Прокуратура Jusan тобын Қазақстанға қайтаруға әрекет жасауда

Алматы қаласының Бостандық аудандық соты «Pioneer Capital Invest» ЖШС мен Jusan Technologies Ltd арасындағы «First Heartland Jusan Bank» АҚ-ның, сондай-ақ онымен байланысты ұйымдардың (бұдан әрі – «Jusan» тобы) активтерін шетелдік юрисдикцияларға беру туралы мәмілені жарамсыз деп тану туралы Алматы қаласы прокурорының талап арызы бойынша азаматтық іс қозғады.
2022 жылғы маусымда Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың тапсырмасы бойынша елден заңсыз шығарылған қаражатты Қазақстанға қайтару жөніндегі ведомствоаралық комиссия құрылған сәттен бастап Бас прокуратура капиталды жымқыру және шет елге шығару фактілерін анықтау үшін банк секторында талдау жүргізді.
Талдау барысында «Jusan» тобының активтерін басқару құрылымын өзгертудің көлеңкелі схемасы анықталды.
Аталған схеманы жүзеге асыру нәтижесінде топтың қызметін бақылау құзіреті шетелде тіркелген ұйымдарға өтеусіз берілген.
Атап айтқанда, 2020 жылғы 27 сәуірде Jusan тобының иесі «Pioneer Capital Invest» ЖШС-ның қатысушыларының жалпы жиналысында Pioneer мүлкін шетелде тіркелген Jusan Technologies Ltd компаниясының жарғылық капиталына беруді мақұлдау туралы шешім қабылданған.
Бұл әрекеттер қоғамдық мүдделерге, оның ішінде «Назарбаев Университеті» мен «Назарбаев Зияткерлік мектептерінің» ондаған мың қазақстандық студенттері мен оқушыларының мүдделеріне қауіп төндірді.
Себебі «Jusan» тобының акциялары, облигациялары мен депозиттері бойынша дивидендтері аталмыш оқу орындарын қаржыландыру көздерінің бірі.
Бұдан бөлек, 2023 жылғы 3 ақпанда Бас прокуратураға бірқатар субъектілердің құқыққа қарсы әрекеттерінің салдарынан «Жусан» тобы шетелдік мемлекеттер азаматтарының бақылауына өтіп кету фактілері бойынша прокурорлық қадағалау шараларын қабылдау туралы «Назарбаев қорының» арызы келіп түсті.
Осылайша, прокуратура органдарының мақсаты тек әділеттілікті қалпына келтіріп, «Jusan» тобының активтерін басқаруды Қазақстанның құзырына қайтару болып табылады.
Сонымен қатар, аталған талап арыз Jusan Bankтің жұмысына қатысты емес, яғни оның ағымдағы қызметіне, сондай-ақ банктің клиенттері мен іскерлік серіктестіктерімен өзара іс-қимылына шектеу қоймайды.
Істің сотта қаралуы Jusan Bankтің жұмысына әсер етпейді, ол қалыпты жағдайда жұмысын жалғастыратын болады.

Бас прокуратураның баспасөз қызметі

Прокуратура намерена вернуть в Казахстан контроль над группой Jusan

Бостандыкский районный суд г.Алматы возбудил гражданское дело по иску прокурора города Алматы о признании недействительной сделки между ТОО «Pioneer Capital Invest» и Jusan Technologies Ltd, направленной на передачу контроля и вывод активов АО «First Heartland Jusan Bank», а также связанных с ним организаций в иностранные юрисдикции (далее – группа «Jusan»).
С момента создания в июне 2022 года по поручению Президента Касым-Жомарта Токаева межведомственной комиссии по возврату в Казахстан незаконно выведенных из страны финансовых средств Генеральной прокуратурой проводился анализ банковского сектора на предмет выявления признаков хищений и вывода капиталов.
В ходе данного анализа была выявлена непрозрачная схема по изменению структуры владения активами группы «Jusan». Реализация этой схемы привела к безвозмездной передаче контроля над группой в зарегистрированные за рубежом организации.
В частности, 27 апреля 2020 года общее собрание участников ТОО «Pioneer Capital Invest», владельца группы «Jusan», приняло решение об одобрении передачи имущества Pioneer в акционерный капитал зарегистрированной за рубежом Jusan Technologies Ltd.
Данные действия создали угрозу общественным интересам, в том числе интересам десятков тысяч казахстанских студентов и школьников «Назарбаев Университета» и «Назарбаев интеллектуальных школ», одним из источников финансирования которых являются дивиденды по акциям, облигациям и вкладам группы «Jusan».
Кроме того, 3 февраля 2023 года в Генеральную прокуратуру поступило заявление «Назарбаев фонда» о принятии мер прокурорского реагирования по факту противоправных действий ряда субъектов, в результате которых группа «Jusan» перешла под контроль граждан иностранных государств.
Таким образом, целью органов прокуратуры является исключительно восстановление справедливости и возвращение в юрисдикцию Казахстана контроля над активами группы «Jusan».
При этом иск не касается непосредственно работы Jusan Bank и никак не ограничивает его текущую хозяйственную деятельность, а также взаимодействие с клиентами и деловыми партнерами банка.
Независимо от исхода дела Jusan Bank будет продолжать работать в обычном режиме.

