Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
3.84K subscribers
2.5K photos
214 videos
28 files
1.69K links
درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی شایعات فضای مجازی
و مقابله با شبه‌علم
✅ @Fact_Check

ترویج علم
و مقابله با شبه‌علم

رفتن به ابتدای کانال:
https://t.me/Fact_Check/1
Download Telegram
4_5836879916976573680.mp4
13.7 MB
🔴 شبه‌علم در عرصه سلامت
#دکتر_کیارش_آرامش
پزشك، متخصص پزشكي اجتماعي و پي اچ دي اخلاق در مراقبت‌هاي سلامت
مدير و عضو هيئت علمي مؤسسه اخلاق زيستي، دانشگاه ادينبورو، پنسيلوانيا
t.me/Fact_Check
❌❌❌نادرست است.

۱. دکتر ماریا وان کرکوو نگفته «بیماران بی‌علامت ناقل کورونا نیستند»
گفته مسئول حدود ۶ درصد از پاندمی هستند.
اگر این رقم را در نظر بگیریم یعنی مسئول مرگ بیش از ۳۰ نفر از درگذشتگان امروز در کشورند.

۲. وقتی ماریا وان کرکوو از بیماران بی‌علامت صحبت می‌کند منظور کسانی‌ست که در تمام مدت بیماری خود علامتی نشان نمی‌دهند و تنها با پی‌سی‌آر مثبت شناسایی می‌شوند اما در جامعه با ۴ گروه افراد بی‌علامت دیگر هم سر و کار داریم:
1⃣کسانی که هنوز علائمشان بروز نکرده
2⃣کسانی که علائم خفیفی دارند و خود را مبتلا به کووید-۱۹ نمی‌دانند (مانند همانهایی که گمان می‌کنند زیر کولر خوابیده‌اند!)
3⃣کسانی که علائم نامعمول دارند و تا زمان خوب شدن هم مبتلا به کووید در نظر گرفته نمی‌شوند
4⃣کسانی که یک روز علائمی داشته و حالا ندارند اما هنوز خوب نشده‌اند
اگر این ۴ گروه را هم در نظر بگیریم سهم بیشتری از پاندمی متعلق به کسانی می‌شود که بی‌علامت در نظر گرفته می‌شوند.

۱۴ ماه قبل خانم کرکوو حرف مشابهی را مطرح کرد که در این کانال تکذیب شد:
t.me/nouritazeh/2737
روز بعد خود دکتر کرکوو حرفش را پس گرفت:
t.me/nouritazeh/2738
@Fact_Check
🚨اطلاعیه انجمن ایمونولوژی و آلرژی ایران درخصوص مطالب منتشره از سوی فردی به نام #حامد_رییسی

مطالب منتشره درخصوص کرونا توسط فردی به نام حامد رئیسی که با عنوان «ایمونولوژیست» در شبکه‌های اجتماعی فعالیت می‌کند از نظر انجمن علمی ایمونولوژی و آلرژی ایران به عنوان مرجع علمی این موضوع، مردود و غیرقابل قبول است.
نامبرده فاقد مدرک دکتری در رشته ایمونولوژی بوده و در مورد مدرک کارشناسی ارشد او نیز ابهامات جدی وجود دارد.
عمده مطالب مطرح شده توسط ایشان که به عنوان کارشناس در آزمایشگاه خصوصی مشغول فعالیت است مبنای علمی نداشته، مصداق بارز نشر اکاذیب و تشویش افکار عمومی است.
متاسفانه طی چند ماه گذشته نامبرده به توصیه‌ها و تذکرات مکرر اساتید و صاحبنظران توجه ننموده، با انتشار گسترده مطالب شبه علم و توصیه‌های غیرعلمی نظیر «دروغ قرن» خواندن کرونا و کم اهمیت جلوه دادن این بیماری مهلک باعث به خطر افتادن جان هزاران هزار هموطن عزیز شده است.
انجمن حسب رسالت علمی و برای جلوگیری از نشر مطالب دروغ و حفظ جان هموطنان گرامی تقاضا دارد مراجع محترم قضایی نسبت به پیگیری موضوع اقدام نمایند.
انجمن ایمونولوژی و آلرژی ایران
✅🔎 t.me/Fact_Check
👍1
⚽️⚽️رویترز و برخی رسانه‌ها بخشی از یک گزارش رسمی دولت بریتانیا را انتخاب و به‌نحوی تیتر زده‌اند که با نتیجۀ کلی گزارش مغایرت دارد. (نحوۀ انعکاس آن در فضای مجازی فارسی در تصویر دیده می‌شود.)

