Конституциялық реформа контекстіндегі «Заң мен тәртіп» қағидаты
 
2026 жылғы 27 ақпанда Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының жанындағы Құқық қорғау органдары академиясында жаңа Конституция жобасын талқылауға арналған дөңгелек үстел өтті.

Талқылауға Президент Әкімшілігінің, Парламенттің, Адам құқықтары жөніндегі уәкіл институтының, ғылыми қоғамдастықтың, сондай-ақ қоғамдық ұйымдардың өкілдері қатысты.

Конституциялық реформа Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың азаматтардың құқықтары мен бостандықтарының кепілдіктерін нығайтуға, заңның үстемдігін қамтамасыз етуге және әділ Қазақстанның орнықты моделін қалыптастыруға бағытталған бастамаларының дәйекті жалғасы ретінде қарастырылды. Қатысушылар ұсынылып отырған өзгерістер мемлекеттің саяси, құқықтық және әлеуметтік-экономикалық дамуының ұзақ мерзімді бағдарларын белгілейтінін атап өтті.

Бас Прокурор Берік Асылов қатысушыларға арнаған сөзінде Негізгі Заңның Преамбуласында «Заң мен тәртіп» қағидатын бекіту оған іргелі конституциялық құндылық мәртебесін беретінін атап өтті. Ол қоғамдық құқықтық сананы нығайтуға және заң бұзушылыққа мүлдем төзбеушілікке баса назар аударылып отырғанын айтты.

Тұтастай алғанда, ұсынылып отырған түзетулер прогрессивті сипатқа ие және азаматтардың құқықтары мен бостандықтарының кепілдіктерін одан әрі күшейтуге, мемлекеттік басқарудың тиімділігін арттыруға, құқықтық тәртіпті нығайтуға бағытталған.

Қазіргі уақытта Конституция жобасы кеңінен талқыланып, алдағы өзгерістер мен жаңғыртулар туралы қоғамға жан-жақты ақпарат беріліп жатыр.
Ұсынылған түзетулер бойынша ашық диалогтың маңыздылығын айтқан Бас Прокурор жүйелі түсіндіру жұмыстарын жалғастыру және жоба бойынша пікір алмасуға кәсіби және азаматтық қоғамды кеңінен тарту қажеттігін атап өтті. Бұл тәсіл реформалардың мәнін дұрыс көрсетпейтін түсіндірулер мен қорытындыларды болдырмауға көмектеседі, әрі жаңашылдықтар мазмұнын объективті түсінуді қамтамасыз етеді.

Дөңгелек үстелге қатысушылар жаңа Конституция жобасының практикалық аспектілеріне ден қойды. Келесі салаларға ерекше назар аударылды:

Заң алдындағы теңдік – құқықтық қорғау тетіктерін жетілдіру және заңнаманың біркелкі қолданылуын қамтамасыз ету;

Азаматтардың құқықтарын қорғаудың басымдығы – құқық бұзушылықтың алдын алуға және халықтың заңды мүдделерін қорғауға баса назар аудара отырып, құқық қорғау органдары үшін сервистік үлгіні әзірлеу;

Құқықтық саладағы цифрлық шешімдер – жеке деректерді қорғаудың конституциялық кепілдіктерін күшейте отырып, үлкен деректер мен жасанды интеллект элементтерін талдауды енгізу;

Құқықтық мәдениетті дамыту – тұрақты құқықтық тәртіптің негізі ретінде құқықтық білім беру сапасын арттыру және құқықтық сананы нығайту.

Өткізілген дөңгелек үстел мазмұнды пікір алмасу алаңына айналды және ғылыми-сараптамалық қоғамдастықтың заңдылық, әділдік және адам құқықтарын құрметтеу қағидаттарына негізделген Қазақстан Республикасының қазіргі заманғы конституциялық моделін қалыптастыруға үлес қосуға дайындығын растады.

🌐 https://t.me/GenPr

Facebook | Instagram | YouTube | Сайт ГП

Принцип «Закон и порядок» в контексте Конституционной реформы
 
27 февраля 2026 года в Академии правоохранительных органов при Генеральной прокуратуре Республики Казахстан состоялся круглый стол, посвящённый обсуждению проекта новой Конституции.

В дискуссии приняли участие представители Администрации Президента, Парламента, института Уполномоченного по правам человека, научного сообщества, а также общественных организаций.

Конституционная реформа рассмотрена как последовательное продолжение инициатив Президента Касым-Жомарт Токаева, направленных на укрепление гарантий прав и свобод граждан, обеспечение верховенства закона и формирование устойчивой модели Справедливого Казахстана. Участники подчеркнули, что предлагаемые изменения задают долгосрочные ориентиры политико-правового и социально-экономического развития государства.

