Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
3.95K subscribers
2.51K photos
214 videos
28 files
1.71K links
درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی شایعات فضای مجازی
و مقابله با شبه‌علم
✅ @Fact_Check

ترویج علم
و مقابله با شبه‌علم

رفتن به ابتدای کانال:
https://t.me/Fact_Check/1
Download Telegram
❌❌❌رابرت مالون که در ایام پاندمی کووید-۱۹ ادعاهای بدون سندی را علیه واکسن کووید-۱۹ مطرح کرده بود
و توئیتر، در زمان جک دورسی، به‌خاطر توئیتهای نادرست و زیانبارش اکانتش را مسدود کرده بود،
حالا پس از آنکه ایلان ماسک تمام اکانتهای مسدود شده را بازگردانده تا رونق توئیتر را افزایش دهد،
فرصت پیدا کرده است که با دستکاری اخبار واقعی به دروغ‌پراکنیهای تازه بپردازد.

او ادعا کرده که سوئیس واکسیناسیون کووید-۱۹ را ممنوع کرده!

در حالی که در سند پیوست می‌بینید که واقعیت چیست.*

در سوئیس، اکنون ۹۸٪ افراد دارای آنتی‌بادی علیه کوروناویروس جدید هستند [از واکسن یا ابتلا]
و ویروس به میزان زیاد در گردش نیست،
از این رو برای مدت معین (بهار و تابستان ۲۰۲۳) توصیه‌ای برای واکسیناسیون عمومی مطرح نیست
اما به افراد داری ریسک فاکتور توصیه شده است که در صورت توصیۀ پزشک واکسن دریافت کنند.

در صورت ایجاد موج جدید کووید-۱۹، توصیه به‌روزرسانی می‌شود.

*منبع:
کمیسیون فدرال واکسیناسیون
و اداره فدرال سلامت عمومی سوئیس
Eidgenössischen Kommission für Impffragen (EKIF)
Bundesamt für Gesundheit (BAG)

t.me/Fact_Check

t.me/nouritazeh
👍7
Forwarded from اندیشه سرا
❌❌❌ خیر
این یک هشدار زلزلۀ قریب‌الوقوع برای تهران یا تبریز نیست. [نه‌این‌که رد چنین احتمالی باشد، مطلب در اصل مربوط به زلزلۀ ترکیه است و هشدار دربارۀ تهران و تبریز، هشداری بدون زمان است]

🔴 مطلب تازه‌ای در رسانه‌ها منتشر شده که تیتر نادرستی دارد:

جملۀ «خطر زلزله در این مناطق تهران و تبریز جدی شد» در اصل مطلب نیست.
ادامۀ تیتر هم در این وبینار دربارۀ ترکیه بوده که رسانه‌ها آن را به تهران و تبریز چسبانده‌اند.

🔴 از آقای دکتر بیت‌اللهی که سخنانشان در وبینار زلزله ترکیه با این تیتر در رسانه‌ها منتشر شده بود، دربارۀ این تیتر پرسیدم.
پرسش مطرح شده و پاسخ ایشان را در تصویر ببینید.

🔴 بخشی از پاسخ دکتر بیت‌اللهی، که رسانه‌ها برای مطلبشان تیتر بالا را انتخاب کرده‌اند:
«مفهوم آن به هیچ‌وجه این نیست که قرار است به‌زودی زلزله‌ای رخ دهد، اصلاً چنین برداشتی نادرست بوده و وقوع زلزلۀ بزرگ را هیچ‌کسی نمی‌تواند پیش‌بینی کند.»

🆘 لطفاً با بازنشر این نکات:
t.me/andishehsarapub/8413
به تصحیح برخی اشتباهات و کاهش نگرانیهای بی‌جا کمک کنید.
@Fact_Check
👍6👏1
اگرچه پیش خردمند خامشی ادب است
به وقت مصلحت آن به که در سخن کوشی
دو چیز طِیرۀ عقل است «دم فـروبستن
به وقتِ گفتن» و «گفتن به وقت خاموشی»
#سعدی
@pakruh
@andishehsarapub
👍7
✅
تا نیک ندانی که سخن عینِ صواب است
باید که به گفتن دهن از هم نگشایی
#سعدی
@pakruh
@andishehsarapub
👍7
❇️
عالِم را نشاید که سفاهت از عامی به حلم درگذراند؛
که هر دو طرف را زیان دارد،
هیبتِ این کم شود و جهلِ آن مستحکم.

