Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
3.84K subscribers
2.5K photos
213 videos
28 files
1.69K links
درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی شایعات فضای مجازی
و مقابله با شبه‌علم
✅ @Fact_Check

ترویج علم
و مقابله با شبه‌علم

رفتن به ابتدای کانال:
https://t.me/Fact_Check/1
Download Telegram
⚽️⚽️رویترز و برخی رسانه‌ها بخشی از یک گزارش رسمی دولت بریتانیا را انتخاب و به‌نحوی تیتر زده‌اند که با نتیجۀ کلی گزارش مغایرت دارد. (نحوۀ انعکاس آن در فضای مجازی فارسی در تصویر دیده می‌شود.)

⚽️⚽️در گزارش اصلی اعلام شده:
✅⚽️در مدت برگزاری یورو ۲۰۲۰ درصد مبتلایان در بین تست‌شدگان شرکت‌کننده در این رویداد 🔵کمتر از درصد مبتلایان در بین تست‌شدگان در کل کشور بوده. [توجه داشته باشیم که افراد دارای بلیط دارای گواهی سلامت واکسن، تست یا بهبودی داشته‌اند.]
✅⚽️رویدادهای جمعی می‌توانند در امنیت (از نظر شیوع کووید-۱۹) برگزار شوند اما علاقه‌مندان شرکت در این رویدادها باید
💉واکسینه شوند و
😷در جمعیت محتاط باشند.
t.me/nouritazeh
⚽️فینال یورو ۲۰۲۰:
۶۷,۱۷۳ نفر داخل ورزشگاه بودند و تعداد اعلام نشده‌ای افراد بدون بلیط و کنترل نشده از نظر گواهی سلامت در بیرون ورزشگاه.
احتمالا حدود ۲۲۹۰ نفر از افراد داخل و اطراف ورزشگاه ناقل بوده‌اند.
۳۴۰۴ نفر دیگر از کسانی که آن روز (۱۱ ژوئیه) در ورزشگاه یا در اطراف ورزشگاه بوده‌اند در زمان کوتاهی پس از آن تاریخ مبتلا شده‌اند که ⚠️احتمالا در آن روز مبتلا شده باشند.
t.me/Fact_Check

t.me/HealthNotes
❌❌❌ این پیامِ نادرست مربوط به ۱۸ ماه قبل است اما طبق معمول چون تکذیبیۀ آن به اندازۀ کافی منتشر نشده، هنوز عدۀ زیادی آن را درست می‌پندارند و با تصور خدمت به مخاطبانشان! آن را بازنشر می‌کنند:
👉 t.me/Fact_Check/136

چندصد پیام تکذیبیه از این نوع در این کانال منتشر شده:
t.me/Fact_Check
و بازنشر وسیع این تکذیبیه‌ها می‌تواند هم اثر سوء ناشی از برداشت اشتباه از آن پیام نادرست را خنثی کند، هم توجه مخاطب را به این نکته جلب کند که هر پیامی را از هرجا پیدا کرد نباید بازنشر کند!

لطفاً با بازنشر وسیع آن تکذیبیه‌ها به بهبود کیفیت محتوای فضای مجازی کمک کنید.
✅ خبر درست:
در ژاپن، در ۳۹ ویال واکسن مدرنا، که در سوئیس ساخته و ویال‌هایش در اسپانیا پر شده ذرات خارجی (غیر از ترکیبات واکسن) مشاهده شده که احتمالاً از جنس فلز هستند.

ژاپن یک بچ از واکسن مدرنا که این ۳۹ ویال به آن‌ها مربوط بوده و دو بچ قبل و بعد آن جمعاً برابر با ۱,۳۶۰ هزار دوز واکسن مدرنا را فعلاً متوقف کرده تا بررسی انجام شود.
در این مدت واکسن مدرنا از سایر بچ‌ها به‌جز این سه بچ تزریق خواهد شد.

ژاپن ۵۰ میلیون دوز مدرنا را خریداری کرده که قرار بوده به‌تدریج آن را تحویل بگیرد، تاکنون حدود ۱۰ میلیون دوز مدرنا در ژاپن تزریق شده اما واکسن نخست مورد استفاده در ژاپن از نظر تعداد، فایزر است.

گفته شده بیش از ۱۴۰,۰۰۰ نفر از مردم ژاپن واکسن مدرنا از همین بچ‌ها دریافت کرده‌اند اما گزارشی از عوارض مربوط دریافت نشده.

