📚Compound Propositions

🖇እዚህ ስር ከአንድ በላይ Connective ተጠቅመን እንዴት proposition እንሰራለን?

🖇ደግሞስ Truth Valueአቸውን እንዴት እናውቃለን?
የሚሉትን እንከልሳለን።

📔Compound Proposition ማለት ሁለትና ወይም ከዛ በላይ statement በውስጡ የያዘ proposition ነው።
ለምሳሌ👉(p=>q)^r
👉 p v (r<=>)

🖇ልብ በሉ👆 ከላይ የግድ bracket መኖር አለበት!
[P^q=>r እንዲህ አይፃፍም እንዲህ ከተፃፈ የትኛው Connective እንደሚቀድም ስለማናውቅ Meaningless ነው]

🖇ለምሳሌ ፈተና ላይ እንዲህ ሊመጣ ይችላል።
Suppose p and r are true
& q and s are false. What is the truth value of
(p^q)=>(r v s)?

አይዟቹ😁 Explanation:-
መጀመሪያ ያው Bracketኦቹን እንሰራለን (p^q)..ጥያቄው ላይ p True q ደግሞ False ተብሎ ተሰጥቶ ዬለ? ስለዚህ
✅ (p^q)=(True And False)
T and F ደግሞ truth valueኡ ምንድነው? False ነው☑️

ከዚያ (r v s)..ያው r True s ደግሞ False ተሰጥቷል ስለዚህ
(r v s)= (True or False)
T or F ደግሞ Truth Valeuኡ ምንድነው? True ነው🤷‍♂

አሁን የመጨረሻው step😊
ከላይ የሰራናቸውን አንድ ላይ እናምጣቸው።
False=>True..ይመጣላ አ?
ይሄ ደግሞ በimplication Truth Table መሠረት መልሱ True ነው።
So, The Answer is True🏆

✅Handoutኡ ላይ #Remark ተብሎ የተፃፈውን አንብቡ።(page8)

🌷P and Q Compound Proposition ቢሆኑ equivalent የሚባሉት መች ነው? Example:
A: p=>q ቢሆን
B: Negationp=>Negationq

አሁን እዚጋ ለp & q possible የሚባሉ proposition ወስዳቹ (pT&qT, pT&qF..አራት ናቸው።)
ከዚያ ከላይ ያሉትን(A & B) የነሱን
Truth value Check አድርጉ!

ከዚያ ተመሳሳይ ከመጣላቹ Equivalent ናቸው ማለት ነው።
ካልመጣ Not equivalent😇

🌷የp=>qን Converse, inverse እና contrapositive ፈልጉ ቢባል??
Converse: p እና qን ማቀያየር
👉q=>p
Inverse: p=>q ላይ ሁለቱም ላይ negation መጨመር
Contrapositive: inverse ላይ negation የጨመርንበትን የp እና qን ቦታ ማቀያየር

➨(Handout page9 ከነ ምሳሌ
ጭምር ተቀምቷል፣ ያልገባቹን ጠይቁኝ)

Tautology & Contradiction

🌷አንድ Compound proposition ተሰተዋቹ መጨረሻ ላይ የምታገኙት Truth value የሁሉም true ከሆነ Tautology ይባላል False ከሆነ ደግሞ Contradiction ይባላል ሁለቱም trueም falseም የተቀላቀለበት ከሆነ ደግሞ Contingency ይባላል።

ይሄንን Check የምታረጉት Truth Table ሰርታቹ ነው፣ ከዚያ አራቱን possible Truth value በመውሰድ ስትሰሩ እንደዛ tautology ነው ወይስ contradiction ነው ወይስ ሁለቱም አደለም🤔 የሚለውን ታገኛላቹ።

ከዚያ Exercise እዛው ላይ አለላቹ፣ የከበዳችሁን ልትጠይቁን
ትችላላችሁ።

1. 2 Open Propositions
And Quantifiers

🌹Open proposition/statement ሌላ ስሙ predicate ይባላል🌝
👉is a sentence that contains one or more variables and whose truth value depends on the values assigned for the variables.
እስኪ በምሳሌ እንየው

A. x is a Freshman Student.
እዚህጋ አሁን ይሄን True or False ማለት አንችልም፣ እንደዛ ለማለት የግድ x መሰየም አለበት
ስለዚህ open statement ይባላል።

B. Y is the PM of Ethiopia.
እዚጋም እንደመጀመሪያው ነው (open proposition ነው)
ነገር ግን Abiy Ahmef is the PM of Ethiopia ብንል True ነው፣ ስለዚህ open proposition ሳይሆን proposition ነው የሚባለው።
ሌሎች ምሳሌዎች moduleኡ ላይ አለላችሁ👍

🌷ከዚህ ቀጥሎ ያለው ስለ
Existensial እና Universal quantifier ነው።
እንደሁም Symbolአቸውን የምታስታውሱ
ከሆነ "ወደ ኃላ የዞረችው E" እና
ወደ ላይ የተገለበጠው(A) ናቸው😁
ያው ይህንን በGrade11 Math ላይ ተምራቹታል። ነገር ግን ለማስታወስ እንዲሆናችሁ G11 Unit4 ላይ ያለው ለመረዳትም ቀላል ስለሆነ ከታች በPhoto ለቅቄላቹዋለሁ[ by the way Math G11 & G12 ካምፓስ ላይ በጣም ይጠቅማቿል ሌላ ጊዜ
Pdfኡን እንለቅላቿለን።

🌷በተረፈ Do exercises!
Ask what you don't Understand!



🎖📖🎖
━━━━━━━━━━━━
📚 JOIN :@GTutorialclass
JOIN :@GTutorialclass
▬▬▬▬▬▬▬▬

📌ሌላ ምሳሌ ጫት🌿(cue) እየቃማችሁ ያጠናችሁት ነገር ከጫቱ የራቃችሁ ዕለት የምትረሱት ከሆነ ይህ Cue Dependent Forgetting ይባላል። ይሄ ምሳሌ ለድሬ ተማሪዎች በደንብ ይገባችኋል😂

📌Likewise, if your emotional arousal is specially high or low at the time of an event, you may remember that event best when you are once again in the same emotional state.

Improving Memory

የመርሳት ችግር ያለባችሁ ልጆች የሚከተለውን አንብባችሁ ተግብሩት😃

📍Pay Attention ትኩረት🌞
📍Encode information in Multiple ways
📍Add Meaning to the material
📍Take Your time: minimize interference by using study breaks አንዳንዴ ደግሞ ተኙ ለሽ🤩
📍Over learn: እያነበባችሁ ያላችሁትን ነገር ከዚህ በፊት እንደምታውቁት እያሰባቹት ስታነቡ የማስተወስ አቅማችሁ ይጨምራል።
📍Monitor Your Learning እናንተው እራሳችሁ ለራሳችሁ ሃለቃ ወይም መሪ ሆናችሁ፣ እራሳችሁን ገምግሙ፣ etc.

እነዚህ ከብዙ በጥቂቱ ሞጁሉ ላይ የተጠቀሱት ናቸው፣ ሌሎች ተጨማሪ ከፈለጋችሁ internet ላይ Search አድርጋችሁ ማየት ትችላላችሁ።😊

በቀጣይ Chapter 5 እንቀጥላለን!
ደህና ሁኑ!😊

©A+ Tutorial Class


🎖📖🎖
━━━━━━━━━━━━
📚 JOIN :@GTutorialclass
JOIN :@GTutorialclass
▬▬▬▬▬▬▬▬

👆👆👆👆👆👆👆👆👆👆👆
Ｔｈｉｓ ｉｓ ｎｅｘｔ ｔｏ ｆｏｒｍａｔｔｉｎｇ


🎖📖🎖
━━━━━━━━━━━━
📚 JOIN :@GTutorialclass
JOIN :@GTutorialclass
▬▬▬▬▬▬▬▬

📚CHAPTER 3

📖Learning And Theories of Learning

በዚህ ቻፕተር የምናያቸው👇👇
🔖Definition, Characteristics and Principles of Learning

🔖Factors Influencing Learning

🔖Theories of Learning and their Applications

እነዚህን ትማራላችሁ ይሄ Chapter ብዙም አይከብድም! ብዙም እራሳችሁን ሳታጨናንቁ አንብቡ🕺🕺💃😎

🌱There are many definitions of learning. But, Psychologists in general define Learning as relatively permanent behavioural modifications which take place as a result of experience.