Пресс-служба Генеральной прокуратуры

Қылмыстық процестің үш буынды моделін енгізудің келесі кезеңіне көшу бойынша шаралар туралы

2020 жылғы 01 қыркүйекте Мемлекет басшысы қылмыстық саланы реформалауды және қылмыстық сот ісін жүргізудің үш буынды моделін енгізуді тапсырды.
Бұл құқық қорғау жүйесін реформалаудың бастапқы нүктесі болды.
Барлық процесс бірнеше кезеңге бөлінеді, оның басты мақсаты тергеу органы, прокуратура және сот арасындағы өкілеттіктерді нақты ажырату болып табылады.
Мұндай ажырату тергеу органдарының негізсіз шешімдерінен қорғай отырып, құқық қорғау кедергісін тудырады.
Бүкіл процесс цифрландырылған және электрондық форматта өтеді, бұл бұзушылықтардың дереу жолын кесуді және қылмыстық процестің ашықтығын қамтамасыз етеді.
Прокурор бұл механизмде дәлелдемелерге тәуелсіз баға береді, негізді процестік шешімдерді келіседі және айып тағады.
Негізді процестік шешімдердің прокурордың келісімінсіз заңды күші жоқ екенін және құқықтық салдарға әкеп соқпайтынын атап өткен жөн.
Үш буынды модельдің бірінші кезеңін енгізумен прокурорлар 2021 жылдан бастап тергеу органдарының барлық негізді шешімдерін бекітеді.
Осы уақыт ішінде прокурорлар келісуден бас тарту арқылы процеске қатысушылардың құқықтарын қозғайтын 80 мыңнан астам (2021 жылы – 53 270, 2022 жылы – 28 180) заңсыз шешімдер қабылдаудың жолын кесті.
Қылмыстық орбитаға 6 мыңға жуық адамды негізсіз тартуға жол берілмеді (2021 жылы – 3771, 2022 жылы - 2224), бұл үш буынды модель енгізілгенге дейінгі көрсеткіштен 20 есе көп.
2022 жылдан бастап үш буынды модельді енгізудің екінші кезеңі басталды, онда прокурорлар аса ауыр санаттағы қылмыстар бойынша айыптау актілерін жасайды.
Дәл осы құжат тергеп-тексеруді аяқтайды. Екінші кезең прокурордың дәлелдемелерді тәуелсіз құқықтық бағалау механизмін күшейтеді және айыпталушыны сотқа беру кезінде оның жауапкершілігін жекелендіреді.
Өткен жылы сотқа дейінгі тергеп-тексерудің аяқталуы туралы есеппен прокурорға 1200-ден астам іс келіп түсті, оның ішінде қосымша тергеп-тексеруге 80-ге жуық іс қайтарылды, қалғандары бойынша істерді сотқа жібере отырып айыптау актілері жасалды, 800-ден астам адам сотталды.
Ағымдағы жылы айыптау актілері сыбайлас жемқорлық істері бойынша, ал 2024 жылдан бастап - қалған санаттар бойынша жасалады.
Ақпан айында Бас Прокурордың бірінші орынбасары Тимур Тәшімбаевтың төрағалығымен құқық қорғау органдары басшылығының қатысуымен қылмыстық процестің үш буынды моделін іске асыру мәселелерін талқылай отырып, мәжіліс өткізілді.
Мәжілісте үш буынды модельдің алғашқы кезеңдерінің нәтижелері талқыланып, оны одан әрі іске асыру бойынша міндеттер қойылды.
Құқық қорғау органдарына қылмыстық сот ісін жүргізудің жаңа моделіне көшу жағдайында заңдылықты қамтамасыз ету үшін қосымша ұйымдастырушылық және практикалық шаралар қабылдау тапсырылды.
Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша енгізілген қылмыстық процестің үш буынды моделі заңның үстемдігін және азаматтардың конституциялық құқықтарын тиімді қорғауды қамтамасыз ететіні сөзсіз.

Бас прокуратураның баспасөз қызметі

О мерах по переходу к очередному этапу внедрения трехзвенной модели уголовного процесса

