Operant Conditioning Theory

The term "operant" emphasizes this point:
The organism operates on its environment to produce a desirable result.
ወይም በአጭሩ "Operant" ማለት "Response" /ምላሽ ነው ማለት እንችላለን።

🌷Operant conditioning is learning in which a voluntary response is strengthened or weakened, depending on its favorable or unfavorable consequences.
⚜መጀመሪያ ላይ እንዳየነው Classical conditioning Involuntary ነበር Operant ግን Voluntary ነው፣ ማለትም አስበንበት የምንሸጠው ምላሽ ነው። ለምሳሌ አንድ ተማሪ ጥሩ ውጤት ማምጣት እንደሚያሸልም ካወቀ በደንብ ሊያጠና ይችላል። አያችሁ አ ለመሸለም🏆 ለሚለው Consequence በደንብ ማጥናት የሚለውን ምላሽ ነው የሰጠው። ከዚያ በደንብ እያጠና በመጣ ቁጥር Behaviourኡ እየተለወጠ ሊመጣ ይችላል። ይህ አይነቱ የLearning type Operant Conditioning ይባላል።

⚜The behaviour is followed by a consequence, and the nature of the consequence modifies the organisms tendency to repeat the behaviour in the future.

Classical ላይ እንደምሳሌ Pavlov Experiment ማየታችን ይታወሳል፣ እዚህጋ ደግሞ የSkinner Analysis [B.F Skinner was American Psychologist] እናያለን።

Skinner ምን አለ መሰላች የሰውን ባህሪ ለማወቅ የዚያን ሰው ውጫዊ የባህሪው ምንጭ እንጂ የውስጡን የባህሪ ውጤት ማወቅ የለብንም! ቆይ በኃላ በምሳሌ ነግራቿለው!
"To explain behavior, he said, we should look outside the individual, not inside."

In Skinner‘s analysis, a response (operant) can lead to three types of consequences:

📍 a neutral consequence
📍 a reinforcement
📍 a punishment.

🔖A neutral Consequence is the consequence that does not alter the response. ውጤቱ ለምላሻችን ምንም አይነት አስታዋፆ ከሌለው።
ለምሳሌ የሆነ ነገር ሰርተህ ሰርተህ ምንም አይነተ encourage ወይም discourage የሚያደርግ ውጤት ሳታይ ስትቀር።😶

🔖 A reinforcement is the consequence that strengthens the response or makes it more likely to recur. ለምሳሌ አንድ ተማሪ በደንብ አጥንቶ ጥሩ ውጤት አምጥቶ ከተሸለመ፣ እና ሽልማቱ ከጣመው🥰፣ #ደጋግሞ_ያጠናል።

There are two basic types of reinforcers or reinforcing stimuli.

➨Primary reinforcers: is in general, have the ability to strengthen a behavior without prior learning. Eg. Food, water, light, comfortable air, etc እነዚህ ነገሮች አንድን ሰው ሊያበረታቱ ይችላሉ።

➨Secondary reinforcers: These reinforce behavior because of their prior association with primary reinforcing stimuli. Eg. Money, praise, applause, good grades, awards, and gold stars are common secondary reinforcers.
እዚህጋ ቅድም ያየነውን የተማሪውንና የሽልማቱን ምሳሌ መውሰድ እንችላለን።

Both primary and secondary reinforcers can be positive or negative.

➨Positive reinforcement is the process whereby presentation of a stimulus makes behavior more likely to occur again. ለምሳሌ አንድ ሰው መልካም ነገር ሰርቶ ከተመሰገነ፣ ያ ምስጋና ያን መልካም ነገር ደጋግሞ እንዲሰራ ሲያደርገው positive reinforcement እንላለን።

➨Negative reinforcement is the process whereby termination of an aversive (የሚያስጠላ) stimulus makes behavior more likely to occur.
ለምሳሌ አንድ ሰው አጥኑ ብሎ
ከጨቀጨቃችሁ፣ ከዚያ ልክ እሺ
ስትሉ ጭቅጭቁ የሚቆም ከሆነ
ጥናታችሁን በደንብ ታጠናላችሁ።
አያቹ አ ጭቅጭቁ አሁን Negative reinforcer ነው😇
ማለትም ጭቅጭቁ በደንብ እንድታጠኑ ያደርጋችኋል።
የሚገርማችሁ እኔ ግን ተቃራኒ ነኝ አጥና ብለው ሲጨቀጭቁኝ ጭራሽ ይብስብኛል🚶‍♂🚶‍♂😁😁

Negative Reinforcementም ለሁለት ይከፈላል። የሚከፋፈል ነገር በዛ አ🤧

➤Escape Conditioning: Behaviour is reinforced by the elimination of expected event from happening
➤Avoidance Conditioning: Behaviour is reinforced by preventing an expected event from happening.