ያው Learning ማለት መማር ማለት እንደሆነ ታውቃላችሁ!😊 ነገር ግን መማር ማለትስ ምን ማለት ነው! የተለያየ ትርጉም ሊኖረው ቢችልም ግን ብዙዎቹ እንዲህ ያብራሩታል👉 "ከልምድ ወይም ከልምምድ የሚመጣ ቋሚ የሆነ የባህሪ ለውጥ ማለት ነው።"

🌱ልብ በሉ👆 This definition of learning stresses on three important elements of learning:

📌Learning is a behavioural change. የባህሪ ለውጥ ነው (ጥሩም የሆነ መጥፎ ባህሪ ሊሆን ይችላል)

📌This behavioural change should take place as a result of practice and experience. ሰው በአካል ሲያድግ፣ ወይ ደግሞ ሲያመው Or ሲደክመው የባህሪ ለውጥ ሊታይበት ይችላል ነገር ግን Learning ከልምምድ የሚመጣ ነው።

📌This change in behavior is relatively permanent. የባህሪ ለውጡ ደግሞ በአንዴው ታይቶ የሚጠፋ ሳይሆን For a long time የሚቆይ ነው።

Characteristics of learning

ያው እነዚህ የLearning ባህሪያት ናቸው፣ Yoakman and Simpson የተባሉ ሰዎች ናችው 9ኙን የLearning Characteristics describe ያደረጉት👇👇 እና ፈተና ላይ ስለማይቀሩ ልትይዟቸው ይገባል😊

1. Learning is continuous modification of behavior throughout life.
📍ቀጣይነት ያለው በህይወት ውስጥ ያለ የባህሪ ለውጥ/መሻሻል ነው

2. Learning is pervasive, it reaches into all aspects of human life.
📍የህይወታችንን አካል የሆኑ ነገሮች ውስጥ ሁሉ ዘልቆ ይገባል ለዚህ ነው pervasive የተባለው

3. Learning involves the whole person, socially, emotionally & intellectually.
📍የሰውን ውስጣዊ፣ ስሜታዊ እንዲሁም ማህበራዊ ነገሮች ላይ ትኩረት የሚያደርግ ነው

4. Learning is often a change in the organization of experiences.

5. Learning is responsive to incentives.
📍Learning ለሚያበረታታ ወይም ለሚገፋፋ ነገር መልስ የሚሰጥ ነው።

6. Learning is an active process.

7. Learning is purposeful

8. Learning depends on maturation, motivation and practice.

9. Learning is multifaceted
📍multifacated ማለት Having many different parts ማለት ነው።

Principles of learning

What does it take for learning to take place effectively? መማር ተፅእኖ እንዲፈጥር ማለትም ጠቃሚ እንዲሆን ምን ምን ያስፈልጋል?

📌 Individuals learn best when they are physically, mentally, and emotionally #ready to learn.

📌 Students learn best and retain information longer when they have #meaningful_practice and #exercise.

📌Learning is strengthened when accompanied by a #pleasant or #satisfying_feeling
Learningን በጥሩ ስሜት ካልያዝነው ጠንክሮ ሊቀጥል አይችልም።

📌 Things learned first create a strong impression in the mind that is difficult to erase. Things most recently learned are best remembered.
መጀመሪያ ላይ የተማርናቸውን እንዲሁም በቅርቡ የተማርናቸውን ነገሮች ለመርሳት ከባድ ነው

📌The principle of intensity implies that a student will learn more from the real thing than from a substitute.
ሰዎች ከተመሳሰለው ነገር በላይ ከእውነታ ብዙ ነገር ይረዳሉ።

📌Individuals must have some abilities and skills that may help them to learn.

📌Things freely learned are best learned - the greater the freedom enjoyed by individuals, the higher the intellectual and moral advancement.
በነፃነት የምንማራቸው ነገሮች በመጨናነቅ ከምንማረው በላይ አሪፍና የተሻለ ነው። ስለዚህ ስትማሩ ፈታ እያላችሁ💃 የምን መጨናነቅ ነው☺️

Factors Influencing Learning

1. Motivation👉በውስጣችን ያለው ተነሳሽነት ከፍተኛ ሲሆን, ተማሪው ለትምህርቱ በጣም የጓጓ ይሆናል።

2. Maturation👉The learner's motivation matters for the effective learning. ለምሳሌ ህፃን ልጅ እንዲማር መጀመርያ መብሰል/ማደግ አለበት።

3. Health condition of the learner👉 The learner should be in a good health status to learn. የተለያዩ ህመሞች ካሉብን የመማር ሁኔታችን ደካማ ሊሆን ይችላል።

4. Psychological wellbeing of the learner👉 ፍርሀት፣ ጭንቀት🤕፣ የብቸኝነት ስሜት🤦‍♀ ምናምን የሚሰማን ከሆነ Learning ላይ አሉታዊ ተፅኖ ይኖረዋል፤ ይልቁኑ Self respect, self confidence ምናምን ይኑራችሁ☺️

5. Good working conditions👉absence or presence of fresh air, light, comfortable surroundings...እና የመሳሰሉት ነገሮች Matter ያረጋሉ፣ እናንት ግን ዶርማችሁን ፅድት አርጋችሁ፣ ስታጠኑም ደግሞ አሪፍ አየር ያለበት ቦታ ምናምን ምረጡ።

6. Background experiences👉 ከዚህ በፊት ያላችሁ ልምምድ በLearning ላይ Matter ያረጋል

7. Length of the working period👉 Learning periods should neither be too short nor too long. እንደምታውቁት ለረጅም ጊዜ መማር ያደክማል ደግሞም ይሰለቻል፣ ለአጭር ጊዜም ከሆነ ደግሞ በበቂ መማር ያለብንን አንማርም✅

𝗝𝗼𝗶𝗻 𝗵𝗲𝗿𝗲 👇👇
@GTutorialclass
@GTutorialclass

📚 Anthropology

📚 All chapters ppt.



━━━━━━━━━━━━
𝗝𝗼𝗶𝗻 𝗵𝗲𝗿𝗲 👇👇
@GTutorialclass
@GTutorialclass
━━━━━━━━━━━━

📚Anthropology Course

📖What is Anthropology?

📍It is a Subject that enables human beings to deal with themes such as culture, kinship(ዝምድና፣ጠንካራ ትስስር), marriage, cultural relativism, ethnocentrism, humanity(ሰውነት), human origins, cosmologies, race, ethnicity, ethnic relations, ethnic boundaries....

ለመግቢያ ያክል Anthropology ካላይ በዘረዘርናቸው ነገሮች ላይ ትኩረት ያደርጋል ካልን፣ አሁን የModuleኡን Content ደግሞ እንየው፦ በአጠቃላይ Anthropology Freshman Course 7 Chapter አለው!

ነገር ግን Generally Focus የሚያደርገው በሚከተሉት ላይ ነው፦

📍Scope of Anthropology
📍Branches of Anthropology
📍Unique features of Anthropology and
📍 Research methods in Anthropology


📖Unit One

🗒Introducing Anthropology and its Subject Matter

በዚህ Chapter ስር ስለ Anthropology ምንነት በሰፊው እናያለን፣ ትርጉሙን፣ ስፋቱን (ምን ምን እንደሚያጠቃል/Scope)፣ የAnthropologyን Subfeildኦች፣ መሰረታዊ የሆኑትን የAnthropology መርሆች እናያለን።

🔖Concepts in Anthropology

📍The term anthropology is a compound of two Greek Words
'anthropos' and
'logos'.

"Anthropos" ማለት 'Human being/Man kind) ሲሆን

"Logos" ማለት ደግሞ እንደምታውቁት "Study/Sceince/" ማለት ነው።

So, In General 'Anthropology means
The study or science of humankind or humanity.'

ስለዚህ በቀላሉ Anthropology ምንድነው ከተባለ ስለ ሰውነት (humanity) የሚያጠና ሳይንስ ነው ብለን መመለስ እንችላለን።

Definitionኡን በጣም Precise አድርገን (አጥብበን) ደግሞ ካየነው፦

📌Anthropology is the study of people---their origins, their development, and contemporary variations, wherever and whenever they have been found.

አያቹአ ስለ ሰው ልጅ መፈጠር🐣፣ ስለ እድገቱ🐥፣ ከዚያ ደግሞ የሰው ልጆች ልዩነት (በዘር፣ በቋንቋ..) እነዚህን እና የመሳሰሉትን ጉዳዮች ይዳስሳል።

📌የAnthropology Scope ሰፊ ነው።👇👇
It is the study of humans as a group, from its first appearance on earth to its present stage of development.

አያቹ ይህን👆 ሁሉ ነገር ነው በውስጥ ያጠቃለለው [የሰው ልጅ ከተፈጠረበት አንስቶ እስካሁን ያለውን ያጠናል]


🔖The Historical Development of Anthropology

Anthropology did not arise as a science until the 1850s. Anthropology እንደ Science of Humanity መቆጠር የጀመረው በተለምዶ ምዕራባውያን "The West" ብለን በምንጠራቸው፣ Specifically ደግሞ France🇫🇷, Great Britain🇦🇺, USA🇺🇸 and Germany🇩🇪!

Historically Speaking, We can say that Anthropology is European discipline.

📖Generally speaking, anthropology as an academic discipline was born during the 19th century, out of the intellectual atmosphere of Enlightenment, which is the eighteenth century social philosophical movement.

