🐍 PYTHON | 33/45
33-dars. try va except

Kutiladigan xatoni boshqarish uchun try–except ishlatiladi. int() noto‘g‘ri matn olsa ValueError beradi. Aniq xato turini ushlang. try barcha xatolarni avtomatik tuzatmaydi. Misolda abc kiriting.

💻 Misol:

try:
    yosh = int(input("Yosh: "))
    print("Keyingi yil:", yosh + 1)
except ValueError:
    print("Butun son kiriting!")

✅ Natija: Butun son kiriting!

🎯 Mashq: Kodni 15, abc va 3.5 bilan sinang. Qaysi kiritish qabul qilinishini tushuntiring.

⚡ FAST CODER | @Fast_Coder
#Python #Dars33

🐍 PYTHON | 34/45
34-dars. Modullar va import

Modul — qayta ishlatiladigan Python kodi. import modulni ulaydi. Standart kutubxonadagi math uchun qo‘shimcha paket o‘rnatish shart emas. Modul nomidan keyin nuqta bilan kerakli funksiyaga murojaat qilamiz.

💻 Misol:

import math

print(math.sqrt(81))
print(math.ceil(4.2))
print(round(math.pi, 2))

✅ Natija: 9.0
5
3.14

🎯 Mashq: Radiusi 5 bo‘lgan aylana yuzasini math.pi * r ** 2 orqali hisoblang.

⚡ FAST CODER | @Fast_Coder
#Python #Dars34

🐍 PYTHON | 35/45
35-dars. random: son topish o‘yini

random.randint(1, 5) 1 va 5 ham kirgan oraliqdan tasodifiy butun son oladi. Quyida bir urinishli o‘yin. Har safar natija o‘zgarishi mumkin. random parol yoki xavfsizlik tokeni yaratish uchun mos emas.

💻 Misol:

import random

sir = random.randint(1, 5)
taxmin = int(input("1–5 orasida son: "))
if taxmin == sir:
    print("Topdingiz!")
else:
    print("Yashirin son:", sir)

✅ Natija: Tasodifiy: topdingiz yoki yashirin son

🎯 Mashq: while bilan 3 urinish bering. To‘g‘ri topilganda break orqali o‘yinni tugating.

⚡ FAST CODER | @Fast_Coder
#Python #Dars35

🐍 PYTHON | 36/45
36-dars. Sana va vaqt

datetime moduli sana bilan ishlaydi. date(yil, oy, kun) sana yaratadi, timedelta(days=...) kun qo‘shadi. Ayirmadan kunlar sonini olish mumkin. Misolda aniq sana ishlatamiz, shuning uchun natija qayta tekshiriladi.

💻 Misol:

from datetime import date, timedelta

boshi = date(2026, 9, 21)
keyingi = boshi + timedelta(days=7)
print(keyingi)
print((keyingi - boshi).days)

✅ Natija: 2026-09-28
7

🎯 Mashq: Boshlanish sanasiga 44 kun qo‘shib, 45 kunlik kursning oxirgi kunini toping.

⚡ FAST CODER | @Fast_Coder
#Python #Dars36

🐍 PYTHON | 37/45
37-dars. Matnli faylni yozish va o‘qish

with open(...) faylni ochadi va blok tugaganda yopadi. "w" yozadi: mavjud fayl mazmunini almashtiradi. "r" o‘qiydi, "a" oxiriga qo‘shadi. O‘zbekcha matn uchun encoding="utf-8" ishlating.

💻 Misol:

with open("eslatma.txt", "w", encoding="utf-8") as f:
    f.write("Bugun Python o‘rgandim!")

with open("eslatma.txt", "r", encoding="utf-8") as f:
    print(f.read())

✅ Natija: Bugun Python o‘rgandim!

🎯 Mashq: Yangi test fayliga "a" rejimida ikkinchi qator qo‘shing. Yangi qator uchun f.write("\nIkkinchi qator") dan foydalaning.

⚡ FAST CODER | @Fast_Coder
#Python #Dars37

🐍 PYTHON | 38/45
38-dars. JSON: ma’lumot almashish

JSON matn orqali tuzilmali ma’lumot saqlash va almashish formatidir. json.dumps() Python qiymatini JSON matniga, json.loads() JSON matnini Python qiymatiga aylantiradi. JSON ichida matnlar qo‘shtirnoq bilan yoziladi.

💻 Misol:

import json

talaba = {"ism": "Ali", "ball": 90}
matn = json.dumps(talaba)
qaytdi = json.loads(matn)
print(qaytdi["ism"])
print(qaytdi["ball"])

✅ Natija: Ali
90

🎯 Mashq: 3 ta mahsulot ro‘yxatini JSON matniga aylantiring, qayta o‘qing va elementlar sonini chiqaring.

⚡ FAST CODER | @Fast_Coder
#Python #Dars38

🐍 PYTHON | 39/45
39-dars. pathlib: fayl manzillari

Path fayl va papka manzillarini qulay ifodalaydi. / belgisi yo‘l qismlarini birlashtiradi. name — fayl nomi, suffix — kengaytma, parent — ota papka. exists() manzil hozir mavjudligini tekshiradi.

