئەوان کێشەکەیان دروستکردوو و رووبەڕووی منیان کردەوە، منیش خواستم چارەسەریان بکەم. لەبەر ئەوە کێشەکە من نیم. پێویستە ئەو کێشەیە چارەسەر بکرێت، ئەگەر چارەسەر کرا گۆشەگیریش نامێنێت. گۆشەگیریی سەر من بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە من خاوەنداریم لەو کێشانە کرد و خواستم چارەسەریان بکەم، بەڵام ئەوان گۆشەگیرییان بەسەر مندا سەپاند، منیان خستە زیندانى ئیمراڵی، تابوتی ئیمراڵی، ئەوە هۆکارەکەیەتى. یانی لەبەر ئەوەیە، کە رێبەر ئاپۆ بە براکەى وت، بۆ من هیچ مەکەن. هیچ شتێک نییە کە بۆ منی بکەن، ئەگەر ئێوە دەیکەن بۆ خۆتانی بکەن. با گەلی کورد بۆ ئازادیى خۆی تێبکۆشێت. با هێزە دیموکراسی و ئازادییەکان لە تورکیا بۆ دیموکراسی تێبکۆشن. ئەگەر ئەو تێکۆشانە بەڕێوەبرا لەو کاتەدا خۆی لە خۆیدا گۆشەگیری مانای نامێنێت و تێکدەشکێت. لەبەر ئەوە وتی، ئێوە چی دەکەن بۆ خۆتانی بکەن. ئێوە بۆ خۆتان شتی زۆر ناکەن، ئێوە دەڵێن، بۆ من شت دەکەن. ئەوە شاردنەوەى لاوازیی و ناتێکۆشانی خۆتانە. وتی، من ئەوە قبوڵ ناکەم. هەموو کەسێک دەزانێت رێبەر ئاپۆ هەرگیز ساتێک بۆ خۆی نەژیاوە. داواى هیچی بۆ خۆی نەکردووە. هەموو ژیانی خۆی خستە خزمەت گەلی کورد، گەلانى تورکیا و مرۆڤایەتى. خستییە خزمەتى هەموو ئازادی و دیموکراسی. ژیانێک، کە خزمەت بە ئازادی و دیموکراسی نەکات، خزمەت بە گەلان نەکات هەرگیز بە ژیانی نەزانیوە. ئەوەى لە خۆی حەرامکردبوو. وتی، پێویستە هەموو کەسێک ژیانێک، کە خزمەتى ئازادی و دیموکراسی نەکات لە خۆی حەرام بکات. وتی، ئێوە لە ژیانێکى ئازاد و دیموکراسیدا ناژین. بە تایبەتی بۆ کورد وتی، سیاسەتى قڕکردن بەسەر کورددا بەڕێوەدەبەن و هەموو رۆژێک کورد دەکوژن. ئەوە بۆ کوردان مردنە. ژیان لەوەدا نییە، ئێوە ناتوانن ئەو مردنە قبوڵ بکەن. لەبەر ئەوەش پێویستە ئێوە لە دژی ئەوە بوەستنەوە و تێبکۆشن. کاتێک ئێوە بۆ ئەوە تێکۆشان، لە تورکیاش هێزە دیموکراسییەکان بۆ دیموکراسی تێکۆشان لەو کاتەدا ئەو سیاسەتەى لە کەسایەتیى مندا بەسەر ئێوەدا بەڕێوەدەبرێت، کۆتایى پێدێت و نامێنێت. لەو کاتەدا ئازادی و دیموکراسی بەدی دێت. هۆکاری ئەو قسەیەی بۆ براکەى کردویەتی بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە.
