remains (artefacts, features and eco-facts) they left behind.

Archeology ማለትን artefacts, features እና eco-facts ተጠቅመን ቀድሞ በጥንት ዘመን ይኖሩ የነበሩት ሰዎች አኗኗራቸው ምን ይመስል ነበር የሚለውን መረጃዎችን እየቆፈርን⛏⛏😃 ስናጠና ነው።

🔖Artefacts are material remains made and used by the past peoples and that can be removed from the site and taken to the laboratory for further analysis.
አያቹአ የጥንት ሰዎች የሚጠቀሙበት Materials ሆነው ነገር ግን ዛሬም ወደ Laboratory ምናምን ወሰደን ለምርምር ልንጠቀምባቸው የምንችላየው እቃዎች ናቸው "Artefacts" የሚባሉት።

ለምሳሌ፦ Tools, ornaments, arrowheads, coins, and fragments of pottery

🔖Features are like artifacts, are made or modified by past people, but they cannot be readily carried away from the site.

እነዚህን ከArtefacts የሚለያቸው "ካሉበት አንስታቿቸው ወደ Lab ምናምን መውሰድ አትችሉም🙅‍♂።"

ለምሳሌ፦ ancient buildings, fireplaces, steles, and postholes(የጥንት ጉድጓዶች)

🔖Eco-facts are nonartefactual, organic and environmental remains such as soil, animal bones, and plant remains that were not made or altered by humans!

እነዚህ Materials አይደሉም ነገር ግን Physical remaining ናቸው፣ ሰው ያልፈጠራቸው ነገር ግን ሰው የሚጠቀምባቸው ናቸው፣ ከላይ የዘረዘርናቸው👆.

📖The most important Subfields of Archeology👇:

የሚከፋፋል ነገር በዛ አ🙈 ገና ምን አይታቹ😁 እንቀጥል...

📍Prehistoric archaeology investigates human prehistory and prehistoric cultures.
👉Periodኡ ከዛሬ 6000አመት በፊት እስከ መጀመሪያው Artifacts (the first stone tools) ፦ማለትም ከ2.5billion አመት በፊት ያለው ነው Prehistory ሚባለው።

📍Historical Archeology focuses on the cultures of people who used writing and about whom historical documents have been written.
ይህ ግን ከ6ሺ አመት ወዲህ ያለውን ፁhuፍ፣ ቋንቋ ምናምን ከተጀመረ ወዲህ ያለው ታሪክ ላይ ትኩረት የሚያደርግ ነው።

3⃣Linguistic Anthropology

Studies contemporary human languages as well as those of the past, is divided into four👇 distinct branches or areas of research.

ከስሙ እንደምትረዱት ከቋንቋ ጋር በተያያዘ ጥናትም የሚያደርግ የAnthropology Branch ነው።

📍Structural /Descriptive Linguistics
Studies the structure of linguistic patterns. It examines sound systems, grammatical systems, and the meanings attached to words.

በቀላሉ Descriptive linguistic በጥንት ዘመን ሰዎች ይግባቡበት የነበረውን ቋንቋ grammaticallyም ምቹ እንዲሆነ በማድረግ፤ ሚጨመረውን በመጨመር አንድ ላይ Compile አድርጎ ማስቀመጥ ነው።

📍Ethno-linguistics (cultural linguistics) examines the relationship between language and culture.

ይህ የlinguistic branch ትኩረት ያደረገው የሰዎች ቋንቋ አስተሳሰባቸውን🧠፣ አነጋገራቸውን🗣፣ ድርጊታቸውን በአጠቃላይ በህላቸውን እንዴት ነው affect ሊያደርግ የሚችለው የሚለው ላይ ነው።


📍Historical linguistics Focuses on the comparison and classifications of different languages to differentiate the historical links between them.

ይህ የተለያዩ ቋንቋዎችን ታሪካዊ አመጣጥ ወይም ከጊዜ ወደ ጊዜ እንዴት እያደጉ እንደመጡ የሚያሳይ ነው።

📍Socio-linguistics: Investigates linguistic variation within a given language.
ሁሉም ሰው የሚናገረው ቋንቋ አዚህ አለም ላይ የለም! የዚህ ምክንያቱ ደግሞ የምናድግበት Society፣ የቋንቋ accent (ቅላፄ😁)...ስለዚህ Social life እና ቋንቋ Related መሆናቸውን እንረዳለን።

እስኪ እንጠቅልለው🙈

Linguistic anthropology generally focuses on the evolution of languages.