👆ሁለቱም የሚመሳሰሉ ይመስላሉ፣ ነገር ግን ትንሽ ልዩነት አላቸው። አጥኑ ተብላችሁ ከተጨቀጨቃች፣ ጭቅጭቁን አስወግዳችሁ በደንብ ምታጠኑበት ሁለት መንገድ አለ፣ የመጀመሪያው እሺ🙏 ማለት ነው [Escape]..ሁለተኛው አትጨቅጭቁኝ😡 ማለት ነው [Avoidance]

Schedules of reinforcement

🔖When a response is first acquired, learning is usually most rapid if the response is reinforced each time it occurs. This procedure is called continuous reinforcement.
ለምሳሌ፦ ጎበዙ ተማሪ ሁሌ ከፍተኛ ውጤት ባመጣ ቁጥር ሲሸለም በደንብ እያጠና ይመጣል። ግን ከተደጋገመና ሽልማቱን ከለመደው😐 የልጁ በደንብ የማጥናት ልማድ እየቀነሰ ይመጣል።

🔖 If it is rewarded on an intermittent (partial) schedule of reinforcement, which involves reinforcing only some responses, not all of them. This is called intermittent reinforcement.
ይሄ ደግሞ ተማሪዉ ሁሌ ከፍተኛ ውጤት ባመጣ ቁጥር አለመሸለም፣ አልፎ አልፎ ማድረግ።

There are four types of intermittent schedules.

1⃣Fixed-ratio schedules- Occurs after a fixed number of responses. It produces high rate of responding.
ይሄ ደግሞ ለምሳሌ የልብስ ፋብሪካ ውስጥ ሰራተኞቹ አንድ ልብስ👕 ባመረቱ ቁጥር (response) 2Dollar (reinforcer) ሲከፈላቸው፣ ነገር ግን በጣም ብዙ ካመረቱ ብዙ ብር ስለሚያገኙ😋 ስራቸው ሊቀንስ ይችላል።

2⃣Variable-Ratio Schedule- Oc

📚CHAPTER 4

📖MEMORY AND FORGETTING

ባለፈው ትምህርታችን ስለ Learning መማራችን ይታወሳል፣ አሁን ደግሞ ከእሱጋ ተያያዥነት ያለውን Memory🧠 and Forgetting🤦🏼‍♂ እናያለን።

በዚህ ቻፕተር ስር የምናየው👇

📖Memory
📍Meaning and Processes of Memory
📍Stages/Structure of Memory
📍Factors Affecting Memory

📖Forgetting
📍Meaning and Concepts of Forgetting
📍Theories of Forgetting

በዚህ ምዕራፍ ስር እንግዲህ የማስታወስ ችግር ያለባችሁ ምናምን ትፈወሳላችሁ😎😁
በደንብ አንብባችሁ ተግባራዊ ብታደርጉት በጣም ይጠቅሟቸዋል።

📔Meaning and Processes of Memory

📌Memory is the retention of information/what is learned earlier over time. It is the way in which we record the past for later use in the present.

Memory ማለት እንደምታውቁት "ትውስታ" እንደማለት ነው። ትውስታ ማለትስ ምን ማለት ነው?😁 ከላይ ያለውን ደግማችሁ አንብቡት!

አሁን ቀጥለን ስለ Memory Processኦች እና ስለ Memory Structure እናያለን።

The processes of Memory

📌Are the mental activities we perform to put information into memory, to keep it there, and to make use of it later.
አብዛኛውን ጊዜ ሳይኮሎጂስቶች የMemoryን Nature ከComputer🖥ጋር አያይዘው ያዩታል። ሶስቱ የMemory ሂደቶች፤ አንድ ነገር ለማስታወስ ነገሩ በሚከተሉት ሂደት ውስጥ ያልፋል።

1⃣Encoding: In encoding we transform a sensory input into a form or a memory code that can be further processed.
ይሄ ከውጪ የመጣው Information ቀጥታ ወደ አይምሮ ሄዶ Useable በሆነ form የሚቀመጥበት ነው።

2⃣Storage: Is a location in memory system in which material is saved. Storage is the persistence of information in memory.
ይሄ ደግሞ encode የተደረገው Information የሚቆይበት የአይምሮ ክፍል ነው።

3⃣Retrieval: This is the point at which the material in memory storage is located, brought into awareness and used.
ይሄ Stored የሆነውን information አስታውሰን፣ የምንጠቀምበት የመጨረሻው ሂደት ነው።

ስለዚህ በቀላሉ Memoryን እንዲህ👇 ማብራራት እንችላለን።

"Memory is the process by which information is encoded (phase1), stored (phase 2) and later retrieved (phase 3)."

Structure of Memory

📌Memory structure is the nature of memory storage itself- how information
🔖Is represented in memory
🔖How long it lasts
🔖How it is organized
ያው እኛ በተለምዶ memoryን ወይም ማስታወስን ቀለል አድርገን እናዩዋለን እንጂ Memory structure ትንሽ ከበድ ይላል፣ እነዚህን ከላይ የተዘረዘሩ ሶስት ነገሮችን ያጠቃልላል።

Like computer, we also store vast amounts of information in our memory storehouse.
ከstorehouseኡ አውጥተን ነው እንግዲህ mental screen ላይ display የምናደርገው። ማለትም ነገሩን በ ህሊናችን እናውቀዋለን።
በእንደዚህ👆 አይነት መልኩ ብዙ የmemory structure ሞዴሎች ተመስርቷል።

One of the most important and influential of these is the one developed by Richard Atkinson and Richard Shiffrin (1968). According to Atkinson and Shiffrin, memory has three structures.

