Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
3.84K subscribers
2.5K photos
213 videos
28 files
1.68K links
درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی شایعات فضای مجازی
و مقابله با شبه‌علم
✅ @Fact_Check

ترویج علم
و مقابله با شبه‌علم

رفتن به ابتدای کانال:
https://t.me/Fact_Check/1
Download Telegram
⚠️🚨 مطالبی که در فضای مجازی دربارۀ شیوع تازۀ عفونت ویروسی نیپا (NIV) مطرح شده، در اصل حاکی از چنین شیوعی نبوده بلکه به‌عنوان امکان بروز پاندمی‌های دیگر به‌عنوان مثال مطرح شده.

نام چین هم که در گزارش گاردین مطرح شده کمی غیرمنتظره است! چون این بیماری از ۱۹۹۸ تاکنون بیشتر در بنگلادش و سپس در هند، مالزی و سنگاپور مشاهده شده.

⚠️🚨هنوز هیچ نشانه‌ای برای نگرانی عموم از امکان شیوع آن وجود ندارد. (اما لازم است کشورهایی که پیشینۀ ابتلا در آن‌ها وجود دارد هوشیاری لازم و نظارت لازم را داشته باشند. لازم است بر واردات میوه از برخی کشورها از این لحاظ نظارت دقیق باشد همچنین در صورت شیوع این بیماری در کشوری، باید مسافرانی که از آن کشور وارد کشورهای دیگر می‌شوند مورد معاینه و پی‌گیری قرار گیرند؛ با توجه به امکان ۱۴ روز نهفته ماندن این بیماری.)

البته خفاش‌های میوه گاهی شب‌ها تا صد کیلومتر پرواز می‌کنند تا میوه پیدا کنند.
بنابراین مناطقی که در خطر هستند لازم نیست خیلی نزدیک به محل زندگی خفاش‌ها باشند.

🔸دربارۀ این بیماری:
t.me/nouritazeh/5091
🔸علائم:
t.me/nouritazeh/5092
🔸پیش‌گیری:
t.me/nouritazeh/5093

👉 t.me/HealthNotes
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
😳🚨صحبت‌های عجیب بهروز افخمی در حاشیۀ جشنوارۀ فجر.
لطفاً کامل بشنوید.
اگر ممکن است مطالب لینک داده شده در زیر را هم بخوانید.
منبع
ادامه دارد:
t.me/nouritazeh
--------
در یک پژوهش معلوم شد باز گذاشتن پنجره‌ها و برقرار شدن جریان طبیعی هوا در بیمارستان، شانس ابتلا به بیماری سل را برای مراجعین و کارکنان 🔴۷۲ درصد کاهش می‌دهد:
t.me/nouritazeh/3130

پژوهشی که لزوم جریان هوا در داخل خودروی عمومی در زمان شیوع کووید-۱۹ را نشان می‌دهد:
t.me/nouritazeh/4995

در این مطالعه، انتقال کووید-۱۹ در فضای بسته، ۱۸/۷ برابر انتقال در فضای باز بوده است:
t.me/nouritazeh/4976