کاتێک ئۆجالان هەڵوێستی خۆی لە ئیمڕال
بایک: ئەو گۆشەگیرییەی بەسەر رێبەر ئاپۆدا سەپێنراوە و پێداگریش لەسەر بەردەوامیدان بەو گۆشەگیرییە دەکەن، هۆکارەکەى بۆ کێشەى کورد و کێشەى دیموکراسی دەگەڕێتەوە. سیاسەتى گۆشەگیری سیاسەتى قڕکردنە بەرامبەر بە گەلی کورد، چونکە ئەو سیاسەتە بەڕێوەدەبرێت، بۆیە ئەو گۆشەگیرییە بەسەر رێبەر ئاپۆدا بەرێوەدەچێت. ئەوەى سیاسەتى قڕکردن بەرێوەببات هێرشیش دەکاتە سەر هێزە دیموکراسییەکان. ئەگەر ئەمڕۆ لە تورکیا هێرش دەکرێتە سەر هێزە دیموکراسى و ئازادییەکان، لە دژی فاشیزم هێرش ئەنجام دەدرێت، گرتن روودەدات، ئەشکەنجە دەکرێت، رێگری لە خۆدەربڕینى گەل دەکرێت، رێگری لە رادەربڕین و بۆچوونی هێزە دیموکراسییەکان دەکرێت، هۆکارەکەى بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە سیاسەتى قڕکردن بەسەر گەلی کورددا بەڕێوەدەچێت. لەبەر ئەوەش ئەو سیاسەتانە لە دژی گەلی تورکیا، هێزە دیموکراسی و ئازادییەکانی تورکیا بەڕێوەدەچێت. لە ماوەکانى رابردووشدا و ئێستاش ئەوە بە باشی روونکراوەتەوە و سەلمێنراوە، کە گۆشەگیری و دیموکراسی پەیوەندییان بە یەکەوە هەیە. ئەوە بە باشی خرایەڕوو و هەموو کەسیش ئەوەی بینی. یانی لەبەر ئەوەى گۆشەگیری بەسەر رێبەر ئاپۆدا سەپێنراوە، بەسەر گەلی کورددا سیاسەتى قڕکردن بەڕێوەدەبرێت و هێرشیش دەکرێتە سەر هێزە دیموکراسییەکان. لەبەر ئەوەش بەرەنگاربوونەوە لە دژی گۆشەگیری، هەستانەوە و راپەڕینە لە دژی قڕکردن، راپەڕینە لە دژی ئەو سیاسەتەى کە دژایەتیى هێزە دیموکراسی و ئازادییەکان دەکات. ئەگەر گۆشەگیری تێکشکێنرا ئەوا ئەو کاتە سیاسەتى دەوڵەتى تورک لە دژی گەلی کورد، هێزە دیموکراسی و ئازادییەکان لە تورکیا گۆڕانکاریی بەسەردا دێت. تاوەکو گۆشەگیری تێکنەشکێنرێت، هەرگیز دەستبەرداری ئەو سیاسەتەى ئێستا لە دژی گەلی کورد و لە دژی هێزە دیموکراسییەکانى هەموو تورکیا نابن و بەردەوامی بەو سیاسەتە دەدەن. لەبەر ئەوەش رێبەر ئاپۆ چیی وت؟ وتی، کێشەکە من نیم. من ئەو کێشەیەشم دروست نەکردووە. کێشەى کوردیش کێشەى دیموکراسییە و دەوڵەتى تورک خۆی دروستیکردووە. ئەوان گەلی کورد و کۆمەڵگەى کورد قبوڵ ناکەن و دەیانەوێت لە ناوی ببەن و بیسڕنەوە. ئەوانە بۆ تورکیا هێزی دیموکراسییان ناوێت و دیموکراسیشیان ناوێت. لە دژی ئەو هێزە و لە دژی دیموکراسی دەوەستنەوە. من خواستم ئەو کێشەیە چارەسەر بکەم. ئەوان کێشەکەیان دروستکردوو و رووبەڕووی منیان کردەوە، منیش خواستم چارەسەریان بکەم. لەبەر ئەوە کێشەکە من نیم. پێویستە ئەو کێشەیە چارەسەر بکرێت، ئەگەر چارەسەر کرا گۆشەگیریش نامێنێت. گۆشەگیریی سەر من بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە من خاوەنداریم لەو کێشانە کرد و خواستم چارەسەریان بکەم، بەڵام ئەوان گۆشەگیرییان بەسەر مندا سەپاند، منیان خستە زیندانى ئیمراڵی، تابوتی ئیمراڵی، ئەوە هۆکارەکەیەتى. یانی لەبەر ئەوەیە، کە رێبەر ئاپۆ بە براکەى وت، بۆ من هیچ مەکەن. هیچ شتێک نییە کە بۆ منی بکەن، ئەگەر ئێوە دەیکەن بۆ خۆتانی بکەن. با گەلی کورد بۆ ئازادیى خۆی تێبکۆشێت. با هێزە دیموکراسی و ئازادییەکان لە تورکیا بۆ دیموکراسی تێبکۆشن. ئەگەر ئەو تێکۆشانە بەڕێوەبرا لەو کاتەدا خۆی لە خۆیدا گۆشەگیری مانای نامێنێت و تێکدەشکێت. لەبەر ئەوە وتی، ئێوە چی دەکەن بۆ خۆتانی بکەن. ئێوە بۆ خۆتان شتی زۆر ناکەن، ئێوە دەڵێن، بۆ من شت دەکەن. ئەوە شاردنەوەى لاوازیی و ناتێکۆشانی خۆتانە. وتی، من ئەوە قبوڵ ناکەم. هەموو کەسێک دەزانێت رێبەر ئاپۆ هەرگیز ساتێک بۆ خۆی نەژیاوە. داواى هیچی بۆ خۆی نەکردووە. هەموو ژیانی خۆی خستە خزمەت گەلی کورد، گەلانى تورکیا و مرۆڤایەتى. خستییە خزمەتى هەموو ئازادی و دیموکراسی. ژیانێک، کە خزمەت بە ئازادی و دیموکراسی نەکات، خزمەت بە گەلان نەکات هەرگیز بە ژیانی نەزانیوە. ئەوەى لە خۆی حەرامکردبوو. وتی، پێویستە هەموو کەسێک ژیانێک، کە خزمەتى ئازادی و دیموکراسی نەکات لە خۆی حەرام بکات. وتی، ئێوە لە ژیانێکى ئازاد و دیموکراسیدا ناژین. بە تایبەتی بۆ کورد وتی، سیاسەتى قڕکردن بەسەر کورددا بەڕێوەدەبەن و هەموو رۆژێک کورد دەکوژن. ئەوە بۆ کوردان مردنە. ژیان لەوەدا نییە، ئێوە ناتوانن ئەو مردنە قبوڵ بکەن. لەبەر ئەوەش پێویستە ئێوە لە دژی ئەوە بوەستنەوە و تێبکۆشن. کاتێک ئێوە بۆ ئەوە تێکۆشان، لە تورکیاش هێزە دیموکراسییەکان بۆ دیموکراسی تێکۆشان لەو کاتەدا ئەو سیاسەتەى لە کەسایەتیى مندا بەسەر ئێوەدا بەڕێوەدەبرێت، کۆتایى پێدێت و نامێنێت. لەو کاتەدا ئازادی و دیموکراسی بەدی دێت. هۆکاری ئەو قسەیەی بۆ براکەى کردویەتی بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە.
