Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
3.84K subscribers
2.5K photos
213 videos
28 files
1.69K links
درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی شایعات فضای مجازی
و مقابله با شبه‌علم
✅ @Fact_Check

ترویج علم
و مقابله با شبه‌علم

رفتن به ابتدای کانال:
https://t.me/Fact_Check/1
Download Telegram
⚠️🚨مطلب بالا بیان ناقصی از یک واقعیت است که به علت ناقص بیان شدن به نتیجۀ معکوس رسیده!
نتیجه‌ای که از مطلب کامل گرفته می‌شود این نیست که واکسیناسیون نباید انجام شود!
برعکس، این است که واکسیناسیون باید هرچه سریعتر و با پوشش کامل انجام شود
ضمن اینکه باید سعی شود از واکسنهایی استفاده شود که مؤثرتر هستند و نیز قادرند جلوی ناقل شدن اشخاص را هم بگیرند (ایمنی استریل)
و همزمان از تمام روشهای دیگر برای قطع زنجیرۀ انتقال استفاده شود.

اصل مطلب تازگی ندارد و قبلاً چند بار در کانال مطرح شده از جمله در این پیام در پاسخ به اظهارات نادرست دکتر لوک مونتانیه:
t.me/nouritazeh/6047

مقاله‌ای که خبر دربارۀ آن مطرح شده، خود به وضوح نتیجه گرفته است که واکسیناسیون باید هرچه سریعتر انجام شود:
t.me/CovidPapers/7236
این یکی از نمونه‌های خطرناک اثر چوپان دروغگو در بحث واکسیناسیون است.
بخشی از این داستان واقعیت دارد:
کندی واکسیناسیون و استفاده از واکسن نامناسب بسیار خطرناک است
اما آنقدر اطلاعات غلط منتشر کرده‌اند که اگر هشدار مهم و حیاتی هم در این زمینه مطرح شود بین اطلاعات غلط گم می‌شود.
به کمک شما نیاز است:
t.me/nouritazeh/6562
ادامه🔻
🔺ادامه از پیام قبل:
به همین دلیل، خطر واکسن‌های با کارآیی کم و با عدم امکان ایجاد ایمنی استریل خطری بزرگ در مقابله با کوروناویروس جدید است.

از این رو مراکز معتبر علمی ناظر، نباید تنها خود را مسئول تأیید واکسن‌های معتبر بدانند بلکه باید در تشخیص و اعلام نامناسب بودن احتمالی یک واکسن و پیش‌گیری از استفاده از آن‌ها نقش جدی داشته باشند.
ادامه دارد.
🔴 مطلب مهم مرتبط:
t.me/nouritazeh/6051
🚨به بیان ساده ببینیم «چرا واکسن به‌تنهایی نمی‌تواند کووید-۱۹ را مهار کند؟» و «راه حل چیست؟»
t.me/nouritazeh/6226

🔴 در مطلبی که در تصویر پیام قبل دیده می‌شود این لینک بیزینس اینسایدر به‌عنوان منبع نوشته شده:
https://www.businessinsider.com/covid-transmission-vaccinated-people-risk-of-resistant-variant-2021-7

که خود بر اساس این مقاله است:
t.me/CovidPapers/7236

آن‌چه در مطلب بیزینس اینسایدر نیز نوشته شده این است که واکسیناسیون باید هرچه سریع‌تر انجام شود.
این که کسانی مطلبی را به عنوان منبع اعلام کنند اما اظهاراتشان با آن مخالف یا مغایر باشد یا اصلاً در آن وجود نداشته باشد رایج است.
🚨⚠️❌با مثالی ساده ببینید طرفداران شبه‌علم چگونه واقعیت را وارونه جلوه می‌دهند!

۱. نوشته‌اند «۵۵۲۲ نفر در ۲۸ روز پس از تزریق واکسن در اسکاتلند فوت کرده‌اند»
ننوشته‌اند که در حالت معمول در جمعیت مشابه در اسکاتلند در ۲۸ روز چند نفر فوت می‌کنند!
انگار در اسکاتلند قبلاً هیچکس فوت نمی‌کرده!