1 сентября 2020 года Главой государства поручено реформировать уголовную сферу и внедрить трехзвенную модель уголовного судопроизводства.
Это стало отправной точкой в реформе правоохранительной системы.
Весь процесс разделен на несколько этапов, главной целью которого, является четкое разграничение полномочий между органом расследования, прокуратурой и судом.
Такое разграничение создаёт правозащитный барьер, ограждая от необоснованных решений органов следствия.
Весь процесс оцифрован и проходит в электронном формате, что обеспечивает незамедлительное пресечение нарушений и прозрачность уголовного процесса.
Прокурор в этом механизме дает независимую оценку доказательствам, согласовывает ключевые процессуальные решения и предъявляет обвинение.
Следует отметить, что ключевые процессуальные решения без согласия прокурора не имеют юридической силы и не влекут правовых последствий.
С внедрением первого этапа трехзвенной модели прокуроры с 2021 года утверждают все ключевые решения органов следствия.
За это время прокуроры путем отказа в согласовании пресекли принятие более 80 тысяч (в 2021г. – 53 270, 2022г. – 28 180) незаконных решений, затрагивающих права участников процесса.
Не допустили необоснованное вовлечение в уголовную орбиту почти 6 тысяч лиц (в 2021г. – 3771, 2022г. - 2224), что в 20 раз больше, чем до внедрения трехзвенной модели.
С 2022 года начался второй этап внедрения трехзвенной модели, на котором прокурорами составляются обвинительные акты по преступлениям особо тяжкой категории.
Именно этот документ завершает расследование. Второй этап усиливает механизм независимой правовой оценки прокурором доказательств и персонализирует его ответственность при предании обвиняемого суду.
В прошлом году с отчетом о завершении досудебного расследования поступило прокурору более 1200 дел, из них на дополнительное расследование возвращено порядка 80 дел, по остальным составлены обвинительные акты с направлением дел в суд, более 800 лиц осуждено.
В текущем году обвинительные акты составляются также по коррупционным делам, а с 2024 года – по остальным категориям.
В феврале под председательством Первого заместителя Генерального Прокурора Тимура Ташимбаева с участием руководства правоохранительных органов проведено совещание с обсуждением вопросов реализации трехзвенной модели уголовного процесса.
На совещании обсуждены результаты первых этапов трехзвенной модели и поставлены задачи по дальнейшей ее реализации.
Правоохранительным органам поручено принять дополнительные организационные и практические меры для обеспечения законности в условиях перехода к новой модели уголовного судопроизводства.
Несомненно, трехзвенная модель уголовного процесса, внедренная по поручению Главы государства обеспечивает верховенство закона и эффективную защиту конституционных права граждан.

Пресс-служба Генеральной прокуратуры

Пара беруге арандатқаны үшін қызметкерлер қылмыстық жауапкершілікке тартылды

Бас прокуратура қылмыстық қудалау органдары қызметкерлерінің арандату фактілеріне жол бермес үшін әрдайым жұмыс жүргізеді.
«Жедел-iздестiру қызметi туралы» Заңының 15-бабы қылмыстық қудалау органдарының қызметкерлеріне азаматтарды құқық бұзушылыққа итермелеуге және арандатуға тікелей тыйым салады.
Алайда кейбір қызметкерлер бұл талапты бұзғандықтан, өздері сотталушылардың орнынан табылуда.
Мысалы, Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметінің өкілдері Түркістан облысы Жетісай ауданының әкімшілігін тексеріп, ауылдық округтерінің әкімдерін қылмыстық жауапкершілікке тартумен қорқытып, олардан ақшалай қаражат талап еткен.
Олардың тұрақты түрдегі талаптарынан кейін әкімшілік жұмыскерлері тексерушілерге тексерістің оң шешілуі үшін 400-мыңнан 630-мың теңгеге дейінгі қаражатты беріп, пара беру дерегі бойынша ұсталған.
Нәтижесінде 7 ауылдық округтің әкімдері мен әкімшіліктің 1 есепшісі соттармен әртүрлі мерзімге бас бостандықтарынан айыру және айыппұл түріндегі жазаларға тартылған.
Бас Прокурордың наразылығымен Жоғарғы Сот оларды толығымен ақтап, Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметінің өкілдерінің іс-әрекеттерінде тікелей арандатушылық бар екенін анықтаған.
Өз кезегінде, 2 жедел өкілге қатысты Қылмыстық кодектің 362-бабы 4-бөлігімен (билiктi және лауазымдық өкiлеттiктерді асыра пайдалану) сотқа дейінгі тергеп-тексеру басталған.
Тергеп-тексеруді Бас прокуратураның арнайы прокуроры жүргізіп, кінәларын толығымен дәлелдеп, қылмыстық іс сотқа жолданған.
Түркістан облысы Жетісай аудандық сотының 2023 жылғы 26 қаңтарындағы үкімімен ауыр санаттағы лауазымдық қылмысты жасағандары үшін Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметінің бұрынғы 2 жедел өкілі арнайы шендерінен айырылып, әрқайсысы 6 жылға бас бостандықтарынан айыру жазасына тартылды. Жәбірленушілердің пайдасына моральдық залал өндірілді.
Үкім заңды күшіне енген жоқ, сотталушылармен шағымдалған.

