کانال علوم و فنون
2.87K subscribers
1.09K photos
277 videos
514 files
213 links
کارگاههای آموزشی عروض سماعی،سبک شناسی،سوالات کتاب درسی علوم وفنون۱،۲،۳ ویژه ی دبیران و دانش آموزان (کارگاه استاد صادقلو و استاد بهرامی و...)

https://t.me/joinchat/AAAAAFIeRMp6MRWdBkxWXQ
ارتباط :زهراغریب زاده،افضلی
مدیر کانال خانم زهراغریب زاده
Download Telegram
سلام وعرض ادب بین کلمات قامت وقیمت جناس هست

سلام
چناس ناقص اختلافی

سلام
فکر نکنم جناس داشته باشند

چون علاوه بر ا و ی در ق هم یه اختلاف حرکتی دارند

نمیشه گفت ق/ا/م/َ/ت
ق/ ِ/ی/م/َ/ت
اختلاف بیش از یکی هست

درود.
جناس ندارند.
در جناس اختلافی تفاوت در مصوت بلند ایرادی نداره ولی اینجا" قیمت: ی صامته نه مصوت. پس اختلاف در دو واج می شود و درست نیست.
مثلا ساخت و سوخت جناس اختلافی دارند.

@Foonon
خانم عباسی:
سلام
تا کی آخر چو بنفشه (سر غفلت در پیش)
حیف باشد که تو در خوابی و نرگس بیدار
سر غفلت در پیش بگیری یک فعل هست ؟

پسرِ شاعر( بصیری):
سر غفلت در پیش گرفتن، کل عبارت، کنایه از در نادانی به سر بردن و به نادانی خود ادامه دادن است. اما می توان برای اجزایش نقش قایل شد.🌺

خانم عباسی:
مخاطب رو بنفشه گرفتین؟
تشبیه بیت رو چه کردین.

Asef fekri:
بنفشه خیر.
مخاطب کسی ست که غفلت او را به بنفشه تشبیه کردند.

خانم عباسی:
البته سر فرو بردن رو به نشانه غفلت وجه شبه می گیریم.

استاد میرزایی:
سلام
آخر تا کی (تو )سرغفلت در پیش داری(گرفته ای).
حیف باشد(است) که تو در خواب هستی و نرگس بیدار است

سرغفلت مفعول

در پیش داری: فعل

خانم عباسی:
درود استاد.👌👌
پیش رو متمم نمی گیریم؟

Asef fekri:
بله
در پیش گرفتن روی هم یک فعل ‌کنایی

استاد میرزایی:
سر غفلت
غفلت چون راهی تصورشده
که آن را درپیش گرفته

Asef fekri:
بله.
قابل پذیرش.
و باز هم اضافه استعاری

اقای دلیری:
درود بر همکاران گل بنفشه رو به پایین خم می شود و شاعر می گوید تا کی می خواهی مانند این گل سر خم شده ای که فقط جلو پا را می نگرد و از اطراف خود غافل است داشته باشی.
سر غفلت اضافه اقترانی است و در اضافه اقترانی اغلب ترکیب مضاف با بقیه جمله کنایه ای می شود به معنای مضاف الیه. درود بر شما

پسرِ شاعر( بصیری):
مانند گل بنفشه سر را به نشانه غفلت پایین می اندازی. که این کنایه است از در نادانی به سر بردن.

اضافه اقترانی است.

اقای دلیری:
درود بر شما .سر در پیش افکندن یعنی سر پایین بودن و آینده نگر نبودن کنایه از شرمگین بودن هم هست.

فلانی دست ادب بر سینه نهاد دست بر سینه نهادن کنایه از ادب
سر غفلت در پی نگیر سر در پیش نباش
کنایه از این که غافل نباش.
همون سخن معروف است که می گوییم
یعنی چی سرتو انداختی پایین هر جا دلت خواست میری

خانم عباسی:
بیشتر شرمندگی رو به همراه داره ولی شاعر،خلق معنی کرده است.

