خسروپاشایی:
تقطیع کنیم

ساقیا آن قدح نور بیار

آن چراغ دل منصور بیار


فصیحی

Zahra Sadeghi:
استاد آیا ساقی نامه و خمریه تفاوت دارند؟

آیت تیرگیر:
فاعلاتن فعلاتن فعلن

محمدی پ:
سا ق یا آن
ق د ح* نو
ر ب یار
فاعلات فعلات فعلن

خسروپاشایی:
شبی در مورد خمریه های رودکی و منوچهری حرف بزنیم

بانو طهماسبی:
سا ق یا آن/ ق د ح نو/ ر ب یار
فعلاتن فعلاتن فعلن

بانو محسنی:
ب یا سا
ق یا می
ک حا لا*
و رد
فعولن فعولن فعولن فعل
ک را مت
ف زا ید
ک ما لا*
و رد

آیت تیرگیر:
لا ادری

Zahra Sadeghi:
فاعلاتن فعلاتن فعلن

یوسف زاده:
ساقیا آن قدح نور بیار

سا*. ق. یا. آ.
ق. د. حی* نو
ر. ب. یار*


آن چراغ دل منصور بیار

آ* چ. را. غی*
د. ل. من. صو
ر. ب. یار

فعلاتن.فعلاتن فعلن

بانو بزی:

سا قِ یا آن /قَ دَ حِ نو/ ر بِ یار

ان چِ را غِ/دِ لِ مَن صو/ ر بِ یار

فاعلاتن فعلاتن فعلن

بانو محسنی:
👏👏👏👏👏
وزن اصلی فعلاتن
اختیاروزنی به جای فعلاتن فاعلاتن امده

گروه دبیران ادبیات ایران
@Foonon

خسروپاشایی:
تقطیع کنیم

ساقی بده آن می که به رنگ لب یار است

آن می که رخ ساقی از او رشک بهار است



میرزا نظام دست غیب

آیت تیرگیر:
مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن

بانو محسنی:
مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن

محمدی پ:
سا قی ب
د آن می ک
ب رن گ* ل
ب یا رست
مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن

بانو محسنی:
سا قی ب
د ان می ک
ب رن گ * ل
ب یا رست*
مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن
ان می ک
ر خ * سا ق
ی زو رش ک
ب ها رست*

بانو بزی:
سا قی بِ /دِ آن می کِ /بِ رن گِ لَ/ بِ یا رَست

آن می کِ/ رُ خِ سا قِ/یَ زو رَش کِ /بَ ها رَست

مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن

یوسف زاده:
ساقی بده آن می که به رنگ لب یار است

سا. قی. ب.
د. ها* می. ک
ب. رن. گ*. ل
ب. یا. رست**


آن می که رخ ساقی از او رشک بهار است

آ. می. ک
ر. خی* سا. ق*
ی* زو* رش. ک
ب. ها. رست**


مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن

آیت تیرگیر:
یا

مستفعل مستفعل مستفعل مستف

بانو طهماسبی:
صورت اول ساقی نامه ها همان خمریه است که از اشعار عربی وارد شعر فارسی شدند محتوای خمریه ها ،سرگرمی ،توصیف شراب
اما در ساقی نامه طلب شراب از ساقی به خاطر رنج ها ،و غم و اندوهی که بر اثر بی اعتباری دنیا و گذشت ایام پیش آمده

با اجازه استاد پاشایی

بانو محسنی:
سا قی ب د
ان می ک ب
رن گ * ل ب
یا رست*
ان می ک ر
خ* سا ق ی
زو رش ک ب
ها رست

خسروپاشایی:
این ساقی نامه در بحر هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف

در قالب ترجیع بند سروده شده است

پس ساقی نامه ها

غیر از بحر متقارب و قلبی مثنوی

هم سروده شده اند

Khosro:
ترجیح من بیشتر تقطیع براساس عروض شمس قیس هست. کلا بیشتر اونها به ذهن من میاد(مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن)

گروه دبیران ادبیات ایران
@Foonon

آیت تیرگیر:
بله خوش آهنگ تر هستند

.دهقانی:
وشاید
مستفعل مفعول مفاعیل فعولن

خسروپاشایی:

در خمریه ها بدون شک منظور ، شراب ارغوانی مستی بخش دنیایی است

اما در ساقی نامه ها می توان و در بسیاری از آن ها آشکار منظور " شراب طهور است

Khosro:
کسی از اساتید چنین تقطیعی انجام داده اند، انوقت اسم بحرش چی میشه

محمدی پ:
روح عرفانی وفلسفی واخلاقی در كالبد ساقی نامه‌ها معنویت و گیرایی خاصی می‌بخشد كه از یك سو موجب امتیاز ساقی نامه‌ها از سایر اشعار خمری می‌گردد و از سوی دیگر باعث انسجام ویكپارچگی كل بیتهای آن می‌شود.

خسروپاشایی:

در رکن بندی

یا شیوه گذشتگان را عمل کنیم

یا به شیوه ای منظم تر رکن بندی کنیم
خسروپاشایی:
چند بیتی از ساقی نامه حافظ می خوانم

Khosro:
موافقم، چون اسم بحر نمیشه براش نوشت، و کمی هم ثقیل و هم گوشنواز نیست


گروه دبیران ادبیات ایران
@Foonon

بانو محسنی:
فعولن فعولن فعولن فعل

بانو بزی:
متقارب مثمن محذوف

خسروپاشایی:
حسن ختام برنامه امشب

چند بیت از ساقی نامه سید صالح ماهیدشتی کرمانشاهی به زبان کوردی

این اشعار هجایی ( ده هجایی ) وزن عروضی ندارند و ظاهرا بازمانده اشعار هجایی دوران کهن ایران است

گروه دبیران ادببات ایران
@Foonon

Khosro:
مگر وزن دوری با دو لختی تفاوتی دارد.
دوستان جواب بفرمایند

خسروپاشایی:
اندک اختلافی دارند

هر وزن دوری دولختی است

بعضی دولختی ها دوری هستند

بعضی دولختی ها دوری نیستند

Khosro:
اندک تفاوت شان را به اجمال اگر توضیح بفرمایید

خسروپاشایی:
برای وزن دوری ویژگی هایی گفته اند

که در بعضی دولختی ها نیست

مثلا مکث وسط مصراع ، یا افزودن صامتی در میان مصراع

Khosro:
دو لختی همان متناوب الارکان کتب دانشگاهی مان است که بعضی از آنها را دوری می گفتند، تا همین حدود در یادم هست

خسروپاشایی:
ظاهرا زمان ما به پایان رسیده است

ان شاء الله در کارگاه بعدی اول به این موضوع می پروازیم

Zahra Sadeghi:
استاد پس دو لختی ها لزوما همگی شان مکث بین مصراع ندارند

خسروپاشایی:
بله

گروه دبیران ادبیات ایران
@Foonon

M.Ghorbani:

"ید اختیار" چه نوع اضافه‌ایه؟
ممنون می‌شم عزیزی توضیح بفرماید

افضلی:
اضافه استعاری

چون در کتب درسی
اضافه اقترانی وجود ندارد

M.Ghorbani:
بله
ولی در متن بعضی دروس، نمونه‌های اضافه‌ی اقترانی استفاده شده
مثلا در درس صحیفه سجادیه(نظام قبل) : "روا مدار که گردن استکبار برفرازم" استفاده شده بود. "گردن استکبار" اضافه اقترانیه، در حالیکه در اون کتابها هم حرفی از اضافه اقترانی نبود.

افضلی:
بله
درین جا
گردنی که بخاطر استکبار برافرازم
اقترانی است
اما در نظام قبلی انواع اضافه ها بود
بیانی، جنسی، اختصاصی، بنوت و...

M.Ghorbani:
اگرچه اضافه اقترانی در کتاب نیست ولی دانستنش برای اینکه دانش آموز، اضافه اقترانی را اشتباهاً اضافه استعاری تشخیص ندهد لازم است

بانو روشندل پور:
منظور خانم افضلی این است که آموزش داده نشده و جزو اهداف کتاب درسی نیست اما در عبارات واشعار کتاب نمونه های زیادی می توان یافت .به نظر می رسد چون برای بچه ها آموزشش مطرح نشده وبه آن نپرداخته اند بتوان در تست ها اضافه استعاری حسابش کرد.