За провокацию к даче взятки привлекли сотрудников к уголовной ответственности

Генеральной прокуратурой на постоянной основе ведется работа по пресечению фактов провокации со стороны сотрудников органов уголовного преследования.
Статья 15 Закона «Об оперативно-розыскной деятельности» прямо запрещает сотрудникам органов уголовного преследования склонять и провоцировать граждан к совершению правонарушений.
Однако отдельные сотрудники нарушают данное требование, что впоследствии приводит их самих на скамью подсудимых.
К примеру, сотрудники Антикоррупционной службы, осуществляя проверку в акиматах Жетысайского района Туркестанской области, требовали от акимов сельских округов денежные средства, запугивая привлечением к уголовной ответственности.
После настойчивых требований работники акимата передали проверяющим суммы в размере от 400 до 630 тыс. тенге за положительные результаты проверки и были задержаны за дачу взятку.
В результате 7 акимов сельских округов и 1 бухгалтер акимата судами были осуждены к различным срокам лишения свободы и штрафу.
По протесту Генерального Прокурора Верховный Суд полностью оправдал их, усмотрев намеренную провокацию в действиях сотрудников Антикоррупционной деятельности.
В свою очередь, в отношении 2 оперативников было начато досудебное расследование по ст. 362 ч.4 Уголовного кодекса (превышение власти и должностных полномочий).
Расследование проводилось специальными прокурорами Генеральной прокуратуры, которые в ходе следствия доказали их вину и дело было направлено в суд.
26 января 2023 т.г. приговором Жетысайского районного суда Туркестанской области за совершение тяжкого должностного преступления 2 бывших сотрудника Антикоррупционной службы осуждены к 6 годам лишения свободы каждый, с лишением специальных званий. В пользу потерпевших взыскан моральный вред.
Приговор обжалован осужденными и не вступил в законную силу.

Бас әскери прокуратура Б. Мираштың өз-өзіне қол жұмсау фактісі бойынша қылмыстық істің тергеу барысы туралы хабарлады.

Толығырақ сілтеме бойынша: https://www.gov.kz/memleket/entities/gvp/press/news/details/509790?lang=kk

В Главной военной прокуратуре сообщили о ходе расследования уголовного дела по факту суицида Мираш Б.

Подробнее по ссылке:
https://www.gov.kz/memleket/entities/gvp/press/news/details/509793?lang=ru

Бас прокуратурада рейдерлікке қарсы іс-қимыл және кәсіпкерлік қызметке кедергі жасау мәселелері талқыланды

Бас Прокурордың бірінші орынбасары Тимур Тәшімбаевтің төрағалығымен рейдерлікке қарсы іс-қимыл және кәсіпкерлік қызметке кедергі жасау мәселелері бойынша ведомствоаралық жедел кеңес өтті.
Шараға Ұлттық қауіпсіздік комитетінің, Қаржы мониторингі агенттігінің, Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс - қимыл агенттігінің, Ішкі істер министрлігінің (бұдан әрі - ҰҚК, ҚМА, СЖҚА, ІІМ) басшылығы, бейнеконференц байланыс арқылы облыс прокурорлары мен аумақтық қылмыстық қудалау органдарының басшылары қатысты.
Мемлекет басшысы 2019 жылғы 2 қыркүйектегі Қазақстан халқына Жолдауында «Бизнестің, әсіресе шағын және орта бизнестің дамуына кедергі келтірудің кез келген әрекеттері мемлекетке қарсы қылмыс ретінде қаралуы тиіс» деп атап өтті.
Осыған байланысты кеңесте қылмыстық процесте бизнесті қорғау құқық қорғау және арнайы органдар жұмысының негізгі бағыттарының бірі болуға тиіс екендігі атап өтілді. Дәл осы салада кәсіпкерлер ең қатал қысымға тап болады.
Рейдерлік ел экономикасының қалыптасуы мен дамуына теріс әсер етеді, кәсіпкерлік негіздерін бұзады, еліміздің инвестициялық тартымдылығын төмендетеді.
2022 жылы құқық қорғау органдары рейдерлік фактілер туралы 19 қылмыстық істі тергеді (2021ж. – 11). Тергеу нәтижелері бойынша сотқа 2 іс жіберілді (4).
Елде осы санаттағы қылмыстарға қарсы іс-қимыл жөніндегі заңнаманы жетілдіру бойынша шаралар жоспарлы түрде қабылдануда.
2011 жылдың қаңтарында рейдерлік үшін қылмыстық жауапкершілік алғаш рет енгізілді (бизнесті және мүлікті заңсыз басып алуға қарсы іс-қимыл туралы заңмен).
2021 жылдың шілдесінде Қылмыстық кодекстің 249-бабы осы қылмысты жасаудың жаңа тәсілдерімен толықтырылды. Осы бап бойынша жауапкершілік күшейтілді. Құрамы ауыр қылмыстар санатына жатады. Құқық қорғау, бақылау және өзге де органдардың ресурстары мен өкілеттіктерін пайдалана отырып не сот тәртібімен басып алу орын алған кезде «сыртқы, күштік» рейдерліктің жаңа құрамы енгізілді.
Кеңес шешімімен қылмыстық қудалау органдарының басшылары мен облыс прокурорларына адал кәсіпкерлердің бұзылған құқықтарын қалпына келтіру бойынша шаралар қабылдай отырып, рейдерлік фактілерді анықтау және жолын кесу жөніндегі жұмысты жандандыру ұсынылды.
Аталған мәселелер бойынша ҰҚК, СЖҚА, ҚМА және ІІМ орталық ведомстволарының басшылары өз көзқарастарын білдірді.
Ведомствоаралық жедел кеңестің нәтижелері бойынша бірқатар ұсыныстар, оның ішінде заңнамалық сипаттағы ұсыныстар әзірленді.