اقای دلیری:
سر در جیب فرو بردن کنایه از تفکر هست ‌. سر پایین بودن کنایه از روسیاهی و شرمگین بودن هم هست انجا سر پایین بودن یعنی بی خبر بودن از اطراف و فقط پیش ما را دیدن.
پاینده باشید

Asef fekri:
پس ، سر را به نشانه غفلت در پایین انداختن نباید باشه.

استاد میرزایی:
درود
بله
در پیش گرفتن

به معنی ادامه دادن و استمرار در کاری است
در محاوره میگیم چه کاریه در پیش گرفته ای.

تا کی چون بنفشه غفلت می کنی و راه غفلت در پیش گرفته ای.

پیش، هیچ ربطی به پایین و ...نداره

در پیش گرفتن کاری یا چیزی :
غفلت کردن
غافل شدن

محسن انصاری:
سلام، یک سوال :در ترکیب (( دست ادب)) دقیقا کا ررا ((دست)) مضاف انجام داده ، آیا در (( سر غفلت)) هم تکیه بر روی سر است یا مضاف الیه (( غفلت))؟؟

پسرِ شاعر( بصیری):
واضح است که سعدی پایین بودن سر بنفشه را نشانه غفلت میداند برای همین می گوید سرِ غفلت! خود گل بنفشه در ادبیات نماد انسانهای غافل است.
وقتی میگوید مانند بنفشه سر غفلت را پایین انداختی یعنی می خواهد بگوید که توهم مانند بنفشه در غفلت به سر میبری.

خانم عباسی:
استاد ارکان تشبیه رو تو بیت وقتی مشخص می کنیم،سر در معنی خودش باید باشد پس لاجرم اضافه اقترانی داریم.
ضمن اینکه،سر در پیش گرفتن داریم.

استاد میرزایی:
درود استادعزیز
وقت خوش
اگه
فعلش گرفتن است
درپیش گرفتن معنی آغازکردن واستمرار و انجام کاری است.

یعنی غفلت در پیش گرفته ای= عفلت می کنی.

ازقصیدهء
بامدادی که تفاوت نکند لیل ونهار
است

سپاس بسیار
مشکل در پیش گرفتن است
اگه فعل دیگری است
ابهام نداره
دهخدا معنی ومثال هایی آورده است
🌺🌺🌺🙏🙏

@Foonon
👍1
سلام خدمت بزرگواران

در غزل
ای کوکب عالی درج ، وصلت حرام است وحرج
ای رکن طاعت همچو حج ، الصبر مفتاح الفرج

با توجه به اینکه وزن شعر مستفعلن.....
رجز مثمن کامل است

میشه دوری گرفت
وسط مصراعها مکث کامل داریم

یا توضیح دیگری دارید؟

سلام برشما
خیر
یکی از مشخصات وزن دوری، تناوب ارکان است یعنی رکن ها یک در میان باشند مطابق کتاب.
غیر از این شرایط دیگری هم هست.

سلام
مکث دلیل خوبی برای تشخیص وزن دوری نیست.

کنکور هم ازابیات غیر دوری که مکث دارن برای فریب استفاده می کنه

سپاسگزارم
برای وجود قافیه میانی که در بیت هست
چه توضیحی می فرمایید؟

سلام
رجز مثمن سالم دوری نیست.
زیرا تعداد هجاهای نیم مصراع اوزان دوری،معمولا فرد است.