⚽️⚽️در گزارش اصلی اعلام شده:
✅⚽️در مدت برگزاری یورو ۲۰۲۰ درصد مبتلایان در بین تست‌شدگان شرکت‌کننده در این رویداد 🔵کمتر از درصد مبتلایان در بین تست‌شدگان در کل کشور بوده. [توجه داشته باشیم که افراد دارای بلیط دارای گواهی سلامت واکسن، تست یا بهبودی داشته‌اند.]
✅⚽️رویدادهای جمعی می‌توانند در امنیت (از نظر شیوع کووید-۱۹) برگزار شوند اما علاقه‌مندان شرکت در این رویدادها باید
💉واکسینه شوند و
😷در جمعیت محتاط باشند.
t.me/nouritazeh
⚽️فینال یورو ۲۰۲۰:
۶۷,۱۷۳ نفر داخل ورزشگاه بودند و تعداد اعلام نشده‌ای افراد بدون بلیط و کنترل نشده از نظر گواهی سلامت در بیرون ورزشگاه.
احتمالا حدود ۲۲۹۰ نفر از افراد داخل و اطراف ورزشگاه ناقل بوده‌اند.
۳۴۰۴ نفر دیگر از کسانی که آن روز (۱۱ ژوئیه) در ورزشگاه یا در اطراف ورزشگاه بوده‌اند در زمان کوتاهی پس از آن تاریخ مبتلا شده‌اند که ⚠️احتمالا در آن روز مبتلا شده باشند.
t.me/Fact_Check

t.me/HealthNotes
❌❌❌ این پیامِ نادرست مربوط به ۱۸ ماه قبل است اما طبق معمول چون تکذیبیۀ آن به اندازۀ کافی منتشر نشده، هنوز عدۀ زیادی آن را درست می‌پندارند و با تصور خدمت به مخاطبانشان! آن را بازنشر می‌کنند:
👉 t.me/Fact_Check/136

چندصد پیام تکذیبیه از این نوع در این کانال منتشر شده:
t.me/Fact_Check
و بازنشر وسیع این تکذیبیه‌ها می‌تواند هم اثر سوء ناشی از برداشت اشتباه از آن پیام نادرست را خنثی کند، هم توجه مخاطب را به این نکته جلب کند که هر پیامی را از هرجا پیدا کرد نباید بازنشر کند!

لطفاً با بازنشر وسیع آن تکذیبیه‌ها به بهبود کیفیت محتوای فضای مجازی کمک کنید.
✅ خبر درست:
در ژاپن، در ۳۹ ویال واکسن مدرنا، که در سوئیس ساخته و ویال‌هایش در اسپانیا پر شده ذرات خارجی (غیر از ترکیبات واکسن) مشاهده شده که احتمالاً از جنس فلز هستند.

ژاپن یک بچ از واکسن مدرنا که این ۳۹ ویال به آن‌ها مربوط بوده و دو بچ قبل و بعد آن جمعاً برابر با ۱,۳۶۰ هزار دوز واکسن مدرنا را فعلاً متوقف کرده تا بررسی انجام شود.
در این مدت واکسن مدرنا از سایر بچ‌ها به‌جز این سه بچ تزریق خواهد شد.

ژاپن ۵۰ میلیون دوز مدرنا را خریداری کرده که قرار بوده به‌تدریج آن را تحویل بگیرد، تاکنون حدود ۱۰ میلیون دوز مدرنا در ژاپن تزریق شده اما واکسن نخست مورد استفاده در ژاپن از نظر تعداد، فایزر است.

گفته شده بیش از ۱۴۰,۰۰۰ نفر از مردم ژاپن واکسن مدرنا از همین بچ‌ها دریافت کرده‌اند اما گزارشی از عوارض مربوط دریافت نشده.

