کانال علوم و فنون
2.88K subscribers
1.09K photos
277 videos
514 files
213 links
کارگاههای آموزشی عروض سماعی،سبک شناسی،سوالات کتاب درسی علوم وفنون۱،۲،۳ ویژه ی دبیران و دانش آموزان (کارگاه استاد صادقلو و استاد بهرامی و...)

https://t.me/joinchat/AAAAAFIeRMp6MRWdBkxWXQ
ارتباط :زهراغریب زاده،افضلی
مدیر کانال خانم زهراغریب زاده
Download Telegram
T Basteolia:
در شعر نو وزن بعضی مصرع ها کاملا متفاوته این درسته ؟شعر مشیری در فنون دوازدهم همه ذراتم با جان تو امیخته باد رکن دوم چی میشه؟ ممنون اگه راهنمایی کنید

Delavar

فعلاتن ....
وزن شعر هست

آفتابت
ــ که فروغ رخ «زرتشت» در آن گل کرده‌ست
آسمانت
ــ که ز خمخانه «حافظ» قدحی آورده‌ست
کوهسارت
ــ که بر آن همت «فردوسی» پر گسترده‌ست
بوستانت
ــ کز نسیم نفس «سعدی» جان پرورده‌ست
همزبانان من‌اند.
*
مردم خوب تو، این دل به تو پرداختگان
سر و جان باختگان، غیر تو نشناختگان
پیش شمشیر بلا
قد برافراختگان،سینه سپرساختگان
مهربانان من‌اند.
*
نفسم را پر پرواز از توست
به دماوند تو سوگند که گر بگشایند
بندم از بند ببینندکه:
آواز از توست!
*
همه اجزایم با مهر تو آمیخته است
همه ذراتم با جان تو آمیخته باد
خون پاکم که در آن عشق تو می‌جوشد وبس
تا تو آزاد بمانی
به زمین ریخته باد!
رکن دوم ابدال هست
همه ذر را
تم با جا
ن ت ا می
خ ت است

فعلاتن مفعولن فعلاتن فعلن تقطیع

💓Moallem.Adab💓:
این شعر مشیری اکثر مصرع هاش با وزن فعلاتن فعلاتن شروع شده و گاهی با اختیار وزنی فاعلاتن در اول مصرع اومده

آیت تیرگیر:
آفتابت فاعلاتن
که فروغ رخ زرتشت در آن گل کرده‌است

فعلاتن فعلاتن فعلاتن فع لن

گفتن اختیارات در شعر نو لزومی ندارد
باید گفت این شعر در بحر رمل می‌باشد

Delavar:
تمرین اختیارات هم بهتره استاد عزیز
گاهی ممکن هست در کنکور و پایان ترم باشه

Alireza Eshaghkhani:
مگر تفاوتی داره با شعر سنتی از نظر اعمال اختیارات شاعری در آن؟

گروه دبیران ادبیات ایران
@Foonon
آیت تیرگیر:
چون مصراعها کوتاه و بلند میشود
نمیشود مصراعها را مقابل هم نشاند

مگر اینکه از تجربه ای که در شعر سنتی داریم اختیارات شعر. نو را بیابیم

ما نمی توانیم بگوییم وزن این قطعه

مثلا وزنش ، فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن است

چون همه سطرها این گونه نیست

می گوییم این قطعه در بحر رمل مخبون نیمایی سروده شده است

استاد خسروپاشایی
چرا نمی شود؟

شاعر در یک وزن شعری می گوید

مثلا بنا را بر " فاعلاتن " می گذارد

او می تواند از،همه زحافات این رکن بهره ببرد

تعداد ارکان هر سطر هم معلوم نیست

یک مصراع( سطر ) می تواند فقط یک هجا باشد " فع ) و یک سطر می تواند چند فاعلاتن باشد

همکار بزرگوار

شاعر شعر نیمایی می تواند از همه اختیارات شعر عروضی بهره ببرد

مانند اینجا که

به جای فعلاتن ، مفعولن آورده است

در شعر سنتی ما مجبوریم به اختیارات اشاره کنیم و بگوییم

این مثلا دو مصراع هم وزن هستند و اختلافی با همدیگر ندارند

اگر این مصراع یک هجا کم تر دارد از اختیار ابدال سود برده است

در شعر نیمایی اجباری نیست بگوییم هر دو سطر از نظر تعداد هجا و امتداد آن ها برابر هستند


فقط برای آموزش بچه ها خوب است

Delavar:
دقیقا


منظور وزن فعلاتن رمل مخبون یا ...