@Foonon
❄️🌦❄️🌦❄️🌦❄️🌦
🌦❄️🌦❄️🌦❄️🌦
❄️🌦❄️🌦❄️🌦
🌦❄️🌦❄️🌦
❄️🌦❄️🌦
🌦❄️🌦
❄️🌦
🌦


بسم الله الرحمن الرحیم

هست کلید در گنج حکیم


🇮🇷 برنامه یکشنبه گروه دبیران ادبیات ایران 🇮🇷

📣📣 کارگاه تخصصی و آموزشی :

با عنوان 👇👇👇
ویژگی های نثر بیهقی

با حضور ارزشمند :
#خانم_دکتر_حمیرا_خانجانی

ساعت ۲۱ 🕘 الی ۲۲🕙


📙📘📙📘📙📘📙📘📙📘📙


بحث وتبادل نظر درباره ی مطالب کتابهای فارسی،نگارش،فنون،،،،
تحلیل دروس در کانال زیر :
@adabiyatjame11
این گروه بامشارکت مدیران هدایت می شود
https://t.me/joinchat/AAAAAEPz0ArDtyVxUoGvdQ


ساعت کار گروه ۱۴ الی ۲۲🛇 جمعه تعطیل است
سپاسگزارم
برای وجود قافیه میانی که در بیت هست
چه توضیحی می فرمایید؟

نوع قافیه در وزن دوری تاثیری نداره


در رفتن جان از بدن گویند هرنوعی سخن
من خود به چشم خویشتن دیدم که جانم می رود.

قافیه میانی داره
اما وزن دوری نیست.

در وزن دوری:

تناوب ارکان
و بلند بودن هجای پایان نیم مصراع مهمه.


بعضی ابیات وزن متناوب دارند
اما
پایان نیم مصراع بلندنیست
بخشی ازهجا به نیم مصراع دوم وارد میشه.
اینا هم دوری نیستن


سلام بر استاد ارجمند
وقتتان به خیر و سلامتی
بله، بعضی فکر می کنند هر وزن دولختی، دوری هم هست در حالی که چنین نیست.
البته بحر مجتث مثمن سالم با وجود زوج بودن هجاهای آن در نیم مصراع، همچنان دوری است :
دیروز اگر سوخت ای دوست، غم برگ و بار من و تو...
مستفعلن فاعلاتن مستفعلن فاعلاتن

با ارادت🌺

@Foonon
👍1
m h:
مصوت های بلند حتما باید در شمارش واج ها دو واج شمرده بشه ؟

خوبان ۷ واج دارد ؟

مهدی نظری:
سلام. اصلا نباید.
و شمارش واج رو نمی‌پرسن‌.

صفا⚘🌻🌱:
برای وزن شعر بله دو واج
اما اگر قصد شمارش واج مربوط به دستورزبان است یک واج

m h:
چرا توی فیلمی که از شبکه آموزش برای درس ۵ علوم و فنون دهم پخش شد انقدر بهش تاکید کردن که مصوت بلند باید دو واج شمرده بشه

حالا دانش آموز گیج شده .

خانم جمشیدی:
درست بوده.
برخی برای شمردن واج‌ها، به دانش‌آموزانشان می‌گویندکه اگر سه تا بود، بلند است و با خط تیره مشخص کنند.
مثلا: گُل= ص م ص
با= ص م(این هم بلند محسوب می‌شود، با خط تیره؛ چون مصوت‌های بلند، دوتا هستند و ب+ ا= سه تاست و با خط تیره نشان می‌دهیم.

مهدی نظری:
منظور معادل دو مصوت کوتاه بودنه که بازم اشتباهه گفتنش و لزومی نداره

کلا نهادها و پدیده‌های حکومتی مثل آموزش تلویزیونی و آزمون سنجش و کتاب درسی و شاد و این‌ها زشت‌ترین و بی‌مصرف‌ترین گزینه در موضوع خودشونن.
هرگز جز در مواردی که هیچ راه دیگه‌ای ندارین آموزش رو از این‌جاها دنبال نکنین.

m h:
الان اگه بپرسند خوبان چند صامت و چند مصوت داره چه پاسخی درسته ؟

خانم جمشیدی:
یک
یک
ببخشید من فقط هجای خو را محاسبه کردم.
چون سوال در ادامه مصوت بلند و دو تا شمردنش بوده.

