#علوم_فنون_دهم
#خود_ارزیابی
پاسخ خودارزیابی های کتاب
علوم و فنون۱ چاپ ۹۸
درس ها+ کارگاه تحلیل فصل
کاری از: فرحناز حسینی ،استان البرز (کرج)

@adabiyatjame11

🤔 چگونه‌ می‌توانم به آمار اوزان مورد استفاده هر شاعر دسترسی داشته‌باشم؟

برای پاسخ مراحل زیر را طی کنید:

1️⃣ مرحله اول:
به این صفحه از سایت گنجور وارد شوید.
https://ganjoor.net/vazn/

2️⃣مرحله دوم:
در صفحه‌ی باز‌شده بر روی نام شاعر مورد نظر خود کلیک کنید.
با کلیک بر روی نام هر شاعر به صفحه‌ی آمار اوزان عروضی مورد استفاده آن شاعر هدایت‌ می‌شوید.

3️⃣ مرحله‌ی سوم:
با کلیلک بر روی هر وزن به اشعار سروده‌شده در آن وزن راهنمایی خواهیدشد.


فروردین۹۹-استادابراهیم رمضانلی


کانال علوم و فنون ایران🇮🇷
@Foonon

soma:
وزن این بیت چیە؟ سر مویی بە نظر آخر بە کرم با ما کن / ای که در هر بن موییت دل مسکینیست

یوسف زاده:
سر مویی بە نظر آخر بە کرم با ما کن

س. ر. مو. یی. فعلاتن
ن. ظ. را* خر. فعلاتن
ب ک. رم. با. فعلاتن
ما.* کن. فع لن


ای که در هر بن موییت دل مسکینیست

ای. ک. در. هر
ب. ن. مو. یی
ت. د. لی.* مس.
کی*. نست*


مصراع اول. به ندارد

گروه دبیران ادبیات ایران
@Foonon

استاد خسرو پاشایی

درود بر دوستان فاضل

بحثی در مورد سجع در گروه بود که مثلا سجع متوازی چه نوع سجعی است و یا سجع متوازن چگونه است

به چند منبع مراجعه کردم در تعریف این سجع ها

درکتاب حدائق السحر از رشید الدین وطواط ، آمده است

« اسجاع سه است : متوازی ، مطرف ، متوازن

متوازی این چنان بود کی در آخر دو قرینه کلماتی آورده شوند کی به وزن و عدد حروف و روی ، متفق باشند »

مثالش « کوی باخته و اسب تاخته » ( گوی باخته )

پس رشید وطواط در حدائق ، برای سجع متوازی یکسانی حرف روی را لازم می داند

در بدایع الافکار فی صنایع الاشعار ، اثر میرزا حسین واعظ کاشفی ، آمده است

« اول سجع متوازی ، و آنچنان است که در اواخر قراین کلماتی واقع شود که به اوزان و اعداد حروف و حرف روی متفق باشند »

این مثال را آورده

« ای به رخ گل سوری ، تا به کی کنی دوری

بسته ام ز مهجوری ، خسته ام ز مخموری

بین واژگان « سوری ، دوری » سجع متوازی

« مهجوری ، مخموری » سجع متوازی

پس مولف بدایع الافکار ، هم یکسانی« روی » را لازم می داند


فنون بلاغت و صناعات ادبی ، جلال الدین همایی

« سجع متوازی : آن است که کلمات در وزن و حرف روی هر دو مطابق باشند مانند « کار ، بار » و « دست ، شست » ، « خامه ، نامه »

« قدمی بهر خدا ننهند و درمی بی مَنَّ و اذی ندهند » ، ننهند ، ندهند

علامه همایی هم در فنون بلاغت ، یکسانی روی را لازم دانسته


نگاهی تازه به بدیع ، دکترسیروس شمیسا

« تساوی هجاهای کلمات سجع از نظر عدد و کمیت اجباری است ...
وزن و روی یکی = سجع متوازی
مثال ها « برست ، ببست ، شکست »، «کار بار» ، « شمایل ، قبایل »

و شمیسا هم با دقت یکسانی حرف روی را شرط سجع متوازی می داند

بدیع از دیدگاه زیبایی شناسی ، دکتر وحیدیان کامیار

« سجع متوازی :« آن است که واژه های سجع دار علاوه بر هم قافیه بودن هم وزن نیز باشند