پارامتر پراکندگی در کووید-۱۹ ملاحظۀ ویژه لازم دارد:
t.me/nouritazeh/2667

دربارۀ تأثیر ماسک در کاهش ابتلا به کووید-۱۹:
t.me/SarsCoVTwo/968

اگر کسی نمی‌داند آن چند هفته که در خانه نشستیم چه نقش مهمی در پیش‌گیری از گسترش شیوع کووید-۱۹ داشت، با نگاهی به این نمودارها و مقالۀ بعدی ممکن است متوجه شود:
t.me/nouritazeh/2751
آیا با صحبت‌های آقای بهروز افخمی (پیام قبل) دربارۀ لازم نبودن ماسک، اشتباه بودن تعطیلی مدارس، اشتباه بودن باز گذاشتن پنجره‌ها برای کاهش سرایت کووید-۱۹ و ... موافقید؟
لطفاً این پیام را برای دیگران هم بفرستید تا جمعیت بیشتر و متنوع‌تری به پرسش پاسخ دهند.
Anonymous Poll
78%
بسیار مخالفم
2%
تقریباً مخالفم
2%
تقریباً موافقم
11%
بسیار موافقم
2%
صحبت‌ها را شنیده‌ام اما نظری ندارم
5%
صحبت‌ها را نشنیده‌ام و نظری ندارم
🔴 خبری که دربارۀ کشف محل دفن زکریای رازی منتشر شده بود پس گرفته شد!
خبردهندگان گفتند هدفشان جلب توجه برای ایجاد بنای یادبود زکریای رازی بوده است!
آن‌چه مبنای آن خبر بوده کشف تازه‌ای نیست و یک نوشتۀ قدیمی از یک کتاب است که در تصویر می‌بینید.
منبع
طبق معمول فضای مجازی فارسی، باز هم منابع و کاربران مطالب نامطمئن را با تمام توان! بازنشر کرده‌اند.
✅ t.me/Fact_Check
متأسفانه همین رویه برای بازنشر مطالب مرتبط با کووید-۱۹ هم رایج است: انتشار مطالب نامعتبر!
نمونه‌های متعددی از نقد مطالب نادرست دربارۀ کووید-۱۹ را در این‌جا ببینید:
🆘 t.me/nouritazeh
⚠️❌ واکسن کووید-۱۹ سبب ابتلا به ایدز نشده است!
در یک واکسن استرالیایی دو قطعه از پروتئین با ویروس ایدز مشابهت داشت که خطری برای دریافت‌کننده ایجاد نمی‌کرد اما چنان‌که از قبل احتمال داده شده بود سبب تست مثبت کاذب HIV شد؛ به این دلیل این واکسن از برنامۀ تولید حذف شد.
توضیح بیشتر:
t.me/nouritazeh/4562
راستی‌سنجی شایعات مجازی:
t.me/Fact_Check
⚠️🚨این همه غلط را چگونه در یک متن به این کوچکی جا داده‌اند؟!

در انبوهی کانال و گروه هم کپی یا فوروارد شده!

۱. یک قدم نیست، راه درازی باقی‌ست. هنوز حتی فاز ۱ بالینی هم آغاز نشده.

۲. حتی همۀ جهشهای کنونی را با اطمینان نمی‌شود گفت!
وقتی کارآزمایی بالینی نشده از کارآیی‌اش چه می‌دانیم؟
جهش‌های آینده را چگونه می‌شود گفت؟!

۳. دیلی میل یک نشریۀ عامه‌پسند است که مناسب نقل مطالب علمی نیست* اما تمام این اشکالات از دیلی میل نبوده.

۴. اتفاقاً شاخک را هم هدف قرار می‌دهد.
«علاوه بر شاخک»، نوکلئوکپسید هم هدف قرار داده می‌شود.

۵. همۀ واکسنهای کنونی چنین نیستند.
واکسن اسکنسل نخستین از این نوع نیست.
مثلا شرکت اوسیوکس فرانسوی در حال انجام کارآزمایی بالینی فاز ۲ واکسن مشابهی است.

۶. «واکسن» به ویروس حمله می‌کند؟!
هدف قرار دادن (غیرمستقیم) را مترجم حمله کردن تصور کرده!

۷. چنین نیست که با هر جهشی در شاخک هر واکسنی ناکارامد شده باشد یا بشود.

۸. واکسن «درمان» می‌کند؟!

۹. قطعی؟!

۱۰. همیشگی؟!

و ...

🔴 اطلاعاتی دربارۀ این واکسن:
t.me/SarsCoVTwo/1460

*🚨توضیح مهم:
t.me/andishehsarapub/8352

⚠️اینفودمی:
t.me/nouritazeh/4165
🆘
🚨🚨🚨 ❌ #نادرست است.
کسانی که این کانال‌ها👆 را دنبال می‌کنند داخل خانه هم ماسک بزنند!
✅ سایر اشخاص لازم نیست مگر این‌که در خانه کسی علائم کووید-۱۹ داشته باشد.

این👆، کیفیت محتوای فضای مجازی فارسی است!
با این #سواد_رسانه‌ای می‌خواهیم کورونا را شکست دهیم.

انبوهی کانال خبری و سرگرمی و برخی کانال‌هایی که ظاهر علمی دارند و مردم گمان می‌کنند علمی هستند این خبر غلط را منتشر کرده‌اند.
کاربران هم در حال بازنشرش در گروه‌ها هستند.
طبق معمول به‌زودی در سایر رسانه‌ها هم نقل می‌شود!

طبق معمول کمتر از یک هزارم کسانی که مطلب نادرست را دیده‌اند، تکذیبیه‌اش را می‌بینند!

✅ مطلب صحیح چیست:
t.me/nouritazeh/5202

این کوروناویروس نیست که دارد با ما چنین می‌کند! خودمان هستیم:
t.me/nouritazeh/5188

لطفاً یک بار هم که شده با بازنشر بسیار زیاد این پیام سعی کنید دوستان و آشنایان خود را متوجه کنید که اطلاعاتشان را از چه منابعی به دست می‌آورند.
نمونۀ قبلی را هم ببینید:
t.me/nouritazeh/5189

خودتان و اطرافیانتان را با آگاهی‌بخشی از مطالب نادرست نجات دهید تا تلفات و خسارات کوروناویروس جدید رشد تصاعدی پیدا نکند.
⚠️🚨هنوز کسانی می‌گویند کووید-۱۹ دروغ است و کوروناویروس وجود ندارد!

❌ادعایی #نادرست مربوط به چند ماه قبل به فضای مجازی فارسی راه یافته با این مضمون:
«۱۵۰۰ نمونۀ مربوط به بیماران مبتلا به کووید-۱۹ بررسی شده و در هیچ‌یک از آن‌ها کوروناویروس یافت نشده و همگی حاوی ویروس آنفلوآنزای A و B بوده است»

❓پرسش‌هایی دربارۀ متنی که در تصویر می‌بینیم:
تأیید این هفت دانشگاه کجا منتشر شده؟ حتی یک ای‌میل هم از آن‌ها به‌عنوان سند ضمیمه نشده. حتی ای‌میل جعلی!
این متخصص کیست؟ کجا این مطلب را گفته؟
این بررسی کجا انجام شده؟ نتایجش کجا منتشر شده؟
کدام ۷ دانشگاه؟ حتی نام ۷ تا را نبرده، چند تا را نام برده که هیچ‌یک چنین مطلبی را تأیید نکرده‌اند.
تماسشان با سی‌دی‌سی و جواب سی‌دی‌سی کجا منعکس شده؟
آن‌ها گفتند... ایشان می‌گوید... کجا گفتند؟ اصلا چه کسی هستند؟ نام ندارند؟
جواب این سؤال‌ها در مطلبی که به‌عنوان منبع ذکر شده هم نیست: https://b2n.ir/t49929

منبعی هم که این متن سراسر مجهول را منتشر کرده منبع معتبری نیست.

ببینید آن پیام از کجا آمده:
t.me/SarsCoVTwo/1542

t.me/Fact_Check
⚠️🚨#نادرست است.
تأییدیۀ WHO و درخواست استفادۀ بلادرنگ از ایورمکتین که در خبرها به سازمان بهداشت جهانی نسبت داده شده تا این لحظه درست نیست.

✅مطلب صحیح:
یک پنل تشکیل شده از پزشکانی که تجربۀ تجویز ایورمکتین را دارند گزارش ۹۷ صفحه‌ای خود را چند روز قبل به WHO ارائه داده‌اند.

🔴دربارۀ تأثیر «احتمالی» ایورمکتین در درمان کووید-۱۹ از چندین ماه قبل در کانال پیش‌گیری نوشته شده که با جست‌وجو می‌توانید آن‌ها را بخوانید. دو نمونه:
گزارشی از هند:
t.me/nouritazeh/4186
گایدلاین EVMS:
t.me/nouritazeh/4177

همچنین با جست‌وجوی ivermectin در
@SarsCoVTwo
چند مقاله دربارۀ آن دیده می‌شود.

⚠️فعلاً تأییدیه‌ای از WHO برای درمان کووید-۱۹ ندارد.
اپروو شدن آن توسط FDA هم برای مصارف دیگر بوده نه درمان کووید-۱۹.

🚨در این‌جا اشتباهات دربارۀ کووید-۱۹ در حد امکان رفع می‌شود:
🆘 t.me/nouritazeh
اما تقریباً از هر هزار نفر که یک مطلب اشتباه را می‌بینند، یک نفر تکذیبش را می‌بیند!
لطفاً با «بازنشر تکذیبیه‌ها» و با «درخواست از دیگران برای منتشر نکردن مطالب منابعی که سابقۀ انتشار مطالب نادرست دارند»، کمک کنید این نسبت ۱۰۰۰ به ۱ بهبود یابد.
🆘🆘🆘
❌⚠️اف‌دی‌ای مجوزی برای استفاده از بپریدیل در درمان کووید-۱۹ نداده!
#Vascor #bepridil
🔴کسانی که خبر بالا را از رسانه‌های دست چندم به فضای فارسی آورده‌اند معنی
approved drugs
و
FDA-approved
را در خبر نفهمیده‌اند. (❓چرا کسانی که اشتباهات به این سادگی می‌کنند به خودشان اجازه می‌دهند در موضوع خطرناکی مطلب بنویسند؟ چرا کسانی مطالب آنها را فوروارد می‌کنند؟ گزیده شدن از یک سوراخ چند بار؟)
تیتر خبر:
Screening of approved drugs reveals potential treatment for COVID-19
منظور این بوده که این دارو برای مصرف دیگری از FDA مجوز داشته.
در متن خبر هم به وضوح نوشته شده:
A US Food and Drug Administration (FDA)-approved heart medication...

