❄️🌦❄️🌦❄️🌦❄️🌦
🌦❄️🌦❄️🌦❄️🌦
❄️🌦❄️🌦❄️🌦
🌦❄️🌦❄️🌦
❄️🌦❄️🌦
🌦❄️🌦
❄️🌦
🌦


بسم الله الرحمن الرحیم

هست کلید در گنج حکیم


🇮🇷 برنامه یکشنبه گروه دبیران ادبیات ایران 🇮🇷

📣📣 کارگاه تخصصی و آموزشی :

با عنوان 👇👇👇
ویژگی های نثر بیهقی

با حضور ارزشمند :
#خانم_دکتر_حمیرا_خانجانی

ساعت ۲۱ 🕘 الی ۲۲🕙


📙📘📙📘📙📘📙📘📙📘📙


بحث وتبادل نظر درباره ی مطالب کتابهای فارسی،نگارش،فنون،،،،
تحلیل دروس در کانال زیر :
@adabiyatjame11
این گروه بامشارکت مدیران هدایت می شود
https://t.me/joinchat/AAAAAEPz0ArDtyVxUoGvdQ


ساعت کار گروه ۱۴ الی ۲۲🛇 جمعه تعطیل است

سپاسگزارم
برای وجود قافیه میانی که در بیت هست
چه توضیحی می فرمایید؟

نوع قافیه در وزن دوری تاثیری نداره


در رفتن جان از بدن گویند هرنوعی سخن
من خود به چشم خویشتن دیدم که جانم می رود.

قافیه میانی داره
اما وزن دوری نیست.

در وزن دوری:

تناوب ارکان
و بلند بودن هجای پایان نیم مصراع مهمه.


بعضی ابیات وزن متناوب دارند
اما
پایان نیم مصراع بلندنیست
بخشی ازهجا به نیم مصراع دوم وارد میشه.
اینا هم دوری نیستن


سلام بر استاد ارجمند
وقتتان به خیر و سلامتی
بله، بعضی فکر می کنند هر وزن دولختی، دوری هم هست در حالی که چنین نیست.
البته بحر مجتث مثمن سالم با وجود زوج بودن هجاهای آن در نیم مصراع، همچنان دوری است :
دیروز اگر سوخت ای دوست، غم برگ و بار من و تو...
مستفعلن فاعلاتن مستفعلن فاعلاتن

با ارادت🌺

@Foonon

m h:
مصوت های بلند حتما باید در شمارش واج ها دو واج شمرده بشه ؟

خوبان ۷ واج دارد ؟

مهدی نظری:
سلام. اصلا نباید.
و شمارش واج رو نمی‌پرسن‌.

صفا⚘🌻🌱:
برای وزن شعر بله دو واج
اما اگر قصد شمارش واج مربوط به دستورزبان است یک واج

m h:
چرا توی فیلمی که از شبکه آموزش برای درس ۵ علوم و فنون دهم پخش شد انقدر بهش تاکید کردن که مصوت بلند باید دو واج شمرده بشه

حالا دانش آموز گیج شده .

خانم جمشیدی:
درست بوده.
برخی برای شمردن واج‌ها، به دانش‌آموزانشان می‌گویندکه اگر سه تا بود، بلند است و با خط تیره مشخص کنند.
مثلا: گُل= ص م ص
با= ص م(این هم بلند محسوب می‌شود، با خط تیره؛ چون مصوت‌های بلند، دوتا هستند و ب+ ا= سه تاست و با خط تیره نشان می‌دهیم.

مهدی نظری:
منظور معادل دو مصوت کوتاه بودنه که بازم اشتباهه گفتنش و لزومی نداره

کلا نهادها و پدیده‌های حکومتی مثل آموزش تلویزیونی و آزمون سنجش و کتاب درسی و شاد و این‌ها زشت‌ترین و بی‌مصرف‌ترین گزینه در موضوع خودشونن.
هرگز جز در مواردی که هیچ راه دیگه‌ای ندارین آموزش رو از این‌جاها دنبال نکنین.

m h:
الان اگه بپرسند خوبان چند صامت و چند مصوت داره چه پاسخی درسته ؟

خانم جمشیدی:
یک
یک
ببخشید من فقط هجای خو را محاسبه کردم.
چون سوال در ادامه مصوت بلند و دو تا شمردنش بوده.