حدس زده شده که ورود این ذرات خارجی در یک خط پر کردن ویال در شرکت اسپانیایی بوده اما هنوز نتیجه رسمی بررسی اعلام نشده است.
منبع و توضیح بیشتر:
t.me/nouritazeh/6828

t.me/Fact_Check
❌❌❌شرح بالا نادرست و خطرناک است.
✅واکسن سبب مثبت شدن تست پی‌سی‌آر نمی‌شود.
⚠️⚠️⚠️اگر پس از دریافت واکسن تست پی‌سی‌آرتان مثبت شود، یعنی به کووید-۱۹ مبتلا شده‌اید نه اینکه واکسن خوب عمل کرده است!
این ربطی به واکسن ندارد.

🚨رسانه‌های نامطلع ممکن است:
- مطالب غلط را «بسازند»،
- غلط بودن مطالب منابع دیگر را تشخیص ندهند و آنها را بازنشر کنند.
- در زمان ترجمه مطالب آنها را غلط ترجمه کنند.
- برای یک مطلب درست، تیتر غلط بگذارند.

اینها تمام راههای غلط‌گویی نیست! غلط‌گویی انواع دیگری هم دارد!
در نمونۀ بالا اشتباه از نوع دیگری رخ داده: کارشناس مطلبی را کاملاً درست گفته، اما کسی که شرح می‌نوشته مطلبی کاملاً نادرست را به آن کارشناس نسبت داده! و به این ترتیب باورپذیری مطلب غلط را افزایش داده.

لطفاً در حداکثر امکان تکذیبیه‌های منتشر شده در کانالهای
t.me/Fact_Check
&
t.me/nouritazeh
را بازنشر بفرمایید و اثر سوء مطالب نادرست را خنثی کنید.
🔴نجات از این وضعیت به غلبه بر اطلاعات غلط در تمام سطوح نیازمند است.

❓آیا واکسن تست را مثبت می‌کند؟
t.me/nouritazeh/5372
💉پاسخ به شایعات واکسن:
t.me/nouritazeh/6722
لطفاً بازنشر بفرمایید🌹
❌❌اینجا آلمان نیست، فرانسه است.
کنار تصویر نام شهری در فرانسه نوشته شده:
Besançon

❌این اشخاص پزشک نیستند، پرستارند بنابراین صحبت از سوزاندن پروانۀ طبابت درست نیست. تعدادی روپوش و مدارکی به شکل نمادین سوزانده شده.

❌اعتراض به واکسیناسیون اجباری در حالت کلی نیست:
در این شهر در تاریخ ۲۸ اوت ۲۱ برخی از کارکنان بیمارستانها به لزوم داشتن پاسپورت سلامت برای کادر درمان و همراهان بیماران اعتراض داشتند.

🔴شخص برای حضور در بیمارستان به عنوان کادر درمان یا همراه بیمار باید پاسپورت سلامت داشته باشد.

🔴پاسپورت سلامت فقط واکسن نیست، می‌تواند نتیجۀ منفی پی‌سی‌آر و یا گواهی خوب شدن مبتلایان کووید-۱۹ هم باشد.

❓آیا اشخاصی که واکسن دریافت نکرده‌اند، نتیجۀ منفی تست پی‌سی‌آر هم ندارند، سابقۀ خوب شدن از کووید-۱۹ هم ندارند باید اجازه حضور در بیمارستان به‌عنوان پرستار یا همراه بیمار داشته باشند؟
این کار سبب افزایش ریسک انتقال کووید به دیگر بیماران یا مبتلا شدن خودشان و افزایش ریسک انتشار بیماری در اطرافیانشان نمی‌شود؟
وضع پروتکل در این زمینه با فرد است یا با مراکز قانونی دارای داده‌های کلان و شناخت کلی‌تر؟
👈ببینید
👉 t.me/Fact_Check
👍1
Forwarded from مقالات پزشکی (B Pakrooh)
🚨یک معلم که به کووید-۱۹ با واریانت دلتا مبتلا بوده ظرف دو روز سبب ابتلای ۱۲ نفر از ۲۴ دانش‌آموز شده.
ردیف اول: ۱۰۰ درصد دانش‌آموزان
ردیف دوم: ۶۰ درصد دانش‌آموزان
ردیف سوم به بعد، تقریباً ۳۰ درصد از دانش‌آموزان
⚠️این معلم و دانش‌آموزان، هیچ‌یک واکسینه نبودند.
⚠️معلم برخلاف مقررات، موقع تدریس ماسک نداشته.
توضیح بیشتر:
t.me/CovidPapers/8477
❓❌ هنوز در منبع معتبری یافت نشده