مهدی نظری:
۱. واسه چی باید بپرسن؟
۲. اگه واسه اطلاع خودشون (نه آموزش به بچه‌ها): ۵ تا واج
۳ صامت ۲ مصوت

آسمان:
خ صامت و مصوت بلند ،ب صامت ،آ مصوت بلند ن صامت

۲ هجا هم هست

میرزایی:
سلام
مصوت ها در وزن و واج شماری متفاوتن

در وزن منظورامتداد است
اما
در واج تعداد واج ها شمرده می شود

Alireza Eshaghkhani:
سلام برشما
مصوت بلند «ا» بدون همزه بالایش

آسمان:
سلام خو +بان، ا مصوت بلنده چون دومین حرف هجا هست

بله بدون کلاه

Alireza Eshaghkhani:
همان کلاه، همزه است.

آسمان:
بله

صفا⚘🌻🌱:
حتما شبکه آموزش برای درس عروض گفته
بله دروزن شعر دوواج حساب میشه

M. mollaii:
مصوت بلند معادل دو حرف محسوب می شود .

خ حسینی:
چون برای عروض مصوتهای بلند معادل دو واج هستند



@Foonon
F. Abdollahy:
سلام خدمت بزرگواران

در غزل
ای کوکب عالی درج ، وصلت حرام است وحرج
ای رکن طاعت همچو حج ، الصبر مفتاح الفرج

با توجه به اینکه وزن شعر مستفعلن.....
رجز مثمن کامل است

میشه دوری گرفت
وسط مصراعها مکث کامل داریم

یا توضیح دیگری دارید؟

Alireza Eshaghkhani:
سلام برشما
خیر
یکی از مشخصات وزن دوری، تناوب ارکان است یعنی رکن ها یک در میان باشند مطابق کتاب.
غیر از این شرایط دیگری هم هست.

میرزایی:
سلام
مکث دلیل خوبی برای تشخیص وزن دوری نیست.

کنکور هم ازابیات غیر دوری که مکث دارن برای فریب استفاده می کنه

F. Abdollahy:
سپاسگزارم
برای وجود قافیه میانی که در بیت هست
چه توضیحی می فرمایید؟

بیژن زند:
سلام
رجز مثمن سالم دوری نیست.
زیرا تعداد هجاهای نیم مصراع اوزان دوری،معمولا فرد است.

میرزایی:
نوع قافیه در وزن دوری تاثیری نداره


در رفتن جان از بدن گویند هرنوعی سخن
من خود به چشم خویشتن دیدم که جانم می رود.

قافیه میانی داره
اما وزن دوری نیست.

در وزن دوری:

تناوب ارکان
و بلند بودن هجای پایان نیم مصراع مهمه.


بعضی ابیات وزن متناوب دارند
اما
پایان نیم مصراع بلندنیست
بخشی ازهجا به نیم مصراع دوم وارد میشه.
اینا هم دوری نیستن

Alireza Eshaghkhani:
وزن های معیوب
دکتر نجفی ابیاتی را که متشکل از چهار یا هشت رکن متفق الارکان یا متناوب الارکان باشند و کامل باشند از اوزان دوری نمی داند و به نام "اوزان معیوب" از آنها نام می برد :
کردی تجلی بی نقاب، تابان تر از صد آفتاب
ما را فکندی در حجاب، از ابر استدلال ها
(فیض کاشانی ) مستفعلن 4
---
در کعبه مردان بوده اند، کز دل وفا افزوده اند
در کوی صدق آسوده اند ، محرم تویی اندر حرم
( سنایی ) مستفعلن 4

آمد یکی آتش سوار، بیرون جهید از این حصار
تا بر دمد خورشید نو ، شب را ز خود بیرون کنید
( هوشنگ ابتهاج) مستفعلن 4

وزن شعر فارسی : ابوالحسن نجفی ص 100



@Foonon
Forwarded from خانم جمشیدی
Alireza Eshaghkhani:
نظر دکتر نجفی درباره دوری نبودن مستفعلن 👆

خانم جمشیدی:
نظر دکتر نجفی این بوده.
نظر خانم دکتر حسینی آن بوده.
ما هر دو نظر را می‌نویسیم.
ویژه دانشگاه
امّا برای مقطع دبیرستان، که آموخته‌اند یک در میان باشد، نمی‌گوییم.