Обращаясь к участникам, Генеральный Прокурор Берик Асылов отметил, что закрепление принципа «Закон и порядок» в Преамбуле Основного Закона придаёт ему статус фундаментальной конституционной ценности. По его словам, речь идёт об укреплении правового сознания общества и нулевой терпимости к правонарушениям.

В целом, предлагаемые изменения носят прогрессивный характер и направлены на дальнейшее усиление гарантий прав и свобод граждан, повышение эффективности государственного управления и укрепление правопорядка.

В настоящее время идет активное обсуждение проекта Конституции и информирование общества о предстоящих преобразованиях.

Придавая важное значение открытому диалогу по предлагаемым новеллам, Генеральный Прокурор подчеркнул необходимость продолжения системной разъяснительной работы и широкого вовлечения профессионального и гражданского сообщества в обмен мнениями по проекту. Такой подход позволяет избежать неточных интерпретаций и выводов, не отражающих суть реформ, а также обеспечить формирование объективного понимания содержания нововведений.

Участники круглого стола сосредоточились на практических аспектах проекта новой Конституции. Особое внимание уделено следующим направлениям:

Равенство перед законом – совершенствование механизмов правовой защиты и обеспечение единообразного применения законодательства;

Приоритет защиты прав граждан – развитие сервисной модели работы правоохранительных органов с акцентом на профилактику правонарушений и защиту законных интересов населения;

Цифровые решения в правовой сфере – внедрение анализа больших данных и элементов искусственного интеллекта при одновременном усилении конституционных гарантий защиты персональных данных;

Развитие правовой культуры – повышение качества юридического образования и укрепление правосознания как основы устойчивого правопорядка.

Проведённый круглый стол стал площадкой для содержательного обмена мнениями и подтвердил готовность научного и экспертного сообщества внести вклад в формирование современной конституционной модели Республики Казахстан, основанной на принципах законности, справедливости и уважения к правам человека.

🌐 https://t.me/GenPr

Facebook | Instagram | YouTube | Сайт ГП

Қостанай облысында «Еңбек қолдау» әлеуметтік маңызы бар акциясы өтті
 
Бүгін «Заң мен тәртіп» тұжырымдамасын іске асыру аясында облыс прокуратурасының бастамасымен өңір аумағында балалардың құқықтарын қорғауға және алименттік және өзге де міндеттемелер бойынша берешегі бар азаматтарға кешенді көмек көрсетуге бағытталған бірыңғай облыстық «Еңбек қолдау» әлеуметтік маңызы бар акциясы өткізілді.

Акция облыстың барлық қалалары мен аудандарында бір мезгілде бастау алып, өңір тұрғындарының барлығын қамтуға мүмкіндік берді. Бұл облыс орталығына бармай-ақ құқықтық көмек алуға, кеңес алуға және жұмысқа орналасуға жәрдемдесуге тең мүмкіндік жасады.

Іс-шараға 130-дан астам мемлекеттік орган өкілдері, 100-ден астам жұмыс беруші кәсіпорын, 18 оқу орталығы, сондай-ақ үкіметтік емес ұйымдар қатысты. Жұмысқа орналасуға жәрдем алу және консультациялық көмек көрсету бойынша 1800-ден астам өңір тұрғыны жүгінді.

Акцияның негізгі мақсаты – борышкерлерді жұмысқа орналастыруға жәрдемдесу ғана емес, сонымен қатар алименттік міндеттемелерді ерікті және жүйелі түрде орындауға жағдай жасау. Қатысушыларға бос жұмыс орындары, кәсіби оқыту мүмкіндіктері, құқықтық кеңес беру және берешекті реттеуге көмек ұсынылды.

Облыс прокуроры М.И. Сексембаев атап өткендей, алимент төлемеу – ең өзекті әрі әлеуметтік маңызы жоғары мәселелердің бірі. «Әрбір нақты жағдайда сөз жай ғана берешек туралы емес, баланың лайықты асырауға, тамақтануға, білім алуға, медициналық көмекке және жан-жақты дамуға деген құқықтары мен заңды мүдделерінің бұзылуы туралы болып отыр», – деп атап өтті облыс прокуроры.

Облыс бойынша алименттік міндеттемелер бойынша жалпы берешек сомасы 3,8 млрд теңгеден асады. Оның ішінде 1 мың атқарушылық іс жүргізу бойынша 1 млрд теңгеден астамы проблемалық санатқа жатады. Бұл көрсеткіштердің артында балалардың тағдыры, олардың күнделікті қажеттіліктері мен болашағы тұр.

