Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
3.85K subscribers
2.5K photos
213 videos
28 files
1.68K links
درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی شایعات فضای مجازی
و مقابله با شبه‌علم
✅ @Fact_Check

ترویج علم
و مقابله با شبه‌علم

رفتن به ابتدای کانال:
https://t.me/Fact_Check/1
Download Telegram
Forwarded from اندیشه سرا
#واکسن #هوش_مصنوعی

💉⚠️⚠️ سه اشتباه مهم دیپ‌سیک در سه جمله پاسخش در مورد واکسن هوآلان

در موضوعات مهم و حساس به نوشته‌های چت‌بات‌های هوش مصنوعی اعتماد نکنید.

این بار از چت‌بات دیپ‌سیک (چینی) دربارهٔ واکسن هوآلان (چینی) پرسیدم.
پاسخ‌های نادرستش و اعترافش به نادرست بودن آن‌ها و پاسخ صحیح را در تصاویر ببینید.

چت‌بات‌های هوش مصنوعی در موضوعاتی که به اندازهٔ کافی از آن‌ها اطلاع نداریم، ممکن است ما را دچار اشتباه جدی و حتی مهلک کنند.
مثلاً مشاور خوبی برای مشورت پزشکی نیستند.
به قول مارک تواین:
«در خواندن متونی که به سلامتتان مربوط است مراقب باشید. ممکن است بر اثر یک اشتباه تایپی بمیرید.»

💉 توضیح صحیح دربارهٔ واکسن هوآلان:
t.me/SarsCoVTwo/4607

⚠️صفت «پررو» را به ویژگی‌های چت‌جی‌پی‌تی اضافه کنیم:
t.me/andishehsarapub/16570

⚠️چند نکتهٔ منفی که باید دربارهٔ چت‌بات‌های هوش مصنوعی بدانیم:
t.me/andishehsarapub/16548
🔤
📱 گاهی دربارۀ هوش مصنوعی:
t.me/andishehsarapub

✔️⚠️ در این روزها که صفحات مجازی با مطالب نادرست یا گمراه‌کننده دنبال افزایش بازدید هستند،
با درستی‌سنجی شایعات مجازی همراه شوید:
t.me/Fact_Check

👥 از بخش اد ممبر می‌توانید دوستان خود را به گروه بهداشت و سلامت دعوت بفرمایید تا مطالبی را که می‌توانند نقش چشمگیری در سلامتشان و حتی کاهش هزینه‌هایشان داشته باشند بخوانند:
t.me/HealthNotes
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤7
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
✔️ واقعی است، ساختهٔ هوش مصنوعی نیست.

ویدئویی که با شرح «یک رهگذر تصادفی، پسری را که از پنجره به بیرون افتاده بود، در مصر نجات داد» در شبکه‌های اجتماعی پربازدید شده واقعی‌ست.

فردی که کودک در حال سقوط را نجات می‌دهد یک مغازه‌دار به نام احمد رجب در جیزهٔ مصر است که اتفاقاً در آن موقع بیرون از مغازه‌اش ایستاده بوده. منبع

✔️⚠️ در این روزها که صفحات مجازی با مطالب نادرست یا گمراه‌کننده به دنبال افزایش بازدید هستند،
با درستی‌سنجی شایعات مجازی همراه شوید:
t.me/Fact_Check

👥 از بخش اد ممبر می‌توانید دوستان خود را به گروه بهداشت و سلامت دعوت بفرمایید تا مطالبی را که می‌توانند نقش چشمگیری در سلامتشان و حتی کاهش هزینه‌هایشان داشته باشند بخوانند:
t.me/HealthNotes
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤12
⚠️⚠️استفاده از عبارت‌هایی مانند «شهر طاعون‌زده» بر اساس یک ویدئوی سه‌ثانیه‌ای، نمونه‌ای از سوء استفاده از نگرانی‌های مردم با هدف افزایش بازدید است.

⚠️ ویدئویی سه ثانیه‌ای در فضای مجازی فارسی با شرح زیر منتشر شده:
«اولین ویدئو از شهر طاعون‌زده‌ شلخوف در سیبری که مردانی را در سطح شهر با لباس‌های مخصوص محافظ سفید نشان می‌دهد»

⚠️ این ویدئو (که در پیوست پیام قابل مشاهده است) بدون تاریخ، مکان دقیق و منبع مستقل است و اگر مربوط به امروز و شلخوف باشد نشانهٔ «شهر طاعون‌زده» نیست.

