Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
3.83K subscribers
2.5K photos
213 videos
28 files
1.68K links
درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی شایعات فضای مجازی
و مقابله با شبه‌علم
✅ @Fact_Check

ترویج علم
و مقابله با شبه‌علم

رفتن به ابتدای کانال:
https://t.me/Fact_Check/1
Download Telegram
Forwarded from کِی کجا بریم؟
❓پرسیده‌اند آیا خبر مجوز روزانه ۴۰ پرواز از ایران به نجف اشتباه تایپی است؟
پاسخ:

خبر درباره «مجوز پرواز» است نه «برقراری این تعداد پرواز».
به این دلیل درست بودن خبر امکان‌پذیر است.

از نظر ظرفیت عملیاتی، ۴۰ پرواز روزانه بین ایران و نجف زیاد است اما غیرممکن نیست اگر مجموع پروازهای چندین ایرلاین ایرانی از چند شهر مختلف (تهران، مشهد، اصفهان، شیراز و…) را جمع بزنیم؛ در ایام پیک معمولاً تعداد پروازها به‌شدت بالا می‌رود.

✔️در رویترز، الجزیره انگلیسی و الخلیج عربی هم به نقل از دفتر نخست‌وزیری عراق همین رقم ذکر شده.


✈️ خبرها و نکات اثرگذار بر گردشگری:
t.me/keikojaberim
✈️ دربارۀ شعر، موسیقی و گردشگری:
t.me/pakruh
✈️ دربارۀ پاریس، فرانسه و اروپا:
t.me/LaVilleLumiere
🆘 لطفاً با بازنشر مطالب مرتبط با پیش‌گیری و درمان به سلامت عزیزان خود کمک کنید.
t.me/addlist/piZCzdW-yBw1MzRk
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤7
⚠️👆این یک کانال عرضهٔ پروکسی برای دسترسی به تلگرام در حالت فیلترشده است.
فیلترینگ باعث شده چنین کانالی ۷,۹ میلیون نفر دنبال‌کننده داشته باشد.
این کانال خبر علمی و مطالب فرهنگی و اجتماعی هم دارد. (کپی از هرجا که پیدا کند، بدون قابلیت درستی‌سنجی و بدون تشخیص اعتبار منبع)
برای نمونه یک خبر علمی آن را ببینید. (اصل این خبر توسط یک کانال مربوط به کامپیوتر و موبایل وارد فضای مجازی فارسی شده که همین تیتر اشتباه را دارد)

❓❓❓آیا ما می‌توانیم اثر سوء یک خبر منتشر شده در کانال ۷,۹ میلیون نفری را خنثی کنیم؟

✔️در شعاع کوچک اطراف خود بله.
✔️شما هم با نوشتن یا بازنشر نقد و تکذیب مطالب نادرست می‌توانید این کار را در شعاع کوچک اطراف خود انجام دهید.

اما خبر مورد اشاره:

❓ آیا انار می‌تواند نارسایی قلبی را ۸۰٪ بهبود دهد؟

اخیراً خبری در شبکه‌های اجتماعی فارسی پربازدید شده:
❌«محققان: مصرف انار می‌تونه نارسایی قلبی رو تا ۸۰ درصد بهبود بده»

خبر به یک پژوهش واقعی از پژوهشگران King's College London مربوط است؛ اما چیزی که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده، نتیجه مطالعه را درست بیان نکرده است.

❓اصل ماجرا چیست؟
پژوهشگران روی ترکیبی به نام «یورولیتین A»
(Urolithin A)
مطالعه کردند. این ماده می‌تواند در روده بعضی افراد، بر اثر فعالیت باکتری‌های روده روی ترکیباتی مانند الاژیتانین‌ها (Ellagitannins) ساخته شود؛ ترکیباتی که در انار، گردو و بعضی توت‌ها وجود دارند.

⚠️اما:
در این مطالعه، به ❌بیماران مبتلا به نارسایی قلبی ❌انار داده نشد!

پژوهشگران ⚠️خودِ یورولیتین A را به ⚠️موش‌های مبتلا به نوعی نارسایی قلبی به نام «نارسایی قلبی با کسر جهشی حفظ‌شده» (HFpEF) دادند.
همچنین اثر آن را در ⚠️بافت قلب انسانیِ مهندسی‌شده ⚠️در آزمایشگاه بررسی کردند.

در مدل‌های حیوانی، یورولیتین A برخی شاخص‌های عملکرد قلب را بهبود داد و میزان فیبروز و بزرگ‌شدن سلول‌های قلبی را کاهش داد.

❓عدد «۸۰ درصد» دقیقاً چه معنایی دارد؟
این عدد به بهبود «برخی شاخص‌های عملکرد قلب» در مدل‌های حیوانی مربوط است؛ نه این‌که نارسایی قلبی انسان ۸۰ درصد درمان شده باشد.
⚠️هیچ بیمار انسانی در این مطالعه با انار یا یورولیتین A درمان نشد.