2025 жылы алименттік міндеттемелерді орындамағаны үшін 539 борышкер қылмыстық және әкімшілік жауаптылыққа тартылды.

Облыс прокуроры прокуратура органдары алименттік міндеттемелерді орындаудан жалтару фактілеріне қағидатты түрде әрекет ететінін және қажет болған жағдайда заңда көзделген жауапкершілік шараларының толық кешенінің қолданылатынын атап өтті. Алайда, іс-шараның басты басымдығы жазалау шараларына емес, азаматтардың өз міндеттемелерін ерікті түрде орындауына жағдай жасауға бағытталған.

«Бала алдындағы жауапкершілік – бұл тек заң талабы ғана емес, әрбір ата-ананың ар-ожданы мен кемелдігінің көрсеткіші. Мемлекет, қоғам және ата-аналар бірлескен күш-жігерінің арқасында ғана біз балаларға тұрақтылықты, қорғауды және ертеңгі күнге сенімділікті қамтамасыз ете аламыз», – деп атап өтті облыс прокуроры М.И. Сексембаев.

Акция қорытындысы бойынша жұмысқа орналастырылған борышкерлер саны артып, проблемалық атқарушылық іс жүргізулер саны қысқарып, нақты өндірілген алимент көлемі ұлғайып, ата-аналардың жауапкершілік деңгейі артады деп күтілуде.
 
Қостанай облысы прокуратурасының сайтына сілтеме:

https://www.gov.kz/memleket/entities/prokuratura-kostanay/press/news/details/1171474?lang=kk

🌐 https://t.me/GenPr

Facebook | Instagram | YouTube | Сайт ГП

В Костанайской области прошла социально значимая акция «Еңбек қолдау»
 
Сегодня в рамках реализации rонцепции «Закон и порядок» по инициативе прокуратуры области на территории области проведена единая областная социально значимая акция «Еңбек қолдау», направленная на защиту прав детей и оказание комплексной помощи гражданам, имеющим задолженность по алиментам и иным обязательствам.

Акция стартовала во всех городах и районах области, что обеспечило участие всех жителей региона, создало равные возможности на получение правовой помощи, для консультаций и содействия в трудоустройстве без выезда в областной центр.

В мероприятии приняли участие свыше 130 представителей государственных органов, более 100 предприятий-работодателей, 18 учебных центров, а также неправительственные организации. За содействием в трудоустройстве и получении консультационной помощи обратились более 1800 жителей региона.

Основная цель акции - не только содействие трудоустройству должников, но и формирование условий для добровольного и системного исполнения алиментных обязательств. Участникам были предложены вакансии, возможности профессионального обучения, правовое консультирование и помощь в урегулировании задолженности.

Как отметил прокурор области Сексембаев М.И., неуплата алиментов остается одной из наиболее острых и социально значимых проблем. «В каждом конкретном случае речь идет не просто о задолженности, а о нарушении прав и законных интересов ребенка - на достойное содержание, питание, образование, медицинскую помощь и полноценное развитие», - подчеркнул он.

По области общая сумма задолженности по алиментным обязательствам составляет более 3,8 млрд тенге. При этом более 1 млрд тенге по 1 тыс. исполнительным производствам относятся к категории проблемных. За этими цифрами - судьбы детей, их ежедневные потребности и будущее.

В 2025 году за неисполнение алиментных обязательств к уголовной и административной ответственности привлечено 539 должников.

Прокурор области подчеркнул, что органы прокуратуры будут принципиально реагировать на факты уклонения от исполнения алиментных обязательств, и в необходимых случаях будет применяться весь предусмотренный законом комплекс мер ответственности. Вместе с тем главный акцент мероприятия сделан не на карательных мерах, а на создании условий для добровольного исполнения своих обязательств.

«Ответственность перед ребенком - это не только требование закона, но и вопрос совести и зрелости каждого родителя. Только совместными усилиями государства, общества и родителей мы сможем обеспечить детям стабильность, защиту и уверенность в завтрашнем дне», - отметил прокурор области Сексембаев М.И.

Ожидается, что по итогам акции увеличится количество трудоустроенных должников, сократится число проблемных исполнительных производств, возрастет объем фактически взысканных алиментов и повысится уровень родительской ответственности.
 
Ссылка на сайт прокуратуры Костанайской области:

https://www.gov.kz/memleket/entities/prokuratura-kostanay/press/news/details/1171474?lang=ru

🌐 https://t.me/GenPr

Facebook | Instagram | YouTube | Сайт ГП