در شلخوف در بخش بستری بیمارستان محدودیت‌هایی اعمال شده و افراد دارای تماس با یک بیمار فوت‌شده تحت نظر قرار گرفته‌اند؛ اما مقام‌های روسیه هنوز طاعون ریوی، نشت Yersinia pestis یا شیوع در شهر را تأیید نکرده‌اند.
گزارش‌هایی درباره کاهش موجودی برخی آنتی‌بیوتیک‌ها در تعدادی از داروخانه‌ها منتشر شده، ولی این هم دلیلی برای تأیید شیوع طاعون نیست.

🔴آنچه تاکنون می‌دانیم:

❌در حال حاضر نمی‌توان گفت:

❌ «شلخوف شهر طاعون‌زده است.»

❌ «طاعون در شهر شیوع پیدا کرده است.»

❌ «نشت طاعون از آزمایشگاه تأیید شده است.»

❌ «افراد در سراسر شهر در لباس‌های مخصوص در حال مقابله با طاعون هستند.»

✔️آنچه می‌توان گفت:

✅ یک کارمند مؤسسه تخصصی ضدطاعون درگذشته است.

✅ علت رسمی مرگ او فعلاً پنومونی با علت نامشخص اعلام شده، نه طاعون.

✅ بیمارستان محل مرگ او در شلخوف تحت اقدامات قرنطینه‌ای/محدودکننده قرار گرفته است.

✅ حدود ۱۹۷ فرد مرتبط با او تحت مراقبت پزشکی قرار گرفته‌اند.

✅ تاکنون طاعون ریوی یا شیوع طاعون در شلخوف به‌طور رسمی تأیید نشده است.

✅ مقام‌های بهداشتی روسیه وضعیت منطقه را پایدار و تحت کنترل اعلام کرده‌اند.

🔴اطلاعات بیشتر:
t.me/nouritazeh/16164

✔️⚠️ در این روزها که صفحات مجازی با مطالب نادرست یا گمراه‌کننده به دنبال افزایش بازدید هستند،
با درستی‌سنجی شایعات مجازی همراه شوید:
t.me/Fact_Check

👥 از بخش اد ممبر می‌توانید دوستان خود را به گروه بهداشت و سلامت دعوت بفرمایید تا مطالبی را که می‌توانند نقش چشمگیری در سلامتشان و حتی کاهش هزینه‌هایشان داشته باشند بخوانند:
t.me/HealthNotes
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤8
❌ خبر باید لینک منبع معتبر داشته باشد.
اخبار بدون منبع، معتبر نیستند.

خبر منتشرشده مبنی بر اینکه «قزاقستان، ازبکستان و قرقیزستان به‌دلیل احتمال شیوع طاعون در روسیه مرزهایشان با روسیه را بستند» نادرست است.

این سه کشور مرزهای خود را به‌طور کامل نبسته‌اند. اقدامات آن‌ها محدود به تشدید کنترل‌های بهداشتی-قرنطینه‌ای (sanitary-quarantine) در نقاط عبور مرزی، غربالگری مسافران، وسایل نقلیه و محموله‌ها بوده است. این اقدامات پیشگیرانه و موقتی اعلام شده‌اند.

جزئیات دقیق اقدامات هر کشور (تا ۵ اکتبر ۲۰۲۶):

قزاقستان
وزارت بهداشت قزاقستان کنترل بهداشتی-قرنطینه‌ای را در نقاط عبور مرزی تشدید کرده است. این وزارتخانه ریسک ورود عفونت را «پایین» ارزیابی کرده و اعلام کرده تاکنون هیچ مسافری با تب بالا یا علائم مشکوک شناسایی نشده است. قزاقستان تنها کشور از میان این سه کشور است که مرز زمینی مستقیم با روسیه دارد.
https://newtimes.kz/obshchestvo/224440-ugrozhaet-li-kazakhstanu-chuma-iz-rossii-otvet-minzdrava

https://caspianpost.com/kazakhstan/kazakhstan-steps-up-border-checks-over-health-alert-in-russia-s-irkutsk

https://kz24.news/news/zdorovye/posle-soobscheniy-o-chume-v-rossii-tri-strany-tsentralnoy-azii-usilili-mery-kazahstan-otsenivaet-risk-kak-nizkiy.html