خبری که با عنوان سنگسار شدن یک زن خلبان افغان به نام صفیه فیروزی در فضای مجازی انتشار وسیع یافته تاکنون در هیچ منبع معتبری یافت نشده است.
t.me/Fact_Check
عکسی هم که از صحنۀ سنگسار برای آن خبر منتشر شده مربوط به سال ۲۰۱۵ و شخص دیگری (فرخنده ملکزاده) است.

اطلاعات تازه‌ای از این خلبان افغان در منبع معتبر یافت نشد و باید منتظر اطلاعات معتبر و مستند بود
اما با توجه به این‌که نخستین منابعی که خبر از سنگسار او داده‌اند منابع معتبری نیستند، بازنشر آن خبر بدون کسب اطمینان از درستی آن کار درستی نیست.

لطفاً تنها مطالبی را بازنشر بفرمایید که یا به درستی آن‌ها اطمینان دارید، یا به منبعشان اعتماد.

اگر منبعی را دنبال می‌کنید که سابقۀ انتشار مکرر مطالب نادرست دارد، منبع خبر خود را عوض کنید.

این مطلب به معنی تکذیب آن خبر نیست
به این معنی‌ست که خبری که منبع ندارد و در صفحات نامعتبر بازنشر شده قابل اعتماد نیست و نمی‌توان آن را تأیید کرد.

توضیح بیشتر:
https://www.reuters.com/article/factcheck-photo-afghan-pilot-idUSL1N2PQ250
✅🔎 از درست یا نادرست بودن شایعات دیگر باخبر شوید:
t.me/Fact_Check
❓⚠️ می‌دانید چرا منابع متعددی خبری را که هنوز معلوم نیست درست است یا نه و در هیچ منبع معتبری نبوده منتشر می‌کنند؟
۱. چون اغلب مردم منابعی را که اخبار نادرست منتشر می‌کنند ترک نمی‌کنند!
اگر انتشار مطلب نادرست سبب می‌شد که دنبال‌کنندگان از آن منبع روی‌گردان شوند، ادمینها یاد می‌گرفتند که درست بودن مطلب مهم است نه زودتر منتشر کردن هر خبر تأییدنشده.
۲. چون اعتبار منبع مورد توجه قرار نمی‌گیرد، حتی ذکر منبع هم اهمیت ندارد! هرکس هر مطلبی را از هرجا پیدا کرد منتشر می‌کند!
۳. چون کسانی که این چیزها را می‌دانند زحمت نمی‌کشند به کسانی که نمی‌دانند یاد بدهند.
۴. چون در اغلب گروه‌های مجازی ادمین‌ها می‌گویند مطلب لینک‌دار ارسال نکنید! و باب شده است که کسی به منبع توجه نکند!
۵. چون قبح ارسال مطالب نادرست و قبح مطلب‌دزدی و قبح مجبور کردن دیگران به حذف لینک از بین رفته و کسی هم به این از بین رفتن‌ها اهمیت نمی‌دهد.
۶. چون حجم زیاد مطالب درست و نادرست، فرصت فکر کردن و فهمیدن را کاهش داده است و عدۀ زیادی اصلاً نمی‌دانند برای چه دارند این همه مطلب جالب اما نادرست را می‌خوانند و برای دیگران می‌فرستند.
ادامه دارد:
t.me/Fact_Check
⚠️🚨در این پژوهش نتیجه گرفته شده که در مواردی مانند رستوران و کافه که اشخاص ماسک ندارند ریسک انتقال بیش از مواردی مانند وسایل حمل و نقل عمومی و مراکز خرید بوده است.

⚠️۱۱ ماه قبل در فضای مجازی انگلیسی کسانی که مقاله را «نخوانده‌اند» یا «خوانده‌اند و نفهمیده‌اند» یا «فهمیده‌اند اما قصدشان فریب مخاطبان بوده» چنین مطلبی را که در تصویر می‌بینید منتشر کرده‌اند،
کسی بدون خواندن مقاله و چک کردن این‌که واقعاً چنین است یا نه آن پیام غلط را به فارسی ترجمه کرده،
کسانی آن را در صفحات خود کپی و منتشر یا در گروه‌ها فوروارد کرده‌اند.

