🐍 PYTHON | 13/45
13-dars. if va else

if shart rost bo‘lsa, ichidagi kodni bajaradi. else aks holda ishlaydi. Shartdan keyin : qo‘yiladi. Blok ichidagi qatorlarni bir xil chekinish, odatda 4 ta bo‘sh joy bilan yozing.

💻 Misol:

yosh = 16
if yosh >= 18:
    print("Kattalar guruhi")
else:
    print("Yoshlar guruhi")

✅ Natija: Yoshlar guruhi

🎯 Mashq: Son juft yoki toqligini tekshiring. Yordam: son % 2 == 0.

⚡ FAST CODER | @Fast_Coder
#Python #Dars13

🐍 PYTHON | 14/45
14-dars. elif: bir nechta holat

elif keyingi shartni tekshiradi. if–elif–else zanjirida birinchi rost shartning bloki ishlaydi. Baholash misolida yuqori chegaradan boshlang. Bu misol ball 0–100 oralig‘ida deb hisoblaydi.

💻 Misol:

ball = 82
if ball >= 90:
    print("A’lo")
elif ball >= 70:
    print("Yaxshi")
else:
    print("Yana mashq qiling")

✅ Natija: Yaxshi

🎯 Mashq: Harorat uchun uch holat yozing: 0 dan past, 0–25 va 25 dan yuqori.

⚡ FAST CODER | @Fast_Coder
#Python #Dars14

🐍 PYTHON | 15/45
15-dars. and, or, not

and — ikkala shart ham rost bo‘lishi kerak. or — kamida bittasi rost bo‘lsa yetadi. not — mantiqiy natijani teskarisiga aylantiradi. Bir nechta mezonni tekshirishda ular kerak bo‘ladi.

💻 Misol:

yosh = 14
ruxsat = True
if yosh >= 12 and ruxsat:
    print("Darsga kirishingiz mumkin")
print(not ruxsat)

✅ Natija: Darsga kirishingiz mumkin
False

🎯 Mashq: Harorat 0 dan past YOKI 35 dan yuqori bo‘lsa, "Ehtiyot bo‘ling" chiqaring.

⚡ FAST CODER | @Fast_Coder
#Python #Dars15

Assalomu alaykum, barchaga! 🌸

🎉 Bizda aksiya!

Rus tilida so‘zlashuv botimizda bugundan boshlab 6 kun davomida PRO tarifini atigi 19 900 so‘m evaziga aksiya narxida qo‘lga kiritishingiz mumkin! 🔥

⏳ Aksiya muddati cheklangan — atigi 6 kun!

Imkoniyatni qo‘ldan boy bermang! 🚀
@RusTilida_Bot👈

🔗 SQL: INNER JOIN nima va qanday ishlaydi?

Ikki jadvaldagi bog'liq ma'lumotlarni birlashtirib olish uchun ishlatiladi. Faqat ikkala jadvalda ham mos keladigan qatorlarni qaytaradi.

SELECT users.name, orders.product
FROM users
INNER JOIN orders ON users.id = orders.user_id;

-- Natija:
-- name   | product
-- Ali    | Noutbuk
-- Vali   | Sichqoncha

✅ users va orders — ikkita alohida jadval
✅ ON — qaysi ustunlar orqali bog'lanishini ko'rsatadi
✅ Faqat user_id mos tushgan qatorlar chiqadi

💡 Keng tarqalgan xato: ON shartisiz JOIN yozish — bu "cartesian product" (barcha kombinatsiyalar) hosil qiladi va natija keraksiz darajada katta bo'lib ketadi.

👇 Siz JOIN turlaridan qaysi birini ko'proq ishlatasiz: INNER, LEFT yoki RIGHT?
#sql #dasturlash #baza

🐍 PYTHON | 16/45
16-dars. Mini loyiha: kalkulyator

O‘rganganlarimizni birlashtiramiz: input(), float(), shartlar va hisoblash. Hozircha + va / amallarini qo‘llaymiz. Misolni sinash uchun 12, 3 va / kiriting. Son o‘rniga matn kiritish xatosini 33-darsda ushlaymiz.