گروه دبیران ادبیات ایران
@Foonon
#علوم_و_فنون_دوازدهم
پاسخ تمرین های #گارگاه_تحلیل_فصل ۳

پاسخ سوال یک ۱👇👇

الف)هر چ دا ری/ا گر ب عش /ق د هی
کا ف رم گر /ج وی ز یان/بی نی
وزن👈فعلاتن/مفاعلن/فعلن
اختیارات👈رکن اول فاعلاتن به جای فعلاتن/رکن سوم:ابدال
ب)من ن دا نس /تم زو ول/ک ت بی مه/ر و فا یی
عه د نا بس/ت ن زان به/ک ب بن دی/ ی ن پا یی
وزن👈فعلاتن، فعلاتن،فعلاتن،فعلاتن
اختیارات👈رکن اول مصراع دوم فاعلاتن به جای فعلاتن
پ)م را ب سو/د ف رو ری/خت هر چ دن/دان بود
ن بو د دن/دان لا بل /چ را غ تا بان بود
وزن👈مفاعلن،فعلاتن،مفاعلن،فع لن
اختیارات👈ابدال رکن ۲ مصراع اول
هجای پایان مصراع کشیده تبدیل به بلند
ت)ن ما ند تی/ری ور تر/ک ش ق ضا/ک ف لک
سو ی د لم/ب س رن گش/ت ام ت هان/ن گ شود
وزن👈مفاعلن،فعلاتن،مفاعلن،فعلن
اختیارات👈مصراع ۲ هجای اول تغییر کمیت مصوتها،هجای ۳ کسره اضافه،هجای ۵ حذف همزه،هجای پایان مصراع همواره بلند.
ث)ه م در خر/د را ی قی/م ت خیش
از ت خا هن/د من ت را/خا هم
وزن👈فعلاتن،مفاعلن،فعلن
اختیارات👈رکن اول فاعلاتن به جای فعلاتن.رکن سوم ابدال.
ج)ای بی خ/بر ب کو ش/ک صا حب خ/بر ش وی
تا را ه/رو ن با شی کی را ه/بر ش وی
وزن👈مفعول،فاعلات،مفاعیل،فاعلن
اختیارات👈اختیار وزنی ابدال
پاسخ سوال ۲👇👇
الف)بوی(رایحه و آرزو)
ب)روی(صورت و نوعی فلز) که با مس ایهام تناسب دارد.
پ)اغراق در شدت غم و اندوه
پاسخ سوال۳👇👇
ویژگی زبانی :ورود لغات و ترکیبات امروزی/سادگی و روانی شعر/بهره گیری از جملات ساده
ویژگی ادبی:قالب شعر سپید/استفاده از آرایه های ادبی (مثلا کتاب خداوند استعاره از امام علی(ع)
ویژگی فکری:راه یافتن معارف مذهبی در شعر مدح امام علی(ع)
مخاطب شعر عموم مردم است.
لحن شعر صمیمی است.

تهیه و تنظیم: خانم نسرین دستمالچیان(دبیر ادبیات ناحیه ۳ و ۴ مشهد)

@adabiyatjame12
کانال علوم و فنون ایران🇮🇷
🔰🔰🔰
@Foonon
#علوم_وفنون_ادبی
#جناس
به کوشش : استاد سعید جعفری
گروه دبیران ادبیات ایران 🇮🇷
کانال علوم و فنون ایران
@Foonon
#علوم_وفنون_ادبی
#تشبیه
به کوشش : استاد سعید جعفری
گروه دبیران ادبیات ایران 🇮🇷
کانال علوم و فنون ایران
@Foonon
Dalia Ebr:
در بیت :
(حقه ياقوت لؤلؤ پوش گوهر پاش تو *
رسته لعلم ز چشم دُر نثار انداخته) چند استعاره به کار رفته؟؟

Alireza Eshaghkhani:
۴ استعاره :
حقه یاقوت لب ودهان
لولو دندان
گوهر سخنان گرانبها
در قطره اشک
معنی بیت :
لب سرخ و دندان های درخشان تو که گوهرسخن می پاشد، رسته لعل(بازار لعل فروشان) را از چشم اشکبار من انداخته است.

