Жол қозғалысы қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселелері туралы

Қазақстан Республикасының Бас Прокуроры Берік Асыловтың төрағалығымен орталық, жергілікті және құқық қорғау органдары өкілдерінің қатысуымен жол қозғалысы қауіпсіздігі мәселелері бойынша Қазақстан Республикасының Заңдылықты, құқықтық тәртіпті және қылмыстылыққа қарсы күресті қамтамасыз ету жөніндегі үйлестіру кеңесінің отырысы өтті.

Отырыс ашылуында Бас Прокурор апаттылықты төмендету шаралары «Заң мен Тәртіп» идеологиясына сай келетінін атап өтті. Басты міндет – заңның үстемдігін нығайту және жол қозғалысына қатысушылардың әрқайсысының әлеуметтік жауапкершілігін қалыптастыру. Қоғамда жүргізу мәдениетін дамыту және құқықбұзушылыққа төзімсіздік қалыптастыру қажет.

Б. Асылов Мемлекет басшысының 2025 жылғы 8 қыркүйектегі Қазақстан халқына Жолдауында азаматтардың өз қауіпсіздігі мен айналасындағылардың қауіпсіздігі үшін жеке жауапкершілігіне назар аударғанын атап өтті.

Жол-көлік оқиғаларының негізгі себебі – жол қозғалысы ережелерін сақтамау.

Талдау көрсеткендей, апатқа кінәлі жүргізушілердің 81%-ы бұған дейін де жол қозғалысы ережелерін бұзғаны үшін бірнеше рет жауапкершілікке тартылған, бұл қайталану деңгейінің жоғары екенін дәлелдейді. Мәселен, ШҚО-да бір жүргізуші бір жыл ішінде 32 рет ереже бұзып, оның 13-і – жылдамдықты арттыру фактілері. 8 қаңтарда қарсы жолаққа шығып, салдарынан өзі және екі жолаушысы қаза тапты. Мұндай жағдайлар жыл сайын қайталанады.

Тағы бір жағдайда жүргізуші соңғы екі жылда 72 рет жол қозғалысы ережесін бұзған, оның ішінде 2025 жылы жылдамдықты арттырғаны үшін 30 рет жауапкершілікке тартылған. Нәтижесінде ағымдағы жылдың 30 тамызында Алматы қаласында жаяу жүргіншіні қағып, оның өліміне әкелген.

Бас Прокурор жүргізуші куәліктерін беру процесін бақылауды күшейту, сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін жою және рәсімнің ашықтығын қамтамасыз ету қажеттігін де атап өтті. Жүргізуші куәлігін заңсыз алу жағдайлары қоғам үшін қауіп төндіретін фактор ретінде қаралады.

Бұдан бөлек, қауіпсіздікке тікелей қауіп төндіретін негізгі факторлардың бірі – автомобиль жолдарында белгіленген нормаларға сәйкес келмейтін рұқсатсыз шығу жолдарын, қиылыстар мен қосылуларды салу. Ірі трассаларға қосылулардың ең аз саны жөніндегі талаптар сақталмайды.

Мысалы, «Астана – Шідерті – Павлодар – Успенка – РФ шекарасы» автожолында жобалық түрде 48 қосылу көзделген, оның 28-і – рұқсат етілген арақашықтықты бұза отырып орналастырылған. Ақмола облысының Қоянды және Бірлік-Бек ауылдары маңындағы ұзындығы 7 км учаскеде жергілікті тұрғындар өз бетімен салған 17 заңсыз қосылу бар. Олармен түсіндіру жұмыстары жүргізілуде.

О проблемных вопросах обеспечения дорожной безопасности

Под председательством Генерального Прокурора Республики Казахстан Берика Асылова состоялось заседание Координационного совета Республики Казахстан по обеспечению законности, правопорядка и борьбы с преступностью по вопросам дорожной безопасности с участием представителей центральных, местных и правоохранительных органов.

Открывая заседание, Генеральный Прокурор подчеркнул, что меры по снижению аварийности соответствуют идеологии «Закона и Порядка». Главная задача — укрепление верховенства закона и формирование социальной ответственности каждого участника дорожного движения. В обществе необходимо развивать культуру вождения и нетерпимость к правонарушениям.

Б. Асылов отметил, что Глава государства в Послании народу Казахстана от 8 сентября 2025 года акцентировал внимание на личной ответственности граждан за собственную безопасность и безопасность окружающих.

Основной причиной ДТП остаётся несоблюдение правил дорожного движения.

Анализ показал, что 81% виновников аварий ранее не раз привлекались к ответственности за нарушения ПДД, что свидетельствует о высокой повторности. Например, в ВКО водитель совершил 32 нарушения за год, 13 раз допустил превышение скорости. 8 января выехал на встречную полосу, в результате погиб сам и два его пассажира. Такие случаи повторяются ежегодно.

В другом случае, водитель за последние два года совершил 72 нарушения ПДД, из них только в 2025 году был 30 раз привлечен за превышение скорости движения, как итог 30 августа т.г. в г.Алматы допустил наезд на пешехода со смертельным исходом.

Генеральный Прокурор также подчеркнул необходимость усиления контроля за выдачей водительских прав, исключения коррупционных рисков и обеспечения прозрачности процедуры. Случаи незаконного получения удостоверений будут рассматриваться как фактор, повышающий угрозу для общества.

Кроме того, одним из основных факторов, создающих прямую угрозу безопасности является сооружение самовольных выездов, пересечений и примыканий на автомобильных дорогах, не соответствующих установленным нормативам. Не соблюдаются требования о минимальном количестве примыканий к большим трассам.

К примеру на автодороге «Астана – Шидерты – Павлодар – Успенка – Граница РФ» спроектировано 48 примыканий, из них 28 – с нарушениями допустимого расстояния. На участке протяженностью 7 км в районе поселков Коянды и Бірлік-Бек Акмолинской области имеются 17 незаконных примыканий, сооруженных самовольно местными жителями. С ними проводится разъяснительная работа.