В Генеральной прокуратуре обсудили вопросы противодействия рейдерству и воспрепятствованию предпринимательской деятельности

Под председательством первого заместителя Генерального Прокурора Тимура Ташимбаева состоялось межведомственное оперативное совещание по вопросам противодействия рейдерству и воспрепятствованию предпринимательской деятельности.
В мероприятии приняли участие руководство Комитета национальной безопасности, Агентства по финансовому мониторингу, Агентства по противодействию коррупции, Министерства внутренних дел (далее – КНБ, АФМ, АПК, МВД), по видеоконференцсвязи - прокуроры областей и руководители территориальных органов уголовного преследования.
Глава государства в Послании народу Казахстана от 2 сентября 2019 года указал, «что любые попытки воспрепятствовать развитию бизнеса, особенно малого и среднего, должны рассматриваться как преступления против государства».
В этой связи, на совещании было подчеркнуто, что защита бизнеса в уголовном процессе должно стать одним из ключевых направлений работы правоохранительных и специальных органов. Именно в этой сфере предприниматели сталкиваются с наиболее жёстким прессингом.
Рейдерство негативно сказывается на становлении и развитии экономики страны, подрывает основы предпринимательства, снижает инвестиционную привлекательность Казахстана.
В 2022 году правоохранительными органами расследовалось 19 уголовных дел о фактах рейдерства (2021г. – 11). По результатам расследования в суд направлено 2 дела (4).
В стране планомерно принимаются меры по совершенствованию законодательства по противодействию преступлениям данной категории.
В январе 2011 года Законом «По вопросам противодействия неправомерному захвату бизнеса и собственности» впервые введена уголовная ответственность за рейдерство.
В июле 2021 года статья 249 Уголовного кодекса дополнена новыми способами совершения этого преступления. Ужесточена ответственность по этой статье. Квалифицированный ее состав отнесен к категории тяжких преступлений. Введен новый состав «внешнего, силового» рейдерства, когда захват происходит с использованием ресурсов и полномочий правоохранительных, контролирующих и иных органов либо в судебном порядке.
Решением совещания руководителям органов уголовного преследования и прокурорам областей рекомендовано активизировать работу по выявлению и пресечению фактов рейдерства с принятием мер по восстановлению нарушенных прав добросовестных предпринимателей.
Свое видение по обозначенным проблемам высказали руководители центральных ведомств КНБ, АПК, АФМ и МВД.
По результатам межведомственного оперативного совещания выработан ряд предложений, в том числе законодательного характера.

Азаптауларға жол бермеу бойынша қабылданған шаралар туралы Бас прокуратура хабарлады
Ағымдағы жылдың қаңтар айынан бастап азаптауларды қолдану фактілері бойынша қылмыстық істер прокуратура органдарымен тергеп-тексерілуде.
Осындай істерді тергеуде арнайы прокурорлардың тәжірибесі мол.
Олардың жұмысын регламенттеу үшін «Прокуратура органдарында азаптаулар туралы қылмыстық істердің сотқа дейінгі тергеп-тексерілуін ұйымдастыру туралы» Нұсқаулық бекітілді.
Тергеу тәжірибесі мен тергеу сапасын жоғарылатуды жандандырумен қатар, Бас прокуратура басқа да қылмыстық қудалау органдарымен бірлесе азаптаулардың алдын алу бойынша кешенді шаралар қабылдады.
Тоқтала кететін болсақ, барлық құқық қорғау органдары мен түзеу мекемелерінде түгелдей бейнебақылауды енгізу жұмыстары жалғасуда.
Азаптауларды жасау жағдайлары мен себептерін талдау негізінде «Сотқа дейінгі тергеп-тексеру және жазаны орындау сатысында азаматтардың конституциялық құқықтары мен бастандықтарын сақтауды қамтамсыз ету жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы» бірлескен бұйрық жасалып, күшіне енді.
Бірлескен бұйрыққа барлық құқық қорғау органдарының басшылары қол қойды.
Оның мақсаты – азаптаулар және басқа да тергеп-тексерудің рұқсат берілмеген әдістеріне қарсы әрекеттер бойынша шаралардың тиімділігін арттыру болып табылады.
Нұсқаулықта құқық қорғау органдарына азаматтарды тек жеткілікті мәліметтер болған жағдайда ғана жеткізу туралы талаптар қаралған.
Тергеушіден басқа, өкілеттігі жоқ тұлғалардың жеткізілген азаматтармен қылмыстық құқық бұзушылықтың мән-жайлары бойынша қандай да бір сөйлесу, әңгімелесу және сұрақ қоюды жүргізуіге тыйым салынған.
Жеткізілген және ұсталған азаматтар шұғыл түрде тергеу әрекеттерін жүргізу үшін арнайы кабинеттерге жөнелтілуі қажет.
Арнайы кабинеттер стандарт бойынша бірінші қабатта, айқын қабырғалармен, бейнебақылау камераларымен жасақталады.
Ұсталғаны туралы дереу оның туысқанына немесе тиісті тұлғаға хабарлануы тиіс, олардың байланыс мәліметтері хаттамада көрсетілуі қажет.
Азаматтарды ұстау, жеткізу және алып келу негізділігі мен заңдылығын қамтамасыз етуге, сондай-ақ азаптаулар мен басқа да қатаң, адамгершіліксіз немесе намысты таптауға жол бермеуге аумақтық құқық қорғау органдары басшыларының жеке жауаптылықтары бекітілді.
Айғақтарды жинау, жауап алу және қажетті сот сараптамаларын тағайындау бойынша кейінге қалдырылмайтын тергеу әрекеттерін жүргізу үшін азаптаулар жасалған орынға прокурордың дереу шығуы бойынша талаптар қойылды.
Осылайша, құқық қорғау органдарымен бірлескен бұйрықты іске асыру – азаматтардың құқықтарын қорғауды арттырады.