1) Sensory Memory
👉It is the entry way to memory. It is the first information storage area.
እዚህጋ አንድ ያያቹት (Iconic memory) ነገር storage ውስጥ የሚቆየው ቢበዛ ለአንድ በሰከንድ🕧 ነው።
የሰማችሁት ነገር (Echonic memory) ደግሞ ቢበዛ ለሁለት ሰከንድ storageኡ ውስጥ ይቆያል።

ስለዚህ በSensory memory ውስጥ save ያደረግነው ነገር ብዙ አይቆይም ነገር ግን attention👀 ከሰጠነው ትንሽ ይቆያል [ማለትም ወደ 2ተኛው👇 memory/storage ይተላለፋል]

2) Short-term Memory: is part of our memory that holds the contents of our attention.
🔸STM is important in a variety of tasks such as thinking, reading, speaking, and problem solving.
አያችሁ የዚህ Memory ጥቅሙ ከመጀመሪያው የተሻለ ነው። ለምሳሌ ስታስቡ፣ ስታነቡ፣ ስታወሩ ምናምን informationኡ Save የሚሆነው በዚህ Memory ውስጥ ነው።
🔸ይሄ memory ሌሎች የተለያዩ ስሞች አሉት።
📌Working memory
📌 Immediate memory
📌 Active memory
📌 Primary memory

STM is distinguished by four characteristics

📍It is active- information remains in STM only so long as the person is consciously processing, examining, or manipulating it. ይሄ Active ነው ማለትም እንደ sensory memory ለአንድ ወይም ሁለት ሰከንድ ብቻ አይደለም የሚቆየው።

📍Rapid accessibility - Information in STM is readily available for use. በውስጣችሁ ያለውን information ቶሎ አውጥታችሁ መጠቀም ትችላላችሁ፤ ይሄ ከlong term memory የተሻለ ያደርገዋል።

📍Preserves the temporal sequence of information- mean that STM keeps the information fresh until it goes to further analysis and stored in LTM in meaningful way. ይሄኛው ባህሪ ደግሞ Store ያደረግነው information Fresh ሆኖ ይቀመጣል ይላል።

📍Limited capacity
Short-term memory is a limited - capacity store that can maintain unrehearsed information up to 30 seconds.
አያቹአ ይሄ memory በጣም ያልተለማመድነው ወይም ብዙ ትኩረት ያልሰጠነው ነገር እስከ 30ሰከንድ በዚህ (STM) ውስጥ ሊቆይ ይችላል።

Capacity:
“The magic number” (George Miller)

Humans have the ability to retain 7 + -2 items of information (in adults).
ይሄ George Miller የተባለው ሰውዬ አንድ ወጣት ሰው በውስጡ ከ5 እስከ 9 የሚጠጉ ነገሮችን የመያዝ አቅም አለው ይላል።

People can group information in ways to expand their short-term memory capacity called “Chunking.”

“Chunking” allows for easier encoding.
እስኪ የሚከተለውን ምሳሌ እንመልከት
285566297488
ብዙ ጊዜ እንዲህ አይነት ቁጥር ሲሰጠን ለመያዝ እንዲቀለን በchunking ከፋፍለን ነው ምንይዘው ማለትም👇
285 566 297 488

ልክ እንደዚህ ማለት ነው😎

3. Long Term Memory

It is a memory system used for the relatively permanent storage of meaningful information.
እስኪ እስካሁን ከአይምሮአችሁ ያልጠፋውን ወደፊትም probably ሊጠፋ የማይችል ብላችሁ የምታስቡት ነገር አስቡ፣ አአአዎ👍 እሱ አሁን Stored የሆነው በLTM ውስጥ ነው።

LTM stores information for indefinite periods. It may last for days, months, years, or even a lifetime.

The LTM is assumed to be composed of different sub systems.

Declarative/ explicit memory: the conscious recollection of information such as specific facts or events that can be verbally communicated.
It is further subdivided into semantic and episodic memories.

Semantic memory: factual knowledge like the meaning of words, concepts and our ability to do math.

Non-declarative/ implicit memory: One of the most important kinds of implicit memory is procedural memory.
It is the "how to" knowledge of procedures or skills.
ይሄን ከመጀመሪያው ለየት ሚያረገው፣ የመጀመሪያው (declarative) ለምሳሌ ስለ ፀጉር አቆራረጥ የተለያዩ መረጃ ስታገኝ እሱ declarative ስር ነው ሚመደበው፥ ነገር ግን "ፀጉሬን እንዴት ልቆረጥ" ካልን ከዚህኛው (implicit) memory ጋር ነው የሚያያዘው።

Serial Position Effect

📌Occurs when you are introduced to a lot of people at a party and find you can recall the names of the first few people you met and the last, but almost no one in between.

📌That is, recall will be best for items at the beginning of the list (the primacy effect) and at the end of the list (the recency effect).
ይሄኛው ከላይ እንዳነበባችሁት፣ ለምሳሌ👇
John
Merry
Kran
Malin
Dan
ይሄኛው ዝርዝር ስታዩ አብዛኛውን ጊዜ ምታስታውሱት የመጀመሪያውንና የመጨረሻውን ስም ነው፣ ይሄ ነው serial position effect ሚባለው።

Factors Affecting Memory

📍Ability to retain
📍Good health
📍Age of the learner
📍Maturity
📍Sleep or rest, and so on.

Forgetting
ይህን በሚቀጥለው ጊዜ እናያለን።
የግቢ ትምህርት እንዳይደራረብባችሁ መፅሐፋችሁን በደንብ ከስር ከስር አንብቡ!