۲. این عدد از گزارش رسمی وزارت بهداشت اسکاتلند آمده:
t.me/CovidPapers/7273

۳. در همان بخش از آن گزارش جملات دیگری هم وجود دارد که سازندۀ شایعه آن‌ها را نادیده گرفته است:
در این تعداد افرادی که واکسن دریافت کرده بودند در سالهای قبل در اسکاتلند، [حتی بدون کووید-۱۹ و بدون لحاظ اینکه میانگین سنی افراد دریافت‌کنندۀ واکسن زیاد بوده] ۸۷۱۸ نفر در همین مدت ۲۸ روز فوت می‌کردند.
با اعمال فاکتورهای لازم نتیجه گرفته شده که 🔴یک دوز فایزر یا استرازنکا ٪۸۰✅ و دو دوز فایزر بین ۹۵ تا ٪۹۹✅ سبب کاهش مرگ‌ومیر شده.

۴. افرادی ساده آنها را بازنشر می‌کنند و سبب مرگ گروهی از کسانی می‌شوند که دروغها را باور می‌کنند.

نمونه‌های دیگر:
t.me/nouritazeh/6572
&
@Fact_Check
به کمک شما نیاز است:
t.me/nouritazeh/6562
لطفا مردم را از نگرانی بیرون بیاورید
ادامه🔻
🔺ادامه از پیام قبل:
برای تشخیص نادرست بودن برخی دروغ‌های شبه‌علمی ممکن است نیاز به شناخت کافی از یک علم باشد. مانند این مثال:
t.me/nouritazeh/6572

اما برای تشخیص نادرست بودن برخی از آن‌ها نیاز به علم هم نیست!
مانند مثال قبل:
t.me/nouritazeh/6574

خیلی ساده است:
در یک متن نوشته شده:
تعداد فوت بین کسانی که واکسن دریافت کرده‌اند این‌قدر بوده،
اگر واکسن دریافت نمی‌کردند بیشتر بود،
پس یک دوز واکسن باعث کاهش ۸۰ درصد ریسک مرگ‌ومیر و دو دوز واکسن باعث کاهش ۹۵ تا ۹۹ درصد ریسک مرگ‌ومیر شده.

این‌ها جمله اول را نوشته‌اند، ادامه‌اش را نه!

آیا عمدی است؟
سازندۀ شایعه بله!
بازنشردهندگانش ممکن است کارشان عمدی یا غیرعمدی باشد اما در هر حال سبب مرگ گروهی از مردم می‌شوند.

با گذشت زمان، تعداد چنین پیام‌هایی، تعداد کانال‌هایی که چنین پیام‌هایی را منتشر می‌کنند و تعداد بازدیدکنندگان هریک از این کانال‌ها در حال افزایش بوده است
چراکه بر موج نگرانی مردم و بی‌اطلاعی بسیاری از آن‌ها سوار شده‌اند.

در حالی که تعداد دنبال‌کنندگان کانال‌هایی که مطالب آموزنده یا هشداردهنده کووید-۱۹ منتشر می‌کنند یا رو به کاهش بوده، یا تقریباً ثابت مانده، یا با سرعتی کمتر از متوسط افرایش تعداد اعضای کانال‌های شبه‌علمی افزایش یافته است.

به کمک شما نیاز است:
🆘 t.me/nouritazeh/6562
لطفاً مردم را از نگرانی و از خطرات دیگر نجات دهید.

📱وب‌سایت انگلیسی‌زبان نامعتبری که این مطلب را از آن گرفته‌اند:
https://humansarefree.com/2021/07/public-health-scotland-died-covid-19-vaccine.html

✅ واقعیت چه بوده:
📱 گزارش رسمی وزارت بهداشت اسکاتلند که آن وب‌سایت نامعتبر جمله‌ای از آن را برداشته و جملات مهم بعدی را نادیده گرفته:
t.me/CovidPapers/7273
💉💉 در ایران هیچ‌یک از واکسن‌های دارای مجوز برای خانم‌های زیر ۵۰ سال «ممنوع» نشده.