چو با سفله گویی به لطف و خوشی
فزون گرددش کبر و گردن‌کشی

#سعدی
@pakruh
@andishehsarapub
👍7
❇️
معصیت از هرکه صادر شود ناپسندیده است و از علما ناخوب‌تر؛
که علم، سلاحِ جنگِ شیطان است* و خداوندِ سلاح را چون به اسیری برند شرمساری بیش بَرَد.

عامِ نادانِ پریشان روزگار
به ز دانشمندِ ناپرهیزگار
کان ز نابینایی از راه اوفتاد
وین دو چشمش بود و در چاه اوفتاد

#سعدی

*سلاح جنگ [با] شیطان
@pakruh
@andishehsarapub
👍7
❇️
تا مرد سخن نگفته باشد
عیب و هنرش نهفته باشد

#سعدی
@pakruh
@andishehsarapub
👍7
❇️
حکیمی که با جُهّال در اُفتد، توقعِ عزّت ندارد؛
و گر جاهلی به ‌زبان‌آوری بر حکیمی غالب آید عجب نیست، که سنگی‌‌ست که گوهر همی ‌شکند.

نه عجب گر فرو رود نَفَسَش
عندلیبی، غُراب هم‌قفسش

گر هنرمند از اوباش جفایی بیند
تا دلِ خویش نیازارد و درهم نشود
سنگِ بد گوهر اگر کاسۀ زرّین بِشِکست
قیمتِ سنگ نیفزاید و زر کم نشود

#سعدی
@pakruh
@andishehsarapub
👍6
❇️
مزن تا توانی به گفتار دم
نکو گوی گر دیر گویی چه غم

بیندیش و آن‌گه برآور نفس
و زآن پیش بس کن که گویند بس

به نطق آدمی بهتر است از دواب*
دواب از تو به گر نگویی صواب

#سعدی

*دَواب: در فارسی به چارپایان سواری و باربر گفته می‌شود
اما در اصل، به زبان عربی، جمع دابّه بوده، شامل تمام جنبندگان (جانوران) است.
@pakruh
@andishehsarapub
👍7
5⃣
❌برای پیشگیری از بازنشر مطلبی نادرست

مطلب بالا در یک رسانۀ فارسی‌زبان خارج از کشور تدوین و منتشر شده

🔸نویسنده‌اش گمان کرده:
🔹از یک مقاله به‌تنهایی (بی‌توجه به انبوهی مقاله معتبر با نتایج خلاف آن) می‌تواند نتیجه بگیرد که ماسک فایده ندارد!
🔹و از مقالۀ دیگری به همین ترتیب نتیجه بگیرد که ضرر هم دارد!

چند پیامی که از اینجا:
t.me/nouritazeh/13456
آغاز شده دربارۀ همین مطلب است.

🔸چون ممکن است نوشتن مطالب بعدی و نتیجه‌گیری کمی طول بکشد،
زودتر در اینجا اعلام می‌شود که عزیزانی که مطلب مورد اشاره را در وبسایت یا کانال تلگرام آن رسانه یا صفحات دیگران می‌بینند برای بازنشر آن عجله نکنند!

بسیاری از دوستان برای اینکه بدانند آن مطلب پراشکال است نیازی به توضیح ندارند

بعضی از دوستان با چهار مطلب قبلی
متوجه می‌شوند

بعضی هم با خواندن چند مطلبی که در ادامه نوشته می‌شود؛

تعدادی از خوانندگان آن مطلب هم کاری به نقد و بررسی مطلب و درست یا غلط بودنش ندارند،
همین که از مطلب خوششان بیاید برایشان کافی‌ست،
می‌خوانند و بازنشر می‌کنند!

ممکن است مطالب قبلی و بعدی برای چند درصد از این اشخاص هم مفید باشد.
ادامه:
t.me/nouritazeh/13465
👍7
Forwarded from اندیشه سرا
⚠️🚨#زلزله بزرگ در غرب ایران؟
توئیت تازۀ هوگربیتس هلندی که ادعا می‌کند می‌تواند زلزله را پیشگویی کند هم از صفحات زرد پرمخاطب فارسی سر درآورد تا اسباب نگرانی عدۀ بیشتری شود.

ادمینهای چنیین صفحاتی در صورتی که اطلاعات صحیح داشتند و برایشان افزایش دنبال‌کننده بر اطلاع‌رسانی صحیح اولویت نداشت،
می‌توانستند زیر همین خبر بنویسند:

🔹پیشگوییهای متعدد این شخص از جمله پیشگویی چند هفته قبلش 👈 دربارۀ ایران وقوع پیدا نکرد.

🔹اینکه می‌گویند زلزلۀ ترکیه را پیشبینی کرده بود 👈 واقعیت ندارد!