ሰላም ሁኑልን🙏፣ እንወዳቿለን።

All Rights Reserved!
©A+ Tutorial Class

🙌 ተወዳጆች ሆይ እንዴት ናችሁ በአያሌው‼️

ግቢ እንዴት ነው❓ ትምሮስ❓

😘From the bottom of our heart ከ መልካም የሆነ ሁሉ ስኬት እንዲያጅባችሁ ምኞታችን ነው‼️

👩‍🏫👨‍🏫 በ ነገሮች አለመመቻቸት ምክንያት ለ ተወሰኑ ሳምንታት የቲቶርያል ትምህርቱ መቋረጡ የሚታወቅ ነው።

🙋‍♂🙋‍♀ እናንተም በውስጥ መስመር ትምህርቱ እንዲቀጥል ጥያቄዎችን ስታቀርቡ ነበር። ብር እንጨምር እና ትምህርቱ ይቀጥል ያላችሁም አላችሁ። ብር መጨመሩ ን ሳይሆን የምንፈልገው የምንለቅላችሁ ኖት እንዲገባችሁ ፡ ለፈተና ም እንዲያግዛችሁ ፡ A+ እንዲታመጡ እና internalize እንድታደርጉት ነው።

🙏 ምንም እንኳ እናንተን ማስተማር ባይገባንም አቅማችን በፈቀደ ፡ ሁሉ ለመርዳት ዝግጁ ነን።

👩‍💼👨‍💼 ከሰሞኑ የቲቶርያል ትምህርቱን ካቆምንበት እንደምንጀምር ስናበስራችሁ ፡ አራት ይዞ አምስት በማያጠፋ ታላቅ ሀሴት ነው።

ከሰሞኑ ይጠብቁን‼️

ተወዳጆች ሆይ ምን አልባት የመጀመሪያዎቹን quizzes or tests በምትፈልጉት መልኩ ላትሰሩ ትችላላችሁ። በዚህ ብዙም frustration አይሰማችሁ።

🤷‍♂ ከእናንተ የሚጠበቀው ብልጥ መሆን ብቻ ነው። የመምህሮቹን የፈተና አወጣጥ ስነ ልቦና መረዳት ብቻ ነው🤷‍♀።

🤔 እስቲ የተሰጣችሁት course outline ላይ objectives ተመልከቷቸው❗️በየ unit ቶቹ ያሉትን subtopic ተመልከቷቸው❗️ that is it😉።

A+ can be merely caught ‼️

©A+ tutorial class.

👉 እንስሳቶች cell wall አላቸው። ይህ ማለት ግን cell wall ያላቸው በሙሉ እንስሳት ናቸው ማለት አይደለም። ስለዚህ ውሻ cell wall አለው ማለት የግድ እንስሳት ነው ማለት አይደለም፡ ምክንያቱም cell wall ያላቸው በሙሉ እንስሳት ናቸው ማለት ስላላደለ። ስለዚህ invalid
ነው።

👆 ስለዚህ አንድ deductive argument በነባራዊው አለም false premises እና true conclusion ኑሮት invalid argument መሆን ይችላል።

📚 False premises and false conclusion.

ማስረጃዎቹ(premises) በነባራዊው አለም ውሸት ሁነው እንዲሁም conclusion ኑ በነባራዊው አለም ውሸት ሁኖ argument ቱ valid ሊሆን ይችላል ወይም invalid ሊሆን ይችላል። ምሳሌ

🌀 Example 1

All human beings are immortal.
Plants are human beings.
Therefore, plants are immortal.

👆Valid ነው።

🌀Example 2

All human beings are immortal.
Cats are immortal.
Therefore, cats are human beings.

👆 Invalid ነው።


📚Soundness

There are two types of deductive arguments.

📍1) Sound deductive argument or sound argument.

📍2) Unsound deductive argument or unsound argument.

ስለዚህ deductive argument ን sound እና unsound ብሎ መክፈል ወይም መፈረጅ soundness ይባላል።

😎 እስቲ ሁለቱንም እንመልከታቸው።

📚 Sound argument - is a type of deductive argument that is valid and has all factually true premises.

Sound argument ማለት argument ቱ valid የሆነ እና ማስረጃዎቹ(premises) በነባራዊው አለም እውነት የሆኑ። ስለዚህ😎

አንድ deductive argument sound ለመባል ሁለት ነገሮችን በተመሳሳይ ጊዜ ማሟላት አለበት።

🎈1ኛ) valid መሆን አለበት
🎈2ኛ) ማስረጃዎቹ(premises) በነባራዊው አለም እውነት መሆን አለበት። ስለዚህ😎

📚 Sound argument = valid argument + true premises.

ምሳሌዎችን እንመልከት፡

🌀Example 1

All planets revolve around the sun.
Earth is a planet.
Therefore, Earth revolves around the sun.

👆 Sound ነው። እንዴት❓

ምክንያቱም argument ቱ valid ነው እንዲሁም ማስረጃዎቹ(premises) በነባራዊው አለም እውነት ናቸው።

እንዴት valid እንደሆነ ማስረዳት አይጠበቅብኝም ምክንያቱም validity ን ተረድታችሁታል ይመስለኛል።

📚 Unsound argument - is a type of deductive argument that is invalid.

📚 Unsound argument - is a type of deductive argument that is valid but the premises are factually false.