اخیراً در فضای مجازی مطرح شده که «واکسنِ استرازنکا برای خانم‌های زیر ۵۰ سال ممنوع است»،
اما در واقع ممنوعیتی وجود ندارد و دستورالعملی برای ممنوعیت دریافت آن در ایران منتشر نشده.

در برخی کشورها واکسنی را که مناسب‌تر از آن دانسته‌اند جایگزینش کرده‌اند،
اما نکاتی که در این‌جا:
t.me/SarsCoVTwo/1779
نوشته شده نشان می‌دهد که تشخیص فایده و زیان واکسن‌ها در شرایط مختلف فرق دارد.

💉 آژانس نظارت بر محصولات دارو و سلامت در بریتانیا (MHRA) با توجه به تزریق این واکسن به میزان زیاد در بریتانیا در مورد دریافت دوز دوم این واکسن توسط کسانی که دوز اول آن را دریافت کرده‌اند چنین می‌گوید:
t.me/nouritazeh/6424
&
t.me/nouritazeh/6432

✅ در صورتی که امکان انتخاب بین‌ دو یا چند واکسن دارید، با پزشکتان مشورت کنید تا بر اساس اطلاعاتی مانند سن، جنسیت، شغل و اطلاعات دیگر به شما پیشنهاد دهد کدام واکسن را انتخاب کنید.

💉 مطلب دیگری در این زمینه:
t.me/nouritazeh/5990
لطفاً با بازنشر مطالب صحیح از نگرانی مردم بکاهید.
💉💉وب‌سایت وزارت بهداشت:
تزریق هیچ کدام از واکسن‌های کرونای موجود در کشور برای خانم‌های کمتر از ۵۰ سال ممنوعیت ندارد.
منبع
🔴توضیح مهم مرتبط:
t.me/nouritazeh/6589

📱 اخبار علمی، مقالات و گایدلاینهای کووید-۱۹:
t.me/CovidPapers
📱 نقد و بررسی شایعات دربارۀ کووید-۱۹:
t.me/nouritazeh
📱 اخبار و نکات واکسن کووید-۱۹:
t.me/SarsCoVTwo
💉💉در ایران پروتکلی مبنی بر محدودیت تزریق هیچکدام از واکسن های دارای مجوز مصرف اضطراری برای افراد بالای ۱۸ سال اعلام و ابلاغ نشده است.
تنها در مورد واکسن استرازنکا از ماه‌ها قبل کمیته ملی واکسن و معاونت بهداشتی توصیه کرده افراد زیر ۵۰ سال ترجیحاً از این واکسن استفاده نکنند.
منبع
🔴توضیح مهم مرتبط:
t.me/nouritazeh/6589

📱 اخبار علمی، مقالات و گایدلاینهای کووید-۱۹:
t.me/CovidPapers
📱 نقد و بررسی شایعات دربارۀ کووید-۱۹:
t.me/nouritazeh
📱 اخبار و نکات واکسن کووید-۱۹:
t.me/SarsCoVTwo
💉❌❌ نادرست است.
t.me/SarsCoVTwo
با این‌که این مطلب مکرراً تکذیب شده برخی منابع فعلاً به خبر نادرست دست یافته‌اند!
بعداً هم اگر تکذیبیه‌اش را ببینند خبر را حذف یا روی همان پست ادیت می‌کنند که فایده‌ای برای اصلاح در ذهن مخاطبی که آن را دیده است ندارد.
همچنین مواردی که فوروارد یا کپی شده‌اند قابل جمع‌آوری نیستند.

اگر تکذیبیه‌های مطالب نادرست به میزان زیاد منتشر می‌شدند می‌توانستند آثار سوء آن‌ها را خنثی کنند اما معمولاً از هر ۱۰۰۰ نفری که یک خبر نادرست را می‌بیند، ۱ نفر تکذیبیه‌اش را می‌بیند، مگر در مواردی که موج بزرگی از تکذیب راه می‌افتد که همان هم قادر به خنثی کردن کامل تأثیر سوء مطلب نادرست نیست.

تکذیبیه:
t.me/nouritazeh/6592
نکات مهم دیگر در این زمینه:
t.me/nouritazeh/6589
تکذیبیه‌های دیگر:
t.me/Fact_Check
❌❌❌ «کنگره» چنین چیزی را اعلام نکرده، صحبت از یک گزارش «جمهوری‌خواهان» است.
مطلب به نقل از رویترز است و تیتر رویترز که در تصویر دیده می‌شود نشان می‌دهد که متن فارسی با متن رویترز تفاوت دارد.
اصل مطلب رویترز:
t.me/CovidPapers/7527
این، بخشی از دعواهای جمهوری‌خواهان با دموکرات‌هاست که تازگی ندارد.
بخش دیگری از آن را در گفت‌وگوی سناتور پال و دکتر فائوچی دیدیم:
t.me/CovidPapers/6913
فعلاً که مدارک و شواهدی علمی ارائه نشده.
دموکرات‌ها نمی‌گویند ویروس از آزمایشگاه نشت نکرده! و نمی‌گویند نشت کرده! دانشمندان و سازمان سی‌آی‌اِی در حال تحقیق هستند.

✅🔎 راستی‌سنجی و حقیقت‌یابی شایعات مجازی:
✅🔎 t.me/Fact_Check
⚠️🚨❌نادرست است.

در موضوع مهمی که از آن اطلاع حداقلی هم ندارند مردم را گمراه و با جان و روانشان بازی می‌کنند.😔
حتی نمی‌دانند استرازنکا وکتور Ad5 ندارد مجبورند مطلب بنویسند؟!

۱.🔴تزریق هیچیک از این واکسنها سبب ابتلا به ایدز نمی‌شود!

قبلاً
🔴مردانی
که واکسنی
🔴غیر از واکسن کووید-۱۹ با وکتور Ad5
را دریافت کرده بودند
⚠️در صورت تماس جنسی بدون محافظت با فرد مبتلا به HIV
🚨🚨🚨نه با خود واکسن!
ریسک بیشتری برای ابتلا داشته‌اند.

این
🔴پیش از ساخت واکسن کووید-۱۹ معلوم بوده.

۲. این خبر نه با این بیان! اگر بیانش صحیح بود مربوط به واکسنی بود که از ادنوویروس ۵ به عنوان وکتور استفاده می‌کند
🔴اسپوتنیک V و
🔴کن‌سینو

از این نوع وکتور استفاده می‌کنند و
🔴🔴استرازنکا نه.

۳. مطلب با بیان صحیح 🔴۶ ماه قبل مطرح شد:
t.me/SarsCoVTwo/1485

t.me/SarsCoVTwo/1486

۴. مورد دیگر مرتبط با موضوع ایدز واکسن استرالیایی بود که بحث ابتلا نبود:
۲ قطعه از پروتئین با ویروس ایدز مشابهت داشت، خطری برای دریافت‌کننده ایجاد نمی‌کرد اما سبب تست مثبت کاذب HIV می‌شد:
t.me/nouritazeh/4562
ادامه دارد:
@nouritazeh
⚠️لطفاً لینک مطالب را حذف نفرمایید🌹
@CovidPapers
🚨⚠️❌ این پیام نادرست چه زیانهایی دارد؟

۱. اشخاصی را از دریافت واکسن منصرف می‌کند و این کار برای سلامت خودشان، سلامت اطرافیانشان و سلامت جامعه (از جمله خود دروغ‌سازان!) زیان‌بار است.

۲. کسانی را که واکسن دریافت کرده‌اند نگران می‌کند.

۳. با تشدید 👈اینفودمی آثار سوء خود را از جمله «کاهش احتمال دیده شدن مطالب صحیحِ ضروری» سبب می‌شود.

🚨مطلب نادرست به زبان انگلیسی در وب کم نیست، اما اشخاصی یا از روی نادانی یا از روی سوء قصد در ترجمه و تفسیر مطالب هم آنها را دستکاری می‌کنند.
مطلبی که آن را به عنوان 👈منبع اعلام کرده‌اند چنین حرفی را مطرح نکرده است.

🚨مطلب صحیح دربارۀ ارتباط ایدز و واکسن:
t.me/nouritazeh/6670

🚨برای خنثی کردن اثر سوء چنین مطالبی لازم است تکذیبیه آن‌ها با بیان قابل فهم برای عموم در حدی منتشر شود که تمام کسانی که مطلب نادرست را دیده‌اند تکذیبیه را هم ببینند اما فعلاً به طور متوسط این نسبت حدود یک به هزار است!
لطفاً با بازنشر تکذیبیه‌ها در بهبود این نسبت کمک کنید.

🔴ادامه دارد:
t.me/nouritazeh

🔴تکذیبیه‌های تعداد زیادی مطلب نادرست:
t.me/Fact_Check

⚠️لطفاً لینک مطالب را حذف نفرمایید🌹
t.me/CovidPapers
❌❌❌نادرست است.
دکتر فائوچی نگفته است که:
میزان ابتلا به گونه دلتای ویروس کورونا در افراد واکسینه‌شده «تقریبا مشابه» افراد واکسینه نشده است و
«تعداد موارد حاد ابتلا به گونه دلتای ویروس کرونا در میان افراد واکسینه‌شده تقریبا با افرادی که واکسن نزده‌اند یکسان است
»

گفته است:
✅ «میزان ویروس در نازوفارنکس افرادی که با وجود دریافت واکسن به ویروس مبتلا می‌شوند، با میزان مشابه در افرادی که واکسن دریافت نکرده‌اند، تقریباً یکسان است».

متن صحبت‌های دکتر فائوچی:
https://thehill.com/homenews/sunday-talk-shows/565831-fauci-amount-of-virus-in-breakthrough-delta-cases-almost-identical

🔸نقد و بررسی شایعات دربارۀ کووید-۱۹:
🕯 t.me/nouritazeh
🔸نقد و بررسی شایعات فضای مجازی:
🔎 t.me/Fact_Check
🔸اخبار واکسن کووید-۱۹:
💉 t.me/SarsCoVtwo
🔸مقالات و گایدلاین‌های کووید-۱۹:
💥 t.me/CovidPapers

لطفاً با بازنشر تکذیبیه‌های مطالب نادرست، در زدودن اطلاعات نادرست کمک کنید.
لطفاً این توضیح را در این زمینه بخوانید و برای دیگران هم بفرستید:
t.me/nouritazeh/6731
⚠️🚨 این ویدئو مربوط به کارآزمایی بالینی یک واکسن است که در آن از هر پنج نفر، به چهار نفر واکسن تزریق شده و به یک نفر واکسن‌نما (که در این‌جا فاقد مادۀ مؤثرۀ اصلی موجود در واکسن کووید-۱۹ است)
اشخاصی که واکسن‌نما دریافت می‌کنند نقشی شبیه به آزمایش شاهد را دارند برای مقایسه با آزمایش اصلی.
بعداً نتایج کسانی که واکسن دریافت کرده‌اند با کسانی که واکسن‌نما دریافت کرده‌اند مقایسه می‌شود تا کارآیی واکسن یا عوارض آن معلوم شود.
تزریق واکسن‌نما، مخصوص کارآزمایی بالینی است نه کسانی که به طور معمول واکسن دریافت می‌کنند.
به کسانی که در کارآزمایی بالینی شرکت کرده‌اند در پایان گفته می‌شود که واکسن دریافت کرده‌اند یا واکسن‌نما
اگر واکسن‌نما دریافت کرده باشند به آن‌ها واکسن تزریق می‌شود.
⚠️🚨در تصویر ببینید که در پیام چه ادعاهایی شده!
t.me/SarsCoVTwo
❓💉⚠️🚨چرا با این‌که تمام ادعاهای عجیب منابع ضدواکسن رد شده است باز هم دنبال کننده دارند؟ باز هم ادعاهای تازه مطرح می‌کنند؟ باز هم کسانی ادعاهایشان را باور می‌کنند؟
t.me/nouritazeh/6722

✅ نقد و بررسی شایعات فضای مجازی:
🔎 t.me/Fact_Check
❌❌❌ شایعۀ متوهمانۀ
«درمان کووید-۱۹ با ریختن نفازولین چشمی در بینی»!!!
توسط سازمان غذا و دارو تکذیب شد.
متأسفانه مانند موارد متعدد پیشین، تعداد بازدید این شایعۀ نادرست زیانبار بسیار زیاد بوده و خنثی کردن تأثیر سوء آن نیازمند انتشار بسیار وسیع تکذیبیه است، کاری که تنها در مورد بعضی از شایعه‌ها انجام شده.

تنها در یک نمونه که در تصویر دیده می‌شود این پیام زیانبار ۱۰۲ هزار بازدید داشته است!

🔸نقد و بررسی شایعات دربارۀ کووید-۱۹:
🕯 t.me/nouritazeh
🔸نقد و بررسی شایعات فضای مجازی:
🔎 t.me/Fact_Check
🔸اخبار واکسن کووید-۱۹:
💉 t.me/SarsCoVtwo
🔸مقالات و گایدلاین‌های کووید-۱۹:
💥 t.me/CovidPapers

♦️لطفاً با بازنشر تکذیبیه‌های مطالب نادرست، در زدودن اطلاعات نادرست کمک کنید.
لطفاً این توضیح را در این زمینه بخوانید و برای دیگران هم بفرستید:
🆘 t.me/nouritazeh/6731
4_5836879916976573680.mp4
13.7 MB
🔴 شبه‌علم در عرصه سلامت
#دکتر_کیارش_آرامش
پزشك، متخصص پزشكي اجتماعي و پي اچ دي اخلاق در مراقبت‌هاي سلامت
مدير و عضو هيئت علمي مؤسسه اخلاق زيستي، دانشگاه ادينبورو، پنسيلوانيا
t.me/Fact_Check
❌❌❌نادرست است.

۱. دکتر ماریا وان کرکوو نگفته «بیماران بی‌علامت ناقل کورونا نیستند»
گفته مسئول حدود ۶ درصد از پاندمی هستند.
اگر این رقم را در نظر بگیریم یعنی مسئول مرگ بیش از ۳۰ نفر از درگذشتگان امروز در کشورند.

۲. وقتی ماریا وان کرکوو از بیماران بی‌علامت صحبت می‌کند منظور کسانی‌ست که در تمام مدت بیماری خود علامتی نشان نمی‌دهند و تنها با پی‌سی‌آر مثبت شناسایی می‌شوند اما در جامعه با ۴ گروه افراد بی‌علامت دیگر هم سر و کار داریم:
1⃣کسانی که هنوز علائمشان بروز نکرده
2⃣کسانی که علائم خفیفی دارند و خود را مبتلا به کووید-۱۹ نمی‌دانند (مانند همانهایی که گمان می‌کنند زیر کولر خوابیده‌اند!)
3⃣کسانی که علائم نامعمول دارند و تا زمان خوب شدن هم مبتلا به کووید در نظر گرفته نمی‌شوند
4⃣کسانی که یک روز علائمی داشته و حالا ندارند اما هنوز خوب نشده‌اند
اگر این ۴ گروه را هم در نظر بگیریم سهم بیشتری از پاندمی متعلق به کسانی می‌شود که بی‌علامت در نظر گرفته می‌شوند.

۱۴ ماه قبل خانم کرکوو حرف مشابهی را مطرح کرد که در این کانال تکذیب شد:
t.me/nouritazeh/2737
روز بعد خود دکتر کرکوو حرفش را پس گرفت:
t.me/nouritazeh/2738
@Fact_Check