Какие меры приняты по недопущению пыток – рассказали в Генпрокуратуре
С января текущего года уголовные дела по фактам применения пыток расследуются органами прокуратуры.
Спецпрокуроры обладают достаточным опытом расследования таких дел.
Для регламентации их работы утверждена Инструкция «Об организации досудебного расследования дел о пытках в органах прокуратуры».
Наряду с наработкой следственной практики и повышением качества следствия Генеральной прокуратурой совместно с другими органами уголовного преследования принимаются комплексные меры по предупреждению пыток.
В частности, продолжается внедрение сплошного видеонаблюдения во всех правоохранительных и исправительных учреждениях.
На основе анализа причин и условий совершения пыток разработан и введен в действие совместный приказ «Об утверждении Инструкции по обеспечению соблюдения конституционных прав и свобод граждан в уголовном процессе и при исполнении наказания».
Совместный приказ подписан всеми руководителями правоохранительных органов.
Его цель – повысить эффективность мер по противодействию пыткам и другим недозволенным методам расследования.
Инструкцией предусмотрены требования о доставлении граждан в правоохранительные органы только при наличии достаточных данных.
За исключением следователей, запрещается ведение неуполномоченными лицами каких-либо переговоров, бесед и опросов с доставленным по обстоятельствам уголовного правонарушения.
Доставленные и задержанные граждане должны незамедлительно сопровождаться в специальные кабинеты для производства следственных действий.
Специальные кабинеты разрабатываются по стандартам, с размещением их на первом этаже, прозрачными стенами, камерами видеонаблюдения.
О задержании безотлагательно уведомляется родственник или заинтересованное лицо, в протоколе должны указываться их контактные данные.
Закреплена персональная ответственность руководителей территориальных правоохранительных органов за обеспечение законности и обоснованности привода, доставления и задержания граждан, а также недопущение пыток и иного жестокого, бесчеловечного или унижающего достоинство обращения.
Установлены требования по незамедлительному выезду прокурора на место совершения пыток для проведения неотложных следственных действий по сбору улик, проведения допросов и назначения необходимых судебных экспертиз.
Таким образом, реализация правоохранительными органами совместного приказа усилит защиту прав граждан.

Алматыда кәсіпкерлердің құқықтарын қорғау бойынша цифрлық сервис енгізілді
 
Кәсіпкерлерге ыңғайлы болу үшін Алматы қаласының прокуратурасы мен «Атамекен» Кәсіпкерлер Палатасы мобильді топқа онлайн өтініштер жасау үшін жағдай жасады.
Енді смартфон камерасын QR-кодқа бағыттау арқылы прокуратураға кәсіпкерлік саласындағы бұзушылықтар туралы сигнал жіберуге болады.
Сигналдар жедел әрекет ету үшін мобильді топқа дереу келіп түседі, бұл кәсіпкерлерге бұзылған құқықтарды жедел қалпына келтіруге қол жеткізуге мүмкіндік береді.
Процесті цифрландыру бизнес субъектілерінің уақытын үнемдейді және олардың құқықтарының бұзылуына жедел ден қоюға мүмкіндік береді.

В Алматы внедрили цифровой сервис по защите прав предпринимателей
 
Для удобства предпринимателей прокуратурой города Алматы и Палатой предпринимателей «Атамекен» созданы условия для онлайн обращений в мобильную группу.
Теперь простым наведением камеры смартфона на QR-код можно отправить сигнал в прокуратуру о нарушениях в сфере предпринимательства.
Сигналы будут незамедлительно поступать в мобильную группу для быстрого реагирования, это позволит предпринимателям оперативно добиться восстановления нарушенных прав.  
Цифровизация процесса сэкономит время субъектов бизнеса и позволит оперативно реагировать на нарушения их прав.

Бас прокуратура Қазақстаннан қанша шетелдік қылмыскер шығарылғаны туралы хабарлады
 
Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы қылмысқа қарсы іс-қимыл және жазаның бұлтартпастығын қамтамасыз ету саласында шет мемлекеттермен халықаралық ынтымақтастықты белсенді дамытуда.
Бұл ретте, жұмыстың едәуір көлемі экстрадиция сияқты маңызды бағытта жүзеге асырылады, бұл құқықтық институт ретінде азаматтардың конституциялық құқықтарына айтарлықтай әсер етеді.
Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес экстрадициялау рәсімі іздеудегі адамды ұстауды, оған қатысты соттың санкциясымен 40 тәулікке уақытша күзетпен ұстауды, содан кейін 12 ай мерзімге экстрадициялық қамаққа алуды қамтиды. Осы уақыт ішінде күзетпен ұстаудағы адамға қатысты экстрадициялық тексеріс жүргізіледі және оны шет мемлекетке беру мүмкіндігі туралы шешім қабылданады.
Бұл ретте, Бас прокуратураның құзыретіне іздеудегі адамдарды экстрадициялау туралы шешімдер қабылдау мәселелері кіреді.
Атап айтқанда, 2022 жылы біз шет мемлекеттердің ұстап беру туралы 90-нан астам сұрау салуын қарадық, оның 80-і қанағаттандырылды.
Қазақстанның негізгі әріптестері Ресей, Өзбекстан және Қырғызстан болып табылады, олармен экстрадициялау мәселелері бойынша өзара іс-қимылдың ең үлкен көлемі атап өтіледі.
Аталған мән-жайлар мемлекеттердің құқықтық жүйелерінің ұқсастығына, олардың географиялық орналасуының жақындығына және көші-қон ағындарының қарқындылығына байланысты.
Қылмыс санаттары бойынша адамдар негізінен алаяқтық, ұрлық, адам өлтіру, есірткінің заңсыз айналымы үшін беріледі.
Мысалы, Ресей Бас прокуратурасының сұрау салуы бойынша 2022 жылы осы елдің азаматы А.Ж. Урзагулов мемлекетаралық іздеуде болған және Ақтөбе облысының аумағында ұсталған.
Ресейдің құқық қорғау органдары оны Н.М. Жумагазиевті атыс қаруымен топтық өлтірді деп айыптады.
Орынбор облыстық сотының үкімімен А. Ж. Урзагулов аталған қылмысы үшін 15 жылға бас бостандығынан айыруға сотталды.
75 000 АҚШ доллары сомасына алаяқтық жасағаны үшін Өзбекстанға берілген Г.Т. Нәбиев Самарқанд қалалық қылмыстық сотының үкімімен 9 жылға бас бостандығынан айыруға сотталды.
Сондай-ақ өткен жылы ресейлік  құқық қорғау органдарына Давлатов С.Т., Авдеев С. В., Алиев Р. Х. және Транда Е. В. ауырлататын мән-жайларда  адам өлтіргені үшін; Р. С.Хатов, А. А.Соколов, Х. М. Гадамаури есірткі сатқаны үшін берілді.
Грузия Бас прокуратурасының сұрау салуы бойынша Р.М. Чхиквадзе денсаулыққа ауыр зиян келтіргені үшін, Қырғыз әріптестерінің сұрау салуы бойынша қарақшылық жасағаны үшін Н. К. Құрманбеков берілді.
Сонымен қатар Қазақстанның әлемдік қоғамдастыққа бірігуі бізге алыс шет елдерден келген шетелдік әріптестермен тиімді өзара іс-қимыл жасауға мүмкіндік береді.
Мұндай ынтымақтастықтың құқықтық негізі біздің мемлекетіміз қатысушы болып табылатын екіжақты және көпжақты шарттар болып табылады.
Экстрадициялау туралы шарттары жоқ елдермен адамдарды ұстап беру туралы мәселелер халықаралық құқықта қолданылатын өзара іс-қимыл қағидаты негізінде қаралады. Бұл ретте, біз әрекетті қылмыс ретінде өзара тану талабын басшылыққа аламыз.
Атап айтқанда, соңғы жылдары біз АҚШ, Түркия, Литва құзыретті органдарының сұранысы бойынша іздеуде жүрген адамдарды бердік.
Шет мемлекеттердің құқық қорғау органдарына экстрадициялау мәселелерінде уақтылы және сапалы көрсетілетін құқықтық көмек біздің шетелдік әріптестеріміздің адамдарды ұстап беру туралы қазақстандық сұрау салуларды оң қарауына көп жағынан ықпал етеді.
Жалпы, осы бағытта жүргізіліп жатқан жұмыс жасырын қылмыскерлерді әшкерелеуге және ең бастысы олардың жасалған қылмыстар үшін заңмен белгіленген қылмыстық жауаптылықтан кетуіне жол бермеуге мүмкіндік береді.
 