⚠️🚨اگر هم چنین نتیجه‌ای از مقاله گرفته شده بود نشان می‌داد که:
«کسانی که ماسک نزده‌اند باعث ابتلای دیگران و سبب افزایش تلفات شده‌اند»،
همچنین کسانی که چنین اطلاعات غلطی را منتشر یا بازنشر کرده‌اند.

🔸۱۱ ماه قبل هم از بدخوانیِ این مقاله مطالب غلط دیگری مطرح شده:
t.me/nouritazeh/3693
🔸مقاله مورد اشاره ۱۱ ماه قبل در این کانال منتشر شد:
t.me/nouritazeh/3692
🔸لطفاً این مطلب و مطالب لینک داده شده در آن را بازنشر بفرمایید:
t.me/nouritazeh/6781
🔸برخی مطالب اشتباه دیگر در موضوع کووید-۱۹:
t.me/Fact_Check
⚠️❌❌❌صفحاتی که کووید-۱۹ را یک بیماری کم‌اهمیت جلوه می‌دهند و علیه واکسن، ماسک و تست پی‌سی‌آر مطلب منتشر می‌کنند پیامی را در فضای مجازی منتشر کرده‌اند که 🚨مربوط به روزهای نخست شیوع کووید-۱۹ در ایران است، زمانی که 🚨اطلاعات نادرست در این زمینه زیاد بود.
اینکه این منابع تنها به گفته‌هایی که مطابق با برداشتها و ادعاهایشان است توجه می‌کنند نشان می‌دهد که کاری به این ندارند که واقعیت چیست و این کارشان به چه قیمتی تمام می‌شود.

⚠️یکی از تفاوتهای علم با شبه‌علم این است که علم درجا نمی‌زند و اشتباهات خود را تصحیح می‌کند مثلا اگر زمانی بر اساس شواهد معتبر معلوم شد که ماسک زدن لازم است نظر قبلی خود را تغییر می‌دهد اما در شبه‌علم پافشاری بر ادعاها بسیار رایج است!
در علم، اصل بر شواهد و مدارک است، اگر نظر اشخاص فاقد شواهد و مدارک معتبر و مغایر با شواهد و مدارک معتبر باشد پذیرفته نیست.

لطفاً با بازنشر این مطلب آگاهی‌بخشی کنید که این مصاحبه قدیمی است، این اطلاعات به‌روز نیست و با دانش امروزی مغایرت دارد.

✅ راستی‌سنجی و حقیقت‌یابی شایعات مجازی:
🆘🔎👉 t.me/Fact_Check
❓⚠️می‌دانید چرا صفحات متعددی هر مطلبی را بدون ذکر منبع معتبر و بدون ارائۀ شواهد منتشر می‌کنند؟
۱. چون اغلب مردم منابعی را که مطالب نادرست منتشر می‌کنند ترک نمی‌کنند!
اگر انتشار مطلب نادرست سبب می‌شد که دنبال‌کنندگان از آن منبع روی‌گردان شوند، ادمینها یاد می‌گرفتند که درست بودن مطلب مهم است نه زودتر منتشر کردن هر خبر تأییدنشده.
۲. چون اعتبار منبع مورد توجه قرار نمی‌گیرد، حتی ذکر منبع هم اهمیت ندارد! هرکس هر مطلبی را از هرجا پیدا کرد منتشر می‌کند!
۳. چون کسانی که این چیزها را می‌دانند زحمت نمی‌کشند به کسانی که نمی‌دانند یاد بدهند.
۴. چون در اغلب گروههای مجازی ادمین‌ها می‌گویند مطلب لینک‌دار ارسال نکنید! و باب شده است که کسی به منبع توجه نکند!
۵. چون قبح ارسال مطالب نادرست و قبح مطلب‌دزدی و قبح مجبور کردن دیگران به حذف لینک از بین رفته و کسی هم به این از بین رفتن‌ها اهمیت نمی‌دهد.
۶. چون حجم زیاد مطالب درست و نادرست، فرصت فکر کردن و فهمیدن را کاهش داده است و عدۀ زیادی اصلاً نمی‌دانند برای چه دارند این همه مطلب جالب اما نادرست را می‌خوانند و برای دیگران می‌فرستند.
ادامه دارد:
t.me/Fact_Check
لطفا آگاهی‌بخشی کنید.
⚠️🚨 گردن‌بندی که ادعا شده با تصفیۀ هوا تا فاصلۀ یک متری، شخص را از ابتلا به کووید-۱۹ در امان نگه می‌دارد، پس از آن‌که در گردن رئیس‌جمهور فیلیپین مشاهده شد، در این کشور رواج بیشتری یافت.
منبع