ስለዚህ Anthropology 19th Century ውስጥ ሲወለድ መሠረቱ "Enlightment" እና "Darwin Theory of Evolution" ነበሩ።

📌Ethnography  is a branch of anthropology and the systematic study of individual cultures.
Ethnography ማለት የአንድን ግለሰብ🧔/ማህበረሰብ👨‍👨‍👧‍👧 ባህል ሳይንሳዊ በሆነ መንገድ ማጥናት ማለት ነው። ለምሳሌ፣ የሀገራችንን ባህል ማጥናት የፈለገ Anthropologist👨‍💼 መጥቶ በእኛ መካካል እየኖረ፣ ከእኛ ጋር እየበላ እየጠጣ..ባህላችንን ሲያጠና Enthnographic research ይባላል።

📌Ethnology is the comparative study of two or more cultures.
ይህ ደግሞ የተለያዩ ማህበረሰብን ባህል እያነፃፀራችሁ ስታጠኑ ምናምን Ethnology ይባላል።

📚Sub-fields of anthropology

There are four major sub-fields:

📍Physical/Biological Anthropology
📍Archeology
📍Linguistic Anthropology 📍Socio-Cultural Anthropology

1⃣Physical/Biological Anthropology

This branch Seek to understand how humans adapt to different environments, what causes disease and early death, and how humans evolved from other animals.

አንብባችሁታላ☝️ They are also interested in how biology and culture work together to shape our lives.

It has two broad Areas of investigation:

📌Human evolution is the study of the gradual processes of simple forms into more differentiated structures in hominid.

ይህም ብዙ sub branch አለው፣ ነገር ግን Major የሆኑት 2 አሉ።
1. Paleoanthropology is the study of human evolution through the fossil and archaeological records.
🔖ቀድሞ Record ተደርገው የተቀመጡትን መረጃዎች በመጠቀመ ስለ ሰው ልጅ Evolution ስናጠና ማለት ነው።

2. Primatology is the study of the behavior, biology, evolution, and taxonomy of nonhuman [gorillas, Chimpanzees] primates.

📌Human Genetics It focuses to examine the genetic materials of an organism such as DNA and RNA.
ይህ የሚያጠናው የሰው ልጅ የፊቱ መልክ፣ ቁመናው፣ በአጠቃላይ genetic ነገሩ ምናምን እንዴትና ለምን እንደዚያ እንደ ሆነ ነው።

2⃣Archaeological Anthropology

🔖Studies the ways of lives of past peoples by excavating and analysing the material culture/physical

𝗝𝗼𝗶𝗻 𝗵𝗲𝗿𝗲 👇👇
@GTutorialclass
@GTutorialclass

remains (artefacts, features and eco-facts) they left behind.

Archeology ማለትን artefacts, features እና eco-facts ተጠቅመን ቀድሞ በጥንት ዘመን ይኖሩ የነበሩት ሰዎች አኗኗራቸው ምን ይመስል ነበር የሚለውን መረጃዎችን እየቆፈርን⛏⛏😃 ስናጠና ነው።

🔖Artefacts are material remains made and used by the past peoples and that can be removed from the site and taken to the laboratory for further analysis.
አያቹአ የጥንት ሰዎች የሚጠቀሙበት Materials ሆነው ነገር ግን ዛሬም ወደ Laboratory ምናምን ወሰደን ለምርምር ልንጠቀምባቸው የምንችላየው እቃዎች ናቸው "Artefacts" የሚባሉት።

ለምሳሌ፦ Tools, ornaments, arrowheads, coins, and fragments of pottery

🔖Features are like artifacts, are made or modified by past people, but they cannot be readily carried away from the site.

እነዚህን ከArtefacts የሚለያቸው "ካሉበት አንስታቿቸው ወደ Lab ምናምን መውሰድ አትችሉም🙅‍♂።"

ለምሳሌ፦ ancient buildings, fireplaces, steles, and postholes(የጥንት ጉድጓዶች)

🔖Eco-facts are nonartefactual, organic and environmental remains such as soil, animal bones, and plant remains that were not made or altered by humans!

እነዚህ Materials አይደሉም ነገር ግን Physical remaining ናቸው፣ ሰው ያልፈጠራቸው ነገር ግን ሰው የሚጠቀምባቸው ናቸው፣ ከላይ የዘረዘርናቸው👆.

📖The most important Subfields of Archeology👇:

የሚከፋፋል ነገር በዛ አ🙈 ገና ምን አይታቹ😁 እንቀጥል...

📍Prehistoric archaeology investigates human prehistory and prehistoric cultures.
👉Periodኡ ከዛሬ 6000አመት በፊት እስከ መጀመሪያው Artifacts (the first stone tools) ፦ማለትም ከ2.5billion አመት በፊት ያለው ነው Prehistory ሚባለው።

📍Historical Archeology focuses on the cultures of people who used writing and about whom historical documents have been written.
ይህ ግን ከ6ሺ አመት ወዲህ ያለውን ፁhuፍ፣ ቋንቋ ምናምን ከተጀመረ ወዲህ ያለው ታሪክ ላይ ትኩረት የሚያደርግ ነው።

3⃣Linguistic Anthropology

Studies contemporary human languages as well as those of the past, is divided into four👇 distinct branches or areas of research.

ከስሙ እንደምትረዱት ከቋንቋ ጋር በተያያዘ ጥናትም የሚያደርግ የAnthropology Branch ነው።

📍Structural /Descriptive Linguistics
Studies the structure of linguistic patterns. It examines sound systems, grammatical systems, and the meanings attached to words.

በቀላሉ Descriptive linguistic በጥንት ዘመን ሰዎች ይግባቡበት የነበረውን ቋንቋ grammaticallyም ምቹ እንዲሆነ በማድረግ፤ ሚጨመረውን በመጨመር አንድ ላይ Compile አድርጎ ማስቀመጥ ነው።

📍Ethno-linguistics (cultural linguistics) examines the relationship between language and culture.

ይህ የlinguistic branch ትኩረት ያደረገው የሰዎች ቋንቋ አስተሳሰባቸውን🧠፣ አነጋገራቸውን🗣፣ ድርጊታቸውን በአጠቃላይ በህላቸውን እንዴት ነው affect ሊያደርግ የሚችለው የሚለው ላይ ነው።


📍Historical linguistics Focuses on the comparison and classifications of different languages to differentiate the historical links between them.

ይህ የተለያዩ ቋንቋዎችን ታሪካዊ አመጣጥ ወይም ከጊዜ ወደ ጊዜ እንዴት እያደጉ እንደመጡ የሚያሳይ ነው።

📍Socio-linguistics: Investigates linguistic variation within a given language.
ሁሉም ሰው የሚናገረው ቋንቋ አዚህ አለም ላይ የለም! የዚህ ምክንያቱ ደግሞ የምናድግበት Society፣ የቋንቋ accent (ቅላፄ😁)...ስለዚህ Social life እና ቋንቋ Related መሆናቸውን እንረዳለን።

እስኪ እንጠቅልለው🙈

Linguistic anthropology generally focuses on the evolution of languages.

4⃣Socio-Cultural Anthropology

📍is the largest sub-fields of anthropology.

📍It deals with human society and culture.

Society እና Culture ምንድናቸው🤔

📌Society(ማህበረሰብ) is the group of people who have similar ways of life.

📌Culture(ባህል) is a way of life of a group of people.

Socio-cultural anthropologists engage in two aspects of study.
ቅድም ያየናቸው Ethnography እና Ethnology. ረሳቹት?? Okay ላስታውሳችሁ፦

Ethnography፦ በተወሰነ Community, Culture ወይም Society ላይ detailed የሆነ Sceintific study ስናደርገ ማለት ነው።

Ethnology ደግሞ የተለያዩ Culture, Society Compare እያደረግን ስናጠና ማለት ነው።

ለዛሬ እዚህ ላይ እናብቃ!😊
በቀጣይ Basic Features of Anthropology እና Misconceptions about Anthropology አይተን Unit 2 እንጀምራለ

All Rights reserved


𝗝𝗼𝗶𝗻 𝗵𝗲𝗿𝗲 👇👇
@GTutorialclass
@GTutorialclass

1.3 Unique/Basic Features of Anthropology

📌What Makes Anthropology Unique?

Anthropologyን ከሌሎች ተመሳሳይ Subjectኦች የሚለየው ነገር ምንድነው ካልን፣ የሚከተሉት ዋነኞቹ ናቸው፦
📌Its Scope
📌Its Approach
📌Its Focus
📌Its Method of Study.

1. Its Scope: Anthropology has broad Scope. It is the broad study of human kind, around the world and throughout time.

ከዚህ በፊት እንዳየነው Anthropology የሚያጠነጥነው (ይሄ word..😂) ብዙ ነገሮች ላይ ነው። ይህም ከሌሎች disciplineኦች ልዩ ያደርጓል።

2. Its Approach: In its approach anthropology is holistic, relativistic, and focused one.

📍Holistic: Holism means that an anthropologist looks at the entire context of a society when analysing any specific feature.
ለምሳሌ: አንድ Anthropologist👨‍💼 ስለ ኢትዮጵያ የቡና ስረዓት ማወቅ ከፈለገ የሀገሪቱን ባህል፣ ሃይማኖት፣ ታሪክ👑 በስፋት ማጥናት ይኖርበታል። ይህ ነው Holism የሚያስብለው።
📍Relativistic: Anthropology አንድን እምነት፣ ባህል...ሲያብራራ በራሱ Context ውስጥ ሆኖ ነው፣ ማለት ይህ ባህል መጥፎ ነው🙅‍♂ ወይም ጥሩ ነው💁‍♂ በሎ Judge አያረግም።
📍Focused: Anthropological studies give attention to how people perceive themselves and understand their world. ይሄኛውን አይነት Perspective Anthropologistኦች "Emic Perspective" ብለው ይጠሩታል።

3. Its Method of Study: Anthropology is highly dependent on qualitative research (quantitative ካለ እንዳትሸወዱ😎) to understand the meaning behind any human activity.

📖Misconceptions about anthropology

እስኪ የተለያዩ ሰዎች ስለ Anthropology ያላቸውን የተሳሳተ መረዳት እንመልከት፣

📌Anthropology is limited to the study of "primitive"👴 societies.
ነገር ግን ይህ ትክክል አይደለም! Anthropology ስለ ጥንት/ስለ ቀደሙት ሰዎች/ነገሮች ብቻ ሳይሆን በአሁን ዘመን ስላሉትም👱‍♂ የሚያጠና ነው!

📌Anthropologists only study the rural people and rural areas.
ነገር ግን ስለ urban Peoples እና ስለ urban areasም ያጠናል [Urban Anthropology].

📌Anthropology is the study/analysis of fossil evidences of the proto-humans like that of Lucy/Dinkeneshe.
ስለ እነዚህም ያጠናል ነገር ግን anthropology ስለ human Evolution ብቻ ነው የሚያጠናው ካልን ስህተት ነው።

እነዚህና የመሳሰሉት ማብራርያቸው ስለ anthropology የተሳሳቱ ናቸው! ድንገት ፈተና ላይ ከመጡ miss ልታረጓቸው አይገባም!👌

በቀጣይ Chapter 2 እንገባለን!🤗

ጥያቄ የሆነባችሁ ካለ


All Rights Reserved!



𝗝𝗼𝗶𝗻 𝗵𝗲𝗿𝗲 👇👇
@GTutorialclass
@GTutorialclass

እስኪ የተለያዩ ሰዎች ስለ Anthropology ያላቸውን የተሳሳተ መረዳት እንመልከት፣

📌Anthropology is limited to the study of "primitive"👴 societies.
ነገር ግን ይህ ትክክል አይደለም! Anthropology ስለ ጥንት/ስለ ቀደሙት ሰዎች/ነገሮች ብቻ ሳይሆን በአሁን ዘመን ስላሉትም👱‍♂ የሚያጠና ነው!

📌Anthropologists only study the rural people and rural areas.
ነገር ግን ስለ urban Peoples እና ስለ urban areasም ያጠናል [Urban Anthropology].

📌Anthropology is the study/analysis of fossil evidences of the proto-humans like that of Lucy/Dinkeneshe.
ስለ እነዚህም ያጠናል ነገር ግን anthropology ስለ human Evolution ብቻ ነው የሚያጠናው ካልን ስህተት ነው።

እነዚህና የመሳሰሉት ማብራርያቸው ስለ anthropology የተሳሳቱ ናቸው! ድንገት ፈተና ላይ ከመጡ miss ልታረጓቸው አይገባም!👌


UNIT TWO

Human Culture and Ties that Connect

በዚህ Chapter ስር በስፋት የምናየው "The anthropological concept of culture and helps students to increase their understanding the role and impact of culture in human life"


📝What Culture is and What Culture isn't

ምናልባት Culture ማለት ምን ማለት ነው ብትባሉ "ባህል" ልትሉኝ ትችላላችሁ። ባህል ማለትስ ምን ማለት ነው? ብንባል የማንነት መገለጫ😐። ነገር ግን ባህል እንዲህ በቀላሉ አይብራራም!

Alright, Now let's see some best definition about Culture.

📍Culture is a system of learned behavior shared by and transmitted among the members of the group.

በተወሰኑ ሰዎች መካከል የተለመደ፣ እነዚያ የአንድ ቡድን ሰዎች የሚጋሩት የተለመደ ባህሪ ነው ባህል የሚባለው።

📍Culture is a collective heritage learned by individuals and passed from one generation to another.
በሰዎች የተለመደ፣ ከትውልድ ወደ ትውልድ ሲተላለፍ የመጣ ቅርፅ ነው።


📝Characteristic Features
of Culture

1. Culture Is Learned: Culture is not transmitted genetically rather; it is acquired through the process of learning.

ባህል በዘር አይተላለፍም፣ ነገር ግን በመማር ልታገኙት የምትችሉት ነው።

This process of acquiring culture after we born is called enculturation.
🔖Enculturation is specifically defined as the process by which an individual learns the rules and values of one's Culture.
"ኢንከልቸሬሽን"👌 አንድን ባህል ለመልመድ የምታልፉበት Process ነው። ለምሳሌ፦ ቋንቋውን መልመድ፣ አለባበሱን ማድረግ..

2. Culture Is Shared

ሌላው የCulture Characteristics ይሄ ነው፣ ማለትም Culture Society ውስጥ ባሉት ቢያንስ ሁለት/ሶስት ሰዎች👨‍👩‍👧 የሚጋሩት መሆን አለበት። እንጂ አንድ ሰው ከመሬት ተነስቶ የራሴ የሆነ አለባበስ🥻ና ቋንቋ🗣 አለኝ ስለዚህ የራሴ #Culture አለኝ ማለት ትክክል አይደለም።🙅‍♂

3. Culture is Symbolic

📌ባህል በምልክት ሊገለፅ የሚችል መሆን አለበት፣ ለምሳሌ ሌላ ሀገር ሄዳችሁ አረንጓዴ፣ ቢጫ፣ ቀይ የለበሰ ሰው🇪🇹 ስታዩ በፍጥነት ኢትዮጵያዊ😍 እንደሆነ ትገምታላችሁ!

📌Symbol is something verbal or nonverbal, within a particular language or culture that comes to stand for something else.

4. Culture is All Encompassing

📌Culture is the sum total of human creation: intellectual, technical, artistic, physical, and moral!

ባህል እንደምናስበው ቀላል ነገር እንዳይመስላችሁ👀፣ ስለ አንድ ህዝብ ባህል እያጠናችሁ ነው ማለት፣ ስለዚያ ህዝብ አስተሳሰብ🧠፣ አነጋገር🗣፣ ድርጊት👩‍🚒 እና የመሳሰሉት ነገሮችንም ማጥናት ይኖርባችኋል።

5. Culture is Integrated

Cultures are not haphazard collections of customs and beliefs.
ባህል ቅርፅና መጣጣም ያጣ የትውፊትና የእሴት ውቅር አይደለም። [አማርኛዬ ከበዳቹ አ😁😁]

ለምሳሌ፦ የሰው ልጅ አካል ውስጥ ብዙ System አለአ (Respiratory system, Digestive System, Reproductive...Bio ረሳችሁ😊) እነዚህ አንድ ላይ መጥተው ነው አካላችን ጤነኛ ሚሆነው፣ Cultureም ልክ እንዲሁ ነው😃:- እሴቱ፣ ቋንቋው፣ አለባበሱ ምያምን አንድ ላይ Integrated ሆነው ነው ጤነኛ Culture ሚፈጠረው።

6. Culture Can Be Adaptive and Maladaptive

ይሄ ማለት ለምሳሌ፦ የሰው ልጅ ከTechnology💻 ጋር Adapt ማደረጉ (መልመዱ) በብዙ ጠቅሞታል፣ ነገር ግን ደግሞ በዚያው ልክ ብዙ Side effect አለው።[Maladpativeness]

Cultureም ልክ እንደዚሁ ነው Adapt ካደረጋችሁት ጥቅም ሲኖረው👌 ምናልባትም ደግሞ ችግርም ይኖረው ይሆናል[Maladpative].

7. Culture is Dynamic

📌Culture is changing constantly as new ideas and new techniques are added as time passes modifying or changing the old ways.

አየውላችሁ Culture አዳዲስ ሀሳብ እየተጨመረበት በመጣ ቁጥር በየጊዜው ሊቀያየር ይችላል። Static ነው ካለ እንዳትሰሙ🙅‍♂

📝𝔼𝕝𝕖𝕞𝕖𝕟𝕥𝕤/𝔸𝕤𝕡𝕖𝕔𝕥𝕤 𝕠𝕗 𝕔𝕦𝕝𝕥𝕦𝕣𝕖

Two of the most basic aspects of culture are material and nonmaterial culture.

1⃣Material Culture

🎈Material culture consist of man-made objects such as tools, implements, furniture, automobiles, buildings, dams, roads..
ከስሙ ራሱ እንደምትረዱት የቅርፃቅርፅ፣ የሚታዩት ነገሮች ባህል ነው። እኛ ባህል/Culture የሚመስለን አለባበስና ቋንቋ ምናምን ብቻ ነዋ😔

🎈The physical substance which has been changed and used by man.
የሰው ልጅ የፈጠራቸውና እራሱ የሰው ልጅ እየቀያየረ ሊጠቀምባቸው የሚችል ናቸው።

🎈It is referred to as Civilization.

2⃣Non-Material Culture

All Rights Reserved

𝗝𝗼𝗶𝗻 𝗵𝗲𝗿𝗲 👇👇
@GTutorialclass
@GTutorialclass

🎈Non-material culture consists of the words the people use or the language they speak, the beliefs they hold, values and virtues they cherish, habits they follow.
ይሄ ደግሞ እኛ በተለምዶ የምናውቀው ነው፦ የዚያ ህዝብ አመለካከት፣ ትውፊት፣ ልማዳቸው፣ ቋንቋቸው ምናምን Non-material Culture ነው ሚባለው።

📝Some of the aspects of non-material culture:-

📍Values: are the standards by which member of a society define what is good or bad, beautiful or ugly.
Value (እሴት) ማለት ህብረተሰቡ ጥሩ ነው👌 ወይም መጥፎ ነው👎 ብሎ Judge ያደረገው ነገር ነው።

📍Beliefs: are basically Assumptions that refer to the acceptance that something exists or is True, especially without proof.
Beliefs (እምነት) ደግሞ አንድ ነገር ትክክል/እውነት ሊሆን እንደሚችል አምኖ መቀበል ማለት ነው።

እስኪ ሁለቱን በምሳሌ እንረዳ:- ሞጁሉ ላይ የሚገኘው ምሳሌ እንዲህ ይላል፦

"Education is Good" ይሄ የAmerica Society ውስጥ basic #Value ነው።

"Grading is the best way to evaluate Students" ይሄ ደግሞ እምነታቸው ነው። [ይሄ እምነት አይደል መከራ ሚያበላን😹]

🙌ከኔ ጋር ናችሁ! እንቀጥል

📍Norms: are ways of behaving that are considered normal in a particular society.
"Norm" ማለት ልማድ፣ ትውፊት የምንለው ነገር ነው። ለምሳሌ የበአል የበአል ሰሞን በሬ🐃 እያረዱ🔪፣ ቅርጫ እየተከፋፈሉ በአሉን ሚያከብሩት ነገር Social Norm ነው😎

📝Types of Norms (Informal)

1. Folkways፡ are informal rules and norms that, while not offensive to violate, are expected to be followed.
ይህ ማለት ለምሳሌ Taxi ውስጥ ለትልቅ ሰው መቀመጫ ካልለቀቃችሁ👎 ችግር የለውም፣ ማንምም አይፈርድባችሁም፣ ነገር ግን በSocietyው የተለመደው ከትልቅ ሰው ስር መነሳት ነው።

2. Mores [ሞሬስ]፡ are also informal rules that are not written, but, when violated, result in severe punishments and social sanction upon the individuals.
ይህ ደግሞ ለምሳሌ፡ የህብረተሰቡ አባል ሆናችሁ ብትሰርቁ ወይ ደግሞ ሰው ብትገድሉ ትቀጣላችሁ👊! ህግ ምናምን ስላለ ብቻ አይደለም ነገር ግን እንዲህ አይነቱ ነገርም በSocietyው መካከል የተወገዘ ስለሆነ።

Mores distinguish the difference between right and wrong, while folkways draw a line between right and rude.

📖Cultural Unity and Variations

አንዳንድ Cultural Features በሁሉም Culture ውስጥ ይገኛሉ [Universal], አንድአንዱ ደግሞ በአብዛኛው ውስጥ ይገኛል ነገር ግን በሁሉም አይደለም [General], ሌሎች የባህል መገለጫዎች ደግሞ በተወሰኑ ባህላት ውስጥ ብቻ ነው ሚገኙት [Particular].

ለምሳሌ፣ Exogamy ከአንድ በላይ ሚስት ማግባት በሁሉም ማህበረሰብ ባህል የተከለከለ ነው"ሞጁሉ ነው ያለው😁 እንጂማ ስንት እናውቃለን.. ይሄ አሁን Universality ነው።

ሌላ ደግሞ የሴት ልጅ ግርዛት ለምሳሌ በአብዛኛው የአለማችን Culture ውስጥ የተከለከለ ነው..ይሄ Generality ነው

እና ደግሞ ሌላው የParticular ምሳሌ የሀገራችንን ደቡብ ህዝቦች አፋቸውን አይታችሁ ታውቃላችሁ የስረኛው ከንፈራቸው ላይ የሆነ ክብ ነገር አድርገውበት ምናምን🙈🙈😁😁

አልደከማችሁማ፣ እንቀጥል👍

📖Evaluating Cultural Differences

1. Ethnocentrism: refers to the tendency to see the behaviors, beliefs, values, and norms of one's own group as the only right way of living and to judge others by those standards.

Ethnocentrism ማለት የኔ ባህል፣ ሃይማኖት ፣ አመለካከት ...ይበልጣል ብሎ ማሰብና የሌላው ትክክለ እንዳልሆነ ጀጅ ማድረግ ነው።

📌Ethnocentrism is not characteristic only of complex modern societies.

By the way, Ethnocentrism ጥቅም አለው፦ in preserving traditions of one's own culture. [የራሳችሁን ባህል ለማስጠበቅ ይጠቅማል]

ግን ከጥቅሙ ይልቅ ጉደቱ የከፋ ስለሆነ እናንተ Ethnocentric አትሁኑ!😊

ይቀጥላል...Good Bye🤗

ጥያቄ እና አስተያይት👇


All Rights Reserved

𝗝𝗼𝗶𝗻 𝗵𝗲𝗿𝗲 👇👇
@GTutorialclass
@GTutorialclass

📚Freshman 2nd Semister Course

📖Anthropology

📔 Chapter 2 [Continued]

2. Cultural Relativism

📌States that cultures differ, so that a cultural trait, act, or idea has no meaning but its meaning only within its cultural setting.

ይህ ማለት ምን መሰላችሁ የአንድን ሰው ባህል፣ አመለካከት፣ ድርጊት ከእነርሱ እነርሱ ካሉበት Context ተነስተን ሳይሆን ከራሳችን ተነስተን የእነርሱን ነገር ስንገመግመው ማለት ነው።

📌"Cultural relativism suspends judgment and views about the behavior of people from the perspective of their own culture."

የማያውቁት ሀገር አይናፍቅም እንደሚባለው😎 የሌላውን ሰው ባህል የእነርሱ ጫማ ውስጥ ገብተን ስናየው ነው እንጂ በሩቁ መፈረጅ ትክክል አይደለም።🙅‍♂ የእነርሱ ባህል እነሱን ደስ ሊያሰኝ ይችላል ነገር ግን እኛ የእነርሱን ባህል መናቅ የለብንም። Respect For cultural differences😊

ነገር ግን እዚህ ላይ ሰዎች የተለያየ ሀሳብ አላቸው። Cultural Relativism ጥሩ ነው ብለው የሚያምኑም አሉ።
📙"Mirror for Humanity" ሚለው መፅሐፍ ላይ በስፋት አለ፣ ካገኘው ለቅላችኋለው።

3. Human Rights

መቼስ ይህን እንደገና ባብራራላችሁ ለቀባሪ ማርዳት ይሆንብኛል😊

"The idea of human rights challenges cultural relativism by invoking a realm of justice and morality beyond and superior to the laws and customs of particular countries, cultures, and religions."

እንዴት መሰላችሁ "የሰው መብት ከባህል፣ ከትውፊት ምናምን በላይ ነው።" ለምሳሌ ሰዎችን መግደል፣ ባሪያ ማድረግ፣ ሴቶችን መጨቆን 😓ባህላቸው የሆነ ማህበረሰብ ልክ ቅድም Cultural difference ስለሆነ Respect ማድረግ አለብን እንላለን?? አይሆንም! Humans have the right to not be murdered, injured, or enslaved or imprisoned without charge!

ስለዚህ እንዲህ አይነቱን የሰውን መብት የሚጋፋውን Culture, Condemn እናረጋለን እንጂ መቻቻል ነው ምናምን ብለን ዝም አንልም።


📖Culture Change

📌Why and how do cultures change?