قرقیزستان
وزارت بهداشت قرقیزستان تمام نقاط کنترل بهداشتی-قرنطینه‌ای را به حالت آماده‌باش و تشدیدشده برده است. متخصصان افراد، وسایل نقلیه و محموله‌های عبوری را برای جلوگیری از ورود عفونت‌های خطرناک بررسی می‌کنند.
https://reporter.kg/rossiyada-chuma-oorusu-kattalganyna-baylanyshtuu-kyrgyzstanda-chek-ara-kozomolu-kuchotuldu/

https://economist.kg/society/2026/10/04/chuma-rossiya-kontrol-granitsa/

https://qazinform.com/news/kyrgyzstan-tightens-border-sanitary-controls-following-plague-report-in-russia-711d78

ازبکستان
کمیته رفاه بهداشتی-اپیدمیولوژیک ازبکستان آمادگی خدمات مربوطه را افزایش داده و وضعیت را بر اساس اطلاعات مقامات روسیه و سازمان بهداشت جهانی رصد می‌کند. ازبکستان مرز زمینی مستقیم با روسیه ندارد.
https://ulysmedia.kz/news/82247-posle-kazakhstana-eshchio-tri-strany-usilili-kontrol-iz-za-chumy-v-rossii/

https://mosmonitor.ru/society/163751kazahstan-kyrgyzstan-i-uzbekistan-usilili/
در برخی گزارش‌ها از تاجیکستان نیز به عنوان کشوری که اقدامات مشابه بهداشتی انجام داده نام برده شده است، اما هیچ‌یک از این کشورها مرزهای خود را به‌طور کامل نبسته‌اند.
مقامات روسیه (روسپوترب‌نادزور) همچنان تشخیص رسمی را «پنومونی با علت نامشخص» اعلام کرده و وجود طاعون را تأیید نکرده‌اند. اقدامات کشورهای همسایه صرفاً احتیاطی و بر اساس گزارش‌های اولیه بوده است.
این تکذیب بر اساس بیانیه‌های رسمی وزارتخانه‌های بهداشت کشورهای مذکور و گزارش‌های رسانه‌های محلی و بین‌المللی تهیه شده است.

❓⚠️⚠️ با توجه به وجود اطلاعات غلط که یا از روی بی‌اطلاعی است یا با هدف سوء استفاده از نگرانی‌های مردم،
اکیداً پیشنهاد می‌شود برای دریافت اطلاعات درست در این زمینه (اخبار ناقصی که در مورد شیوع احتمالی طاعون‌ ریوی در رسانه‌ها وجود دارد) و موارد مشابه، دو کانال زیر را دنبال بفرمایید:
t.me/Fact_Check
&
t.me/nouritazeh
🌹اگر موافقید این پیام را برای دوستان و آشنایان خود بفرستید.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤9
Forwarded from فانوس
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🌜😴😴 بخواب!

دکتر محمدرضا کاویانی
متخصص بیماری‌های مغز و اعصاب


🌹اگر پزشک متخصص هستید، لطفاً به جمع نویسندگان فانوس
@GreatPharos
بپیوندید و به تولید محتوای درست کمک کنید تا جای مطالب نادرست را ذره‌ذره تنگ کنیم.

💥لطفاً سری به این کانال‌های پیشنهادی بزنید:
t.me/addlist/piZCzdW-yBw1MzRk
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👏7
🟢#نگران_نباشید
اخبار و شایعات طاعون

تا این لحظه، ساعت ۱ بامداد ۱۴ مهرماه به وقت تهران، پایش و جست‌وجوی وسیع اخبار و گزارش‌ها، از اخبار رسمی و غیررسمی روسیه، کشورهای همسایه روسیه، اتحادیه اروپا، سازمان جهانی بهداشت، سی‌‌دی‌سی و ... به کمک چند بات هوش مصنوعی و درستی‌سنجی خروجی بات‌ها، دلیلی برای ایجاد نگرانی عمومی یا هراس گسترده یافت نشده است.

در صورتی که نشانه‌هایی یافت شود که نیاز به هشدار باشد در همین کانال به اطلاع شما می‌رسد:
t.me/nouritazeh

t.me/Fact_Check
بسیاری از نوشته‌های رایج در شبکه‌های اجتماعی در این زمینه با هدف افزایش بازدید نوشته شده‌اند.
🟢 #نگران_نباشید
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤6🤔2
Forwarded from 🥗 تغذیه پدیا
💃💥☕️💥تنها راه پیشگیری از ابتلا به طاعون ریوی، دمنوش فونجیا است!
🟡 بولشیت نیوز

صبح‌ها «"قبل" از بیدار شدن»، عسل و آبلیمو به آن اضافه کنید و انگشت شست پایتان را به مدت سه دقیقه و بیست و دو ثانیه داخل آن بگذارید.