Alireza Eshaghkhani:
تشکر
اولین جواب من به همکار محترممان همین شرط تناوب ارکان به عنوان اولین شرط وزن دوری بود. البته شروط دیگری هم دارد.
در بالاتر عرض کردم. 👆👆👆

بیژن زند:
در کتاب دوره گذشته مرز نیم مصراع اوزان دوری را با دو خط موازی جدا کرده اند که با چشم قابل تشخیص است و برای دانش آموز بهترین راه توجه به تعداد هجاهای نیم مصراعهاست که در اوزان دور ی"فرد"هستند که در کنکور یکی دو مورد اشتباها اوزان غیر دوری را،دوری دانسته اند.


@Foonon
بعضی اوزان دوری به نظر وحیدیان


تعداد اوزان دوری زیاد است

۱-مستفعلن فع مستفعلن فع
( فع لن فعولن فع لن فعو لن

۲-مستفعلُ فع مستفعلُ فع

۳- مفتعلن فع مفتعلن فع

۴- مفاعلن فع مفاعلن فع

۵- فاعلاتن فع فاعلاتن فع

۶- مفاعیلُ فع مفاعیلُ فع

۷- مفعولُ فاعلن مفعول فاعلن

۸-مفعول فعولن مفعول فعولن

۹-فاعلاتن فع لن فاعلاتن فع لن

۱۰- فعلات فع لن فعلات فع لن

۱۱-فاعلاتُ فع لن فاعلاتُ فع لن

۱۲- مفتعلن فع لن مفتعلن فع لن

۱۴- مستفعلن مفعولن مستفعلن مفعولن

۱۵- مستفعلن فعلن مستفعلن فعلن

۱۶- مفعول مفاعیلن مفعول مفاعیلن

۱۷- مفعول فاعلاتن مفعول فاعلاتن

۱۸- مفعول مفاعلن مفعول مفاعلن

۱۹- مفتعلن فاعلن مفتعلن فاعلن.

