Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
3.85K subscribers
2.5K photos
213 videos
28 files
1.69K links
درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی شایعات فضای مجازی
و مقابله با شبه‌علم
✅ @Fact_Check

ترویج علم
و مقابله با شبه‌علم

رفتن به ابتدای کانال:
https://t.me/Fact_Check/1
Download Telegram
⚠️🚨 شخصی متنی نادرست را در توصیف مورجلون در ویکی‌پدیای فارسی نوشته است! (تصویر بالا-راست)

متنی که قبل از دست‌کاری این شخص دربارۀ مورجلون در آن صفحه بوده تقریباً درست است. (تصویر بالا-چپ)
این شخص بدون حذف آن مطلب درست، مطالب خود را به ابتدای صفحه افزوده است.

این کار خواسته یا ناخواسته، اشخاصی را که گمان می‌کنند اطلاعات صحیح را از ویکی‌پدیا به دست می‌آورند فریب می‌دهد.
آن هم در موضوعی که سلامت فرد و جامعه به آن وابسته است.

🚨نکته‌ای دربارۀ ویکی‌پدیا که دانستنش برای «تمامی» کاربران اینترنت ضروری است:
t.me/andishehsarapub/4463

🚨 «ماجرای امیر دولاب» و دستکاری ویکی‌پدیا:
t.me/andishehsarapub/679

🚨 مورجلون چیست:
t.me/nouritazeh/5543

✅ راستی‌سنجی شایعات مجازی:
t.me/Fact_Check
🔴❌برخلاف ادعای مطرح شده در فضای مجازی، آنچه توسط پژوهشگران دانشگاه استنفورد تعیین و اعلام شده، نه دستورالعمل ساخت واکسن فایزر و مدرناست و نه به روش مهندسی معکوس انجام شده.
توالی‌یابی mRNA به کار رفته در واکسن انجام شده که به معنی دستورالعمل ساخت نیست.
همچنین برای این کار نیازی به مهندسی معکوس نیست.

این پژوهشگران از روی باقی‌ماندۀ واکسنها در ته ویال‌ها توالی mRNA مورد استفاده در واکسن را تعیین و منتشر کرده‌اند تا در اختیار کسانی که به آنها مربوط است قرار گیرد. (برای پیشگیری از اشتباه گرفته شدن «mRNA موجود در بدن از جمله ناشی از حضور کوروناویروس» با «mRNA ناشی از تزریق این نوع واکسنها»)

البته فعلاً مورد استفاده‌اش جلب توجه توسط منابع خبری و ایجاد اینفودمی بوده.
اینفودمی:
t.me/nouritazeh/4165
استفاده از مهندسی معکوس برای انجام کارهایی که حقوق مادی یا معنوی کسی را نقض کند جرم است و در این کار نه حقوق کسی نقض شده و نه از مهندسی معکوس استفاده شده اجازه از FDA هم داشته.
🔴👈ادامه
زدودن اطلاعات اشتباه دربارۀ کووید-۱۹:
t.me/nouritazeh
پاسخ به پرسشهای کووید-۱۹:
t.me/HealthNotes
اخبار واکسن کووید-۱۹:
t.me/SarsCoVTwo
🔴🟡 Assemblies of putative SARS-CoV2-spike-encoding mRNA sequences for vaccines
BNT-162b2 and mRNA-1273
توضیح پیشین:
t.me/nouritazeh/5596
ادامه:
در اختیار داشتن توالی ام‌آران‌ای واکسن فایزر و مدرنا، به معنی داشتن دستورالعمل ساخت این واکسن‌ها نیست!