❓یادتان هست دانشبندان دانشکاه سودوساینسیا در دیسپشن جنوبی با پاکاری در ژن‌های قارچ گانودرما که با تکذیب حسودانۀ FDA بازار فروشش را از دست داده بود، قارچ فونجیا پلاسیبو سودوساینسیا بولشیتیوس فول‌آپشن
Fungia Placebo Pseudoscientia Bullshitus Full-Option
را ساخته بودند که به علت داشتن ویتامین ب-۵۲ با خوردن آن در خواب می‌توانست سبب نتایج چشمگیری شود؟

❓یادتان هست گفته بودیم که این دمنوش می‌تواند بیماری‌هایی را که هنوز ناشناخته‌اند درمان کند؟
فقط طرز استفاده‌اش فرق می‌کند.
🔤🔤🔤
❓❓آیا خبر شیوع طاعون ریوی در روسیه واقعیت دارد؟
t.me/nouritazeh/16164
⚠️دو خبر قبلی بولشیت نیوز دربارۀ فونجیا پلاسیبو سودوساینسیا بولشیتیوس فول‌آپشن:
t.me/nutritionpedia/123
&
t.me/nutritionpedia/198
❓آیا مصرف داروهای گیاهی بی‌خطر است؟
t.me/GreatPharos/589
🚨مغالطه توسل به طبیعت:
t.me/HealthNotes/37574
⚠️بیماری تازه شناسایی شده در چین:
t.me/HealthNotes/37580
❓پاسخ به یک سؤال مهم:
«می‌خوام در حد امکان مریض نشم! ۱۵ پیشنهاد طلایی برای بهبود سیستم ایمنی بدید لطفاً!»:
t.me/Stop_Corona/176
طنز
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🤣5
❓🚨 رسانه‌ها با مردم چه کرده‌اند؟
از بیماری‌ای که هنوز از شیوعش در دوردست تأییدی نیست می‌ترسیم
از بیماری‌هایی که در اطرافمان در فاصلهٔ کم دارد آدم می‌کشد و خودمان و عزیزانمان در خطر هستیم اطلاع کافی نداریم!
t.me/HealthNotes
t.me/nouritazeh

در دو‌ روز اخیر، خبرهای زیادی دربارهٔ احتمال شیوع طاعون ریوی در شهر شِلِخوف در استان ایرکوتسک روسیه منتشر شده.

اطلاعات کنونی، حتی با در نظر گرفتن احتمالات مربوط به مخفی‌کاری روسیه، چیزی را که مردم عادی بخواهند دچار ترس و نگرانی شوند در خود ندارد.

فقط افرادی که از نظر شغلی باید ماجرا را پایش کنند باید در جریان قرار بگیرند و در صورت نیاز تصمیماتی اتخاذ کنند.

طاعون بیماری خطرناکی است؛ به‌خصوص طاعون ریوی که قابلیت انتقال انسان‌ به‌ انسان دارد و در صورت درمان نشدن کشنده است
اما تا ۶ اکتبر ۲۰۲۶، شیوع طاعون در روسیه تأیید نشده و WHO بر اساس اطلاعات موجود، خطر برای عموم مردم را پایین ارزیابی کرده.

❓آیا این خبر باید بخش بزرگی از توجه سلامت ما را به خودش اختصاص دهد؟
نه!
طاعون بی‌اهمیت نیست؛ اما بیماری‌های زیادی وجود دارند که همین حالا، در جهان و حتی در کشور خودمان، انسان‌های بسیاری را بیمار می‌کنند و می‌کشند.
برای نمونه:
تب دانگ در سال ۲۰۲۴ بیش از ۱۴ میلیون مورد گزارش‌شده در جهان داشت و بیش از ۱۱ هزار مرگ ثبت شد.
تب دانگ یک بیماری کشورهای دوردست نیست.
در ایران پشه‌های ناقل آئدس در شهرهای زیادی شناسایی شده‌اند و انتقال محلی دانگ نیز در استان‌های جنوبی کشور، از جمله هرمزگان و سیستان‌ و بلوچستان، رخ داده. اگر شرایط فراهم باشد امکان گسترش انفجاری آن وجود دارد.
اگر در ایران زندگی می‌کنید، دانگ موضوعی‌ست که ارزش دارد همین امروز درباره علائم، راه‌های انتقال و روش‌های پیشگیری آن مطالعه کنید.