افضلی:
در کتاب ادبیات عمومی 3 درس اول مقدمه گلستان سعدی
که درس اول کتاب فارسی 3 هم هست
جمله هرگه یکی از بندگان گنهکار پریشان روزگار، دست انابت به امید اجابت
بردارد .
وجود دارد
که دست انابت اضافه اقترانی است

وتوضیح فرق بین اقترانی واستعاری لازم بود

y-A:

اما با توجه به کتابهای جدید اضافه استعاری هم صدق و کفایت می کند
درسته

بانو روشندل پور:
چون در جمع همکاران دقیق تر به موضوع پرداخته میشه اصل آن را که اقترانی است مطرح کنیم به نظر بهتر باشد .بنده برای دانش آموزان هم اضافه اقترانی را توضیح می دهم اما این نکته رو هم بهشون میگم که طرح آن در آزمون از اهداف کتاب درسی نیست .

گروه دبیران ادبیات ایران
@Foonon

y-A:
همه ی اضافه های استعاری مکنیه هستند دو نوع استعاره داریم
مصرحه و مکنیه
که اضافه های استعاری مکنیه هستند

💠🔸انواع استعاره:استعاره از لحاظ ذکر یا حذف مشبه و مشبه به ،دو نوع است:
الف🍃:استعاره ی مکنیه (بالکنایه)
ب🍃:استعاره ی مصرحه.

الف استعاره ی مکنیه:از نظر شکل بر دو نوع است :⬇️⬇️

1-به صورت اضافه(مضاف و مضاف الیه)که به آن اضافه ی استعاری می گویند.

2-به صورت غیر اضافی که بین مشبه و لوازمات یا ویژگی های مشبه به فاصله افتاده است.

روی نگار در نظرم جلوه می‌نمود

وز دور بوسه بر رخ مهتاب می‌زدم
حافظ

رخ مهتاب:مهتاب(مشبه)مانند انسانی یا معشوق فرض شده است
و به جای مشبه به یا همان معشوق ،"رخ " یا چهره که از ویژگی های معشوق است بیان شده است.
🚨🚨نکته( در این اضافه ی استعاری تشخیص نیز وجود دارد اما در نمونه ی اول:(کنگره ی عرش،تشخیص وجود ندارد.)
از این بابت نیز اضافه های استعاری دو نوع اند : ⬇️⬇️

تشخیصی و غیر تشخیص .

🔸مثال برای استعاره ی مکنیه ی غیر اضافی:⬇️
"به صحرا شدم عشق باریده بود."
بایزید بسطامی
#عشق(مشبه) باریدن از ویژگی های مشبه به است.

عشق به باران تشبیه شده است باران که مشبه به است در جمله وجود ندارد اما ویژگی باران که باریدن است ذکر شده است تا به کمک آن مشبه به را تشخیص دهیم.
🔸مثال دیگر:⬇️
هزار نقش برآرد زمانه و نبود
یکی چنان که در آیینه ی تصور ماست
انوری
زمانه (مشبه) هزار نقش برآرد(ویژگی مشبه به)
زمانه یا روزگار به نقاش و بازیگری تشبیه شده است که هزار نقش و نگار بر می آورد.
نکته:(مثال اول استعاره ی مکنیه است که تشخیص ندارد اما این مثال دارای تشخیص است.)
#ارسالی جمالی

بانو کبیر:
می توانیم در تکمیل فرمایش شما بگوییم هر تشخیصی استعاره مکنیه است هر استعاره مکنیه ای تشخیص نیست

P A:
به زبان ساده اینکه مشبه به محفوظ باید انسان باشد و این مطلب هم از لوازم مشبه به که حتما همراه مشبه اورده شده، شناخته میشه

بانو کبیر:
اگر تشخیص داشته باشیم


گروه دبیران ادبیات ایران
@Foonon

رضا ذوالفقاری:
لطفا مصراع
«پس به سمت گل تنهایی می پیچی»
تقطیع کنین.