Сколько преступников иностранцев экстрадировано из Казахстана – сообщили в Генпрокуратуре
 
       Генеральная прокуратура Республики Казахстан активно развивает международное сотрудничество с иностранными государствами в сфере  противодействия преступности и обеспечения неотвратимости наказания.
      При этом немалый объем работы осуществляется в таком важном направлении как экстрадиция, которая, как правовой институт, наиболее существенно затрагивает конституционные права граждан.
       В соответствии с законодательством Республики Казахстан процедура экстрадиции включает в себя задержание разыскиваемого лица, применение в отношении него с санкции суда временного содержания под стражей на 40 суток, а затем экстрадиционного ареста на срок 12 месяцев. В течение этого времени в отношении лица, содержащегося под стражей, проводится экстрадиционная проверка и принимается решение о возможности его выдачи иностранному государству.
       При этом, именно в компетенцию Генеральной прокуратуры входят вопросы принятия решений об экстрадиции разыскиваемых лиц.
        В частности, в 2022 году нами было рассмотрено более 90 запросов иностранных государств о выдаче, из которых удовлетворено 80.
       Основными партнерами Казахстана являются Россия, Узбекистан и Кыргызстан, с которыми отмечается наибольший объём взаимодействия по вопросам экстрадиции.  
       Данное обстоятельство обусловлено схожестью правовых систем  государств, близостью их географического расположения и интенсивностью миграционных потоков.
       По категориям преступлений лица выдаются в основном за мошенничества, кражи, убийства, незаконный оборот наркотиков.
       К примеру, по запросу Генеральной прокуратуры России в 2022 году был выдан гражданин этой страны Урзагулов А.Ж., находившийся в межгосударственном розыске и задержанный на территории Актюбинской области.
       Российскими правоохранительными органами он обвинялся в групповом убийстве Жумагазиева Н.М. с применением огнестрельного оружия.
       Приговором Оренбургского областного суда Урзагулов А.Ж. осужден за указанное преступление к 15 годам лишения свободы.
  Выданный Узбекистану за мошенничество на сумму 75 000 долларов США Набиев Г.Т. осужден приговором Самаркандского городского суда по уголовным делам  к 9 годам лишения свободы.      
       Также в прошлом году российским правоохранительным органам  были выданы Давлатов С.Т., Авдеев С.В., Алиев Р.Х. и Транда Е.В. за убийства при отягчающих обстоятельствах; Хатов Р.С., Соколов А.А., Гадамаури Х.М. за сбыт наркотиков.
       По запросу Генеральной прокуратуры Грузии выдан Чхиквадзе Р.М. за причинение тяжкого вреда здоровью, по запросу кыргызских коллег за разбой выдан Курманбеков Н.К.  
        Вместе с тем, интеграция Казахстана в мировое сообщество позволяет нам эффективно взаимодействовать и с иностранными партнёрами из стран дальнего зарубежья.
       Правовой основой такого сотрудничества являются двусторонние и многосторонние договоры, участником которых является наше государство.
      Со странами, с которыми отсутствуют договоры об экстрадиции, вопросы о выдаче лиц рассматриваются на основе действующего в международном праве  принципа взаимности. При этом мы руководствуемся требованием обоюдного признания деяния преступлением. 
        В частности, за последние годы нами были выданы разыскиваемые лица по запросам компетентных органов США, Турции, Литвы.
  Своевременно и качественно оказываемая правоохранительным органам иностранных государств правовая помощь в вопросах экстрадиции во многом способствует положительному рассмотрению казахстанских запросов о выдаче лиц нашими зарубежными партнёрами.
        В целом проводимая в этом направлении работа позволяет изобличить скрывшихся преступников и, главное, воспрепятствовать их уходу от установленной законом уголовной ответственности за совершённые преступления.    

Жамбыл облысының прокуратурасы: «КОСПАЕВ» ұйымдасқан қылмыстық топ мүшелерін мемлекеттік шекарадан  өткізген тұлға құрықталды
 
Бұрын хабарланғанбай, ҰҚТ мүшелері Шалин, Имашев және Қоспаев ҚК-тің 249 (рейдерлік) және 262-баптарымен (ұйымдасқан қылмыстық топ құру және қатысу) жасаған қылмыстары үшін Қаржылық мониторинг агенттігімен халықаралық іздеу жарияланған.
Қолда бар мәліметтерге сәйкес көрсетілген тұлғалар Жамбыл облысының аумағында орналасқан мемлекеттік шекара арқылы елімізден шығып кеткен.
10.11.2022 жылы Қордай аудандық полиция бөлімімен ҚК-тің 394-бабы 2-бөлігімен (заңсыз көші-қонды ұйымдастыру) қылмыстық іс тіркелген.
11.11.2022 жылы Қордай ауданының прокуроры Бірлік Ізбасаровтың қаулысымен полиция және шекара басқармасының тәжірибелі қызметкерлерінен мекемеаралық топ құрылған.
Прокуратурамен жүргізілген үйлестіру жұмыстарының нәтижесінде, жоғарыда көрсетілген тұлғаларды, 06.08.2022 жылы Сортөбе ауылының маңында брод арқылы мемлекеттік шекарадан өткізуді ұйымдастырған жергілікті тұрғын анықталып, құрықталды. 
Күдікті кінәсін толық мойындады, сотқа дейінгі тергеп тексеру жұмыстары жалғастырылуда және прокуратураның бақылауында.

https://www.gov.kz/memleket/entities/prokuratura-zhambyl/press/news/details/511845