🔹او تاکنون یک پیشگویی درست هم نداشته و اگر از بین انبوهی ادعای پیشگویی زلزله یک یا چند بارش هم درست باشد به آن پیشگویی نمی‌گویند!
مانند ۲ بار حدس زدن تاس در ۳۰۰ بار تاس ریختن!

اینها را که ننوشته‌اند،
او را «پروفسور» و «دانشمند» هم نامیده‌اند!
خودش که خود را پروفسور و دانشمند ننامیده، اما می‌گوید پژوهشگر است
پژوهشگر کجا؟
در شرکت خودش!
او تحصیل یا فعالیت علمی در رشته‌های مرتبط با زلزله هم ندارد.

🔴 لطفاً پیامهای مرتبط را بازنشر کنید و نگرانی مردم را کاهش دهید:
t.me/andishehsarapub/6156

t.me/andishehsarapub/6157

t.me/andishehsarapub/10158
👍8
⚠️🚨بخش فارسی‌زبان یک رسانۀ خارجی مطلبی داشت بر اساس دو مقالۀ انتخابی

🔸نویسندۀ این مطلب فارسی گمان کرده بود:
🔹از یک مقاله به‌تنهایی (بی‌توجه به انبوهی مقالۀ معتبر با نتایج خلاف آن) می‌تواند نتیجه بگیرد که ماسک فایده ندارد!
🔹و از مقالۀ دیگری به همین ترتیب نتیجه بگیرد که ضرر هم دارد!

🔸در چند مطلب توضیح داده شد که:
۱. نویسندۀ مطلب فارسی دچار چه اشتباهاتی شده است؛
۲. مقالۀ اول چه اشکالاتی دارد و از آن چنین نتیجه‌ای گرفته نمی‌شده.
۳. مقالۀ دوم در نشریه‌ای منتشر شده که مطالب اشکال‌دار هم منتشر می‌کند.
این مطالب از این‌جا آغاز شده است:
t.me/nouritazeh/13456

🔸پس از چند مطلب که به این موضوع مربوط نبود، دوباره آن بحث ادامه یافت.
در مطالبی که از اینجا آغاز شده:
t.me/nouritazeh/13499
توضیح داده شد که:
۱. مقالۀ دوم هم دارای اشتباهات فاحش بوده، غیرقابل استناد است
۲. به شواهدی اشاره شده که به نظر می‌رسد نویسندگان با دستکاری داده‌ها به دنبال اثبات نتیجۀ مورد نظر خود (مضر بودن ماسک) بوده‌اند.
➖
⚠️🚨آنچه عموم باید دربارۀ مقالات تخصصی و گزارشهایی که بر اساس آنها به رسانه‌ها راه می‌یابند بدانند:
t.me/nouritazeh/2131
👍7
Forwarded from اندیشه سرا
🔴خبر پیشگویی زلزله به این کانال راه یافت، نتیجه‌اش این می‌شود که توسط کانالهای بزرگ متعددی کپی شده، نگرانیهای بی‌جا را به سطح بسیار وسیعتری از جامعه می‌کشاند.

🔴این کانال خود کمتر از ۱۰۰ هزار دنبال‌کننده دارد اما از کانالهایی‌ست که مطالبش عیناً حتی با حفظ اشتباهات تایپی توسط صفحات متعدد کپی می‌شود!
چند کانال دیگر هم همین نقش لیدر بودن را دارند، به صورت ناخواسته، یعنی مطالب معمولاً زردشان بی‌اجازه کپی می‌شود.

اغلب کانالهای چندصدهزارنفره‌ای که با بازنشر مطالب این کانالها سبب انتشار گستردۀ مطالب نادرست می‌شوند افرادی را به‌عنوان ادمین استخدام کرده‌اند که حتی قادر به تشخیص اشتباهات تایپی فاحش هم نیستند.

با انتشار زودهنگام نقدها و تکذیبیه‌ها علاوه بر کاهش تأثیر مطالب نادرست بر مخاطب، می‌توان سبب کاهش انتشار این نوع مطالب در صفحات مجازی شد.

🔴اشتباه بزرگی که سبب جدی گرفتن هوگربیتس می‌شود این است که می‌گویند زلزلۀ ترکیه را پیشگویی کرده!
این درست نیست:
t.me/Fact_Check/895

👈 او یکبار که اعلام کرد در ۳روز آینده در جایی از کل زمین❗️زلزله می‌آید هم آبروریزی کرد

👈 پیشگویی غلط قبلی‌اش دربارۀ ایران

t.me/andishehsarapub
👍8