P A:
وزنش که
فاعلاتن، فعلاتن،فعلاتن،فع

رضا ذوالفقاری:
لطفاً هجاها رو بنویسین.
هجای یی چطوری ف ع میشه؟

M.chehreqani:
هجای بلند میشه

Alireza Eshaghkhani:

فاعلاتن فعلاتن مفعولن فع
در رکن سوم به جای فعلاتن، مفعولن آمده (اختیار وزنی ابدال)

P A:
به نظرم گل یه هجا میشه
من که صداشو اینطوری تشخیص میدم
البته تخصص من عروض نیست
و متخصصان گروه بهتر می تونند تحلیل کنند

آیت تیرگیر:
پس. ب. سم. ت+ فاعلاتن
گ. ل. تن. ها. فعلاتن

یی می. پی. مفعولن. ابدال
چی. فع

Alireza Eshaghkhani:
گُ لِ دوهجای کوتاه

P A:
در حالت عادی اره
ولی اینجا انگار خوانشش سریع صورت می گیره

بانو کبیر:
پس ب سم ت گ لِ تن ها یی می پی چی

گ ل جدا هستند

رضا ذوالفقاری:
چون اصل وزن فعلاتن هست با هجای یی چه کنیم؟ مفعولن با وزن اصلی که فعلاتن هست، درسته؟

آیت تیرگیر:
اختیار ابدال دارد

رضا ذوالفقاری:
فرمایش شما کاملا درست.
چون در ابدال هجای بلند خط میخوره و بر اساس کوتاه ها می‌خونیم.

آیت تیرگیر:
هجای بلند را تبدیل به دو کوتاه کن

گروه دبیران ادبیات ایران
@Foonon

M Salek:
درمصرع اول" خشک گردید هم از دوددل ودیده، دوات / خامه باسوز ، رقم کرد به دفتر تشنه." استعاره وجود دارد؟

بانو نصرت ابادی:
به نظر من، تشخیص داره

Alireza Eshaghkhani:
دود دل استعاره مصرحه از آه ونفرین است.

البته فرمایش شما نیز متین است
خامه تشخیص است و استعاره مکنیه.

S Dūsti:
یعنی "دود" رو مشبه گرفتین و "آه" رو مشبه‌به. درسته؟
وجه شبه رو چی میگیرین؟

Alireza Eshaghkhani:
برعکس
مشبه آه و نفرین
مشبه به دود
وجه شبه سیاه کردن روزگار ظالم
اما در اینجا آتش همراه با دود، همان سوز جگر توأم با آه سوزان است که موجب خشک شدن دوات شده است.

Ruhani S.h:
فکرمی کنم
دود دل مجازاز آه باشد
و
دود دل یعنی آه به آتش مانند شده و ازویژگی آن خشک کردن آمده است...
چون دود چندان در خشک کردن تاثیری ندارد.
البته به خاطرم رسید شاید هم درست نباشد.
یعنی استعاره مکنیه


گروه دبیران ادبیات ایران
@Foonon

.دهقانی:
درباره پرسش دیروز که رابطه واژه های
درخت و برگ ، و انسان وعقل بود ،با توجه به آموزه ها وتجربیات به نظر هر دو
رابطه تناسب دارند .قابل نقد

یوسف زاده:
تضمن است

رابطه ی جزء و کل هم تضمن است

Alireza Eshaghkhani:
چون نمونه های شما مصداق کل و جزء هستند، تناسب دارند.
ولی مثلا در درخت و چنار که دومی نوعی از اولی است، رابطه تضمن وجوددارد.

یوسف زاده:
چه نوع تناسبی بین درخت و برگ هست

جنس
نوع
زمان.
مکان
همراهی

؟؟

Alireza Eshaghkhani:
رابطه همراهی و همجواری

یوسف زاده:
تضمن استاد قابل قبول تره

Alireza Eshaghkhani:
تضمن موقعی است که دومی نوعی از اولی باشد.
ورزش، فوتبال
درخت، چنار
شهر، تهران
اما درخت و برگ رابطه تناسب دارند چون دومی، جزئی از اولی است نه نوعی
از آن.
اگر چنین باشد که می فرمایید مثلا شهر با کوچه و خیابان و آپارتمان و اتوبان و...
رابطه تضمن خواهد داشت.