گروه دبیران ادبیات ایران
@Foonon
خسروپاشایی:
درود بر دوستان فاضل

در جلسه گذشته بحث وزن منظومه های فارسی بود

به وزن

فعولن فعولن فعولن فعل

رسیدیم

عرض شد در این وزن مثنوی های حماسی سروده شده است

و همچنین

در این وزن شعرهایی با عنوان « ساقی نامه » و« مغنی نامه » نیز سروده شده است

در این اشعار از « می ، ساقی ، مغنی » سخن گفته اند

اکنون به معرفی چند ساقی نامه و مغنی نامه می پردازم

و از هر کدام بیتی تقطیع می کنیم

وزن بیشتر این ساقی نامه ها ،« فعولن فعولن فعولن فَعَل » است

گروه دبیران ادبیات ایران
@Foonon
Forwarded from خسروپاشایی
خسروپاشایی:
تقطیع کنیم

بیا ساقی آن آب آتش فروغ

که از دل برد زنگ وز جان دروغ

مغنی بیا و بیار آن سرود

که ریزم ز هر دیده صد زنده رود


فخرالدین اسعد گرگانی

آیت تیرگیر:
با سلام
فعولن فعولن فعولن فعل

بانو طهماسبی:
درود
فعولن فعولن فعولن فعل

خسروپاشایی:
بِ یا سا: فعولن

قِ یانْ ءا : فعولن

بِ ءا تَش : فعولن

فُ روغ : فَعَل ( فعول )

بحر متقارب مثمن محذوف ( مقصور )

بانو طهماسبی:
ب یا سا ق یان آ ب آ تش ف روغ

گروه دبیران ادبیات ایران
@Foonon
Forwarded from خسروپاشایی
در مورد ساقی نامه
ArshamArman:
بگذر از نام و ننگ خود حافظ

ساغر می طلب که مخموری

ز روی ساقی مهوش گلی بچین امروز

که گرد عارض بستان خط بنفشه دمید


حافظ

آیت تیرگیر:
بیا ساقی آن می که حال آورد

کرامت فراید کمال آورد

به من ده که بس بیدل افتاده ام
وزین هردو بی حاصل افتاده ام

حافظ

باتو زکی زاده:
درود استاد پاشایی

بعد از نظامی کدام شاعران ساقی و مغنی رو مخاطب قرار دادند؟

خسروپاشایی:

ساقی نامه ها و مغنی نامه ها

نوعی شعر است که شاعر ساقی و مغنی را مورد خطاب قرار می دهد و طلب می و نغمه ساز می کند

معمولا این گونه اشعار

در وزن فعولن فعولن فعولن فعل

است
نخستین شاعری که ساقی را مورد خطاب قرار داد بدین گونه ظاهرا

فخرالدین اسعد گرگانی است

آن دوبیت از ایشان است

گروه دبیران ادبیات ایران
@Foonon
خسروپاشایی:
تقطیع کنیم

بیا ساقی از من مرا دور کن

جهان از می لعل پر نور کن

نظامی

خسروپاشایی:
ب یا سا: فعولن

قِ یَز من: فعولن

مَ را دو : فعولن

ر کن : فَعَل

محمدی پ:
ب با سا
ق یز من
م را دو
ر کن فعولن فعولن فعولن فعل

گروه دبیران ادبیات ایران
@Foonon
باتو زکی زاده:
ب یا سا
ق یز من
م را دو
ر کن


ج ها نز

م ی لع

ل پر نو

ر کن


فعولن فعولن فعولن فعل

Ruhani S.h:
بسیار عالی
بیا
ب یا
تقطیع دراین مورد با واج نویسی تفاوت دارد؟
بی یا

بانو طهماسبی:
ب یا سا ق یز من م را دو ر کن

خسروپاشایی:
درود

رکن دوم

قِ یز من

یوسف زاده:
بيا ساقيا آن مي نشان ده مرا

از آن داروي بيهشان ده مرا



بدان داروي تلخ بيهش كنم
مگر خويشتن را فرامش كنم.