ከዚህ በፊት እንዳየነው Culture በየጊዜው እየታደሰ Modify እየሆነ ይመጣል፣ መለስ ብላችሁም ያለፉትን Society Culture ብታዩ ተመሳሳይ ሆኖ አታገኙትም፣ በቃ በየጊዜው አዲስ ሀሳብ/አመለካከት ሲመጣ ይቀየራል።

Culture change can occur as a result of the following Mechanisms:

📍Diffusion: The process by which cultural elements are borrowed from another society and incorporated into the culture of the recipient group is called diffusion.

'Cultural elements' ሚባሉት ቋንቋ፣ ልማድ (Value ብለን የተማርነው)፣ እሴት (Norms)...እነዚህ ነገሮች ከአንዱ Society ወደ ሌላው ሲሸጋገሩ ነው #Diffusion ሚባለው። እንደውም Biology ላይ አታስታውሱም😀

📌Diffusion is direct when two cultures trade with, intermarry among, or wage war on one another.
አንዱ ባህል ከሌላው በቀጥታ ሲኮርጅ😁 ማለት ነው።

📌 Diffusion is forced when one culture subjugates another and imposes its customs on the dominated group.
ይህ ደግሞ ለምሳሌ በCivilization ስር የነበረው Society የእነዚያን Colonize ያደረጉትን ሰዎች ባህል በግዴታ ሊቀበል ይችላል።

📌Diffusion is indirect when items or traits move from group A to group C via group B without any firsthand contact between A and C.
ይህን Physics ላይ ጎበዝ የሆኑ ይረዱታል "zeroth law of thermodynamics"😃😃 ከስሙ እንደምትረዱት indirectly በአማላጅ በኩል😇 ባህሉን መቀበል ነው።

2. Acculturation

🏮Is the exchange of cultural features that results when groups have continuous firsthand contact.
ይህ ደግሞ ሁለቱ የSociety አካላት #ቀጣይነት ያለው ግንኙት/firsthand contact ሲኖራቸው ነው።

👉"This usually happens in situations of trade or colonialism."
ይህን ከForced diffusion የሚለየው Continuous መሆኑ ነው።

3. Invention

🏮The process by which humans innovate, creatively finding solutions to problems is a third mechanism of cultural change.

የተለያዩ ነገሮች invent ሲደረጉ ባህል መቀያየሩ ሚታወቅ ነገር ነው። ለምሳሌ በጥንት ዘመን እናንተ ሳትወለዱ እኛ በድንጋይ ነበር እሳት የምናቀጣጥለው😁 ይኀው በእናንተ ዘመን ክብሪት፣ ከዚያ electric ምናምን መጣ።

4. Globalization

🏮"Encompasses a series of processes, including diffusion and acculturation, working to promote change in a world in which nations and people are increasingly interlinked and mutually dependent."
እንግዲህ ዘመኑ እንደምታውቁት እየዘመነ ነው፣ ሀገራትም ከሀገራት ጋር የራሳቸው የሚያስተዋዉቁትና የሚለዋወጡት ነገሮች ስላሉ ከዚህ የተነሳ ባህላቸው ሊቀየር ይችላል። ይኀው ይሄ የምዕራባውያኑ Modernism ሀገራችንን ተጠናውቶት...😢

📙Marriage, Family and Kinship

1⃣Marriage👰🤵

The term marriage is not an easy terms to define.
እኛ እንደምናስበው ቀላል አንምሰላችሁ😊 by the way ጋብቻ በሁሉም Society ውስጥ አይደለም ያለው። ለምሳሌ [ከሞጁሉ] አንድ Nayar, Southern India ማህበረሰብ አለ፣ እና እዚህ ማህበረሰብ ውስጥ ተጋብቶ፣ ልጅ ወልዶ፣ ቤተሰብ መስርቶ መኖር ሚባል ነገር የለም🙅‍♂። በአንድ Ceremony ላይ ሴቷ👩‍🦳 አንዱን ሸበላ👱‍♂ ትይዝና ስነ ስርዓቱን ተካፍለው ሚፈልጉትን አድርገው ከጨረሱ በኃላ ይለያያሉ፣ በቃ ከዚያ በኃላ እሱም አያውቃትም እሷም አታውቀውም። እንዲህ አያስጠላም??😐 እና ሚገርማችሁ እንዲህ አይነትም Society አለ ለማለት ነው።


📓Rules of Marriage

🏮Societies also have rules that state whom one can and cannot marry.
𝗝𝗼𝗶𝗻 𝗵𝗲𝗿𝗲 👇👇
@GTutorialclass
@GTutorialclass

🏮The most common form of prohibition is mating with certain type of kin that are defined by the society as being inappropriate sexual partners. These prohibitions on mating with certain categories of relatives known as incest taboos.

🔖"Incest taboos" ማለት በጣም የሚቀራረቡ የስጋ ዝምድና ያላቸው ሰዎች [Nuclear Family] ሲጋቡ ማለት ነው። ለምሳሌ mother-sons, father-daughters, and brother-sisters. እንዲህ አይነት ደግሞ የተከለከለ ነው። በፈጣሪም በህብረተሰቡም ዘንድ።😊

📌Marriage is, therefore, a permanent legal union between a man and a woman. It is an important institution without which the society could never be sustained.
ስለዚህ ጋብቻ የSocietyው ህልውና እንዲቀጥል በማድረግ ውስጥ ትልቅ ሚና አለው። ደግሞም አምላክ የፈጠረው ስርዓት ስለሆነ ቅዱስ ነው።😊

📓Mate Selection: Whom Should You Marry?🤔
በእርግጥ ይህን በዚህ እድሜ መማራችን ይጠቅማናል። ስለዚህ ማንን እናግባ?😊 ከመሬት ተነስተህ ያማረችህን ሁሉ አገባለው ብትል አይሆንም፣ አንቺም እንደዛው።

1. Exogamy: is the rule by which a man👱‍♂ is not allowed to marry someone👱‍♂ from his own social group.
ይህኛው በአንድ ማህበረሰብ ውስጥ የምትኖሩ ከሆነ መጋባትን የሚከለክል ህግ ነው። አስባችሁታል ሰፈር ውስጥ አብራችሁ ያደጋችሁትን፣ የምታፈቅራትን ልጅ አታገባም ሲባል🙈😁

In fact, there are some definite reasons for which practice of exogamy got approval.
📌የመጀመሪያ በተለይ በድሮ ዘመን (አሁንም በገጠራማ አከባቢ) በአንድ ማህበረሰብ የሚኖሩ ሰዎች Probably የስጋ ዝምድና ስለ ሚንራቸው፣ የአንትን Society ሴት ማግባት፣ እህትን እንደማግባት ነው ሚቆጠረው።

📌Attraction between a male and female gets lost due to close relationship in a small group.
አንድን ነገር Adapt ካደረጋችሁት፥ ከጊዜ ቆይታ በኃላ እርካታ ላታገኙበት ትችላላችሁ፤ ልክ እንደዚያው በአንድ ማህበረሰብ ውስጥ ካደጋችሁት ሰው ጋር ተጋብቶ ለመኖር እርካታ ላይሰጣችሁ ይችላል።

2. Endogamy: A rule of endogamy requires individuals to marry within their own group and forbids them to marry outside it.
ይህ ደግሞ የExogamy ተቃራኒ ነው። እዚህ ላይ ከSocietyአችሁ ውጪ ማግባት አይፈቀድም።

📌Religious groups such as the Amish, Mormons, Catholics, and Jews have rules of endogamy.
📌Castes in India and Nepal are also endogamous.

I think ይሄኛው በብዙ ሃይማኖትና ባህላት ዘንድ ታዋቂ ነው። ከእነሱ ሀይማኖት እና ባህል ውጪ ጋብቻን አይፈቅዱም።

3. Preferential Cousin Marriage: This type of marriage is practiced in one form or another in most of the major regions of the world. There are two types:

📍Cross Cousin: are children of siblings of the opposite sex.
ይህ ማለት "የእናቴ ወንድም ልጆች እና የአባቴ እህት ልጆች" ሲጋቡ ማለት ነው። ልብ በሉ👀 ደግማችሁ አንብቡት!