بر اساس این مطالعه نمی‌توان گفت:
❌ «خوردن انار نارسایی قلبی را تا ۸۰ درصد درمان می‌کند.»
❌ «انار عملکرد قلب بیماران را ۸۰ درصد بهتر می‌کند.»
❌«خوردن انار یک درمان برای نارسایی قلبی است»

می‌توان گفت:
✔️ «در یک مطالعه پیش‌بالینی، یورولیتین A در مدل‌های حیوانی HFpEF برخی شاخص‌های عملکرد قلب را تا ۸۰ درصد بهبود داد.»

حتی تولید یورولیتین A در بدن همه افراد یکسان نیست؛ زیرا به ترکیب میکروبیوم روده بستگی دارد. بنابراین نمی‌توان گفت هرکس انار بخورد، مقدار مشخصی از این ماده را در بدنش خواهد ساخت.

❓پس این مطالعه چه اهمیتی دارد؟

اهمیت اصلی مطالعه، پیدا کردن یک مسیر مولکولی بالقوه برای درمان HFpEF است. یورولیتین A و مسیر PKGIα ممکن است در آینده به توسعه داروهای جدید کمک کنند.

اما بین «اثر امیدوارکننده در موش و بافت آزمایشگاهی» و «درمان مؤثر و ایمن در انسان» فاصله زیادی وجود دارد.

برای اثبات اثربخشی یک درمان، باید کارآزمایی‌های بالینی مناسب روی انسان انجام شود و مشخص شود آیا این اثر واقعاً علائم، بستری‌شدن، کیفیت زندگی یا مرگ‌ومیر بیماران را کاهش می‌دهد یا نه.

مقاله:
https://t.me/CovidPapers/25420

گزارش King's College London:
https://www.kcl.ac.uk/news/pomegranates-could-unlock-heart-failure-treatment

✔️⚠️ در این روزها که صفحات مجازی با مطالب نادرست یا گمراه‌کننده دنبال افزایش بازدید هستند،
با درستی‌سنجی شایعات مجازی همراه شوید:
t.me/Fact_Check

👥 از بخش اد ممبر می‌توانید دوستان خود را به گروه بهداشت و سلامت دعوت بفرمایید تا مطالبی را که می‌توانند نقش چشمگیری در سلامتشان و حتی کاهش هزینه‌هایشان داشته باشند بخوانند:
t.me/HealthNotes

🆘 ممکن است یک مطلب برای شما فقط یک نکتهٔ مفید باشد؛ اما برای شخص دیگری دقیقاً همان اطلاعاتی باشد که به آن نیاز دارد، حتی نیاز حیاتی:
t.me/addlist/piZCzdW-yBw1MzRk
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤5👍4🙏2👏1
Forwarded from اندیشه سرا
#واکسن #هوش_مصنوعی

💉⚠️⚠️ سه اشتباه مهم دیپ‌سیک در سه جمله پاسخش در مورد واکسن هوآلان

در موضوعات مهم و حساس به نوشته‌های چت‌بات‌های هوش مصنوعی اعتماد نکنید.

این بار از چت‌بات دیپ‌سیک (چینی) دربارهٔ واکسن هوآلان (چینی) پرسیدم.
پاسخ‌های نادرستش و اعترافش به نادرست بودن آن‌ها و پاسخ صحیح را در تصاویر ببینید.

چت‌بات‌های هوش مصنوعی در موضوعاتی که به اندازهٔ کافی از آن‌ها اطلاع نداریم، ممکن است ما را دچار اشتباه جدی و حتی مهلک کنند.
مثلاً مشاور خوبی برای مشورت پزشکی نیستند.
به قول مارک تواین:
«در خواندن متونی که به سلامتتان مربوط است مراقب باشید. ممکن است بر اثر یک اشتباه تایپی بمیرید.»

💉 توضیح صحیح دربارهٔ واکسن هوآلان:
t.me/SarsCoVTwo/4607

⚠️صفت «پررو» را به ویژگی‌های چت‌جی‌پی‌تی اضافه کنیم:
t.me/andishehsarapub/16570

⚠️چند نکتهٔ منفی که باید دربارهٔ چت‌بات‌های هوش مصنوعی بدانیم:
t.me/andishehsarapub/16548
🔤
📱 گاهی دربارۀ هوش مصنوعی:
t.me/andishehsarapub

✔️⚠️ در این روزها که صفحات مجازی با مطالب نادرست یا گمراه‌کننده دنبال افزایش بازدید هستند،
با درستی‌سنجی شایعات مجازی همراه شوید:
t.me/Fact_Check

👥 از بخش اد ممبر می‌توانید دوستان خود را به گروه بهداشت و سلامت دعوت بفرمایید تا مطالبی را که می‌توانند نقش چشمگیری در سلامتشان و حتی کاهش هزینه‌هایشان داشته باشند بخوانند:
t.me/HealthNotes
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤7
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
✔️ واقعی است، ساختهٔ هوش مصنوعی نیست.