حتی تب کریمه‌کنگو برای ایرانیان از نظر جغرافیایی و اپیدمیولوژیک موضوعی بسیار مهم است.
این بیماری در ایران سابقه دارد، به‌ویژه در ارتباط با تماس با دام آلوده یا خون و بافت حیوان آلوده و نیز تماس با خون و ترشحات فرد بیمار.
بنابراین اگر هدفمان این است که درباره بیماری‌هایی مطالعه کنیم که واقعاً ممکن است در محیط زندگی خودمان با آنها مواجه شویم، تب کریمه‌کنگو قطعاً شایسته توجه است.

همچنین باید بدانیم که بیماری‌های غیرواگیر بخش بسیار بزرگ‌تری از بار بیماری در ایران را تشکیل می‌دهند.
مثلاً دیابت.
در مطالعه ملی STEPS سال ۲۰۲۱، شیوع دیابت در جمعیت مورد مطالعه ایران حدود ۱۴٫۲ درصد و پیش‌دیابت حدود ۲۴٫۸ درصد بود.
یعنی احتمال قابل توجهی دارد خود شما، اعضای خانواده‌تان یا دوستانتان مستقیماً با آن درگیر باشید.
دیابت می‌تواند سال‌ها بدون علامت جدی پیش برود و در صورت عدم کنترل مناسب، خطر بیماری قلبی، سکته مغزی، آسیب کلیه، آسیب عصبی و نابینایی را افزایش دهد.

اگر درباره سلامت خودتان قرار است چند موضوع را همین امروز جدی‌تر مطالعه کنید، دیابت، فشارخون، اضافه‌وزن و تغذیه انتخاب‌های بسیار منطقی‌تری از دنبال‌کردن مداوم خبرهای مربوط به یک مورد احتمالی طاعون در هزاران کیلومتر دورتر هستند.

در ایران، بیماری‌های غیرواگیر در مجموع مسئول بخش بزرگی از مرگ‌ها هستند؛ بیماری‌های قلبی‌عروقی، سرطان‌ها، دیابت و بیماری‌های مزمن تنفسی از مهم‌ترین آنها هستند.

کبد چرب نیز بسیار شایع است و در بخشی از افراد می‌تواند به التهاب، فیبروز، سیروز و عوارض جدی‌تر منجر شود.
این بیماری‌ها شاید تیترهای ترسناک و جذابی مانند «طاعون در روسیه» نسازند؛ اما اثر آنها بر سلامت واقعی مردم بسیار بزرگ‌تر است.

نمی‌خواهیم خبر طاعون را فراموش کنیم؛
می‌خواهیم به جای خبرهایی که رسانه‌ها برای جذب دنبال‌کننده منتشر می‌کنند، خبرهای درست را دنبال کنیم
و اجازه ندهیم اینفودمی ما را از نکات مهمتر دور کند.

تب دانگ و پشه آئدس در ایران؛
تب کریمه‌کنگو؛
دیابت و پیش‌دیابت؛
فشارخون بالا؛
کبد چرب؛
اضافه‌وزن و چاقی؛
بیماری‌های قلبی‌عروقی؛
آنفلوآنزا؛
ریسک شیوع سرخک و فلج اطفال به خاطر شایعات بی‌اساسی که مخالفان واکسن ترویج کرده‌اند
موضوعاتی هستند که می‌خواهیم
شما آن‌ها را از یک خبر تأییدنشده دربارهٔ طاعون در روسیه خیلی جدی‌تر بگیرید.
خبرها را دنبال کنید؛ اما سلامتتان را بر اساس مطالبی که منابع زرد ارائه می‌دهند مدیریت نکنید.

🎁 ما برای دادن اطلاعات درست، تکذیب شایعات نادرست و نقد مطالب شبه‌علمی در کنار شما هستیم:
t.me/addlist/piZCzdW-yBw1MzRk

🔹خبر درست دربارهٔ ماجرای روسیه:
t.me/nouritazeh/16164

🔹دربارهٔ تب دانگ بدانیم:
t.me/Stop_Corona/191

🔹دربارهٔ تب کریمه کنگو بدانیم:
t.me/andishehsarapub/6749

👥 از بخش اد ممبر می‌توانید دوستان خود را به گروه بهداشت و سلامت دعوت بفرمایید تا مطالبی را که می‌توانند نقش چشمگیری در سلامتشان و حتی کاهش هزینه‌هایشان داشته باشند بخوانند:
t.me/HealthNotes
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤3