Заң бәсекелестіктің артықшылығына айналуы тиіс: Бас прокуратура Инвесторларды қорғау жөніндегі сарапшылық кеңестің жұмысын бастады
 
Бүгін Бас Прокурор Берік Асыловтың бұйрығымен құрылған Инвесторлардың құқықтарын қорғау жөніндегі сарапшылық кеңестің алғашқы отырысы өтті.

Аталған іс-шара мемлекеттік органдарды, отандық және шетелдік ірі бизнесті, еліміздің жетекші заңгерлері мен экономистерін біріктірген тұрақты жұмыс істейтін беделді диалог алаңының іске қосылғанын білдіреді.

Кеңес жұмысына Бас Прокурордың бірінші орынбасары Жандос Өмірәлиев, Инвесторлардың құқықтарын қорғау комитетінің төрағасы Бауыржан Ералы, мемлекеттік органдардың, «Астана» халықаралық қаржы орталығының, «Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасының, «Бәйтерек» ұлттық инвестициялық холдингі» АҚ-ның, бизнес пен сарапшылар қауымдастығының өкілдері қатысты.

Отырысты ашқан Берік Асылов қатысушыларды Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясының күшіне енуімен құттықтап, онда айқындалған «Әділетті Қазақстан» және «Заң мен тәртіп» қағидаттарының бүкіл мемлекеттік жүйенің басты бағдарына айналғанын атап өтті.

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың тапсырмаларын (2025 жылғы 17 желтоқсандағы Жарлық) іске асыру аясында Инвестициялық омбудсменнің өкілеттіктері берілген Бас Прокурор қатысушыларға бизнесті қорғаудың кешенді жүйесін таныстырды.

Мұнда прокурорлар инвесторлар заңмен және мемлекетпен өзара іс-қимыл жасайтын барлық кезеңде қадағалауды қамтамасыз етеді.

«Бүгінде мемлекеттер арасындағы бәсекелестік ресурстар үшін емес, сенім үшін жүріп жатыр. Біз заңды Қазақстанның бәсекелестік артықшылығына айналдыруға міндеттіміз. Ол үшін үстірт өзгерістер емес, мемлекет пен бизнес арасындағы өзара қарым-қатынасты жүйелі түрде жетілдіру қажет», – деді Берік Асылов.

Қазіргі уақытта прокуратураның сүйемелдеуімен жалпы инвестиция көлемі 112 триллион теңгені құрайтын 3,3 мың инвестициялық жоба жүзеге асырылуда.

Бүгінгі күні үш мыңнан астам инвестордың құқықтары қорғалып, 30 мың жаңа жұмыс орнын құруды көздейтін 270-тен астам инвестициялық жобаның іске асырылуы қамтамасыз етілді.

Сонымен қатар әкімшілік қысымды жүйелі түрде төмендету жұмыстары жүргізілуде.

Кәсіпкерлер мен мемлекеттік органдар арасындағы сот дауларының саны шамамен 40%-ға қысқарды, бизнесті әкімшілік жауаптылыққа тарту жағдайлары 16%-ға азайды, сондай-ақ кәсіпкерлерді қылмыстық қудалауды төмендету үрдісі сақталуда. Тек жыл басынан бері прокуратура инвесторлардың құқықтарын бұзуы мүмкін мемлекеттік органдардың 800-ден астам шешімін келісуден бас тартты.

Бас Прокурор бизнесті қорғаудың мемлекеттік кепілдіктерін едәуір күшейткен заңнамалық өзгерістерге ерекше тоқталды.

Енді инвесторлардың құқықтарын қорғау мәселелері бойынша прокурорлық қадағалау актілері, оның ішінде нұсқама нысанындағы актілер мемлекеттік және квазимемлекеттік ұйымдар үшін міндетті болып табылады. Бұдан бөлек, Бас Прокурорға еліміздің барлық өңірінде инвестициялық жобаларды прокурорлық сүйемелдеудің бірыңғай тәртібін айқындау өкілеттігі берілді.

Бұл «өңірлік әркелікті» болдырмай, Қазақстанның кез келген өңірінде инвесторлардың құқықтарын қорғаудың бірыңғай әрі қатаң стандарттарын қамтамасыз етеді.

Кеңес отырысында әкімшілік кедергілердің дәстүрлі түрде бастамашылдықты тежейтін құрылыс саласын одан әрі жетілдіруге бағытталған шешімдер әзірленді.

Закон должен быть конкурентным преимуществом: Генеральная прокуратура запустила работу Экспертного совета по защите инвесторов
 
Сегодня в Генеральной прокуратуре дан старт работе Экспертного совета по защите прав инвесторов, созданного приказом Генерального Прокурора Берика Асылова.

Мероприятие ознаменовало собой запуск постоянно действующей авторитетной площадки, объединившей государственные органы, крупный отечественный и зарубежный бизнес, ведущих юристов и экономистов страны.

В работе Совета приняли участие первый заместитель Генерального Прокурора Жандос Умиралиев, председатель Комитета по защите прав инвесторов Бауыржан Ералы, представители государственных органов, Международного финансового центра «Астана», Национальной палаты предпринимателей «Атамекен», АО «НИХ «Байтерек», бизнеса и экспертного сообщества.

Открывая заседание, Берик Асылов поздравил присутствующих с вступлением в силу новой Конституции Республики Казахстан, подчеркнув, что заложенные в ней принципы «Справедливый Казахстан» и «Закон и порядок» стали главным ориентиром для всей государственной системы.

В рамках исполнения поручений Главы государства Касым-Жомарта Токаева (Указ от 17 декабря 2025 года) Генеральный Прокурор, наделенный полномочиями Инвестиционного омбудсмена, презентовал участникам сквозную систему защиты бизнеса.

В рамках этого подхода прокуроры обеспечивают надзор везде, где инвесторы соприкасаются с законом и государством.

«Конкуренция государств сегодня идет не за ресурсы, а за доверие. Мы обязаны превратить закон в конкурентное преимущество Казахстана. А для этого нужны не просто косметические изменения, а последовательное улучшение отношений между государством и бизнесом», — заявил Берик Асылов.

Сегодня под прокурорским сопровождением находятся 3,3 тысяч инвестиционных проектов с общим объемом инвестиций 112 триллионов тенге.

На сегодня защищены права свыше трех тысяч инвесторов, обеспечена реализация более 270 инвестиционных проектов, предусматривающих создание 30 тысяч новых рабочих мест.

Параллельно идет системное снижение административного давления.

Количество судебных споров между предпринимателями и государственными органами сократилось почти на 40%, число случаев привлечения бизнеса к административной ответственности – на 16%, сохраняется тенденция к снижению уголовного преследования предпринимателей. Только с начала года прокуратурой отказано в согласовании более 800 решений государственных органов, способных нарушить права инвесторов.

Особое внимание Генеральный Прокурор уделил недавним законодательным изменениям, которые существенно усилили государственные гарантии защиты бизнеса.

Теперь акты прокурорского надзора по вопросам защиты прав инвесторов в форме предписаний являются обязательными для исполнения государственными и квазигосударственными организациями. Кроме того, Генеральный Прокурор наделен полномочиями определять единый порядок прокурорского сопровождения инвестиционных проектов по всей стране.

Это исключает «региональный разнобой» и гарантирует единые жесткие стандарты защиты в любой точке Казахстана.

На заседании Совета были выработаны решения для дальнейшего совершенствования строительной отрасли, где административные барьеры традиционно нивелируют инициативу.