۲۰- مفاعلن فاعلن مفاعلن فاعلن

۲۱- مفاعلن مفعولن مفاعلن مفعولن

۲۲- فعلاتن فعلن فعلاتن فعلن

۲۳- فاعلاتن فعولن فاعلاتن فعولن

۲۴-فاعلاتن فاعلن فاعلاتن فاعلن

۲۵- فاعلاتن فعلن فاعلاتن فعلن

۲۶- فاعلاتُ فاعلن فاعلات فاعلن

۲۷- مفاعیلُ فاعلن مفاعیل فاعلن

۲۸- فاعلاتُ مفعولن فاعلات مفعولن

۲۹- مفاعیل فعولن مفاعیل فعولن

۳۰- مفاعیل مفعولن مفاعیل مفعولن

۳۱- مستفعلن فاعلن مستفعلن فاعلن

۳۲- مفاعلن فعولن مفاعلن فعولن

۳۳- مستفعلن فاعلاتن مستفعلن فاعلاتن

۳۴-فعلاتن مفاعلن فعلاتن مفاعلن

۳۵- فاعلاتُ فاعلاتن فاعلات فاعلاتن

۳۶- مفاعلن فاعلاتن مفاعلن فاعلاتن

۳۷- مستفعلن مستفعلن فع مستفعلن مستفعلن فع

۳۷-مفاعیلُ مفتعلن فع مفاعیل مفتعلن فع

۳۸- مفتعلن فع مفتعلن فع مفتعلن فع مفتعلن فع

۳۹- مفاعلن فع مفاعلن فع مفاعلن فع مفاعلن فع

۴۰- فاعلات فع فاعلات فع فاعلات فع فاعلات فع

۴۱- متفاعلن متفاعلن متفاعلن متفاعلن

۴۲- مفاعلتن مفاعلتن مفاعلتن مفاعلتن


ارسالی از: استاد پاشایی



@Foonon
Forwarded from Nasrin Rafiee
Forwarded from حميرا خانجاني
Forwarded from حميرا خانجاني
درود و احترام حضور همکاران و استادان بزرگوارم
Forwarded from حميرا خانجاني
تاريخ بيهقي اثر دبير دانشمند مشهور دربار غزنوي، ابوالفضل محمد بن حسين بيهقي است. نثر آن، نثر مرسل است و در قرن پنجم هجري قمري نگاشته شده است. اين کتاب در شرح « تاريخ آل سبکتکين » است و از آغاز دولت آن خاندان تا اوايل سلطنت سلطان مسعود غزنوي است ، به همين سبب عنوان « تاريخ مسعودي » يافته است.
Forwarded from حميرا خانجاني
آنچه امروز به عنوان تاريخ بيهقي به دست ما رسيده بخش کوچکي از کل اثر اوست. بيهقي، که نوزده سال دبير دستگاه غزنوي و سلجوقي بود، سي جلد کتاب نوشت که «پنجاه سال را شامل است و بر چندين هزار ورق مي‌افتد» و امروزه تنها مجلد پنجم تا دهم آن در دست ماست. به علاوه، خود بيهقي به صراحت يادآور شده که بسياري از اسناد و مدارکي که قاعدتا مي‌بايست جزئي از کتاب مي‌شد، از ميان برده شده است. مي‌نويسد: «و اگر کاغذها و نسخت‌هاي من به قصد ناچيز نکرده بودندي، اين تاريخ از لون ديگري آمدي...».
.
Forwarded from حميرا خانجاني
بيهقي در مورد روش تاريخي خود مي‌نويسد: «...نبايد که صورت بندد خوانندگان را که من از خويشتن مي‌نويسم و گواه عدل بر هرچه گفتم تقويم سالهاست که دارم با خويشتن همه به ذکر احوال ناطق.»
در همين زمينه در جايي ديگر بيهقي مورخان را هشدار مي‌دهد که «احتياط بايد کرد نويسندگان را در هرچه نويسند که از گفتار باز توان ايستاد و از نبشتن باز نتوان ايستاد و نبشته باز نتوان گردانيد».
از نام هاي ديگر آن : تاريخ ناصري، تاريخ آل ناصر، جوامع التواريخ است.
Forwarded from حميرا خانجاني
Forwarded from حميرا خانجاني
نثر این کتاب « بینابین» است؛ یعنی همان استواری و فخامت و سادگی عهد سامانی . غزنوی را دارد و هم مختصاتی از نثر دورۀ سلجوقی یعنی نثر فنی که در حال آفریده شدن است.
آمیختگی با ضرب المثل ها و اشعار عربی و فارسی که در دورۀ قبل مرسوم نبوده است. تضمین آیه و حدیث و البته این ویژگی ها نثرش را از سادگی بیرون نبرده است.
Forwarded from افضلی
ایجاز
کاربرد افعال در معنی اسمی
مانند یکی بزرگتر از جهت( نشست) او
حميرا خانجاني:
ویژگی های نثر بینابین را بر اساس سبک شناسی بهار عرض می کنم. بعد صفحه ای از کتاب را می فرستم تا ویژگی ها را در آن بیابیم

بانو افضلی:
بسیار هم عالی 🙏🙏👌👌
حذف افعال به قرینه
Forwarded from حميرا خانجاني
مختصات نثر بینابین
استاد بهار در بحث از سبک بیهقی می نویسد: «این سبک نثر با نثر دوره اول متفاوت است، و مختصات آن را به شرح زیر نام می برد و توضیح می دهد که علاوه بر شناخت سبک بیهقی مقایسه یی است بین سبک قدیم و جدید و از این رو بسیار مفید است.