کاتێک ئۆجالان هەڵوێستی خۆی لە ئیمڕال
گذار دموکراتیک
بایک: تورکیا زۆر تەنگاو بووە بۆیە رێگای بە چاوپێکەوتن دا – ١ - جەمیل بایک هاوسەرۆکی کەجەکە سەرنجی خستەسەر "هۆکارە سیاسییەکانی" لێدوانەکان لەبارەى ئاگرکەوتنەوە لە ئیمراڵی و وتی "زۆر تەنگابووبوون، بۆیە ناچار بوون رێگا بە ئەنجامدانی چاوپێکەوتن بدەن". 🆔 …
ی ئاشکرا دەکات دەڵێت، 'من خاوەن هەڵوێستێکم کە لە ٢٠١٩ بەهێزترە'. ئەوە بە چ واتایەک دێت؟
لە ساڵی ٢٠١٩دا لەدژی گۆشەگیری هەم گەلی کورد، هەم هێزە دیموکراسەکانی ئازادی لە تورکیا، هەم دۆستەکانی کورد لە ناوخۆ لە دەرەوە، لە هەموو بەشەکانی کوردستان تێکۆشانیان کرد. تێکۆشان گەورە بوو. زۆر ئەنجامی لەگەڵ خۆی هێنا. لە ئەنجامدا ناچار بوون کە چاوپێکەوتن لەگەڵ ڕێبەر ئاپۆ ئەنجامبدەن. کاتێک چاوپێکەوتن لەگەڵ ڕێبەر ئاپۆ ئەنجامدرا، ڕێبەر ئاپۆ بە ٧ خاڵ بەرنامەی دیموکراسی ئاشکرا کرد. بۆچی؟ لەبەرئەوەی ڕێبەر ئاپۆ بینی کێشەکانی تورکیا لە ناوخۆ و دەرەوە قوڕس بوون. دەوڵەت ناتوانێت ئەو کێشانە چارەسەر بکات. لەبەرئەوە ئەو خاڵانەی ئاشکرا کرد. واتە وتی، پێویستی تورکیا بە دیموکراسی هەیە. دیموکراسیش بەم شێوەیە دەبێت. ئەو خاڵانەی بۆیە ئاشکرا کرد. ڕێبە رئاپح هەموو کاتێک بۆئەوەی کێشەی کورد چارەسەر ببێت، لە تورکیا کێشەی دیموکراسی چارەسەر ببێت، تێدەکۆشێت. چەندین ساڵە بەردەوامی بە تێکۆشانەکەی دەدات. لای ڕێبەر ئاپۆ چارەسەرەی بناغەیە. لە دەرەوەی چارەسەری هیچ شتێک قبوڵ ناکات. هەم بۆ گەلی کورد، هەم بۆ تورکیا، هەم بۆ گەلانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و هەم بۆ مرۆڤایەتی. ئەگەر کێشە هەیە پێویستە کێشەکان چارەسەر ببن. بێچارەسەری قبوڵ ناکرێت، بێچارەسەری هۆکاری دروستبوونی کێشەکانە. فەلسەفە، هزر و ئایدۆلۆژیای رێبەر ئاپۆ لەسەر ئەم بناغەیەیە. تێکۆشانەکەی بەو پێیەیە. دەبینێت بەربەست هەیە، ناتوانن نوێبوونەوە بخوڵقێنن. ناتوانن کێشەکان چارەسەر بکەن. لەبەرئوەی بۆ هەموو کەسێک ڕێگای چارەسەری کێشەکانی دیاریکردووە. کاتێک لە ساڵی ٢٠١٩دا چاوپێکەوتن ئەنجامدرا ٧ خاڵەکە ئاشکرا کرا.ئێستا لە چاوپێکەوتنەکاندا کە ئەنجامدراوە، ڕێبەر ئاپۆ دەڵێت، من لە ساڵی ٢٠١٩ بەهێزترم. واتاکەی چییە؟ لەبەرئەوەی کێشەکانی تورکیا هەم لە ناوخۆ و هەم لە دەرەوە بە پێی ساڵی ٢٠١٩ زیاتر قوڵبوونەتەوە و گەورەتر بوون. لە تورکیا بەربەست هەیە، لە ٢٠١٩ دا کێشەکانی تورکیا لەچاو ئەمساڵ کەمتر بوون. ئەمڕۆ زیاتر بوون و قوڕستر بوون. گەیشتووینەتە ئاستێک ئەگەر ئەم کێشانە چارەسەر نەبن، ئەگەری هەیە کۆتایی بە تورکیا بێت. ڕێبەر ئاپۆ لەبەردەم مرۆڤایەتی بە بەرپرسیاریەکی مێژووییدا دەجووڵێتەوە. هەموو کاتێک هەوڵدەدات بەرپرسیاری خۆی جێبەجێ بکات. لەبەرئەوەش دەڵێت بۆ ئەوەی کێشەکە گەورەتر و فراوانتر بووە، منیش بە پێی ئەوە هزر و شێوازی خۆم بۆ چارەسەری گەورەتر دەکەم. ئەمە فەلسەفە و ئایدۆلۆژی ڕێبەر ئاپۆیە. کێشەکان هەرچەندە گەورەبن، دەبێتە هۆکار کە چارەسەریان بکات. بەم فەلسەفەیە دەجووڵێتەوە، لەبەرئەوەیە دەڵێت، من لە ٢٠١٩ بەهێزترم، دەتوانم کێشەکانی تورکیا چارەسەر بکەن.
کە تورکیا دەکەوێتە قەیرانەوە، لە لایەن هزری و ئایدۆلۆژیەژەوە ڕوو لە ئۆجالان دەکەن. ئایا هۆکاری ئەوە هێزی ئۆجالانە؟
بێگۆمان، ئێمە هێزی ڕیبەر ئاپۆ دەزانین. دەبینین کە ڕێبەر ئاپۆ لە هزری خۆیدا قوڵبوونەوە و نوێبوونەوەیەک دەکات. لە چارەسەری کێشەکاندا ڕێگا دەدۆزیتەوە. ئەمە دەبینین ، کە تەنگاو دەبن پێویستیان بە ڕێبەر ئاپۆ دەبێت. دەچن و دەبینن بۆ ئەوەی بتوانن کێشەکانی خۆیان جارەسەر بکەن. بۆیە دەچن.
دەوڵەتی تورک سەرێکانی و گرێ سپی داگیر کرد، ئێستا لە ئیدلب شەڕ دەگۆڕێت. دەوڵەتی تورکا هێرشی کردە سەر سوپای تورکیاش. هەموو ڕۆژێک سەربازەکانیان دەمرن. دۆخی ئیدلب دەبێت چۆن شیکارەوەیەکی بۆ بکەین؟
ڕێبەر ئاپۆ بە بەرپرسیاری دەجوولێتەوە، بۆ ئەوەی کێشەکانی تورکیا چارەسەر بکات، ٧ خاڵی دیار کرد. ئەوان چیان کرد؟ گۆشەگیری سەر رێبەری ئاپۆیان قوڕستر کرد، لە سەرێکانی و گرێ سپی دەستیان بە داگیرکەری کرد لەدژی گەلی کورد. بەم شیوەیە ولامیان دایەوە. ئەوەش ڕاستی ئاکەپە – مەهەپە، دەوڵەتی تورکیا پیشان دەدات. لە ڕۆژەڤی ئەوان دا چارەسەری کێشەی کورد نییە. دەیانەوێت کورد لەناوبەرن. وڵامیان لەسەر ئەو بناغەیەیە. قسەیەک هەیە، دەلێت، ڕاستی مرۆڤەکان، پراکتیکی مرۆڤەکانە.
ڕاستی ئاکەپە – مەهەپەش پراکتیکی ئەوانە، ئەو شتەی لەدژی گەلی کوردی کرا. ئەوان هەرچەند بڵێن ' ئێمە لەدژی کورد نین، ئێمە برای کوردین' هەمووی قسەیە، درۆیە، هەڵخەلەتاندنە. پراکتیکی ئەوان لەبەرچاوە کە دوژمنی هەموو کوردێکن. دەیانەوێت هەرچیەک بە ناوی کورد و کوردستان هەیە لەناوی ببەن. لە ئێستادا کێشەی ئیدلب بە تەنها بە ئیدلبەوە نەبەستراوە.
کێشەی هەموو سوریایە. ئەو شەڕەی لە سوریا دەکرێت بۆ سوریا دەکرێت. بۆیە هەموو لایەنەکان هەوڵی بەدەستهێنانی ئیدلب دەدەن. تورکیا بە بڕیاری ڕووسیا و ئەمریکا چووە سوریا و ئیدلب. سەربەخۆ ئەو کارەی نەکرد، هێزێکی وای نییە بە تەنها ئەو کارە بکات. ئەو دەوڵەتانە ڕێگایان دا، تا ئەو ڕادەیەی هانیاندا و هاوکاریشیان کرد، بەو شێوەیە چووە سوریا. دەزانرێت لە ئاستانا لە سۆچی هەندێک چاوپێکەوتن ئەنجامدران. هەندێک بڕیاریاندا، ئەوانە بڕیاری ڕۆژانە بوون.
لە ئەنجامدا
لە ساڵی ٢٠١٩دا لەدژی گۆشەگیری هەم گەلی کورد، هەم هێزە دیموکراسەکانی ئازادی لە تورکیا، هەم دۆستەکانی کورد لە ناوخۆ لە دەرەوە، لە هەموو بەشەکانی کوردستان تێکۆشانیان کرد. تێکۆشان گەورە بوو. زۆر ئەنجامی لەگەڵ خۆی هێنا. لە ئەنجامدا ناچار بوون کە چاوپێکەوتن لەگەڵ ڕێبەر ئاپۆ ئەنجامبدەن. کاتێک چاوپێکەوتن لەگەڵ ڕێبەر ئاپۆ ئەنجامدرا، ڕێبەر ئاپۆ بە ٧ خاڵ بەرنامەی دیموکراسی ئاشکرا کرد. بۆچی؟ لەبەرئەوەی ڕێبەر ئاپۆ بینی کێشەکانی تورکیا لە ناوخۆ و دەرەوە قوڕس بوون. دەوڵەت ناتوانێت ئەو کێشانە چارەسەر بکات. لەبەرئەوە ئەو خاڵانەی ئاشکرا کرد. واتە وتی، پێویستی تورکیا بە دیموکراسی هەیە. دیموکراسیش بەم شێوەیە دەبێت. ئەو خاڵانەی بۆیە ئاشکرا کرد. ڕێبە رئاپح هەموو کاتێک بۆئەوەی کێشەی کورد چارەسەر ببێت، لە تورکیا کێشەی دیموکراسی چارەسەر ببێت، تێدەکۆشێت. چەندین ساڵە بەردەوامی بە تێکۆشانەکەی دەدات. لای ڕێبەر ئاپۆ چارەسەرەی بناغەیە. لە دەرەوەی چارەسەری هیچ شتێک قبوڵ ناکات. هەم بۆ گەلی کورد، هەم بۆ تورکیا، هەم بۆ گەلانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و هەم بۆ مرۆڤایەتی. ئەگەر کێشە هەیە پێویستە کێشەکان چارەسەر ببن. بێچارەسەری قبوڵ ناکرێت، بێچارەسەری هۆکاری دروستبوونی کێشەکانە. فەلسەفە، هزر و ئایدۆلۆژیای رێبەر ئاپۆ لەسەر ئەم بناغەیەیە. تێکۆشانەکەی بەو پێیەیە. دەبینێت بەربەست هەیە، ناتوانن نوێبوونەوە بخوڵقێنن. ناتوانن کێشەکان چارەسەر بکەن. لەبەرئوەی بۆ هەموو کەسێک ڕێگای چارەسەری کێشەکانی دیاریکردووە. کاتێک لە ساڵی ٢٠١٩دا چاوپێکەوتن ئەنجامدرا ٧ خاڵەکە ئاشکرا کرا.ئێستا لە چاوپێکەوتنەکاندا کە ئەنجامدراوە، ڕێبەر ئاپۆ دەڵێت، من لە ساڵی ٢٠١٩ بەهێزترم. واتاکەی چییە؟ لەبەرئەوەی کێشەکانی تورکیا هەم لە ناوخۆ و هەم لە دەرەوە بە پێی ساڵی ٢٠١٩ زیاتر قوڵبوونەتەوە و گەورەتر بوون. لە تورکیا بەربەست هەیە، لە ٢٠١٩ دا کێشەکانی تورکیا لەچاو ئەمساڵ کەمتر بوون. ئەمڕۆ زیاتر بوون و قوڕستر بوون. گەیشتووینەتە ئاستێک ئەگەر ئەم کێشانە چارەسەر نەبن، ئەگەری هەیە کۆتایی بە تورکیا بێت. ڕێبەر ئاپۆ لەبەردەم مرۆڤایەتی بە بەرپرسیاریەکی مێژووییدا دەجووڵێتەوە. هەموو کاتێک هەوڵدەدات بەرپرسیاری خۆی جێبەجێ بکات. لەبەرئەوەش دەڵێت بۆ ئەوەی کێشەکە گەورەتر و فراوانتر بووە، منیش بە پێی ئەوە هزر و شێوازی خۆم بۆ چارەسەری گەورەتر دەکەم. ئەمە فەلسەفە و ئایدۆلۆژی ڕێبەر ئاپۆیە. کێشەکان هەرچەندە گەورەبن، دەبێتە هۆکار کە چارەسەریان بکات. بەم فەلسەفەیە دەجووڵێتەوە، لەبەرئەوەیە دەڵێت، من لە ٢٠١٩ بەهێزترم، دەتوانم کێشەکانی تورکیا چارەسەر بکەن.