💻 Misol:

a = float(input("a: "))
b = float(input("b: "))
amal = input("Amal (+ yoki /): ")
if amal == "+":
    print(a + b)
elif amal == "/" and b != 0:
    print(a / b)
else:
    print("Amal xato yoki nolga bo‘lish!")

✅ Natija: 4.0

🎯 Mashq: Ayirish va ko‘paytirishni qo‘shing. Nolga bo‘lish holatini albatta sinang.

⚡ FAST CODER | @Fast_Coder
#Python #Dars16

🐍 PYTHON | 17/45
17-dars. for va range()

for ketma-ketlikdagi elementlarni navbat bilan oladi. range(1, 6) 1 dan 5 gacha son beradi: oxirgi chegara kirmaydi. range(0, 10, 2) da uchinchi argument qadamdir.

💻 Misol:

for son in range(1, 6):
    print(son * 2)

✅ Natija: 2
4
6
8
10

🎯 Mashq: for orqali 1 dan 10 gacha sonlarning kvadratlarini chiqaring.

⚡ FAST CODER | @Fast_Coder
#Python #Dars17

🐍 PYTHON | 18/45
18-dars. while sikli

while shart rost bo‘lib turganida takrorlanadi. Shartga ta’sir qiluvchi qiymatni yangilashni unutmang, aks holda cheksiz sikl paydo bo‘lishi mumkin. -= 1 qiymatni bittaga kamaytiradi.

💻 Misol:

sanoq = 3
while sanoq > 0:
    print(sanoq)
    sanoq -= 1
print("Start!")

✅ Natija: 3
2
1
Start!

🎯 Mashq: while bilan 1 dan 5 gacha sonlarni chiqaring. Sikl qaysi paytda to‘xtashini tushuntiring.

⚡ FAST CODER | @Fast_Coder
#Python #Dars18

🐍 PYTHON | 19/45
19-dars. break va continue

break eng yaqin siklni to‘xtatadi. continue esa joriy aylanishning qolgan qismini tashlab, keyingisiga o‘tadi. Misolda 3 tashlab ketiladi, 6 ga yetganda sikl tugaydi.

💻 Misol:

for son in range(1, 8):
    if son == 3:
        continue
    if son == 6:
        break
    print(son)

✅ Natija: 1
2
4
5

🎯 Mashq: 1–10 oralig‘ida juft sonlarni tashlab keting va 9 ga yetganda to‘xtang.

⚡ FAST CODER | @Fast_Coder
#Python #Dars19

🐍 PYTHON | 20/45
20-dars. Ichma-ich sikllar

Bir sikl ichida boshqa sikl bo‘lishi mumkin. Tashqi siklning har aylanishida ichki sikl qaytadan boshlanadi. Bu usul jadval, koordinata va ko‘paytirish misollarida qo‘l keladi.

💻 Misol:

for qator in range(1, 3):
    for ustun in range(1, 3):
        print(qator, ustun)

✅ Natija: 1 1
1 2
2 1
2 2

🎯 Mashq: 2, 3 va 4 sonlari uchun 1 dan 5 gacha ko‘paytirish jadvalini chiqaring.

⚡ FAST CODER | @Fast_Coder
#Python #Dars20

🐍 PYTHON | 21/45
21-dars. list: ro‘yxatlar

list bir nechta qiymatni tartib bilan saqlaydi. [] bilan yaratiladi, indekslar 0 dan boshlanadi. Matndan farqli ravishda ro‘yxat elementini indeks orqali o‘zgartirish mumkin. len() elementlar sonini beradi.

💻 Misol:

mevalar = ["olma", "banan", "anor"]
mevalar[1] = "uzum"
print(mevalar[0])
print(mevalar)
print(len(mevalar))

✅ Natija: olma
['olma', 'uzum', 'anor']
3

🎯 Mashq: 5 ta fan ro‘yxatini tuzing. Oxirgi fanni o‘zgartirib, natijani chiqaring.