گروه دبیران ادبیات ایران
@Foonon

#علوم_و_فنون_یازدهم
#درس_یازدهم
#پایه_های_آوایی
#فیلم
مدرس:خانم زیبا ناصر زاده
گروه دبیران ادبیات ایران

کانال علوم و فنون ایران 🇮🇷
🔰🔰🔰

@Foonon

#آزمون_علوم_و_فنون
#دهم
#همراه_با_پاسخ_تشریحی
#خرداد۹۹
طراح:فرحنازحسینی،استان البرز(کرج)

کانال ادبیات جامع یازدهم و دوازدهم
🔰🔰🔰
@adabiyatjame11

#علوم_وفنون_ادبی
#آرایه_ها (بصورت جزوه)
کنکور سال ۹۹
به کوشش : آقای احسان محسنی
گروه دبیران ادبیات ایران🇮🇷
کانال فنون ادبیات ایران
@Foonon

#علوم_وفنون_دهم
#درس_۶_۹
#آرایه_های_ادبی
مدرس : آقای فرامرز سنجری
بصورت فیلم
گروه دبیران ادبیات ایران🇮🇷
کانال فنون ادبیات ایران
@Foonon

https://www.aparat.com/v/PJ6Yh

سلام
تشبیه رادراین بیت مشخص کنید
جای خنده است سخن گفتن شیرین پیشت
که آب شیرین چو بخندی برود از شکرت

طبق نظر دوستان

به نظر تشبیه تفضیل پنهان دارددر مصرع دوم

تو شیرین سخن تر از شیرین هستی
چون وقتی می خندی آبروی شیرین می رود
اینکه دهان او را برتر و شیرین تر از دهان شیرین بداند
شکر هم استعاره مصرحه


نظر دیگری
بله تشبیه مضمر
سخن گفتن شیرین درمقابل سخن گفتن تو مسخره هست وخنده دار

قابل نقد

ممنون
این بیت سوال کنکور ۹۸ ریاضی بود که ایهام وایهام تناسب وتشبیه واستعاره گزینه درست بود
@Foonon

m.tomaj:
سلام و دروددر مصراع"خاک چه دانست که او گوهر گوینده شود"
خاک میتونه مجاز بشه؟

Alireza Eshaghkhani:
باسلام
خیر، زیرا در اینجا می گوید:
خاک ناچیز که در آفرینش انسان به کار رفت آیا هرگز فکر می کرد که روزی به نفس ناطقه در وجود انسان تبدیل شود؟
خاک همان خاک طبیعی است.

H Javadi:
شما تفسیر کردید و بر اساس تفسیر، آرایه رو مشخص کردید

Alireza Eshaghkhani:
معنی همین است، مگر آرایه های معنوی مثل مجاز، جز از طریق درک معنی قابل استنباط هستند.
در ادامه همین معنی بنده خود کتاب قبل گفته بود به نقش خاک در طبیعت که منشأ طبیعت زیبا هم هست، اشاره شده است.

میرزایی:
درود استاد
موافقم

مجاز نیست.
خاک نمی دانست به انسان تبدیل
می شود

گروه دبیران ادبیات ایران
Foonon

سلیمان آهسته:
سلام . ببخشید وزن عروضی بیت " شهریار غزلم خواند غزالی وحشی / خوب شد با غزلی صید غزالی کردم " ... فاعلاتن فلاتن فلاتن فعلن... درسته??

امراله جمالی:
فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن
رمل مثمن مخبون محذوف

بانو داودی:
وزن در پاسخ همکاران مشترک بود الا اینکه در وزن فعلاتن رکن اول اختیار وزنی دارد فاعلاتن به جای فعلاتن آمده.

Alireza Eshaghkhani:
باسلام
کاملاصحیح
ودر رکن آخر به جای فعلن هم فع لن آمده است.

گروه دبیزان ادبیات ایران
@Foonon