کە تورکیا دەکەوێتە قەیرانەوە، لە لایەن هزری و ئایدۆلۆژیەژەوە ڕوو لە ئۆجالان دەکەن. ئایا هۆکاری ئەوە هێزی ئۆجالانە؟
بێگۆمان، ئێمە هێزی ڕیبەر ئاپۆ دەزانین. دەبینین کە ڕێبەر ئاپۆ لە هزری خۆیدا قوڵبوونەوە و نوێبوونەوەیەک دەکات. لە چارەسەری کێشەکاندا ڕێگا دەدۆزیتەوە. ئەمە دەبینین ، کە تەنگاو دەبن پێویستیان بە ڕێبەر ئاپۆ دەبێت. دەچن و دەبینن بۆ ئەوەی بتوانن کێشەکانی خۆیان جارەسەر بکەن. بۆیە دەچن.
دەوڵەتی تورک سەرێکانی و گرێ سپی داگیر کرد، ئێستا لە ئیدلب شەڕ دەگۆڕێت. دەوڵەتی تورکا هێرشی کردە سەر سوپای تورکیاش. هەموو ڕۆژێک سەربازەکانیان دەمرن. دۆخی ئیدلب دەبێت چۆن شیکارەوەیەکی بۆ بکەین؟
ڕێبەر ئاپۆ بە بەرپرسیاری دەجوولێتەوە، بۆ ئەوەی کێشەکانی تورکیا چارەسەر بکات، ٧ خاڵی دیار کرد. ئەوان چیان کرد؟ گۆشەگیری سەر رێبەری ئاپۆیان قوڕستر کرد، لە سەرێکانی و گرێ سپی دەستیان بە داگیرکەری کرد لەدژی گەلی کورد. بەم شیوەیە ولامیان دایەوە. ئەوەش ڕاستی ئاکەپە – مەهەپە، دەوڵەتی تورکیا پیشان دەدات. لە ڕۆژەڤی ئەوان دا چارەسەری کێشەی کورد نییە. دەیانەوێت کورد لەناوبەرن. وڵامیان لەسەر ئەو بناغەیەیە. قسەیەک هەیە، دەلێت، ڕاستی مرۆڤەکان، پراکتیکی مرۆڤەکانە.
ڕاستی ئاکەپە – مەهەپەش پراکتیکی ئەوانە، ئەو شتەی لەدژی گەلی کوردی کرا. ئەوان هەرچەند بڵێن ' ئێمە لەدژی کورد نین، ئێمە برای کوردین' هەمووی قسەیە، درۆیە، هەڵخەلەتاندنە. پراکتیکی ئەوان لەبەرچاوە کە دوژمنی هەموو کوردێکن. دەیانەوێت هەرچیەک بە ناوی کورد و کوردستان هەیە لەناوی ببەن. لە ئێستادا کێشەی ئیدلب بە تەنها بە ئیدلبەوە نەبەستراوە.
کێشەی هەموو سوریایە. ئەو شەڕەی لە سوریا دەکرێت بۆ سوریا دەکرێت. بۆیە هەموو لایەنەکان هەوڵی بەدەستهێنانی ئیدلب دەدەن. تورکیا بە بڕیاری ڕووسیا و ئەمریکا چووە سوریا و ئیدلب. سەربەخۆ ئەو کارەی نەکرد، هێزێکی وای نییە بە تەنها ئەو کارە بکات. ئەو دەوڵەتانە ڕێگایان دا، تا ئەو ڕادەیەی هانیاندا و هاوکاریشیان کرد، بەو شێوەیە چووە سوریا. دەزانرێت لە ئاستانا لە سۆچی هەندێک چاوپێکەوتن ئەنجامدران. هەندێک بڕیاریاندا، ئەوانە بڕیاری ڕۆژانە بوون.
لە ئەنجامدا
گذار دموکراتیک
بایک: تورکیا زۆر تەنگاو بووە بۆیە رێگای بە چاوپێکەوتن دا – ١ - جەمیل بایک هاوسەرۆکی کەجەکە سەرنجی خستەسەر "هۆکارە سیاسییەکانی" لێدوانەکان لەبارەى ئاگرکەوتنەوە لە ئیمراڵی و وتی "زۆر تەنگابووبوون، بۆیە ناچار بوون رێگا بە ئەنجامدانی چاوپێکەوتن بدەن". 🆔 …
چی بووە ڕۆژەڤ؟ دەرکەوتنی تورکیا. هەموو کەسێک زانی. کاتێک کە بە تورکیایان وت پێویستە بڕیارەکان جێبەجێ بکەی، بچوو دەرەوە، تورکیا نەچووە دەرەوە. لەبەرئەوەش سوریا هەنگاوێکی نا. هەم ئەمریکا، هەم ئەوروپا دەستیان بە جووڵە کرد و فشاریان لەسەر رووسیا و سوریا دروست کرد. لەبەرئەوەش ئەو هەنگاوە وەستا. دوای ئەوەی ماوەیەک تێپەڕی جارێکیتر هەنگاویان هاویشت، دیسان ئەو هێزانە زەختیان دروست کرد. تورکیا وتی، "من ناچمە دەرەوە". بۆچی؟ لەبەرئەوە ئەمریکا، ناتۆ هاوکاری تورکیا کرد. بەوەش هاوکاری تورکیا دەرنەکەوت، تورکیا شەڕی کرد. ئەگەر ئەوان هاوکاریان نەکردایا، تورکیا شەڕی نەدەکرد.