🔴این خبر گرچه تازه به رسانه‌ها راه یافته، تازگی ندارد و به انتشار 👈ماه قبل مقاله‌ای اشاره دارد که 👈۹ ماه قبل و 👈۷ ماه قبل هم منتشر شده.

❌⚠️تحقیق منتشر شده
in vitro
است نه در بدن.
ندانستن معنی
in vitro
قبلاً هم سبب اشتباه شده👈نمونه

✅در اینجا اشتباهات دربارۀ کووید-۱۹ در حد امکان رفع می‌شود:
🆘 t.me/nouritazeh

🆘 t.me/SarsCoVTwo
اما تمام کسانی که مطالب اشتباه را می‌بینند، تکذیبشان را نمی‌بیند!🆘
⚠️🚨۱. واقعاً FDA گفته است دستتان را نشویید؟!
دربارۀ سطوح و کلید آسانسور و پمپ بنزین نظر داده؟
اف‌دی‌ای، سازمان غذا و دارو است و دربارۀ غذا و بسته‌های آن مطلبی را به صورت خبر منتشر کرده نه دربارۀ دست شستن و کلید آسانسور!

۲. اگر این مطلب اثر تعیین‌کننده داشته باشد نتیجه‌اش در وب‌سایت CDC و WHO منعکس خواهد شد اما در پیام‌های قبل دیدید که نشده.
نظر CDC:
t.me/nouritazeh/5339
نظر WHO:
t.me/nouritazeh/5341

۳. تفاوت بسیار کم بودن و نبودن را متوجه نشده‌اند.

۴. گزارش را کامل نخوانده‌اند:
that the foods they eat and food packaging they touch are 🚨"highly unlikely" to spread SARS-CoV-2.
معنی "highly unlikely" از نظر علمی چیست؟
در تصویر این پیام ببینید highly unlikely یعنی چند درصد:
t.me/SarsCoVTwo/1299
۱۰ تا ۲۰ درصد؟!
خیلی زیاد است که!
تخمین‌ها کمتر از این است؛
اما اگر یک در ده‌هزار هم باشد نمی‌شود آن را ندیده گرفت.
البته کارهای متعددی هست که از شست‌وشو و ضدعفونی کردن سطوح و وسایل مهم‌تر است!

🚨⚠️بالاخره کووید-۱۹ از طریق سطوح منتقل می‌شود یا نه:
t.me/nouritazeh/5338
لطفاً لینک مطالب این کانال را حذف نفرمایید.
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
💥💥آیا کورونا از سطح منتقل می‌شود؟
پاسخ 🚨«مثبت» دکتر زالی رئیس ستاد مقابله با کورونای تهران را بشنوید.
منبع ویدئو

🚨نظر CDC با گفتۀ دکتر زالی مطابقت دارد:
t.me/nouritazeh/5339
🚨نظر WHO با گفتۀ دکتر زالی مطابقت دارد:
t.me/nouritazeh/5341
⚠️هرجا مطلبی غیر از این دیدید لطفاً بخواهید لینک منبع معتبری را اعلام کنند.

🔸لطفاً این پیام را برای همگان ارسال بفرمایید و اثر سوء اخبار نادرستی را که در ۲۴ ساعت گذشته فقط چند میلیون بار در تلگرام بازدید شده و بازدید چشمگیری در پیام‌رسان‌های دیگر داشته بزدایید.

🔸آن خبر نادرست (که می‌گفت نیازی به ضدعفونی کردن سطوح نیست) در کانال پیش‌گیری تکذیب شده بود:
t.me/nouritazeh/5342
اما متاسفانه بازدید تکذیبیه‌ها حدوداً یک هزارم بازدید مطالب نادرست است.

لطفاً برای اصلاح این نسبت و کاستن از طول مدت درگیری با کوروناویروس و خسارات و تلفات آن همکاری کنید.🌹
🆘 t.me/nouritazeh

🆘 t.me/HealthNotes
❌⚠️🚨 نادرست است.
این‌که نتایج شبیه‌سازی انجام شده با ابرکامپیوتر فوگاکو در ژاپن توصیۀ تازۀ سی‌دی‌سی برای استفاده از دو ماسک را نقض می‌کند نادرست است!