⚠️⚠️🚨🚨 وزارت بهداشت فیلیپین اعلام کرد که این گردن‌بند نه تنها شما را از ابتلا به کووید-۱۹ مصون نمی‌کند بلکه با ایجاد احساس امنیت کاذب شما را به خطر می‌اندازد.
منبع

🔴 مطلب مهم مرتبط:
t.me/nouritazeh/6991
🔸لطفاً لینک مطالب این کانال را حذف نفرمایید.
🔸لطفاً با ارسال مطالب علمی درست، جای مطالب نادرست را تنگ کنید.
👉 @Fact_Check
❌❌❌ #نگران_نباشید
تعداد زیادی صفحات فارسی خبری را منتشر کرده‌اند که شیوع طاعون در استان البرز و استان‌های همجوار را تأیید می‌کند.
این بیماری طاعون نشخوارکنندگان کوچک
peste des petits ruminants (PPR)
(Ovine rinderpest) (goat plague)
است که
🔴🔴🔴 به انسان سرایت نمی‌کند.

اما متاسفانه خبر به صورتی منتشر شده که بسیاری را نگران سرایت به انسان کرده است.

البته شیوع این بیماری از این نظر که گروهی از جانوران را تهدید می‌کند نگران‌کننده و ناراحت‌کننده است اما منابعی که چنین خبری را منتشر می‌کند بدون این‌که جملۀ بسیار مهم «این بیماری به انسان سرایت نمی‌کند» را ذکر کرده باشند و منابعی که «طاعون نشخوارکنندگان کوچک» را «طاعون» می‌نامند باید در رویۀ خود تجدید نظر کنند و از انتشار مطالبی که اطلاعات کافی دربارۀ آن‌ها ندارند پیش از کسب اطلاعات صحیح چشم‌پوشی کنند.
t.me/Fact_Check
لطفا با بازنشر این مطلب دوستان خود را از نگرانی بیرون بیاورید.
t.me/nouritazeh
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔴🔴🔴 روازاده ادعای خود علیه واکسن کورونا را پس گرفت
🔴🔴🔴 اما در همین جملاتی که برای پس گرفتن ادعایش مطرح کرد:

❌ گفت «کسانی که بدنشان ضعیف است و نمی‌توانند در مقابل کورونا مقاومت کنند واکسن بزنند»

این در حالی‌ست که یک کاربرد فوق‌العاده مهم واکسن، کمک به قطع زنجیرۀ انتقال کووید-۱۹ است که با گفتۀ بالا مغایر است.

❌ گفت «شنیده‌ام که محققین چنین گفته‌اند»

می‌دانیم که محققین معتبری چنان نگفته‌اند.
چنین ادعایی توسط جاعلین در صفحات زرد به لوک مونتانیه (برنده جایزه نوبل) نسبت داده شده بود اما لوک مونتانیه گرچه صحبت‌های غلطی مطرح کرده بود اما این اظهارات غلط در گفته‌هایش نبود و به کپشن اضافه کرده بودند.*

مطالب نادرست فضای مجازی روی عدۀ زیادی اثر دارد.

❌ گفت «گفته‌ام شاید ...»

اما ویدئویی که از او منتشر شده حاوی «شاید» نیست و با اطمینان اظهار نظر منفی مطرح شده. (ثانیه‌های نخست ویدئوی بالا)
t.me/Fact_Check

🔴رد ادعای دکتر لوک مونتانیه:
t.me/nouritazeh/6047

*🔴گرچه دکتر مونتانیه حرف‌های نادرستی زده اما این حرف‌هایی را که به او نسبت داده‌اند نگفته (این‌ها را مخالفان واکسن به مونتانیه چسبانده‌اند):
t.me/nouritazeh/6048