📍Parallel Cousins: is when marriage takes place between the children of the siblings of the same sex.
ይሄ ማለት ደግሞ "የእናቴ እህት ልጆች እና የአባቴ ወንድም ልጆች" ሲጋቡ ማለት ነው።
ገብቶአቹዋላ Paralle ሲል ተመሳሳይ ፆታ ያላቸው ናቸው ሚጋቡት ማለቱ አይደለም፥ ነገር parallel የተባለው በእናት👱 እህት👱‍♀ እና በአባት🧔 ወንድም🧔 ልጆች መካከል መሆኑ ነው።

🎈The most common form of preferential cousin marriage is between cross cousins.
ከዚያኛው ይልቅ Cross Cousin ነው አብዛኛው ሰው የሚጠቀመው።

4. The Levirate and Sororate

📍The Liverate: is the custom where by a widow is expected to marry the brother (or some close male relative) of her dead husband.
ይሄኛው "ባሏ የሞተባት ሴት👩‍🦱 የባሏን ወንድም ወይም የቅርብ ዘመድ👱‍♂ ስታገባ ማለት ነው።"

📍 The Sororate: is the custom where by a died women's husband is expected to marry a Sister (or some close female relative) of his died wife.
ይሄ ደግሞ "ሚስቱ የሞተችበት ባል🧔 በሞተችው ሚስቱ ፋንታ የሚስቱን እህት ወይም የቅርብ ዘመድ👱‍♀" ሲያገባ ነው።

📓Number of Spouses

ስንት እጮና ይኑረን? ሚለውን እዚህ ስር እናያለን፥ አሁን ነገሩ ወደ እኛ እየመጣ ያለ ይመስላል😁

🔖Monogamy: the marriage of one man to one woman at a time.
Maths ላይ One to One ብላችሁ እንደተማራቹት አይነት ነው😁

🔖Polygamy: marriage of a man or woman with two or more mates. Polygamy can be of two types.

📌Polygyny: [ፖሊጂኒ] the marriage of a man to two or more women at a time.
📌Polyandy: [ፖሊያንዲ] the marraige of a woman to two or more men at a time.

ለምሳሌ ቅድም ያየነው "The Sororate" ላይ አንዱ ሚስቱ የሞተችበት ባል እህቷን ካገባት፣ ሁለት ሴቶች👱‍♀👱 ስላገባ Sororal Polygny ይባላል።

የሚገርማችሁ Polygamy Advantageም አለው ይባላል🙈

📌It produces more children, who are considered valuable for future economic and poltical assets.
ልጆች ሲበዙ ከእነዚያ መሃል አንዱ አድጎ ሃብታም ከሆነ ለቤተሰቡ ኢኮኖሚ ጥሩ ነው። ይህ ግን አጥጋቢ አይደለም😊

📌DisAdvantageኡን ካየን ደግሞ በሚስቶች መካከል መቀናናት (አንዷ በሌላው ስትቀና) ሊፈጠር ይችላል😁

📓Economic Consideration of Marriage

እስኪ አሁን ደግሞ በጋብቻ ጊዜ ሊኖሩ ሚችሉ ወጪዎችን እንይ🙈

🏮These may take place either before or after the marriage can be divided into three categories:

𝗝𝗼𝗶𝗻 𝗵𝗲𝗿𝗲 👇👇
@GTutorialclass
@GTutorialclass

1. Bride Price
2. Bride Service
3. Dowry

1. Bride Price: ሌላ ስሙ "Bride Wealth" ነው፥ is the compensation given upon marriage by the family of the groom🤵 to the family of the bride👰.
የሙሽራው ቤተሰብ ለሙሽራይቱ ቤተሰብ ካሳ [Compensation] ሲሰጥ ነው። ይህ እንደምታውቅት በብዙሃኑ አፍሪካውያን ዘንድ የተለመደ ነው።😊

2. Bride Service: is when the groom works for his wife's family.
ይህ ደግሞ በመፅሐፍ ቅዱስ📖 ዘፍጥረት ላይ አንብባችሁ ከሆነ ያዕቆብ👱‍♂ የላባን ልጅ ራሄልን👱‍♀ ለማግባት ሲል የላባ🧔 ቤት ውስጥ ለ14 አመት ላባን አገልግሎት ነበር። ስለዚህ Bride Service ማለት ሙሽራው ሙሽራይቱን ለማግባት ቤተሰቧን ሲያግዝ ማለት ነው።

3. Dowry: involves a transfer of goods or money in the opposite direction, from the bride's family to the groom's family.
ይሄኛው ወንዶች ሙሽሮችን ይመቻቿል😂 ምክንያቱም በተቃራኒ ስለሆነ፣ ለነገሩ ለሙሽሮቹኮ ምንም ጥቅም አይኖረውም ምክንያቱም በቤተሰቦቻቸው መካካል የሚደረግ ስለሆነ🤷‍♂

📓Post-Marital Residence

🔖Is where the newly married couple lives after the marriage ritual is governed by cultural rules, which are referred to as post-marital residence rule.
እኔና ሚስቴ ከተጋባን በኃላ የት እንኑር የእነሷ ቤተሰቦች ጋር ወይስ የኔ ቤተሰብ ጋር ወይስ ሌላ ቦታ🤔
እነዚህን ያዟቸው👇👇 ፈተና ላይ አይቀሩም!!

📌Patrilocal Residence: the married couple lives with or near the relatives of the husband's father.

📌Matrilocal Residence: the married couple lives with or near the relatives of the wife.

📌Avunculocal Residence: The married couple lives with or near the husband's mother's brother.

📌Ambilocal/Bilocal Residence: The married couple has a choice of living with relatives of the wife or relatives of the husband.

📌Neolocal Residence: The Married couple forms an independent place of residence away from the relatives of either spouse.

Alright በጣም አበዛው መሰለኝ ለዛሬው ይህ በቂ ነው😊 Athropology ማንበብን ይፈልጋል፣ በደንብ በርትታችሁ አንብቡ ከዚያ በኃላ A/A+ አመጣ ይሁን የሚል ስጋት አይገባቹም🤗

ጥያቄ ምናምን ካላችሁ👇


©All Rights Reserved!

𝗝𝗼𝗶𝗻 𝗵𝗲𝗿𝗲 👇👇
@GTutorialclass
@GTutorialclass

📚Anthropology
[Continued....]

👨‍👩‍👦‍👦Family

📌The term ‘Family’ has been derived from the Roman word ‘Famulus’ which means a servant. In Roman law the word refers to the group of producers and slaves and servants and members of common descent. 

📌is the most permanent and most pervasive of all social institutions.

📌Cultural anthropologists have identified two fundamentally different types of family structure.

📝The nuclear family
📝The extended family

1. The Nuclear Family: The nuclear family is generally defined as a family group made up of only a father, mother, and children, whether they are biological or adopted.
ይሄ Nuclear family ሚባለው "Core members of the family" ሚባሉት ሰዎች ብቻ👆 የያዘ ነው፥ ለዚያም ነው ስሙ እንዲህ የተባለው።

Some Characterstics of Nuclear family:
📍Within a nuclear family is the union between a mother and a father.
ባልና ሚስት አንድ ስጋ ናቸው፣ የሚኖሩት የሚያድሩት አብረው ነው። Monogamous ናቸው።

📍በአብዛኛው Nuclear family ውስጥ ሚስት ቤት ተቀምጣ ባል ወጥቶ ይሰራል ወይም ባሉ ቤት ይጠብቅና ሚስቱ ወጥታ ትሰራለች። [ማለትም የResponsibility መከፋፈል አለ👌]

📍The nuclear family is impermanent because at some point the children of that family stop living with their parents.
ልጆች ደግሞ አግብተው ይሄዱና የራሳቸውን Family ይመሰርታሉ💃🕺። ስለዚህ መጀመሪያ የነበረው Nuclear family Temporary ነው። Parents are not actively involved in mate selection for their children. ልጆች የፈለጉት የማግባት መብት አላቸው፣ ቤተሰብ ታልቃ አይገባም።

ይሄ Family ደስ አይልም?😍😍

2. Extended families: Consist of two or more families that are linked by blood ties.

📌In the case of a patrilineal extended family, the young couple takes up residence in the homestead of the husband's father and continues to work with his father.

📌When a woman marries into an extended family, she most often comes under the control of her mother-in-law.

📖Functions Marriage and Family

📍Biological Function: The institution of marriage and family serves biological (sexual and reproductive) function.
ጋብቻና ቤተሰብ ውስጥ ከሚኖሩ ስራዎች (ስራ ልበለው መቼስ ሌላ ምን እሏለው😂) መካከል አንዱ ባልና ሚስት የግብረ ስጋ ግኑኝት በመፍጠር የቤተሰቡን ህልውና ማስቀጠል ነው።

📍Economic Function: Marriage brings economic co-operation between men and women and ensure survival of individuals in a society.
ባልና ሚስት አንድ ላይ ሲመጡ Economicallyም ትልቅ አቅም ይፈጠራል።😇

Social Function, Educational and Socialization Function, etc


📚KINSHIP [ዝምድና]

🔖A kinship system is neither a social group nor does it correspond to organized aggregation of individuals. It is a structured system of relationships where individuals are bound together by complex interlocking and ramifying ties.
Kinship [ዝምድና] ማለት የሆነ ቀለል ያለ ነገር ወይም የአንድ ህብረተሰብ አብሮ መኖር ሳይሆን የስጋና የዘር ትስስር ያላቸው ሰዎች ማለት ነው።
ለምሳሌ "አንተና የእህትህ ባል አባት ወንድም ልጅ"😂 አሁን ይሄ አይነቱ Kinship ሊባል ይችላል።

🔖Family in which he (The Person) was born and reared is called "Family of orientation".
🔖Family to which he (The Person) establishes relation through marriage is called "Family of Procreation".