حدس زده شده که ورود این ذرات خارجی در یک خط پر کردن ویال در شرکت اسپانیایی بوده اما هنوز نتیجه رسمی بررسی اعلام نشده است.
منبع و توضیح بیشتر:
t.me/nouritazeh/6828

t.me/Fact_Check
❌❌❌شرح بالا نادرست و خطرناک است.
✅واکسن سبب مثبت شدن تست پی‌سی‌آر نمی‌شود.
⚠️⚠️⚠️اگر پس از دریافت واکسن تست پی‌سی‌آرتان مثبت شود، یعنی به کووید-۱۹ مبتلا شده‌اید نه اینکه واکسن خوب عمل کرده است!
این ربطی به واکسن ندارد.

🚨رسانه‌های نامطلع ممکن است:
- مطالب غلط را «بسازند»،
- غلط بودن مطالب منابع دیگر را تشخیص ندهند و آنها را بازنشر کنند.
- در زمان ترجمه مطالب آنها را غلط ترجمه کنند.
- برای یک مطلب درست، تیتر غلط بگذارند.

اینها تمام راههای غلط‌گویی نیست! غلط‌گویی انواع دیگری هم دارد!
در نمونۀ بالا اشتباه از نوع دیگری رخ داده: کارشناس مطلبی را کاملاً درست گفته، اما کسی که شرح می‌نوشته مطلبی کاملاً نادرست را به آن کارشناس نسبت داده! و به این ترتیب باورپذیری مطلب غلط را افزایش داده.

لطفاً در حداکثر امکان تکذیبیه‌های منتشر شده در کانالهای
t.me/Fact_Check
&
t.me/nouritazeh
را بازنشر بفرمایید و اثر سوء مطالب نادرست را خنثی کنید.
🔴نجات از این وضعیت به غلبه بر اطلاعات غلط در تمام سطوح نیازمند است.

❓آیا واکسن تست را مثبت می‌کند؟
t.me/nouritazeh/5372
💉پاسخ به شایعات واکسن:
t.me/nouritazeh/6722
لطفاً بازنشر بفرمایید🌹
❌❌اینجا آلمان نیست، فرانسه است.
کنار تصویر نام شهری در فرانسه نوشته شده:
Besançon

❌این اشخاص پزشک نیستند، پرستارند بنابراین صحبت از سوزاندن پروانۀ طبابت درست نیست. تعدادی روپوش و مدارکی به شکل نمادین سوزانده شده.

❌اعتراض به واکسیناسیون اجباری در حالت کلی نیست:
در این شهر در تاریخ ۲۸ اوت ۲۱ برخی از کارکنان بیمارستانها به لزوم داشتن پاسپورت سلامت برای کادر درمان و همراهان بیماران اعتراض داشتند.

🔴شخص برای حضور در بیمارستان به عنوان کادر درمان یا همراه بیمار باید پاسپورت سلامت داشته باشد.

🔴پاسپورت سلامت فقط واکسن نیست، می‌تواند نتیجۀ منفی پی‌سی‌آر و یا گواهی خوب شدن مبتلایان کووید-۱۹ هم باشد.

❓آیا اشخاصی که واکسن دریافت نکرده‌اند، نتیجۀ منفی تست پی‌سی‌آر هم ندارند، سابقۀ خوب شدن از کووید-۱۹ هم ندارند باید اجازه حضور در بیمارستان به‌عنوان پرستار یا همراه بیمار داشته باشند؟
این کار سبب افزایش ریسک انتقال کووید به دیگر بیماران یا مبتلا شدن خودشان و افزایش ریسک انتشار بیماری در اطرافیانشان نمی‌شود؟
وضع پروتکل در این زمینه با فرد است یا با مراکز قانونی دارای داده‌های کلان و شناخت کلی‌تر؟
👈ببینید
👉 t.me/Fact_Check
👍1
Forwarded from مقالات پزشکی (B Pakrooh)
🚨یک معلم که به کووید-۱۹ با واریانت دلتا مبتلا بوده ظرف دو روز سبب ابتلای ۱۲ نفر از ۲۴ دانش‌آموز شده.
ردیف اول: ۱۰۰ درصد دانش‌آموزان
ردیف دوم: ۶۰ درصد دانش‌آموزان
ردیف سوم به بعد، تقریباً ۳۰ درصد از دانش‌آموزان
⚠️این معلم و دانش‌آموزان، هیچ‌یک واکسینه نبودند.
⚠️معلم برخلاف مقررات، موقع تدریس ماسک نداشته.
توضیح بیشتر:
t.me/CovidPapers/8477
❓❌ هنوز در منبع معتبری یافت نشده

خبری که با عنوان سنگسار شدن یک زن خلبان افغان به نام صفیه فیروزی در فضای مجازی انتشار وسیع یافته تاکنون در هیچ منبع معتبری یافت نشده است.
t.me/Fact_Check
عکسی هم که از صحنۀ سنگسار برای آن خبر منتشر شده مربوط به سال ۲۰۱۵ و شخص دیگری (فرخنده ملکزاده) است.