4⃣Socio-Cultural Anthropology

📍is the largest sub-fields of anthropology.

📍It deals with human society and culture.

Society እና Culture ምንድናቸው🤔

📌Society(ማህበረሰብ) is the group of people who have similar ways of life.

📌Culture(ባህል) is a way of life of a group of people.

Socio-cultural anthropologists engage in two aspects of study.
ቅድም ያየናቸው Ethnography እና Ethnology. ረሳቹት?? Okay ላስታውሳችሁ፦

Ethnography፦ በተወሰነ Community, Culture ወይም Society ላይ detailed የሆነ Sceintific study ስናደርገ ማለት ነው።

Ethnology ደግሞ የተለያዩ Culture, Society Compare እያደረግን ስናጠና ማለት ነው።

ለዛሬ እዚህ ላይ እናብቃ!😊
በቀጣይ Basic Features of Anthropology እና Misconceptions about Anthropology አይተን Unit 2 እንጀምራለ

All Rights reserved


𝗝𝗼𝗶𝗻 𝗵𝗲𝗿𝗲 👇👇
@GTutorialclass
@GTutorialclass

1.3 Unique/Basic Features of Anthropology

📌What Makes Anthropology Unique?

Anthropologyን ከሌሎች ተመሳሳይ Subjectኦች የሚለየው ነገር ምንድነው ካልን፣ የሚከተሉት ዋነኞቹ ናቸው፦
📌Its Scope
📌Its Approach
📌Its Focus
📌Its Method of Study.

1. Its Scope: Anthropology has broad Scope. It is the broad study of human kind, around the world and throughout time.

ከዚህ በፊት እንዳየነው Anthropology የሚያጠነጥነው (ይሄ word..😂) ብዙ ነገሮች ላይ ነው። ይህም ከሌሎች disciplineኦች ልዩ ያደርጓል።

2. Its Approach: In its approach anthropology is holistic, relativistic, and focused one.

📍Holistic: Holism means that an anthropologist looks at the entire context of a society when analysing any specific feature.
ለምሳሌ: አንድ Anthropologist👨‍💼 ስለ ኢትዮጵያ የቡና ስረዓት ማወቅ ከፈለገ የሀገሪቱን ባህል፣ ሃይማኖት፣ ታሪክ👑 በስፋት ማጥናት ይኖርበታል። ይህ ነው Holism የሚያስብለው።
📍Relativistic: Anthropology አንድን እምነት፣ ባህል...ሲያብራራ በራሱ Context ውስጥ ሆኖ ነው፣ ማለት ይህ ባህል መጥፎ ነው🙅‍♂ ወይም ጥሩ ነው💁‍♂ በሎ Judge አያረግም።
📍Focused: Anthropological studies give attention to how people perceive themselves and understand their world. ይሄኛውን አይነት Perspective Anthropologistኦች "Emic Perspective" ብለው ይጠሩታል።

3. Its Method of Study: Anthropology is highly dependent on qualitative research (quantitative ካለ እንዳትሸወዱ😎) to understand the meaning behind any human activity.

📖Misconceptions about anthropology

እስኪ የተለያዩ ሰዎች ስለ Anthropology ያላቸውን የተሳሳተ መረዳት እንመልከት፣

📌Anthropology is limited to the study of "primitive"👴 societies.
ነገር ግን ይህ ትክክል አይደለም! Anthropology ስለ ጥንት/ስለ ቀደሙት ሰዎች/ነገሮች ብቻ ሳይሆን በአሁን ዘመን ስላሉትም👱‍♂ የሚያጠና ነው!

📌Anthropologists only study the rural people and rural areas.
ነገር ግን ስለ urban Peoples እና ስለ urban areasም ያጠናል [Urban Anthropology].