مثال ها
«مشک آن است که ببوید ، نه آن که عطار بگوید »

« سگ حق شناس به از آدم ناسپاس »


دکتر وحیدیان هم هم قافیه بودن را لازم دانسته که یکسانی « روی » از شروط آن است


نقد بدیع دکتر فشارکی

« سجع متوازی . رشید گوید « این چنان بود که در آخر دو قرینه کلماتی آورده شود که به وزن و عدد حروف و روی متفق باشند مانند « گوی باخته و اسب تاخته »

ایشان عینا تعریف را از حدائق السحر نقل کرده است

دکتر فشارکی هم نظر رشید الدین وطواط را که حروف « روی » را لازم دانسته ، تأیید کرده است

اما در کتاب های درسی که در این سی چهل سال اخیر در دبیرستان ها تدریس شده است و می شود

در آرایه های ادبی

« اشتراک در واج پایانی و اشتراک در وزن »

مثالش کمال ، جمال ، بوستان ، پوستان

علوم و فنون ۱

کلمات مال و سال هم وزن اند و واج های پابانی آن ها نیز یکی است ، این نوع سجع ،« متوازی » است


به نظر می رسد کتاب های مرجع علم بدیع از بزرگان گذشته و استادان علم بدیع در روزگار ما

همه براین تعریف مشترک هستند ،

سجع متوازی « وزن و روی » یکسان

تعریف کتاب های درسی هم همین است با توجه به مثال های ارائه شده

فقط به جای حرف « روی » گفته اند اشتراک در واج پایانی و حتما منظورشان ، آخرین حرف اصلی واژه بوده است یعنی یکسانی حرف « روی »

منتهی به نظرم مؤلفان خواسته اند به جای حرف « روی » از اصطلاح « واج پایانی » استفاده کنند

خلاصه بحث

قوانین قافیه بر سجع حاکم است

اما یک تفاوت دارد

اگر قافیه ای از قواعد حاکم بر قافیه پیروی نکند ، آن بیت اشکال دارد

اما اگر دو واژه هم آوا در آخر دو پاره نثر بیایند و قواعد قافیه را دقیق رعایت نکرده باشند ، آن نثر ، معیوب نیست

و این که در تشخیص اسجاع و تعیین آرایه موازنه و ترصیع اندکی اغماض جایز است

اما خلل در قواعد قافیه جایز نیست


توجه کنیم در علوم فنون در تعریف قافیه هم آورده است

« واژه هایی که حرف یا حروف آخر آنها مشترک است »

ولی هیچکس نمی گویدمثلا چون پایان دو واژه « افروخت ، افراخت » یکی است پس قافیه کردن آن ها درست

چرا که می دانند منظور از حرف یا حروف آخر ، حرف اصلی واژه است و یکسان بودن حرف آخر به تنهایی برای قافیه شدن یا سجع متوازی شدن کافی نیست

گروه دبیران ادبیات ایران
@Foonon

جلسه پنجم
#عروض
#اختیارات_شاعری
#اختیارات_زبانی
#حذف_همزه
#تغییر_مصوت
استاد اصغر بهرامی ، کرج
گروه دبیران ادبیات ایران🇮🇷
کانال علوم و فنون ایران
@Foonon

جلسه ششم
#عروض
#اختیارات_شاعری
#اختیارات_زبانی
#حذف_همزه
#تغییر_مصوت
استاد اصغر بهرامی ، کرج
گروه دبیران ادبیات ایران🇮🇷
کانال علوم و فنون ایران
@Foonon

جلسه هفتم
#عروض
#اختیارات_شاعری
#اختیارات_زبانی
#حذف_همزه
#تغییر_مصوت
استاد اصغر بهرامی ، کرج
گروه دبیران ادبیات ایران🇮🇷
کانال علوم و فنون ایران
@Foonon

بخش دوم

بحث اختیارات شاعری را در جلسه گذشته آغاز کردیم و امشب به ادامه آن می پردازیم

18-12-98 ekhtiarate shaeri.pdf

@Atash_bahrami:
با توجه به اینکه اختیار زبانی کوتاه تلفظ کردن مصوت بلند رامی توان بدون تقطیع نوشتاری به دست آورد به چند نکته مهم در این مورد دقت بفرمایید

در این نوع اختیار باید دو مصوت بلند و و ‏ ی داشته باشیم که در جزوه بالا خدمت شما تقدیم شده است