متنی که رویترز نوشته و مطالب فارسی بر اساس آن نوشته شده بر اساس اظهار نظر پروفسور ماکوتو سوباکورا (استاد دینامیک سیالات دانشگاه کوبه) است که ایشان نکتۀ اصلی پیام سی‌دی‌سی را برای استفاده از ماسک دوم متوجه نشده است.

🚨هدف توصیۀ سی‌دی‌سی این بود که «ماسک دوم به فیت کردن ماسک اول کمک کند».

🚨در خبرها بر اساس شبیه‌سازی منتشرشدۀ جدید (که آن را در مقابل نظر سی‌دی‌سی قرار داده‌اند!)، ماسک 🚨«فیت‌شدۀ» اول را با دو ماسک مقایسه می‌کنند اما CDC می‌گوید:
«چون ماسک اول روی صورت «فیت نمی‌شود»، ماسک دوم را برای فیت کردن استفاده کنید.
اگر ماسک اول ماسک مناسبی است به ماسک دوم نیاز نیست»

لذا نتیجه‌ای که در شبیه‌سازی[1] گرفته شده با توصیۀ سی‌دی‌سی[2] مغایرت ندارد.

[1]مقاله به زبان ژاپنی:
t.me/SarsCoVTwo/1567
[2]مقالۀ سی‌دی‌سی:
t.me/SarsCoVTwo/1568
زدودن اشتباهات رایج دربارۀ کووید-۱۹:
t.me/nouritazeh
🔴ادامه دارد.
لطفا لینک مطالب این کانال را حذف نفرمایید.🌹
❌⚠️ مطلب نادرستی که اظهار می‌کند یک ویروس‌شناس ۱۵۰۰ نمونۀ تست مثبت کووید-۱۹ را بررسی کرده و کوروناویروس جدید را در آن نیافته، گرچه یک دروغ بسیار ابتدایی است، علاوه بر انتشار به‌صورت متن، توسط عده‌ای به صورت پیام ویدئویی در فضای مجازی فارسی منتشر شده!

بیست روز قبل در این‌جا به آن پاسخ داده شده بود:
🚨 t.me/SarsCoVTwo/1540
و در این گروه هم بازنشر شده:
🚨 t.me/HealthNotes/9127

اما طبق معمول، تعداد بازدید مطالب نادرست، بیش از ۱۰۰۰ برابر تکذیبیه‌هایشان است!
اصلاح این نسبت، به همکاری عدۀ زیادی که عواقب چنین وضعیتی را درک می‌کنند نیازمند است.

🔸در سه پیام که پس از پیامِ لینک داده شده منتشر شده، تصویر واقعی کوروناویروس جدید قابل مشاهده است.

🔸کسی که آن دروغ را ساخته ایرانی نبوده و این پیام را نمی‌بیند!
کسانی که آن را به فارسی ترجمه و منتشر کرده‌اند یا بر اساس آن ویدئوی فارسی ساخته‌اند و کسانی که چنان مطالبی را بازنشر می‌کنند ممکن است این پیام را ببینند.
از آن‌ها دعوت می‌کنم این پیام را ببینند:
🚨 t.me/SarsCoVTwo/1637
اگر مغرض نباشند ممکن است متوجه شوند که با کار خود با کوروناویروس جدید همدستی کرده‌اند.

🚨در اینجا اشتباهات دربارۀ کووید-۱۹ در حد امکان رفع می‌شود:
🆘 t.me/nouritazeh

🆘 t.me/SarsCoVTwo
🌹♥️🌹♥️🌹♥️
دوستان سلام🌹
سال نو مبارک 🌹♥️
با آرزوی سلامت و شادی و پیروزی برای شما و همه عزیزانتان
خواهشمندم به اطلاع دوستان و آشنایان برسانید که هرجا بیش از اعضای یک خانواده در یک فضای بسته هستند، تمام پنجره‌ها را تمام‌وقت باز بگذارند.
لطفاً این پیام را برای توضیح بیشتر برای دوستان و آشنایان بفرستید:
t.me/nouritazeh/4632
🔴 دکتر حامد حسینی، مدیر مرکز کارآزمایی بالینی دانشگاه علوم پزشکی تهران، این شایعه را که واکسن‌های تزریق شده به پاکبانان مربوط به کارآزمایی بالینی یک واکسن است تکذیب کرد.

دکتر حسینی می‌گوید این واکسن‌ها، واکسن‌های سینوفارم اهدایی چین است و خارج از نوبت در حال تزریق به پاکبانان است.

همچنین دکتر حسینی از عدم رعایت کامل اولویت‌بندی در تزریق واکسن ابراز ناخرسندی کرده است.
منبع
t.me/SarsCoVTwo

t.me/nouritazeh