📌Anthropology is the study/analysis of fossil evidences of the proto-humans like that of Lucy/Dinkeneshe.
ስለ እነዚህም ያጠናል ነገር ግን anthropology ስለ human Evolution ብቻ ነው የሚያጠናው ካልን ስህተት ነው።

እነዚህና የመሳሰሉት ማብራርያቸው ስለ anthropology የተሳሳቱ ናቸው! ድንገት ፈተና ላይ ከመጡ miss ልታረጓቸው አይገባም!👌

በቀጣይ Chapter 2 እንገባለን!🤗

ጥያቄ የሆነባችሁ ካለ


All Rights Reserved!



𝗝𝗼𝗶𝗻 𝗵𝗲𝗿𝗲 👇👇
@GTutorialclass
@GTutorialclass

እስኪ የተለያዩ ሰዎች ስለ Anthropology ያላቸውን የተሳሳተ መረዳት እንመልከት፣

📌Anthropology is limited to the study of "primitive"👴 societies.
ነገር ግን ይህ ትክክል አይደለም! Anthropology ስለ ጥንት/ስለ ቀደሙት ሰዎች/ነገሮች ብቻ ሳይሆን በአሁን ዘመን ስላሉትም👱‍♂ የሚያጠና ነው!

📌Anthropologists only study the rural people and rural areas.
ነገር ግን ስለ urban Peoples እና ስለ urban areasም ያጠናል [Urban Anthropology].

📌Anthropology is the study/analysis of fossil evidences of the proto-humans like that of Lucy/Dinkeneshe.
ስለ እነዚህም ያጠናል ነገር ግን anthropology ስለ human Evolution ብቻ ነው የሚያጠናው ካልን ስህተት ነው።

እነዚህና የመሳሰሉት ማብራርያቸው ስለ anthropology የተሳሳቱ ናቸው! ድንገት ፈተና ላይ ከመጡ miss ልታረጓቸው አይገባም!👌


UNIT TWO

Human Culture and Ties that Connect

በዚህ Chapter ስር በስፋት የምናየው "The anthropological concept of culture and helps students to increase their understanding the role and impact of culture in human life"


📝What Culture is and What Culture isn't

ምናልባት Culture ማለት ምን ማለት ነው ብትባሉ "ባህል" ልትሉኝ ትችላላችሁ። ባህል ማለትስ ምን ማለት ነው? ብንባል የማንነት መገለጫ😐። ነገር ግን ባህል እንዲህ በቀላሉ አይብራራም!

Alright, Now let's see some best definition about Culture.

📍Culture is a system of learned behavior shared by and transmitted among the members of the group.

በተወሰኑ ሰዎች መካከል የተለመደ፣ እነዚያ የአንድ ቡድን ሰዎች የሚጋሩት የተለመደ ባህሪ ነው ባህል የሚባለው።

📍Culture is a collective heritage learned by individuals and passed from one generation to another.
በሰዎች የተለመደ፣ ከትውልድ ወደ ትውልድ ሲተላለፍ የመጣ ቅርፅ ነው።


📝Characteristic Features
of Culture

1. Culture Is Learned: Culture is not transmitted genetically rather; it is acquired through the process of learning.

ባህል በዘር አይተላለፍም፣ ነገር ግን በመማር ልታገኙት የምትችሉት ነው።

This process of acquiring culture after we born is called enculturation.
🔖Enculturation is specifically defined as the process by which an individual learns the rules and values of one's Culture.
"ኢንከልቸሬሽን"👌 አንድን ባህል ለመልመድ የምታልፉበት Process ነው። ለምሳሌ፦ ቋንቋውን መልመድ፣ አለባበሱን ማድረግ..

2. Culture Is Shared

ሌላው የCulture Characteristics ይሄ ነው፣ ማለትም Culture Society ውስጥ ባሉት ቢያንስ ሁለት/ሶስት ሰዎች👨‍👩‍👧 የሚጋሩት መሆን አለበት። እንጂ አንድ ሰው ከመሬት ተነስቶ የራሴ የሆነ አለባበስ🥻ና ቋንቋ🗣 አለኝ ስለዚህ የራሴ #Culture አለኝ ማለት ትክክል አይደለም።🙅‍♂

3. Culture is Symbolic

📌ባህል በምልክት ሊገለፅ የሚችል መሆን አለበት፣ ለምሳሌ ሌላ ሀገር ሄዳችሁ አረንጓዴ፣ ቢጫ፣ ቀይ የለበሰ ሰው🇪🇹 ስታዩ በፍጥነት ኢትዮጵያዊ😍 እንደሆነ ትገምታላችሁ!