Unsound argument ማለት invalid argument ነው። እንዲሁም

Unsound argument ማለት valid argument ሁኖ ነገር ግን ማስረጃዎቹ(premises) በነባራዊው አለም ውሸት የሆኑ።

🌀 Example 1

All Ethiopians are Egyptians.
Biniyam is an Ethiopian.
Therefore, Biniyam is an Egyptian.

👆 Argument valid ነው ። ነገር ግን All Ethiopians are Egyptians የሚለው premises በነባራዊው አለም ውሸት ነው። ስለዚህ argument ቱ unsound ነው።

🌀Example 2

All human beings are mortal.
Cats are mortal.
Therefore, cats are human beings.

👆 Argument ቱ invalid ነው። ስለዚህ unsound ነው ማለት ነው።

እሺ የዛሬው ክላስ በዚህ አበቃ👐። ለማጠቃለል ያህል፡

📚 Validity is determined by the inferential link between the premises and the conclusion.

📚 Soundness is determined by both the inferential link and the factual link between the premises and the conclusion.

👇👇ከታች ፎቶ ለቅቄላችሗለሁ።

©A+ tutorial class.

😊 አሁን ደግሞ validity በ actual truth or falsity of the premises and the conclusion እንደማይወሰን እንመልከት።

📚 True premises and true conclusion.

🌷 በ ነባራዊው አለም እውነት የሆኑ premises እና በ ነባራዊው አለም እውነት የሆነ conclusion የያዘ deductive argument valid ሊሆን ይችላል ወይም invalid ሊሆን ይችላል። እስቲ ምሳሌዎችን እንመልከት ፡

🌀Example 1

All human beings are mortal. Pr.minister Abiy Ahmed is a human being. It follows that pr.minister Abiy Ahmed is mortal.

ተመልከቱ ይህን ምሳሌ🥺

All human beings are mortal እና Pr.Minister Abiy Ahmed is a human being የሚሉት ማስረጃዎች ወይም premises ናቸው። ሁለቱም ማስረጃዎች በ ነባራዊው አለም እውነት ናቸው።

Pr.Minister Abiy Ahmed is Mortal የሚለው conclusion በነባራዊው አለም እውነት ነው።

😊 ስለዚህ Argument ቱ በነባራዊው አለም true premises እና true conclusion ነው ያለው።

😎 Argument ቱ valid ነው ወይስ invalid ነው❓

😋 Valid ነው። እንዴት❓

👉ሁሉም የሰው ልጆች ሟች ከሆኑ።
👉ጠ/ሚኒስትር አብይ አህመድ ሰው ከሆነ።
👉ስለዚህ ጠ/ሚኒስትር አብይ አህመድ ሟች ነው።

ጠ/ሚኒስትር አብይ አህመድ ሟች ነው የሚለው conclusion ውሸት መሆን አይችልም። ምክንያቱም አብይ አህመድ በ ሁሉም የ ሰው ልጆች ውስጥ ነው የሚካተተው። ሁሉም የሰው ልጆች ደግሞ ሟች ናቸው።

👆ስለዚህ አንድ Deductive argument በነባራዊው አለም true premises እና true conclusion ኑሮት valid መሆን ይችላል።

🙌 እሺ አሁን ደግሞ deductive argument በ ነባራዊው አለም true premises እና true conclusion ኑሮት invalid መሆን እንደሚችል እንመልከት።

🌀Example 2

All beers are beverages. ዳሽን ቢራ is a beverage. Therefore, ዳሽን ቢራ is a beer.

All beers are beverages እና ዳሽን ቢራ is a beverage የሚሉት premises በነባራዊው አለም እውነት ናቸው።

ዳሽን ቢራ is a beer የሚለው conclusion በነባራዊ አለም እውነት ነው።

😊 ስለዚህ argument ቱ በነባራዊው አለም true premises እና true conclusion ነው ያለው።

😟 Argument ቱ valid ነው❓ ወይስ invalid ነው❓

😎 invalid ነው። እንዴት❓

እዚጋ የሚያምታታ ይመስላል። ቡሗላ ላይ ፎርሙላውን እነግራችሗለሁ። ለአሁኑ እስቲ እንዲሁ እናብራራው። ተመልከቱ

👉 ሁሉም ቢራዎች መጠጦች ናቸው። ይህ ማለት ግን ሁሉም መጠጦች ቢራ ናቸው ማለት አይደለም።
👉 ዳሽን ቢራ መጠጥ ነው። ታዲያ ዳሽን ቢራ የተባለው መጠጥ ቢራ ላይሆን ይችላል ምክንያቱም ሁሉም ቢራዎች መጠጥ ናቸው እንጂ ሁሉም መጠጦች ቢራ ስላልሆኑ።

👉 ስለዚህ ዳሽን ቢራ is a beer የሚለው conclusion ውሸት ሊሆን ይችላል። ስለዚህ invalid ነው።

😂 በ ነባራዊው አለም እኮ ዳሽን ቢራ እኮ ቢራ ነው🙄። ግን validity የሚወሰነው በ premises እና በ conclusion መካከል ባለው የምክንያታዊነት ዝምድና ነው እንጂ premises እና conclusion ባላቸው ነባራዊ እውነታ አይደለም።

👆ስለዚህ አንድ deductive argument በነባራዊው አለም true premises እና true conclusion ኑሮት argument ቱ invalid መሆን ይችላል።

📚 True premises and false conclusion.

😊 እሺ አሁን ደግሞ በ ነባራዊው አለም ማስረጃዎቹ(premises) እውነት የሆኑ እና conclusion ኑ ውሸት የሆነ deductive argument ን እንመልከት።

አንድ deductive argument በነባራዊው አለም ማስረጃዎቹ(premises) እውነት ሁነው: በነባራዊው አለም ደግሞ conclusion ኑ ውሸት ከሆነ argument ቱ ሁልጊዜም ቢሆን invalid ነው። valid መሆን አይችልም።

👆ያዙት ፈተና ላይ ስለሚወጣ።

እስቲ ምሳሌ እንመልከት።

🌀Example

All beers are beverages.
Coca Cola is a beverage.
Therefore, Coca Cola is a beer.

👆 በነባራዊው አለም true premises እና false conclusion ነው ያለው። invalid ነው።

📚 False premises and true conclusion.

⭐️ በነባራዊው አለም ውሸት የሆነ premises እና በነባራዊው አለም እውነት የሆነ conclusion የያዘ deductive argument valid ሊሆን ይችላል ወይም ደግሞ invalid ሊሆን ይችላል። እስቲ ምሳሌዎችን እንመልከት።

🌀Example 1

human being is not mammal.
Hens are human beings.
Therefore, Hens are not mammals.

🥺 አሁን ተመልከቱ

😊 All human beings are not mammals እና Hens are human beings የሚሉት premises ናቸው። ሁለቱም በነባራዊው አለም ውሸት ናቸው ምክንያቱም የሰው ልጅ አጥቢ ነው እና ደግሞ ዶሮ ሰው አይደለም😂።

Hens are not mammals የሚለው conclusion ደግሞ በነባራዊው አለም እውነት ነው። ምክንያቱም ዶሮ አጥቢ አይደሉም።

🤔 ታዲያ Argument ቱ valid ነው ወይስ invalid❓

😎 Valid ነው። እንዴት🤔❓

ተመልከቱ ፡

👉 የሰው ልጅ አጥቢ አይደለም።
👉 ዶሮ የ ሰው ልጅ ናት።
👉 ስለዚህ ዶሮ አጥቢ አይደለችም።

😊 ዶሮ አጥቢ አይደለችም የሚለው conclusion ውሸት መሆን አይችልም። ምክንያቱም ዶሮ የሰው ልጅ ናት ፡ የሰው ልጅ ደግሞ አጥቢ አይደለም ፡ ስለዚህ ዶሮ አጥቢ አይደለችም።

👆 ስለዚህ አንድ deductive argument በነባራዊ አለም false premises እና true conclusion ኑሮት valid መሆን ይችላል።

🤗 እሺ አሁን ደግሞ አንድ deductive argument በነባራዊው አለም false premises እና true conclusion ኑሮት invalid መሆን እንደሚችል እንመልከት።

🌀Example 2

Animals have cell wall.
Dogs have cell wall.
Therefore, dogs are animals.

Animals have cell wall እና dogs have cell wall የሚሉት premise ናቸው። ሁሉቱም በነባራዊው አለም ውሸት ናቸው። ምክንያቱም እንስሳቶች ውሻን ጨምሮ cell wall የላቸውም።

Dogs are animals የሚለው conclusion በነባራዊው አለም እውነት ነው።

ታዲያ argument ቱ valid or invalid❓

😊 Invalid ነው። እንዴት❓

Dogs are animals የሚለው conclusion ውሸት መሆን ይችላል። ምክንያቱም ፡

ሰላም እንዴት ናችሁልን😊

ፈተና እየደረሰባችሁ ነዋ፣ እንግዲህ በደንብ አጥኑ።

ለሚቀጥሉት አምስት ተከታታይ ቀናት የሚቆይ "የጥናት ችሎታና ልማድን እንዴት ማዳበር እንደምንችል" እናያለን።

📌ማጥናት ማለት ምን ማለት እንደሆነ?
📌በደንብ የሚያጠና ሰው ባህሪያት
📌ግላዊ የመማሪያ መንገዶች
📌መቼ እናጥና
📌እንዴት እናጥና

እነዚህን አጠር አጠር አድርገን እንለቃለን፣ በጣም ስለሚረዳችሁ አንብባችሁ ተግባራዊ ብታደርጉት መልካም ነው።

ይህን በቻናሉ ሊያስተላልፍ የፈለገ ሰው መጀመሪያ አድሚኖቹን ማስፈቀድ አለበት።

©A+ Tutorial Class

የጥናት ችሎታና ልማድን በማዳበር ለትምህርታዊ ልእቀት መስራት
(getting excellent by developing effective studying habits.)

ክፍል 1

🔖ማጥናት ምንድነዉ?😊(what is studying?)
📍ጥናት ችሎታ ነዉ።(studying is a skill.)

📍ችሎታ ደግሞ በስራ የሚመጣ እንጂ የሚሰጥ ወይም አለኝ የምንለዉ አይደለም።

📍ተማሪ በትምህርቱ ልቆ ለመገኘት የጥናት ችሎታዉን ማዳበር እና ልማዱ ማድረግ አለበት።
(in order to be successful learn studying skills, practice them and develop effective
study habits)

🔖Good study habits include different skills:

- time management
(ጊዜን ባግባቡ መጠቀም)
- self-discipline
(በስርዓት መመራት)
- concentration
(ማስተዋል)
- memorization (ማስታወስ)
- organization
(ማቀናጀት(
- effort
(ትጋት/ጥረት)

©A+ Tutorial Class

ክፍል 4

እንዴት እናጥና?(how to study?)