اطلاعات تازه‌ای از این خلبان افغان در منبع معتبر یافت نشد و باید منتظر اطلاعات معتبر و مستند بود
اما با توجه به این‌که نخستین منابعی که خبر از سنگسار او داده‌اند منابع معتبری نیستند، بازنشر آن خبر بدون کسب اطمینان از درستی آن کار درستی نیست.

لطفاً تنها مطالبی را بازنشر بفرمایید که یا به درستی آن‌ها اطمینان دارید، یا به منبعشان اعتماد.

اگر منبعی را دنبال می‌کنید که سابقۀ انتشار مکرر مطالب نادرست دارد، منبع خبر خود را عوض کنید.

این مطلب به معنی تکذیب آن خبر نیست
به این معنی‌ست که خبری که منبع ندارد و در صفحات نامعتبر بازنشر شده قابل اعتماد نیست و نمی‌توان آن را تأیید کرد.

توضیح بیشتر:
https://www.reuters.com/article/factcheck-photo-afghan-pilot-idUSL1N2PQ250
✅🔎 از درست یا نادرست بودن شایعات دیگر باخبر شوید:
t.me/Fact_Check
❓⚠️ می‌دانید چرا منابع متعددی خبری را که هنوز معلوم نیست درست است یا نه و در هیچ منبع معتبری نبوده منتشر می‌کنند؟
۱. چون اغلب مردم منابعی را که اخبار نادرست منتشر می‌کنند ترک نمی‌کنند!
اگر انتشار مطلب نادرست سبب می‌شد که دنبال‌کنندگان از آن منبع روی‌گردان شوند، ادمینها یاد می‌گرفتند که درست بودن مطلب مهم است نه زودتر منتشر کردن هر خبر تأییدنشده.
۲. چون اعتبار منبع مورد توجه قرار نمی‌گیرد، حتی ذکر منبع هم اهمیت ندارد! هرکس هر مطلبی را از هرجا پیدا کرد منتشر می‌کند!
۳. چون کسانی که این چیزها را می‌دانند زحمت نمی‌کشند به کسانی که نمی‌دانند یاد بدهند.
۴. چون در اغلب گروه‌های مجازی ادمین‌ها می‌گویند مطلب لینک‌دار ارسال نکنید! و باب شده است که کسی به منبع توجه نکند!
۵. چون قبح ارسال مطالب نادرست و قبح مطلب‌دزدی و قبح مجبور کردن دیگران به حذف لینک از بین رفته و کسی هم به این از بین رفتن‌ها اهمیت نمی‌دهد.
۶. چون حجم زیاد مطالب درست و نادرست، فرصت فکر کردن و فهمیدن را کاهش داده است و عدۀ زیادی اصلاً نمی‌دانند برای چه دارند این همه مطلب جالب اما نادرست را می‌خوانند و برای دیگران می‌فرستند.
ادامه دارد:
t.me/Fact_Check
⚠️🚨در این پژوهش نتیجه گرفته شده که در مواردی مانند رستوران و کافه که اشخاص ماسک ندارند ریسک انتقال بیش از مواردی مانند وسایل حمل و نقل عمومی و مراکز خرید بوده است.

⚠️۱۱ ماه قبل در فضای مجازی انگلیسی کسانی که مقاله را «نخوانده‌اند» یا «خوانده‌اند و نفهمیده‌اند» یا «فهمیده‌اند اما قصدشان فریب مخاطبان بوده» چنین مطلبی را که در تصویر می‌بینید منتشر کرده‌اند،
کسی بدون خواندن مقاله و چک کردن این‌که واقعاً چنین است یا نه آن پیام غلط را به فارسی ترجمه کرده،
کسانی آن را در صفحات خود کپی و منتشر یا در گروه‌ها فوروارد کرده‌اند.