❕እነዚህን ሁለቱን👆ያዙአቸው።

The relationship based on blood ties [በስጋ ትስስር ላይ የተመሰረተ ህብረት] is called "Consanguineous Kinship" and the relatives [ሰዎቹ] of this kind is called "Consanguineous kin".

በተጨማሪ ደግሞ ሰዎች ለመራባት / ዘራቸው እንዲበዛ (Reproduction) ካላቸው ፍላጎት የተነሳ ይጋባሉ፥ This Kind of Bond, Which arises out of a Socially or legally defined Marital relationship, is Called a "Final Relationship" and The Relatives are Called "Final Kin".

📚Descent

Refers to the social recognition of the biological relationship that exists between the individuals.
ይህ ደግሞ በእጮኛሞቹ ወይም በባልና ሚስቱ👨‍❤️‍👨 መካከል ያለው ዝምድና በህብረተሰቡ ዘንድ ያለው እውቅና ወይም በአጭሩ 'ዘርማንዘር'😃 ተብሎ ሊተረጎም ይችላል።

There are three important rules of decent are follows:

1. Patrilineal Descent: is When descent is traced solely through the male line.
ይህ ማለት ዘርማንዘሩ በወንዱ👱‍♂ በኩል ብቻ ሲቀጥል ማለት ነው። ለምሳሌ አንድ አባት👨‍🦳 ወንድና ሴት ልጆች ካሉት፣ ሴቶቹ ግን ልጅ ወልደው የአባታቸውን ዘር ካላስቀጠሉና ወንድ ልጅ ብቻ ዘሩን ሲያስቀጥል ነው Patrilineal Descent ብለን የምንጠራው።

2. Matrilineal Descent: is When the descent is traced solely through the female line.
ይህ ደግሞ ዘሩ በሴቷ ልጅ በኩል ብቻ ሲቀጥል ነው።

3. Cognatic Descent: Here there is no fixed rule to trace the succession and inheritance

📚Anthropology
[Continued....]

👨‍👩‍👦‍👦Family

📌The term ‘Family’ has been derived from the Roman word ‘Famulus’ which means a servant. In Roman law the word refers to the group of producers and slaves and servants and members of common descent. 

📌is the most permanent and most pervasive of all social institutions.

📌Cultural anthropologists have identified two fundamentally different types of family structure.

📝The nuclear family
📝The extended family

1. The Nuclear Family: The nuclear family is generally defined as a family group made up of only a father, mother, and children, whether they are biological or adopted.
ይሄ Nuclear family ሚባለው "Core members of the family" ሚባሉት ሰዎች ብቻ👆 የያዘ ነው፥ ለዚያም ነው ስሙ እንዲህ የተባለው።

Some Characterstics of Nuclear family:
📍Within a nuclear family is the union between a mother and a father.
ባልና ሚስት አንድ ስጋ ናቸው፣ የሚኖሩት የሚያድሩት አብረው ነው። Monogamous ናቸው።

📍በአብዛኛው Nuclear family ውስጥ ሚስት ቤት ተቀምጣ ባል ወጥቶ ይሰራል ወይም ባሉ ቤት ይጠብቅና ሚስቱ ወጥታ ትሰራለች። [ማለትም የResponsibility መከፋፈል አለ👌]

📍The nuclear family is impermanent because at some point the children of that family stop living with their parents.
ልጆች ደግሞ አግብተው ይሄዱና የራሳቸውን Family ይመሰርታሉ💃🕺። ስለዚህ መጀመሪያ የነበረው Nuclear family Temporary ነው። Parents are not actively involved in mate selection for their children. ልጆች የፈለጉት የማግባት መብት አላቸው፣ ቤተሰብ ታልቃ አይገባም።

ይሄ Family ደስ አይልም?😍😍

2. Extended families: Consist of two or more families that are linked by blood ties.

📌In the case of a patrilineal extended family, the young couple takes up residence in the homestead of the husband's father and continues to work with his father.

📌When a woman marries into an extended family, she most often comes under the control of her mother-in-law.

📖Functions Marriage and Family

📍Biological Function: The institution of marriage and family serves biological (sexual and reproductive) function.
ጋብቻና ቤተሰብ ውስጥ ከሚኖሩ ስራዎች (ስራ ልበለው መቼስ ሌላ ምን እሏለው😂) መካከል አንዱ ባልና ሚስት የግብረ ስጋ ግኑኝት በመፍጠር የቤተሰቡን ህልውና ማስቀጠል ነው።

📍Economic Function: Marriage brings economic co-operation between men and women and ensure survival of individuals in a society.
ባልና ሚስት አንድ ላይ ሲመጡ Economicallyም ትልቅ አቅም ይፈጠራል።😇

Social Function, Educational and Socialization Function, etc


📚KINSHIP [ዝምድና]

🔖A kinship system is neither a social group nor does it correspond to organized aggregation of individuals. It is a structured system of relationships where individuals are bound together by complex interlocking and ramifying ties.
Kinship [ዝምድና] ማለት የሆነ ቀለል ያለ ነገር ወይም የአንድ ህብረተሰብ አብሮ መኖር ሳይሆን የስጋና የዘር ትስስር ያላቸው ሰዎች ማለት ነው።
ለምሳሌ "አንተና የእህትህ ባል አባት ወንድም ልጅ"😂 አሁን ይሄ አይነቱ Kinship ሊባል ይችላል።

🔖Family in which he (The Person) was born and reared is called "Family of orientation".
🔖Family to which he (The Person) establishes relation through marriage is called "Family of Procreation".

❕እነዚህን ሁለቱን👆ያዙአቸው።

The relationship based on blood ties [በስጋ ትስስር ላይ የተመሰረተ ህብረት] is called "Consanguineous Kinship" and the relatives [ሰዎቹ] of this kind is called "Consanguineous kin".

በተጨማሪ ደግሞ ሰዎች ለመራባት / ዘራቸው እንዲበዛ (Reproduction) ካላቸው ፍላጎት የተነሳ ይጋባሉ፥ This Kind of Bond, Which arises out of a Socially or legally defined Marital relationship, is Called a "Final Relationship" and The Relatives are Called "Final Kin".

📚Descent

Refers to the social recognition of the biological relationship that exists between the individuals.
ይህ ደግሞ በእጮኛሞቹ ወይም በባልና ሚስቱ👨‍❤️‍👨 መካከል ያለው ዝምድና በህብረተሰቡ ዘንድ ያለው እውቅና ወይም በአጭሩ 'ዘርማንዘር'😃 ተብሎ ሊተረጎም ይችላል።

There are three important rules of decent are follows:

1. Patrilineal Descent: is When descent is traced solely through the male line.
ይህ ማለት ዘርማንዘሩ በወንዱ👱‍♂ በኩል ብቻ ሲቀጥል ማለት ነው። ለምሳሌ አንድ አባት👨‍🦳 ወንድና ሴት ልጆች ካሉት፣ ሴቶቹ ግን ልጅ ወልደው የአባታቸውን ዘር ካላስቀጠሉና ወንድ ልጅ ብቻ ዘሩን ሲያስቀጥል ነው Patrilineal Descent ብለን የምንጠራው።

2. Matrilineal Descent: is When the descent is traced solely through the female line.
ይህ ደግሞ ዘሩ በሴቷ ልጅ በኩል ብቻ ሲቀጥል ነው።

3. Cognatic Descent: Here there is no fixed rule to trace the succession and inheritance
𝗝𝗼𝗶𝗻 𝗵𝗲𝗿𝗲 👇👇
@GTutorialclass
@GTutori

👆👆👆👆👆👆👆👆👆👆👆👆
𝗮𝗻𝘁𝗵𝗿𝗼𝗽𝗼𝗹𝗼𝗴𝘆 𝗻𝗲𝘄. 𝗕𝗲𝗱𝗴𝗮𝗺𝗲 𝗯𝗲𝗱𝗲𝗺𝗯 𝗮𝗻𝗯𝗯𝘂𝘁


𝗜𝘁'𝘀 𝗔𝗻𝘁𝗵𝗼𝗹𝗼𝗴𝘆 𝗥𝗲𝗮𝗱 𝗶𝘁 𝗶𝗻 𝗱𝗲𝘁𝗮𝗶𝗹.
𝗜𝗳 𝘆𝗼𝘂 𝗿𝗲𝗮𝗱 𝘁𝗵𝗶𝘀 𝗼𝗻𝗲 𝘆𝗼𝐮 𝗱𝗼𝗻'𝘁 𝗵𝗮𝘃𝗲 𝗿𝗲𝗮𝗱 𝗮𝗻𝘆 𝗺𝗼𝗿𝗲
𝐈𝐭'𝐬 𝐄𝐧𝐨𝐮𝐠𝐡!



🎖📖🎖
━━━━━━
📚 JOIN :@GTutorialclass
JOIN :@GTutorialclass
▬▬▬▬▬▬▬▬