📍First፡ preview the chapter. Look at headings, subheadings, topic sentences, boldfaced and italicized words, pictures, diagrams, graphs, summaries, and review questions at the end.
Second፡ ask yourself questions about the subheadings.

📍Third፡ read a section of the chapter (one subheading at a time). Put the book down and ask yourself what you just read. Did you understand what it was about? Could you answer questions about it? Could you explain it to someone else? Continue reading and stopping to think about what you just read. Ask yourself questions.

📍Fourth፡ don’t skip any part of the chapter. Read the sidelines, the captions under photos, definitions, and any additional information the author has included. It’s all there to help you learn.

©A+ Tutorial Class

ክፍል 3

መቼ እናጥና?

✅ ከክላስ በፊት
:
ክላስ
:
✅ ከክላስ በኋላ
:
✅ ከፈተናበፊት

🔖የጥናት ጊዜና ቦታን በአግባቡ ማዘጋጀት (Organizing time and place to study)

Time: (ጊዜ)

📌 Plan your study time. Leave enough time for each of your
📌 subjects and more time for difficult subjects. Plan to study 2hr for 1hr class every day 1:30hr for 40min class.
📌 Prioritize your time and put off other activities to allow for adequate study time.
📌 Be sure to plan extra time for long study sessions before tests

🔖Place:(ቦታ)

👉 Study in an area that is set up for serious study.
👉Have your tools for study: notebooks, textbooks, pens, pencils, computer, dictionary, thesaurus, etc.
👉choose a place free from noise and distractions but not too comfortable
👉 Try to study in the same place everyday.

©A+ Tutorial Class

ክፍል 5...

📍Fifth፡ don’t be afraid to mark your text – use different colored highlighters for particularly important parts, but don’t defeat the purpose of highlighting by overdoing it.

📍Sixth፡ outline the chapter: When you have read the chapter through, go back and take notes. Define terms, draw diagrams, and explain things in your own words. Make up memory tricks to help you remember new terms. For example, if you are studying the part of the brain called the “hippocampus” you may use a memory trick of association, picturing a “hippo” with a good memory, since the hippocampus deals with memory formation.

📍Seventh፡ draw arrows or other symbols to direct you to important details or definitions. If a word appears that you do not know, look it up and write the definition in the margin. Underline key points.

The End

©A+ Tutorial Class

📚FORGETTING

📖Meaning and Concepts of Forgetting

በየለት ህይወታችን ብዙዎቻችን የተለያዩ ነገሮችን እንረሳለን፦ የሰው ስም፣ ሰዎች የነገሩን ነገር፣ ስልክ ቁጥር...ይሄ ስለምንድነው ካላችሁ?
በየቀኑ ብዙ information encode, store እናረጋለን ይህንን ሁሉ ለማስታወስ ከፈለግን ችግር ውስጥ እንገባለን😊 ስለዚህ we are selective in storing and forgetting information.

Psychologists generally use the term forgetting to refer to "the apparent loss of information already encoded and stored in the long-term memory."
'apparent' ማለት ግልፅ የሆነ እንደ ማለት ነው። አንድ ነገር ሙሉ በሙሉ ትዝ ሳይለን ሲቀር 'መርሳት' እንሏለን።

The first attempts to study forgetting were made by German psychologist Hermann Ebbinghaus.
ይሄ ሰውዬ ስለforgetting ሲያጠና በራሱ ላይ ነበር Experiment የሰራው።👌
ዝምብሎ እስኪ አስታውሳለሁ ወይስ እረሳለሁ የሚለውን check ለማድረግ ሶስት ፊደል ያላቸውን meaningless word ወሰደ እነሱም:- FIW እና BOZ
እና he found that forgetting occurred systematically. ማለትም 👉The most rapid forgetting occurs in the first hours, and particularly in the first hour. 👉After nine hours, the rate of forgetting slows and declines little, even after the passage of many days.
ሰው አንድን ነገር encode እና store ካረገ በኃላ ቶሎ ረሳ ከተባለ በ1ሰዓት ውስጥ ነው ሚረሳው፣ ነገር ግን ከ9ሰዓት በኃላ የforgetting rateኡ ይቀንሳል።

Theories of Forgetting

🌷Psychologists have proposed five mechanisms to account for forgetting.

1⃣The Decay Theory

The decay theory holds that memory traces or engram fade with time if they are not accessed now and then.
🌷ይሄ Theory ከስሙ እንደምትረዱት "አንድን ነገር ደግመን ደጋግመን ትኩረት ካልሰጠነው፣ #በጊዜ ሂደት ሊረሳ ይችላል። indirectly በአይምሮአችን ውስጥ ያለው Physical የሆነው (Engram/trace) መልኩን መልቀቀ ወይም fade ማረግ ሲጀምር ነው Forgetting የሚከሰተው ብሎ ነው የሚያምነው ይሄ Theory.

ግን ሰው የሚረሳው ከጊዜ የተነሳ ብቻ አይደለም፣ ሰው አንድ ነገር በተለያየ መንገድ/ምክንያት ሊረሳ ይችላል።👇👇

2⃣Interference
🔖is an explanation for forgetting in long term memory, which states that forgetting occurs because memories interfere with and disrupt one another, in other words forgetting occurs because of interference from other memories.