مهدی نظری:
۱. واسه چی باید بپرسن؟
۲. اگه واسه اطلاع خودشون (نه آموزش به بچه‌ها): ۵ تا واج
۳ صامت ۲ مصوت

آسمان:
خ صامت و مصوت بلند ،ب صامت ،آ مصوت بلند ن صامت

۲ هجا هم هست

میرزایی:
سلام
مصوت ها در وزن و واج شماری متفاوتن

در وزن منظورامتداد است
اما
در واج تعداد واج ها شمرده می شود

Alireza Eshaghkhani:
سلام برشما
مصوت بلند «ا» بدون همزه بالایش

آسمان:
سلام خو +بان، ا مصوت بلنده چون دومین حرف هجا هست

بله بدون کلاه

Alireza Eshaghkhani:
همان کلاه، همزه است.

آسمان:
بله

صفا⚘🌻🌱:
حتما شبکه آموزش برای درس عروض گفته
بله دروزن شعر دوواج حساب میشه

M. mollaii:
مصوت بلند معادل دو حرف محسوب می شود .

خ حسینی:
چون برای عروض مصوتهای بلند معادل دو واج هستند



@Foonon

F. Abdollahy:
سلام خدمت بزرگواران

در غزل
ای کوکب عالی درج ، وصلت حرام است وحرج
ای رکن طاعت همچو حج ، الصبر مفتاح الفرج

با توجه به اینکه وزن شعر مستفعلن.....
رجز مثمن کامل است

میشه دوری گرفت
وسط مصراعها مکث کامل داریم

یا توضیح دیگری دارید؟

Alireza Eshaghkhani:
سلام برشما
خیر
یکی از مشخصات وزن دوری، تناوب ارکان است یعنی رکن ها یک در میان باشند مطابق کتاب.
غیر از این شرایط دیگری هم هست.

میرزایی:
سلام
مکث دلیل خوبی برای تشخیص وزن دوری نیست.

کنکور هم ازابیات غیر دوری که مکث دارن برای فریب استفاده می کنه

F. Abdollahy:
سپاسگزارم
برای وجود قافیه میانی که در بیت هست
چه توضیحی می فرمایید؟

بیژن زند:
سلام
رجز مثمن سالم دوری نیست.
زیرا تعداد هجاهای نیم مصراع اوزان دوری،معمولا فرد است.

میرزایی:
نوع قافیه در وزن دوری تاثیری نداره


در رفتن جان از بدن گویند هرنوعی سخن
من خود به چشم خویشتن دیدم که جانم می رود.

قافیه میانی داره
اما وزن دوری نیست.

در وزن دوری:

تناوب ارکان
و بلند بودن هجای پایان نیم مصراع مهمه.


بعضی ابیات وزن متناوب دارند
اما
پایان نیم مصراع بلندنیست
بخشی ازهجا به نیم مصراع دوم وارد میشه.
اینا هم دوری نیستن

Alireza Eshaghkhani:
وزن های معیوب
دکتر نجفی ابیاتی را که متشکل از چهار یا هشت رکن متفق الارکان یا متناوب الارکان باشند و کامل باشند از اوزان دوری نمی داند و به نام "اوزان معیوب" از آنها نام می برد :
کردی تجلی بی نقاب، تابان تر از صد آفتاب
ما را فکندی در حجاب، از ابر استدلال ها
(فیض کاشانی ) مستفعلن 4
---
در کعبه مردان بوده اند، کز دل وفا افزوده اند
در کوی صدق آسوده اند ، محرم تویی اندر حرم
( سنایی ) مستفعلن 4

آمد یکی آتش سوار، بیرون جهید از این حصار
تا بر دمد خورشید نو ، شب را ز خود بیرون کنید
( هوشنگ ابتهاج) مستفعلن 4

وزن شعر فارسی : ابوالحسن نجفی ص 100



@Foonon

Alireza Eshaghkhani:
نظر دکتر نجفی درباره دوری نبودن مستفعلن 👆

خانم جمشیدی:
نظر دکتر نجفی این بوده.
نظر خانم دکتر حسینی آن بوده.
ما هر دو نظر را می‌نویسیم.
ویژه دانشگاه
امّا برای مقطع دبیرستان، که آموخته‌اند یک در میان باشد، نمی‌گوییم.

Alireza Eshaghkhani:
تشکر
اولین جواب من به همکار محترممان همین شرط تناوب ارکان به عنوان اولین شرط وزن دوری بود. البته شروط دیگری هم دارد.
در بالاتر عرض کردم. 👆👆👆

بیژن زند:
در کتاب دوره گذشته مرز نیم مصراع اوزان دوری را با دو خط موازی جدا کرده اند که با چشم قابل تشخیص است و برای دانش آموز بهترین راه توجه به تعداد هجاهای نیم مصراعهاست که در اوزان دور ی"فرد"هستند که در کنکور یکی دو مورد اشتباها اوزان غیر دوری را،دوری دانسته اند.