تورکیا ویستی بەو هاوکاریە بمێنێتەوە. لەبەرئەوەش شەڕی کرد. بۆچی؟ لەبەرئەوەی هەندێک حسابی تورکیاش هەیە. چۆن حسابی ئەو وڵاتانە هەن، حسابی تورکیاش هەیە. تورکیا دەیەوێت لە دروستکردنی سوریای نوێدا قوڕسایی هەبێت. هەتا ئەگەری ئەوەش هەیە بە پێی خواستی تورکیا دروست ببێت. وەک ویلایەتێکی تورکیای لێبێت. وەک عوسمانیەکان. ئامانجێک ئەوەیە. بۆ ئەوەی بگاتە ئامانجەکەی پێویستە دەست لە چەتەکان لەدەست نەدات، پێویستی خاوەنداری لە چەتەکان بکات. ئەگەر خاوەنداری لە چەتەکان نەکات ئەو کاتە ناتوانێت بە چەتەکان هەڕەشە لە عەرەبەکاب بکات، ناتوانێت هەڕەشە لە جیهان بکات. لەبەرئەوەی تورکیا بە چەتەکان هەڕەشە لە جیهان و لە عەرەبەکان دەکات. ئەو هەڵە دەست دەچێت. لەبەرئەوەی لەسەر ئەو هەڕەشانە سیاسەت دەکات. هەندێک ئەنجام بەدەستدەهێنێت، سەرناکەوێت. بۆ ئەوەی سەربکەوێت پێویستە چەتەکان بمێنن. یەکێکی تورک چی دەڵێت؟ دەڵێت، ئەگەر ئێمە لە ئیدلب سەرنەکەوین، هاتاش لەدەست دەدەین. لە بنەڕەتدا ناتوانن بلێن ئێمە عەفرین لەدەستدەدەین، ئێمە کورد لەدەستدەدەین، دەڵێت ئێمە هاتای لەدەستدەدەین. ئەگەر لە ئیدلن دەربچن ناتوانن لە شوێنی تر داگیرکەری ئەنجامبدەن و لەدەست خۆیان بهێڵنەوە. ئەو ناوچانەش لەدەست دەدەن. چەتەکانیش لەدەستدەدەن.
ئەو کاتە ئاکەپە – مەهەپە ناتوانێت بەردەوامی بە دەسەڵاتی خۆی بدات. ئەو کاتە لە تورکیا دۆخێکی تر ڕوودەدات. لەبەرئەوەش تورکیا نایەوێت تووشی ئەو دۆخە بێت. دەیەوێت بە هاوکاری ناتۆ ، ئەمریکا لەوێ بمێنێتەوە. ئێستا لە ئیدلب ئاگربەست ڕاگەیەنراوە. بە بۆچوونی من ئاگربەستەکە کاتیە. هەم پێویستی تورکیا و هەم پێویستی ڕووسیا بە ئاگربەست هەبوو. لەبەرئەوەی تورکیا کەوتووەتە بیرێک کە ناتوانێت بێتە دەرەوە. مەترسیەکی گەورەی لەسەرە لە ئیدلب. کەس لە دەوری تورکیا نەماوە. ئەوانەی دەیانوت ئێمە پشتگیریت دەکەین ، هاوکاری زۆریان نەکرد. تورکیا بینی لە مەترسیەکی گەورەدایە.
ویستی بە ئاگربەست خۆی لەو دۆخە بێنێتە دەرەوە. بە هاوکاری ئەمریکا و ناتۆ. بۆ ئەوەی ئەمریکا و ناتۆ فشار لەسەر ڕووسیا بکەن. ڕووسیاش نەیتوانی بەهۆی فشارەوە شەرەکە بەردەوامی پێبدات. بۆ ئەوەی هاوکاری سوریا بکات و لە سوریا بەردەوامی بە شەڕ بدات. بەرژەوەندی ڕووسیاش ئاگربەستی دەویست. بۆیە ئاگربەستیان ئیمزا کرد. بەڵام بە واتای ئەوە نایەت سیاسەتی تورکیا لە مەترسیدا نییە. ئەو سیاسەتە خۆی مەترسیە، مەترسی دروست دەکات. هەموو کاتێک تورکیا دەخاتە ناو مەترسیدا. ئەگەر خۆی لەو سیاسەتە نەهێنێتە دەرەوە کۆتایی بە تورکیا دێت. خۆی لە تورکیا بەم سیاسەتە گەیشتووەتە قۆناغی کۆتایی. بەم شێوەیە دەژی.