🌷አያቹ አ ይሄ ደግሞ የሚለው ሰው የሚረሳው ቀድሞ በውስጡ የነበረውና አዲስ Encode ያደረገው ነገር እርስ በእርስ ሲገጩበት ነው።

There are two ways in which interference can cause forgetting:
For Eg. When old phone numbers confuse with the new ones.

📍Proactive interference
Occurs when you cannot learn a new task because of an old task that had been learnt. When what we already know interferes with what we are currently learning – where old memories disrupt new memories.
I think እንግሊዘኛው በጣም ግልፅ ነው።

📍Retroactive interference
Occurs when you forget a previously learnt task due to the learning of a new task. In other words, later learning interferes with earlier learning - where new memories disrupt old memories.

ይሄም የገባችሁ ይመስለኛል

3⃣Displacement Theory
🔖This Theory Holds that new information entering memory can wipe out old information.
🌷ይሄ ደግሞ ሰው እንዴት ነው ሚረሳው ለሚለው መልሱ "አዲስ የገባው መረጃ ቀድሞ የነበረውን ሲተካው ነው።" ብሎ ነው።

📌አይምሮው ብዙ ነገር በአንድ ጊዜ መያዝ ስለማይችል እየተተካካ ነው መሄድ ያለበት ይላል። ይላል ይሄ theory😁 እና This theory is mostly associated with the STM [Short Term Memory]..LTM ከሆነ ስህተት ነው ምክንያቱም የLTM Capacity Unlimited ነው፤ Unlimited ከሆነ ደግሞ replacemet ሚባል ነገር የለም።

4⃣Motivated Foretting
🔖Is what Freud referred to as repressing memories. According to Freud, there are times when an event or an action is so painful that we can't deal with the memory of it, so we repress the memory completely.

🌷ይሄ ማለት ደግሞ ማስታወስ ያልፈለጋቹት ነገር በውስጣችሁ አምቃችሁ(repress) በመያዝ በራሳችሁ ፍላጎት ነገሩን ልትረሱ ትችላላችሁ።
📌Freud ይሄንን self-protective process Repression ብሎ ይጠራዋል።
ለምሳሌ እኔ አሁን Mosheን እርሱት Moshe የሚለውን ስም ለመርሳት ማድረግ ያለባችሁን ሁሉ አድርጉና እርሱት ብዬ የቤት ስራ ብስጣችሁና ነገ በዚህ ሰዓት ከረሳችሁት ይሄ Motivated Forgetting ይባላል።

ምንም ቢሆን የማትረሱት ነገርስ😂

5⃣Cue Dependent Forgetting
🔖is the failure to recall a memory due to missing stimuli or cues that were present at the time the memory was encoded.

🌷ይሄ ደግሞ ምን መሰላችሁ "ሰው አንድ ነገር የሚረሳው ቀድሞ ነገሩን Encode ሲያረግ በዙሪያው የነበረው ምልክት (Cue) አሁን ላይ ካሌለ ነው።" ቆይ በምሳሌ ላስረዳችሁ students would sometimes forget what they had studied before an exam. This occurs because of the examination room's environmental conditions are different to the room or place where learning occurred.
Green area ያለበት ቦታ አጥንታችሁ ግን ከዚያ ስትሄዱ እዚያ ያጠናችሁት ነገር ሊጠፋባችሁ ይችላል፣ ለምን ከተባለ ከgreen areaው(Cue) ቦታ ስለሄዳችሁ።

📌ሌላ ምሳሌ ጫት🌿(cue) እየቃማችሁ ያጠናችሁት ነገር ከጫቱ የራቃችሁ ዕለት የምትረሱት ከሆነ ይህ Cue Dependent Forgetting ይባላል። ይሄ ምሳሌ ለድሬ ተማሪዎች በደንብ ይገባችኋል😂

📌Likewise, if your emotional arousal is specially high or low at the time of an event, you may remember that event best when you are once again in the same emotional state.

Improving Memory

የመርሳት ችግር ያለባችሁ ልጆች የሚከተለውን አንብባችሁ ተግብሩት😃

📍Pay Attention ትኩረት🌞
📍Encode information in Multiple ways
📍Add Meaning to the material
📍Take Your time: minimize interference by using study breaks አንዳንዴ ደግሞ ተኙ ለሽ🤩
📍Over learn: እያነበባችሁ ያላችሁትን ነገር ከዚህ በፊት እንደምታውቁት እያሰባቹት ስታነቡ የማስተወስ አቅማችሁ ይጨምራል።
📍Monitor Your Learning እናንተው እራሳችሁ ለራሳችሁ ሃለቃ ወይም መሪ ሆናችሁ፣ እራሳችሁን ገምግሙ፣ etc.

እነዚህ ከብዙ በጥቂቱ ሞጁሉ ላይ የተጠቀሱት ናቸው፣ ሌሎች ተጨማሪ ከፈለጋችሁ internet ላይ Search አድርጋችሁ ማየት ትችላላችሁ።😊

በቀጣይ Chapter 5 እንቀጥላለን!
ደህና ሁኑ!😊

©A+ Tutorial Class

Are you ready🙌

እንደ ምትሰሩት ተስፋ አለኝ።

ፈተናውን የሚደፍን ሽልማት ሊኖረው ይችላል!😊

🖌📋ዝግጁ


©A+ Tutorial Class