خسروپاشایی:
یک قاعده در عروض هست

که هیچگاه مصوت بلند ، ی ، قبل از صامت ،ی، قرار نمی گیرد

بیا

بی یا

در تقطیع

بِ یا

Ruhani S.h:
بلی همین
ممنون

بانو طهماسبی:
بهار در پاسخ حافظ چنین نظیره گویی کرده
بده ساقی آن می که خواب اورد
شرابی که در مغز تاب اورد
سرابی که گر نوشد خاره سنگ
شود نرم تر از حریر پرند

گروه دبیران ادبیات ایران
@Foonon
Forwarded from خسروپاشایی
خسروپاشایی:
ساقی نامه حکیم نظامی گنجوی

بیا ساقی از من مرا دور کن

جهان از می لعل پر نور کن

می ای ده مرا کو به منزل برد

همه دل برند او غم از دل برد

بساز ای مغنی ره دلپسند

بر اوتار این ارغنون بلند

در این بزم گه خسروانی خرام

در افگن می خسروانی به جام

به من ده که می خوردن آموختم


خورم خاصه کز تشنگی سوختم


بیا ساقی آن می که ناز آورد

جوانی دهد عمر باز آورد

به من ده که این هر دو گم کرده ام

قناعت به خوناب خم کرده ام

بیا ساقی آن ارغوانی شراب

به من ده که تا مست گردم خراب

مغنی ره باستانی بزن

مغانه نوایی ، مغانی بزن

گروه دبیران ادبیات ایران
@Foonon
Forwarded from خسروپاشایی
بانو محسنی:
فعولن فعولن فعولن فعل

ب یا سا
ق یز من
م را دو
ر کن


ج ها نز
م ی* لع
ل پر نو

ر کن

بانو طهماسبی:
دقیقا همانطور که فرمودید دو شرط اساسی ساقی نامه ها
۱.قالب مثنوی
۲.بحر متقارب

باتو زکی زاده:
ب یا سا
ق یز من
م را دو
ر کن

ج ها نز
م ی لع
ل پر نو
ر کن

فعولن فعولن فعولن فعل

خسروپاشایی:
دوستان آیا عراقی ساقی نامه دارد؟

بانو طهماسبی:
بله

گروه دبیران ادبیات ایران
@Foonon
خسروپاشایی:
تقطیع کنیم

در میکده با حریف قلاش

بنشین و شراب نوش و خوش باش

آیت تیرگیر:
مفعول مفاعلن فعولن

خسروپاشایی:
در می ک: مفعول

د با ح ری : مفاعلن

ف قل لاش : فعولن

بحر هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف

بانو محسنی:
در. می ک
د با ح ری
ف ق لاش *
مفعول مفاعلن فعولن

بن شی ن
ش را ب نو
ش خش باش*

محمدی پ:
در می ک
د با ح ری
ف قل لاش
مفعول مفاعلن فعولن

خسروپاشایی:

این بیتی از یک ترجیع بند عراقی است

موضوع آن ساقی و مغنی است

اما در قالب مثنوی نیست
و در بحر متقارب هم نیست


ترجیع بندی با چهارده پانزده خانه

در بحر هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف است

یوسف زاده:
در میکده با حریف قلاش

در. می. ک. مفعول
د. با. ح. ری. مفاعلن
ف. قل. لاش* فعولن


بنشین و شراب نوش و خوش باش

بن. شی. ن. مفعول
ش. را. ب. نو. مفاعلن
ش. خش. باش* فعولن

گروه دبیران ادبیات ایران
@Foonon
Forwarded from خسروپاشایی
خسروپاشایی:

غرض این که عراقی ساقی نامه ای دارد که در قالب ترجیع بند سروده شده است

این چند بیت از ترجیع بند عراقی است

که در رده ساقی نامه هاست


ساقی بده آب زندگانی

اکسیر حیات جاودانی

می ده که نمی شود میسر

بی آب حیات زندگانی

بیت ترجیع این ترجیع بند

«در میکده میکشم سبویی

باشد که بیابم از تو بویی

فکر کنم این ترجیع بند پانزده بند دارد

اگر فرصت شد در مورد قالب های شعر ، سخن پیش آمد ، ترجیع بند را عرض می کنم

این ساقی نامه که در قالب ترجیع بند سروده شده است بر وزن

مفعول مفاعلن فعولن

بحر هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف سروده شده است

گروه دبیران ادبیات ایران
@Foonin