📌Symbol is something verbal or nonverbal, within a particular language or culture that comes to stand for something else.

4. Culture is All Encompassing

📌Culture is the sum total of human creation: intellectual, technical, artistic, physical, and moral!

ባህል እንደምናስበው ቀላል ነገር እንዳይመስላችሁ👀፣ ስለ አንድ ህዝብ ባህል እያጠናችሁ ነው ማለት፣ ስለዚያ ህዝብ አስተሳሰብ🧠፣ አነጋገር🗣፣ ድርጊት👩‍🚒 እና የመሳሰሉት ነገሮችንም ማጥናት ይኖርባችኋል።

5. Culture is Integrated

Cultures are not haphazard collections of customs and beliefs.
ባህል ቅርፅና መጣጣም ያጣ የትውፊትና የእሴት ውቅር አይደለም። [አማርኛዬ ከበዳቹ አ😁😁]

ለምሳሌ፦ የሰው ልጅ አካል ውስጥ ብዙ System አለአ (Respiratory system, Digestive System, Reproductive...Bio ረሳችሁ😊) እነዚህ አንድ ላይ መጥተው ነው አካላችን ጤነኛ ሚሆነው፣ Cultureም ልክ እንዲሁ ነው😃:- እሴቱ፣ ቋንቋው፣ አለባበሱ ምያምን አንድ ላይ Integrated ሆነው ነው ጤነኛ Culture ሚፈጠረው።

6. Culture Can Be Adaptive and Maladaptive

ይሄ ማለት ለምሳሌ፦ የሰው ልጅ ከTechnology💻 ጋር Adapt ማደረጉ (መልመዱ) በብዙ ጠቅሞታል፣ ነገር ግን ደግሞ በዚያው ልክ ብዙ Side effect አለው።[Maladpativeness]

Cultureም ልክ እንደዚሁ ነው Adapt ካደረጋችሁት ጥቅም ሲኖረው👌 ምናልባትም ደግሞ ችግርም ይኖረው ይሆናል[Maladpative].

7. Culture is Dynamic

📌Culture is changing constantly as new ideas and new techniques are added as time passes modifying or changing the old ways.

አየውላችሁ Culture አዳዲስ ሀሳብ እየተጨመረበት በመጣ ቁጥር በየጊዜው ሊቀያየር ይችላል። Static ነው ካለ እንዳትሰሙ🙅‍♂

📝𝔼𝕝𝕖𝕞𝕖𝕟𝕥𝕤/𝔸𝕤𝕡𝕖𝕔𝕥𝕤 𝕠𝕗 𝕔𝕦𝕝𝕥𝕦𝕣𝕖

Two of the most basic aspects of culture are material and nonmaterial culture.

1⃣Material Culture

🎈Material culture consist of man-made objects such as tools, implements, furniture, automobiles, buildings, dams, roads..
ከስሙ ራሱ እንደምትረዱት የቅርፃቅርፅ፣ የሚታዩት ነገሮች ባህል ነው። እኛ ባህል/Culture የሚመስለን አለባበስና ቋንቋ ምናምን ብቻ ነዋ😔

🎈The physical substance which has been changed and used by man.
የሰው ልጅ የፈጠራቸውና እራሱ የሰው ልጅ እየቀያየረ ሊጠቀምባቸው የሚችል ናቸው።

🎈It is referred to as Civilization.

2⃣Non-Material Culture

All Rights Reserved

𝗝𝗼𝗶𝗻 𝗵𝗲𝗿𝗲 👇👇
@GTutorialclass
@GTutorialclass

✅ Geography 2nd Semester Final Exam
🔰 Addis Ababa University - 2013 E.C
#aau #geography #final #exam

© Photo and Answer Key Credit - Qesem Academy

♻️Share and Support Us.
═══════════════════
Join us 👇👇
🎖📖🎖
━━━━━━
📚 JOIN :@GTutorialclass
JOIN :@GTutorialclass
▬▬▬▬▬▬▬▬