❓آیا اگر ترتیب قرار گرفتن قطعات یک ماهواره را داشته باشیم، «دستورالعمل ساخت آن و ساخت فضاپیمایی که آن را حمل و پرتاب می‌کند» را داریم؟🤠

🔸زدودن اطلاعات اشتباه دربارۀ کووید-۱۹:
t.me/nouritazeh
🔸پاسخ به پرسشهای کووید-۱۹:
t.me/HealthNotes
🔸اخبار واکسن کووید-۱۹:
t.me/SarsCoVTwo
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
t.me/Fact_Check
❌❌❌ نادرست است!
ادعای مطرح شده در این ویدئو دربارۀ نامناسب بودن میزان CO2 در بازدم کسی که ماسک پوشیده، نادرست است.
توضیح در این‌جا:
t.me/nouritazeh/5631
⚠️🚨پیامی که «از افراد بالای ۶۰ سال و ⚠️بیماران قلبی و ⚠️بیماران خاص می‌خواهد که برای دریافت یوزرنیم و پسوورد سامانه سیب برای دریافت واکسن به مراکز بهداشتی ⚠️مراجعه کنند» به سرعت در فضای مجازی در حال بازنشر است، چنین مطلبی هنوز در منبع معتبری منتشر نشده.
لطفاً در صورتی که آن را در گروهی دیدید از ارسال‌کننده منبع معتبر بخواهید.

فعلاً چیزی که به عنوان منبع یافت شده، نامۀ شبکۀ بهداشت یک شهرستان بوده.
در این صورت شامل تمام کشور نمی‌شود.

در بعضی مراکز امکان دریافت یوزرنیم و پسوورد وجود دارد اما چنین درخواستی سراسری نیست.

🚨با توجه به اینکه در شرایط فعلی مراجعۀ اشخاص 🚨به ویژه اشخاص مسن و بیماران به مراکز بهداشتی برای گرفتن یوزرنیم و پسوورد صلاح نیست با بازنشر این پیام لطفاً اطلاع‌رسانی بفرمایید تا تنها در صورتی که خبر تأیید شود آن را جدی بگیرند و آن پیام نامطمئن منجر به خروج افراد از منزل و تجمع آن‌ها در مراکز بهداشتی نشود.

🚨در صورت یافت شدن منبع معتبر، اطلاع‌رسانی می‌شود:
🔸اخبار و نکات واکسن کووید-۱۹:
t.me/SarsCoVTwo
🔸مقالات کووید-۱۹:
t.me/CovidPapers
🔸زدودن اطلاعات نادرست دربارۀ کووید-۱۹:
t.me/nouritazeh
🚨🚨🚨 #نادرست است.
لطفاً مطلبی را که به درستی آن اطمینان یا به منبعش اعتماد کافی ندارید منتشر نکنید.

این ویدئو مربوط به نشت گاز از یک کارخانۀ شیمیایی در بندر ویشاکاپاتنم
Visakhapatnam
در جنوب هند است که به «نشت گاز ویشاکاپاتنم» یا «نشت گاز ویزاگ» معروف است و

🚨ارتباطی به کورونا ندارد.

این حادثه که هفتم ماه مه ۲۰۲۰ رخ داد دست کم ۱۱ کشته داشت و بیش از ۸۰۰ نفر را راهی بیمارستان کرد.
منبع

برای مهار کووید-۱۹ به اطلاعات درست نیاز داریم نه مطالب جذاب نادرست.

🔴 لطفاً پیامهای مرتبط با سوش هندی را بخوانید و بازنشر بفرمایید:
⚠️واریانت هندی B1617 احتمالا پتانسیل ایجاد یک تهدید جدی را برای کشور دارد:
t.me/nouritazeh/5827
⚠️شیب نمودار ابتلا و مرگ در هند وحشتناک است:
t.me/SarsCoVTwo/1807
⚠️در بنگال غربی، واریانت هندی B1617 واریانت انگلیسی B117 را حذف کرده است! این یعنی از آن واریانت هم سرایت بیشتری دارد:
t.me/nouritazeh/5847
⚠️راه مقابله با واریانت‌های جدید:
t.me/nouritazeh/5573
🔹راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
🔍 t.me/Fact_Check
🔹زدودن اطلاعات نادرست دربارۀ کووید-۱۹:
🆘 t.me/nouritazeh
لطفاً اطلاع‌رسانی بفرمایید.
👍1
Forwarded from مقالات پزشکی
⚠️🚨😔 بفرمایید! این هم برداشت ناقص و بیان غلط!

و افزودن جمله‌ای غلط: «"به‌ویژه" اگر ماسک زده باشند»!!!
طوری نوشته‌اند که انگار ماسک اثر معکوس دارد!
در اصل این است که با وجود فاصلۀ بیش از ۲ متر و داشتن ماسک باز هم لازم است فضاهای بستۀ عمومی تهویۀ مناسب داشته باشند و از حضور غیرضروری در آن‌ها خودداری شود و در زمان ضرورت نیز مدت حضور کمترین حد ممکن باشد.

فاصله اهمیتی ندارد؟!!!
۲ متر فاصله برای دوری از دراپلت‌ها لازم است اما انتشار ائروسل‌ها محدود به دو متر نیست.

در واقع فاصلۀ ۲ متر از کمتر از ۲ متر بسیار بسیار بهتر است اما امنیت کامل ایجاد نمی‌کند.

توضیح:
t.me/CovidPapers/2930
به همکاری و همراهی جدی دوستان در زدودن اطلاعات نادرست نیازمندیم.
این ویروس به‌تنهایی نیست که دارد ما را می‌کشد، پای اطلاعات غلط در میان است.🆘

لطفاً اطلاعات صحیح را بازنشر بفرمایید تا جای اطلاعات غلط تنگ شود:
t.me/nouritazeh/5867

🔹نقد و بررسی شایعات کووید-۱۹:
t.me/nouritazeh
🔹اخبار و نکات واکسن کووید-۱۹:
t.me/SarsCoVTwo
🔹مقالات و گایدلاین‌های کووید-۱۹:
t.me/CovidPapers
⚠️🚨این‌که مگس‌های خانگی بتوانند در شرایط معمول کوروناویروس را به صورت فیزیکی حمل کنند به‌ویژه در حدی که سبب ابتلای اشخاص شود تأیید نشده است و احتمال وقوع زیادی ندارد.

۱. نویسندۀ خبری که از مقاله برداشت شده این دو نکتۀ اساسی را در متن نقل نکرده:
نتایج این پژوهش در یک مقاله منتشر شده و خود پژوهشگران می‌گویند ⚠️این بررسی در شرایط آزمایشگاهی انجام شده و ⚠️به بررسی‌های بیشتر نیاز است.

۲. نویسندۀ مطلب فرق ناقل بودن و حمل کردن فیزیکی را رعایت نکرده است!

۳. «احتمال وقوع» یکی از مهمترین نکاتی است که در اعلام عمومی خبر نگران‌کننده باید در نظر گرفته و اعلام شود.
احتمال اینکه مگسی روی سطحی بنشیند که آلوده به ویروس است، در مدت معین روی سطحی بنشیند که شما آن را لمس خواهید کرد یا غذایی که شما آن را خواهید خورد چه‌قدر است؟!

🚨۴. نویسندۀ مطلب این نکات بسیار مهم را رعایت نکرده است:
آنچه همگان باید دربارۀ مقالات تخصصی و گزارشهایی که بر اساس آنها به رسانه‌ها راه می‌یابند بدانند:
t.me/nouritazeh/2131
ادامه

🔹مقالۀ مورد اشاره:
t.me/CovidPapers/2967

🚨یکی از کارهایی که شما می‌توانید برای بهبود شرایط بکنید:
t.me/nouritazeh/5872
👍1
⚠️🚨 ویدئوهای مختلفی در فضای مجازی بازنشر شده که در آن‌ها نشان داده می‌شود که به صورت «نمایشی» به اشخاصی واکسن تزریق می‌شود یعنی تظاهر به تزریق واکسن می‌شود.

پرسیده شده که ماجرای این ویدئوها چیست؟

تعداد ویدئوها زیاد است و دلایل متفاوتی دارند.
یکی از دلایل رایج این است که واکسن قبل از آن یا پس از آن تزریق شده و این حرکت نمایشی تنها برای عکسبرداری یا فیلمبرداری برای شخص یا برای رسانه‌ها انجام شده.
نمونۀ قدیمی و معروفش را در این‌جا ببینید:
t.me/nouritazeh/3776

در بین چندصدمیلیون تزریق واکسن در جهان، احتمال تعدادی تخلف هم وجود دارد که متخلف را زیر سؤال می‌برد نه واکسن را.

این را هم در نظر داشته باشید که متخلفین در حالت معمول تخلف خود را جلوی دوربین به نمایش نمی‌گذارند!🤠
احتمال تخلفات خیلی بیش از این هم وجود دارد! اما با تفاسیری که افرادی از روی تخیل نه اطلاع، برای چنین ویدئوهایی مطرح می‌کنند جور در نمی‌آید.

🔹نقد و بررسی شایعات کووید-۱۹:
t.me/nouritazeh
🔹اخبار و نکات واکسن کووید-۱۹:
t.me/SarsCoVTwo
🔹مقالات و گایدلاین‌های کووید-۱۹:
t.me/CovidPapers
🔹راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
t.me/Fact_Check
🔴 درست است، اما باید نکات را کامل مورد توجه قرار داد.

آقای دکتر راجندرا کاپیلا، ۸۳ ساله، که البته در عکس جوان به نظر می‌رسد! متأسفانه در حالی که به کووید-۱۹ مبتلا بوده بر اثر سکته قلبی درگذشته است.

ایشان در هند به کووید-۱۹ مبتلا شده است اما:
۱. فاصلۀ زمان دریافت واکسن و ابتلا به کووید-۱۹ را نمی‌دانیم.
اگر هنوز واکسیناسیون کامل نبوده ریسک ابتلا زیاد بوده؛
حتی اگر واکسیناسیون کامل هم بوده، اثر واکسن‌ها صد در صد نیست.

۲. شخصی که واکسن زده است نه‌تنها ممکن است با سوشهایی که از واکسن می‌گریزند مبتلا شود بلکه با همان سوش‌های قبلی هم ممکن است مبتلا شود، اما انتظار می‌رود که ابتلا خفیف‌تر باشد و منجر به فوت نشود.

⚠️با این حال، سن اشخاص و بیماری‌های زمینه‌ای و لود اولیۀ ویروس و عوامل دیگر در شدت یافتن علائم و عوارض نقش دارند.

دکتر راجندرا کاپیلا بنا بر این منبع ۸۳ ساله بوده و دیابت و بیماری قلبی داشته است.

🚨پس از تزریق واکسن هم باید مراقب باشیم.

دربارۀ کووید-۱۹:
t.me/nouritazeh
نقد و بررسی شایعات فضای مجازی:
t.me/Fact_Check
اخبار واکسن کووید-۱۹:
t.me/SarsCoVtwo
مقالات و گایدلاین‌های کووید-۱۹:
💥 t.me/CovidPapers
❌⚠️ متن و عکس نادرست است.
۱. مترجم فارسی تفاوت مبتلا شدن و به فرم شدید بیماری مبتلا شدن را نمی‌دانسته.
مسیله بیشتر بودن احتمال ابتلا نیست، بیشتر بودن احتمال شدید شدن بیماری است.

۲. عکسی که دیده می‌شود درست نیست.
مدل ریزش موی مورد نظر که مردها در صورت داشتن آن، احتمال شدید شدن بیماری‌شان بیشتر است مطابق این تصویر است (آلوپسی آندروژنیک):
t.me/nouritazeh/2709

۳. کشف این نکته تازگی ندارد و از حدود یک سال قبل مقاله و پیام‌هایی دربارۀ آن در کانال پیشگیری متتشر شده:
خبر درست:
t.me/nouritazeh/2709
مقالۀ مربوط که سال قبل در کانال منتشر شده:
t.me/nouritazeh/2708
دو مقالۀ قدیمی دیگر در این زمینه:
t.me/CovidPapers/3145

t.me/CovidPapers/3146

۴. پژوهش‌ها نشان داده که مردان دارای این نوع ریزش مو بیش از سایر مردان به فرم شدید کووید-۱۹ مبتلا می‌شوند اما نسبت ۲,۵ برابر مشاهده شده در یک مطالعۀ بسیار کوچک را نمی‌توان تعمیم داد.

❓به نظر شما یک پیام به این کوچکی چطور این همه اشکال را در خود جا داده؟!
و چنین پیامی چرا این‌قدر بازنشر می‌شود اما تکذیبش نه؟!
این فقط مشت نمونۀ خروار است...
نمونه‌های دیگر:
🔎 @Fact_Check
❌😳 خبر بد؟!
بی آنکه بدانید ۱۳,۰۰۰ نفر از چند نفر، از کجا معلوم است که این تعداد زیاد است یا کم؟!
-
✅خبر درست:
این ۱۳,۰۰۰ نفر ابتلا در بین حدود ۸ میلیون نفری بوده که کامل واکسینه شده بودند. (پس از ۱۴ روز که از دریافت دوز دوم واکسنشان گذشته بود.)
می‌شود: ۰/۱۶ درصد
یعنی از هر ۶۱۵ نفر، یک نفر

این آمار برای مبتلایان پس از تزریق یک دوز واکسن، ۴۴,۰۰۰ نفر از ۲۸,۵ میلیون نفر بوده است که تقریباً به همان نسبت است.
منبع

✍توضیح:
تأثیر واکسن در پیشگیری از ابتلا ٪۱۰۰ نیست؛ حتی ۱۴ روز پس از دوز دوم هم اگر شخص در مقابل ناقل قرار گیرد احتمال مبتلا شدنش صفر نیست؛
در صورت ابتلا، در مقایسه با حالتی که واکسن تزریق نکرده باشد بیماری‌اش خفیفتر خواهد بود.
هنوز به‌خوبی نمی‌دانیم که معدودی از واریانتهای کوروناویروس جدید شناخته شده چه‌قدر احتمال دارد که از ایمنی ناشی از هریک از واکسنهای موجود بگریزند.
باید واکسن بزنیم اما تا زمان کاهش چشمگیر شیوع، نکات پیشگیرانه را به‌خوبی رعایت کنیم.

🔴نکات مهم دربارۀ ایمنی حاصل از تزریق واکسن:
t.me/nouritazeh/5167
🔴چرا بسیاری از مردم از واکسن بیشتر می‌ترسند تا از کوروناویروس؟
t.me/nouritazeh/5853
❓در فضای مجازی فارسی چه خبر است؟!
چرا منابعی با چندصدهزار دنبال‌کننده متوجه نیستند که اینکه ۱۳,۰۰۰ نفر مبتلا شده‌اند بدون اینکه بدانیم «از چند نفر؟» معلوم نیست کم است یا زیاد!

افکار و رفتار عموم در موضوع کووید-۱۹ از مطالب چنین منابعی شکل می‌گیرد و مطالب نادرستشان بازدید بسیار زیاد دارد، تکذیب آن مطالب، بازدید اندک.
---
یک روز نفر اول به نفر دوم گفت قیمت هر شاخه تیرآهن ایکس تومان شده است.
نفر سوم خودش را انداخت وسط و با تعجب گفت:
«راست می‌گید؟! ایکس تومن شده؟!!»😳
نفر اول گفت بله.
نفر سوم کمی سکوت کرد و پرسید: «ارزان شده یا گران؟!» 🙈😂
---
خبر درست را این‌جا بخوانید:
t.me/nouritazeh/6008
نمونه‌های دیگری از اشتباهات رایج در فضای مجازی فارسی:
t.me/Fact_Check