⚡ FAST CODER | @Fast_Coder
#Python #Dars21

🐍 PYTHON | 22/45
22-dars. Ro‘yxat metodlari

append() oxiriga qo‘shadi, insert() berilgan indeksga joylaydi. remove() birinchi mos qiymatni o‘chiradi; qiymat topilmasa xato beradi. pop() indeksdagi elementni olib qaytaradi; indekssiz oxirgisini oladi.

💻 Misol:

sonlar = [10, 20]
sonlar.append(30)
sonlar.insert(1, 15)
olingan = sonlar.pop()
print(sonlar)
print(olingan)

✅ Natija: [10, 15, 20]
30

🎯 Mashq: Xaridlar ro‘yxatiga ikki mahsulot qo‘shing va bittasini remove() bilan o‘chiring.

⚡ FAST CODER | @Fast_Coder
#Python #Dars22

🐍 PYTHON | 23/45
23-dars. Ro‘yxatni tahlil qilish

for ro‘yxat elementlarini aylanib chiqadi. sum() sonlar yig‘indisini, min() eng kichigini, max() eng kattasini topadi. O‘rtacha qiymat: yig‘indi / elementlar soni. Bo‘sh ro‘yxat uchun bo‘lishdan oldin tekshiruv kerak.

💻 Misol:

ballar = [70, 80, 90]
for ball in ballar:
    print(ball)
print("O‘rtacha:", sum(ballar) / len(ballar))

✅ Natija: 70
80
90
O‘rtacha: 80.0

🎯 Mashq: 5 kunlik haroratdan eng yuqori, eng past va o‘rtacha haroratni toping.

⚡ FAST CODER | @Fast_Coder
#Python #Dars23

🐍 PYTHON | 24/45
24-dars. tuple va qiymatlarni ajratish

tuple tartibli, lekin elementlarini qayta biriktirib bo‘lmaydigan ketma-ketlik. Koordinata kabi juftliklar uchun qulay. x, y = nuqta qiymatlarni alohida nomlarga ajratadi. Bitta elementli tuple: (5,) — vergul kerak.

💻 Misol:

nuqta = (10, 20)
x, y = nuqta
print(x)
print(y)
print(nuqta[0])

✅ Natija: 10
20
10

🎯 Mashq: RGB rangini (255, 120, 0) tuple qilib saqlang va r, g, b ga ajrating.

⚡ FAST CODER | @Fast_Coder
#Python #Dars24

🐍 PYTHON | 25/45
25-dars. set: takrorlanmas qiymatlar

set bir xil qiymatni bir marta saqlaydi. Uning tartibiga tayanmang va indeks bilan murojaat qilmang. Bo‘sh to‘plam set() bilan yaratiladi; {} esa lug‘at. sorted() bu misolda natijani tartibli ko‘rsatadi.

💻 Misol:

sonlar = [1, 2, 2, 3, 3]
noyob = set(sonlar)
noyob.add(4)
print(sorted(noyob))
print(2 in noyob)

✅ Natija: [1, 2, 3, 4]
True

🎯 Mashq: Takroriy ismlar ro‘yxatidan nechta noyob ism borligini aniqlang.

⚡ FAST CODER | @Fast_Coder
#Python #Dars25

🐍 PYTHON | 26/45
26-dars. dict: kalit va qiymat

dict ma’lumotni kalit: qiymat juftligi sifatida saqlaydi. Kalit orqali o‘qiymiz yoki yangilaymiz. get() yo‘q kalit uchun standart javob bera oladi; [] bilan yo‘q kalitni olish KeyError chiqaradi.

💻 Misol:

talaba = {"ism": "Ali", "ball": 80}
talaba["ball"] = 95
print(talaba["ism"])
print(talaba["ball"])
print(talaba.get("shahar", "Noma’lum"))

✅ Natija: Ali
95
Noma’lum

🎯 Mashq: Kitobning nomi, muallifi va narxini lug‘atda saqlang. Narxini yangilang.

⚡ FAST CODER | @Fast_Coder
#Python #Dars26

🐍 PYTHON | 27/45
27-dars. Lug‘at bo‘ylab sikl

items() kalit va qiymat juftliklarini beradi. for ichida ularni ikkita o‘zgaruvchiga ajratamiz. keys() kalitlarni, values() qiymatlarni ko‘rish uchun ishlatiladi.

💻 Misol:

narxlar = {"daftar": 5000, "ruchka": 3000}
for nom, narx in narxlar.items():
    print(f"{nom}: {narx} so‘m")
print("Jami:", sum(narxlar.values()))

✅ Natija: daftar: 5000 so‘m
ruchka: 3000 so‘m
Jami: 8000

🎯 Mashq: 3 o‘quvchining ballini lug‘atga yozing. Faqat 80 va undan yuqori ball olganlarni chiqaring.

⚡ FAST CODER | @Fast_Coder
#Python #Dars27

🐍 PYTHON | 28/45
28-dars. List comprehension

List comprehension yangi ro‘yxatni qisqa yozuv bilan yaratadi: [ifoda for element in manba]. Oxiriga if qo‘shib filtrlash mumkin. Yozuv murakkablashsa, oddiy for tushunarliroq bo‘ladi.

💻 Misol:

kvadratlar = [n ** 2 for n in range(1, 6)]
juftlar = [n for n in range(1, 7) if n % 2 == 0]
print(kvadratlar)
print(juftlar)

✅ Natija: [1, 4, 9, 16, 25]
[2, 4, 6]

🎯 Mashq: 1–10 oralig‘idagi toq sonlarning kvadratlaridan ro‘yxat yarating.

⚡ FAST CODER | @Fast_Coder
#Python #Dars28

🐍 PYTHON | 29/45
29-dars. Funksiya yaratish

Funksiya — nomlangan, qayta ishlatiladigan kod bloki. def bilan e’lon qilinadi. Qavsdagi parametr tashqaridan qiymat oladi. Funksiyani e’lon qilish uni bajarmaydi: nomi va () bilan chaqirish kerak.

💻 Misol:

def salom(ism):
    print(f"Salom, {ism}!")

salom("Ali")
salom("Malika")

✅ Natija: Salom, Ali!
Salom, Malika!

🎯 Mashq: son parametrini olib, uning 2 baravarini chiqaradigan funksiya yozing.

⚡ FAST CODER | @Fast_Coder
#Python #Dars29

🐍 PYTHON | 30/45
30-dars. return: natijani qaytarish

print() natijani ekranga chiqaradi, return esa funksiyadan qiymat qaytaradi. Qaytgan qiymatni saqlash yoki boshqa hisobda ishlatish mumkin. return ishlaganda funksiya tugaydi. Returnsiz funksiya None qaytaradi.

💻 Misol:

def kvadrat(son):
    return son ** 2

natija = kvadrat(5)
print(natija)
print(natija + 10)

✅ Natija: 25
35

🎯 Mashq: to‘g‘ri to‘rtburchak eni va bo‘yidan yuzani qaytaradigan funksiya yozing.

⚡ FAST CODER | @Fast_Coder
#Python #Dars30

🐍 PYTHON | 31/45
31-dars. Standart va nomli argumentlar

Parametrga standart qiymat berish mumkin. Chaqirishda uni bermasak, standart qiymat ishlaydi. nom=qiymat ko‘rinishidagi argument kodni o‘qishni yengillashtiradi. Standart parametrlarni majburiylaridan keyin yozing.

💻 Misol:

def salom(ism, til="uz"):
    if til == "en":
        return f"Hello, {ism}!"
    return f"Salom, {ism}!"

print(salom("Ali"))
print(salom(ism="Ali", til="en"))

✅ Natija: Salom, Ali!
Hello, Ali!

🎯 Mashq: narx va son=1 parametrlari bilan jami summani qaytaradigan funksiya tuzing.

⚡ FAST CODER | @Fast_Coder
#Python #Dars31