ANF
🆔 @GozarDemocratic
تورکیا ویستی بەو هاوکاریە بمێنێتەوە. لەبەرئەوەش شەڕی کرد. بۆچی؟ لەبەرئەوەی هەندێک حسابی تورکیاش هەیە. چۆن حسابی ئەو وڵاتانە هەن، حسابی تورکیاش هەیە. تورکیا دەیەوێت لە دروستکردنی سوریای نوێدا قوڕسایی هەبێت. هەتا ئەگەری ئەوەش هەیە بە پێی خواستی تورکیا دروست ببێت. وەک ویلایەتێکی تورکیای لێبێت. وەک عوسمانیەکان. ئامانجێک ئەوەیە. بۆ ئەوەی بگاتە ئامانجەکەی پێویستە دەست لە چەتەکان لەدەست نەدات، پێویستی خاوەنداری لە چەتەکان بکات. ئەگەر خاوەنداری لە چەتەکان نەکات ئەو کاتە ناتوانێت بە چەتەکان هەڕەشە لە عەرەبەکاب بکات، ناتوانێت هەڕەشە لە جیهان بکات. لەبەرئەوەی تورکیا بە چەتەکان هەڕەشە لە جیهان و لە عەرەبەکان دەکات. ئەو هەڵە دەست دەچێت. لەبەرئەوەی لەسەر ئەو هەڕەشانە سیاسەت دەکات. هەندێک ئەنجام بەدەستدەهێنێت، سەرناکەوێت. بۆ ئەوەی سەربکەوێت پێویستە چەتەکان بمێنن. یەکێکی تورک چی دەڵێت؟ دەڵێت، ئەگەر ئێمە لە ئیدلب سەرنەکەوین، هاتاش لەدەست دەدەین. لە بنەڕەتدا ناتوانن بلێن ئێمە عەفرین لەدەستدەدەین، ئێمە کورد لەدەستدەدەین، دەڵێت ئێمە هاتای لەدەستدەدەین. ئەگەر لە ئیدلن دەربچن ناتوانن لە شوێنی تر داگیرکەری ئەنجامبدەن و لەدەست خۆیان بهێڵنەوە. ئەو ناوچانەش لەدەست دەدەن. چەتەکانیش لەدەستدەدەن.
ئەو کاتە ئاکەپە – مەهەپە ناتوانێت بەردەوامی بە دەسەڵاتی خۆی بدات. ئەو کاتە لە تورکیا دۆخێکی تر ڕوودەدات. لەبەرئەوەش تورکیا نایەوێت تووشی ئەو دۆخە بێت. دەیەوێت بە هاوکاری ناتۆ ، ئەمریکا لەوێ بمێنێتەوە. ئێستا لە ئیدلب ئاگربەست ڕاگەیەنراوە. بە بۆچوونی من ئاگربەستەکە کاتیە. هەم پێویستی تورکیا و هەم پێویستی ڕووسیا بە ئاگربەست هەبوو. لەبەرئەوەی تورکیا کەوتووەتە بیرێک کە ناتوانێت بێتە دەرەوە. مەترسیەکی گەورەی لەسەرە لە ئیدلب. کەس لە دەوری تورکیا نەماوە. ئەوانەی دەیانوت ئێمە پشتگیریت دەکەین ، هاوکاری زۆریان نەکرد. تورکیا بینی لە مەترسیەکی گەورەدایە.
ویستی بە ئاگربەست خۆی لەو دۆخە بێنێتە دەرەوە. بە هاوکاری ئەمریکا و ناتۆ. بۆ ئەوەی ئەمریکا و ناتۆ فشار لەسەر ڕووسیا بکەن. ڕووسیاش نەیتوانی بەهۆی فشارەوە شەرەکە بەردەوامی پێبدات. بۆ ئەوەی هاوکاری سوریا بکات و لە سوریا بەردەوامی بە شەڕ بدات. بەرژەوەندی ڕووسیاش ئاگربەستی دەویست. بۆیە ئاگربەستیان ئیمزا کرد. بەڵام بە واتای ئەوە نایەت سیاسەتی تورکیا لە مەترسیدا نییە. ئەو سیاسەتە خۆی مەترسیە، مەترسی دروست دەکات. هەموو کاتێک تورکیا دەخاتە ناو مەترسیدا. ئەگەر خۆی لەو سیاسەتە نەهێنێتە دەرەوە کۆتایی بە تورکیا دێت. خۆی لە تورکیا بەم سیاسەتە گەیشتووەتە قۆناغی کۆتایی. بەم شێوەیە دەژی.
ANF
🆔 @GozarDemocratic