💻 Misol:

from pathlib import Path

fayl = Path("darslar") / "salom.py"
print(fayl.name)
print(fayl.suffix)
print(fayl.parent)

✅ Natija: salom.py
.py
darslar

🎯 Mashq: data papkasidagi natija.json faylini Path bilan ifodalang va exists() natijasini ko‘ring.

⚡ FAST CODER | @Fast_Coder
#Python #Dars39

🐍 PYTHON | 40/45
40-dars. venv va pip

venv loyiha uchun alohida Python muhitini yaratadi. pip paketlarni boshqaradi. Quyidagi buyruqlar Windows terminali uchun; ularni .py fayliga yozmang. Muhitni faollashtirmasdan uning Python’iga to‘g‘ridan-to‘g‘ri murojaat qilyapmiz.

💻 Misol:

python -m venv .venv
.venv\Scripts\python -m pip --version

✅ Natija: pip versiyasi va .venv ichidagi manzil

🎯 Mashq: Linux/macOS’da python3 -m venv .venv va .venv/bin/python -m pip --version ni bajaring. Loyiha kodini .venv ichiga saqlamang.

⚡ FAST CODER | @Fast_Coder
#Python #Dars40

🐍 PYTHON | 41/45
41-dars. class va obyekt

Klass obyektlar uchun tuzilma belgilaydi. Obyekt esa shu klassdan yaratilgan alohida nusxa. Nuqta orqali atributga murojaat qilamiz. Bu sodda misolda ism obyektning o‘ziga biriktiriladi.

💻 Misol:

class Talaba:
    pass

ali = Talaba()
ali.ism = "Ali"
ali.ball = 90
print(ali.ism, ali.ball)

✅ Natija: Ali 90

🎯 Mashq: Ikkinchi Talaba obyektini yarating. Uning ism va ballini alohida belgilang.

⚡ FAST CODER | @Fast_Coder
#Python #Dars41

🐍 PYTHON | 42/45
42-dars. __init__ va metodlar

__init__ yangi obyektning boshlang‘ich qiymatlarini o‘rnatadi. self shu obyektni bildiradi. Klass ichidagi funksiya metod deyiladi. Metod chaqirilganda self ni alohida uzatmaymiz.

💻 Misol:

class Talaba:
    def __init__(self, ism):
        self.ism = ism

    def tanish(self):
        return f"Men {self.ism}man"

ali = Talaba("Ali")
print(ali.tanish())

✅ Natija: Men Aliman

🎯 Mashq: Klassga ball atributi va uni 5 ga oshiradigan bonus() metodini qo‘shing.

⚡ FAST CODER | @Fast_Coder
#Python #Dars42

🐍 PYTHON | 43/45
43-dars. Meros olish

Yangi klass mavjud klassning metodlarini olishi mumkin. class Bola(Ota) shu bog‘lanishni belgilaydi. Bir xil nomli metodni qayta yozsak, bola klassning talqini ishlaydi. Bu kodni qayta ishlatishga yordam beradi.

💻 Misol:

class Qurilma:
    def yoq(self):
        return "Yoqildi"

class Robot(Qurilma):
    def salom(self):
        return "Salom, inson!"

r = Robot()
print(r.yoq())
print(r.salom())

✅ Natija: Yoqildi
Salom, inson!

🎯 Mashq: Robot ichida yoq() metodini qayta yozib, "Robot tayyor!" qaytaring.

⚡ FAST CODER | @Fast_Coder
#Python #Dars43

🐍 PYTHON | 44/45
44-dars. Kodni tekshirish: assert

assert shart rostligini tekshiradi; yolg‘on bo‘lsa AssertionError chiqaradi. Bu kichik misollarni sinash uchun qulay. assert foydalanuvchi kiritishini yoki xavfsizlikni tekshirish o‘rnini bosmaydi: optimallashtirilgan rejimda o‘chirilishi mumkin.

💻 Misol:

def qosh(a, b):
    return a + b

assert qosh(2, 3) == 5
assert qosh(-1, 1) == 0
assert qosh(0, 0) == 0
print("3 ta tekshiruv o‘tdi!")

✅ Natija: 3 ta tekshiruv o‘tdi!

🎯 Mashq: kvadrat() funksiyasini 0, musbat va manfiy son bilan tekshiring.

⚡ FAST CODER | @Fast_Coder
#Python #Dars44

🐍 PYTHON | 45/45
45-dars. Yakuniy loyiha: xarajatlar

45-dars! Ro‘yxat, sikl, shart, funksiya, fayl va JSON’ni birlashtiramiz. Misol xarajatlarni saqlaydi va qayta o‘qib jamlaydi. Bu o‘quv dasturi: ishga tushirilganda xarajat.json mazmunini almashtiradi.

💻 Misol:

import json
from pathlib import Path

xarajatlar = [12000, 8000, 5000]
fayl = Path("xarajat.json")
fayl.write_text(json.dumps(xarajatlar), encoding="utf-8")
saqlangan = json.loads(fayl.read_text(encoding="utf-8"))
print("Jami:", sum(saqlangan), "so‘m")

✅ Natija: Jami: 25000 so‘m

🎯 Mashq: Dasturni kengaytiring: summani input() bilan oling, manfiy/noto‘g‘ri qiymatni rad eting va eski xarajatlarga qo‘shing. Tayyor loyihangizni o‘zingiz sinab ko‘ring!

⚡ FAST CODER | @Fast_Coder
#Python #Dars45