@Foonon

بعضی اوزان دوری به نظر وحیدیان


تعداد اوزان دوری زیاد است

۱-مستفعلن فع مستفعلن فع
( فع لن فعولن فع لن فعو لن

۲-مستفعلُ فع مستفعلُ فع

۳- مفتعلن فع مفتعلن فع

۴- مفاعلن فع مفاعلن فع

۵- فاعلاتن فع فاعلاتن فع

۶- مفاعیلُ فع مفاعیلُ فع

۷- مفعولُ فاعلن مفعول فاعلن

۸-مفعول فعولن مفعول فعولن

۹-فاعلاتن فع لن فاعلاتن فع لن

۱۰- فعلات فع لن فعلات فع لن

۱۱-فاعلاتُ فع لن فاعلاتُ فع لن

۱۲- مفتعلن فع لن مفتعلن فع لن

۱۴- مستفعلن مفعولن مستفعلن مفعولن

۱۵- مستفعلن فعلن مستفعلن فعلن

۱۶- مفعول مفاعیلن مفعول مفاعیلن

۱۷- مفعول فاعلاتن مفعول فاعلاتن

۱۸- مفعول مفاعلن مفعول مفاعلن

۱۹- مفتعلن فاعلن مفتعلن فاعلن.

۲۰- مفاعلن فاعلن مفاعلن فاعلن

۲۱- مفاعلن مفعولن مفاعلن مفعولن

۲۲- فعلاتن فعلن فعلاتن فعلن

۲۳- فاعلاتن فعولن فاعلاتن فعولن

۲۴-فاعلاتن فاعلن فاعلاتن فاعلن

۲۵- فاعلاتن فعلن فاعلاتن فعلن

۲۶- فاعلاتُ فاعلن فاعلات فاعلن

۲۷- مفاعیلُ فاعلن مفاعیل فاعلن

۲۸- فاعلاتُ مفعولن فاعلات مفعولن

۲۹- مفاعیل فعولن مفاعیل فعولن

۳۰- مفاعیل مفعولن مفاعیل مفعولن

۳۱- مستفعلن فاعلن مستفعلن فاعلن

۳۲- مفاعلن فعولن مفاعلن فعولن

۳۳- مستفعلن فاعلاتن مستفعلن فاعلاتن

۳۴-فعلاتن مفاعلن فعلاتن مفاعلن

۳۵- فاعلاتُ فاعلاتن فاعلات فاعلاتن

۳۶- مفاعلن فاعلاتن مفاعلن فاعلاتن

۳۷- مستفعلن مستفعلن فع مستفعلن مستفعلن فع

۳۷-مفاعیلُ مفتعلن فع مفاعیل مفتعلن فع

۳۸- مفتعلن فع مفتعلن فع مفتعلن فع مفتعلن فع

۳۹- مفاعلن فع مفاعلن فع مفاعلن فع مفاعلن فع

۴۰- فاعلات فع فاعلات فع فاعلات فع فاعلات فع

۴۱- متفاعلن متفاعلن متفاعلن متفاعلن

۴۲- مفاعلتن مفاعلتن مفاعلتن مفاعلتن


ارسالی از: استاد پاشایی



@Foonon

درود و احترام حضور همکاران و استادان بزرگوارم

تاريخ بيهقي اثر دبير دانشمند مشهور دربار غزنوي، ابوالفضل محمد بن حسين بيهقي است. نثر آن، نثر مرسل است و در قرن پنجم هجري قمري نگاشته شده است. اين کتاب در شرح « تاريخ آل سبکتکين » است و از آغاز دولت آن خاندان تا اوايل سلطنت سلطان مسعود غزنوي است ، به همين سبب عنوان « تاريخ مسعودي » يافته است.

آنچه امروز به عنوان تاريخ بيهقي به دست ما رسيده بخش کوچکي از کل اثر اوست. بيهقي، که نوزده سال دبير دستگاه غزنوي و سلجوقي بود، سي جلد کتاب نوشت که «پنجاه سال را شامل است و بر چندين هزار ورق مي‌افتد» و امروزه تنها مجلد پنجم تا دهم آن در دست ماست. به علاوه، خود بيهقي به صراحت يادآور شده که بسياري از اسناد و مدارکي که قاعدتا مي‌بايست جزئي از کتاب مي‌شد، از ميان برده شده است. مي‌نويسد: «و اگر کاغذها و نسخت‌هاي من به قصد ناچيز نکرده بودندي، اين تاريخ از لون ديگري آمدي...».
.