⚠️🚨اگر هم چنین نتیجه‌ای از مقاله گرفته شده بود نشان می‌داد که:
«کسانی که ماسک نزده‌اند باعث ابتلای دیگران و سبب افزایش تلفات شده‌اند»،
همچنین کسانی که چنین اطلاعات غلطی را منتشر یا بازنشر کرده‌اند.

🔸۱۱ ماه قبل هم از بدخوانیِ این مقاله مطالب غلط دیگری مطرح شده:
t.me/nouritazeh/3693
🔸مقاله مورد اشاره ۱۱ ماه قبل در این کانال منتشر شد:
t.me/nouritazeh/3692
🔸لطفاً این مطلب و مطالب لینک داده شده در آن را بازنشر بفرمایید:
t.me/nouritazeh/6781
🔸برخی مطالب اشتباه دیگر در موضوع کووید-۱۹:
t.me/Fact_Check
⚠️❌❌❌صفحاتی که کووید-۱۹ را یک بیماری کم‌اهمیت جلوه می‌دهند و علیه واکسن، ماسک و تست پی‌سی‌آر مطلب منتشر می‌کنند پیامی را در فضای مجازی منتشر کرده‌اند که 🚨مربوط به روزهای نخست شیوع کووید-۱۹ در ایران است، زمانی که 🚨اطلاعات نادرست در این زمینه زیاد بود.
اینکه این منابع تنها به گفته‌هایی که مطابق با برداشتها و ادعاهایشان است توجه می‌کنند نشان می‌دهد که کاری به این ندارند که واقعیت چیست و این کارشان به چه قیمتی تمام می‌شود.

⚠️یکی از تفاوتهای علم با شبه‌علم این است که علم درجا نمی‌زند و اشتباهات خود را تصحیح می‌کند مثلا اگر زمانی بر اساس شواهد معتبر معلوم شد که ماسک زدن لازم است نظر قبلی خود را تغییر می‌دهد اما در شبه‌علم پافشاری بر ادعاها بسیار رایج است!
در علم، اصل بر شواهد و مدارک است، اگر نظر اشخاص فاقد شواهد و مدارک معتبر و مغایر با شواهد و مدارک معتبر باشد پذیرفته نیست.

لطفاً با بازنشر این مطلب آگاهی‌بخشی کنید که این مصاحبه قدیمی است، این اطلاعات به‌روز نیست و با دانش امروزی مغایرت دارد.

✅ راستی‌سنجی و حقیقت‌یابی شایعات مجازی:
🆘🔎👉 t.me/Fact_Check
❓⚠️می‌دانید چرا صفحات متعددی هر مطلبی را بدون ذکر منبع معتبر و بدون ارائۀ شواهد منتشر می‌کنند؟
۱. چون اغلب مردم منابعی را که مطالب نادرست منتشر می‌کنند ترک نمی‌کنند!
اگر انتشار مطلب نادرست سبب می‌شد که دنبال‌کنندگان از آن منبع روی‌گردان شوند، ادمینها یاد می‌گرفتند که درست بودن مطلب مهم است نه زودتر منتشر کردن هر خبر تأییدنشده.
۲. چون اعتبار منبع مورد توجه قرار نمی‌گیرد، حتی ذکر منبع هم اهمیت ندارد! هرکس هر مطلبی را از هرجا پیدا کرد منتشر می‌کند!
۳. چون کسانی که این چیزها را می‌دانند زحمت نمی‌کشند به کسانی که نمی‌دانند یاد بدهند.
۴. چون در اغلب گروههای مجازی ادمین‌ها می‌گویند مطلب لینک‌دار ارسال نکنید! و باب شده است که کسی به منبع توجه نکند!
۵. چون قبح ارسال مطالب نادرست و قبح مطلب‌دزدی و قبح مجبور کردن دیگران به حذف لینک از بین رفته و کسی هم به این از بین رفتن‌ها اهمیت نمی‌دهد.
۶. چون حجم زیاد مطالب درست و نادرست، فرصت فکر کردن و فهمیدن را کاهش داده است و عدۀ زیادی اصلاً نمی‌دانند برای چه دارند این همه مطلب جالب اما نادرست را می‌خوانند و برای دیگران می‌فرستند.
ادامه دارد:
t.me/Fact_Check
لطفا آگاهی‌بخشی کنید.