بيهقي در مورد روش تاريخي خود مي‌نويسد: «...نبايد که صورت بندد خوانندگان را که من از خويشتن مي‌نويسم و گواه عدل بر هرچه گفتم تقويم سالهاست که دارم با خويشتن همه به ذکر احوال ناطق.»
در همين زمينه در جايي ديگر بيهقي مورخان را هشدار مي‌دهد که «احتياط بايد کرد نويسندگان را در هرچه نويسند که از گفتار باز توان ايستاد و از نبشتن باز نتوان ايستاد و نبشته باز نتوان گردانيد».
از نام هاي ديگر آن : تاريخ ناصري، تاريخ آل ناصر، جوامع التواريخ است.

نثر این کتاب « بینابین» است؛ یعنی همان استواری و فخامت و سادگی عهد سامانی . غزنوی را دارد و هم مختصاتی از نثر دورۀ سلجوقی یعنی نثر فنی که در حال آفریده شدن است.
آمیختگی با ضرب المثل ها و اشعار عربی و فارسی که در دورۀ قبل مرسوم نبوده است. تضمین آیه و حدیث و البته این ویژگی ها نثرش را از سادگی بیرون نبرده است.

ایجاز
کاربرد افعال در معنی اسمی
مانند یکی بزرگتر از جهت( نشست) او

حميرا خانجاني:
ویژگی های نثر بینابین را بر اساس سبک شناسی بهار عرض می کنم. بعد صفحه ای از کتاب را می فرستم تا ویژگی ها را در آن بیابیم

بانو افضلی:
بسیار هم عالی 🙏🙏👌👌
حذف افعال به قرینه

مختصات نثر بینابین
استاد بهار در بحث از سبک بیهقی می نویسد: «این سبک نثر با نثر دوره اول متفاوت است، و مختصات آن را به شرح زیر نام می برد و توضیح می دهد که علاوه بر شناخت سبک بیهقی مقایسه یی است بین سبک قدیم و جدید و از این رو بسیار مفید است.

حميرا خانجاني:
اطناب: بر خلاف نثر دوره اول که به غایت موجز و با جمله های مختصر بود، قدری مفصلتر و دارای جمله های طولانی تر است. مترادفات لفظی بسیار کمیاب است، اما الفاظ و عباراتی استعمال می شود برای روشن ساختن مطلب که در نشر قدیم نبوده است. یکی از محسنات تاریخ بیهقی همین معنی است که توانسته است جزییات مطالب را بنویسد و مقصود را به خوبی بیان نماید.

Abolfazl:
بیان جزئیات

به طور مثال بیان به دار کشیدن حسنک وزیر

بانو افضلی:
زیبایش در آینه که تاریخ کتاب بیهقی عین یک رمان تاریخی دلنشین است

توصیف: در نثر پیشین مراد نویسنده این بود که اصل مطلب را با نهایت ایجاز وانمود سازد و مرادش توصیف و تعریف یا به اصطلاح امروزی منظره سازی و بیان حال به طريق شاعرانه نبود. بر خلاف این سبک جدید که سعی دارد مطلب را کاملا روشن سازد و بیان واقعه را به طریقی بیاراید که خواننده را در برابر آن واقعه قرار دهد و به تمام اجزای واقعه رهنمونی کند.
انواع توصیفات: 1 توصيف دقيق و جذاب وضعيت ظاهري و باطني افراد 2– تجسم و تصوير هنرمندانه صحنه ها و اشيا 3- توصیف حال لشکریان

بانو افضلی:
توصیف شخصیت منفور بوسهل زوزنی👌👌

حميرا خانجاني:
استشهاد و تمثيل: در نثر قدیم ذکر مطالب خارجی از قبیل استشهاد از نظم فارسی وتازی و استدلال به آیات و تمثیل بسیار نادر و کمیاب است چنان که در تمام دوره مریخ بلعمی و ترجمه تفسیر طبری یک شعر به عنوان شاهد ذکر نشده است
بیهقی برای شاهد مدعا و افزونی پند و عبرت از استشهاد و تمثیل بهره گرفته است.

بانو افضلی:
بهترین نمونه نثر دوره غزنوی وسلجوقی👌👌👌

استعمال لغات عربی
تقلید از نثر عربی