ویدئویی که با شرح «یک رهگذر تصادفی، پسری را که از پنجره به بیرون افتاده بود، در مصر نجات داد» در شبکه‌های اجتماعی پربازدید شده واقعی‌ست.

فردی که کودک در حال سقوط را نجات می‌دهد یک مغازه‌دار به نام احمد رجب در جیزهٔ مصر است که اتفاقاً در آن موقع بیرون از مغازه‌اش ایستاده بوده. منبع

✔️⚠️ در این روزها که صفحات مجازی با مطالب نادرست یا گمراه‌کننده به دنبال افزایش بازدید هستند،
با درستی‌سنجی شایعات مجازی همراه شوید:
t.me/Fact_Check

👥 از بخش اد ممبر می‌توانید دوستان خود را به گروه بهداشت و سلامت دعوت بفرمایید تا مطالبی را که می‌توانند نقش چشمگیری در سلامتشان و حتی کاهش هزینه‌هایشان داشته باشند بخوانند:
t.me/HealthNotes
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤12
⚠️⚠️استفاده از عبارت‌هایی مانند «شهر طاعون‌زده» بر اساس یک ویدئوی سه‌ثانیه‌ای، نمونه‌ای از سوء استفاده از نگرانی‌های مردم با هدف افزایش بازدید است.

⚠️ ویدئویی سه ثانیه‌ای در فضای مجازی فارسی با شرح زیر منتشر شده:
«اولین ویدئو از شهر طاعون‌زده‌ شلخوف در سیبری که مردانی را در سطح شهر با لباس‌های مخصوص محافظ سفید نشان می‌دهد»

⚠️ این ویدئو (که در پیوست پیام قابل مشاهده است) بدون تاریخ، مکان دقیق و منبع مستقل است و اگر مربوط به امروز و شلخوف باشد نشانهٔ «شهر طاعون‌زده» نیست.

در شلخوف در بخش بستری بیمارستان محدودیت‌هایی اعمال شده و افراد دارای تماس با یک بیمار فوت‌شده تحت نظر قرار گرفته‌اند؛ اما مقام‌های روسیه هنوز طاعون ریوی، نشت Yersinia pestis یا شیوع در شهر را تأیید نکرده‌اند.
گزارش‌هایی درباره کاهش موجودی برخی آنتی‌بیوتیک‌ها در تعدادی از داروخانه‌ها منتشر شده، ولی این هم دلیلی برای تأیید شیوع طاعون نیست.

🔴آنچه تاکنون می‌دانیم:

❌در حال حاضر نمی‌توان گفت:

❌ «شلخوف شهر طاعون‌زده است.»

❌ «طاعون در شهر شیوع پیدا کرده است.»

❌ «نشت طاعون از آزمایشگاه تأیید شده است.»

❌ «افراد در سراسر شهر در لباس‌های مخصوص در حال مقابله با طاعون هستند.»

✔️آنچه می‌توان گفت:

✅ یک کارمند مؤسسه تخصصی ضدطاعون درگذشته است.

✅ علت رسمی مرگ او فعلاً پنومونی با علت نامشخص اعلام شده، نه طاعون.

✅ بیمارستان محل مرگ او در شلخوف تحت اقدامات قرنطینه‌ای/محدودکننده قرار گرفته است.

✅ حدود ۱۹۷ فرد مرتبط با او تحت مراقبت پزشکی قرار گرفته‌اند.

✅ تاکنون طاعون ریوی یا شیوع طاعون در شلخوف به‌طور رسمی تأیید نشده است.

✅ مقام‌های بهداشتی روسیه وضعیت منطقه را پایدار و تحت کنترل اعلام کرده‌اند.

🔴اطلاعات بیشتر:
t.me/nouritazeh/16164

✔️⚠️ در این روزها که صفحات مجازی با مطالب نادرست یا گمراه‌کننده به دنبال افزایش بازدید هستند،
با درستی‌سنجی شایعات مجازی همراه شوید:
t.me/Fact_Check

👥 از بخش اد ممبر می‌توانید دوستان خود را به گروه بهداشت و سلامت دعوت بفرمایید تا مطالبی را که می‌توانند نقش چشمگیری در سلامتشان و حتی کاهش هزینه‌هایشان داشته باشند بخوانند:
t.me/HealthNotes
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤7
❌ خبر باید لینک منبع معتبر داشته باشد.
اخبار بدون منبع، معتبر نیستند.

خبر منتشرشده مبنی بر اینکه «قزاقستان، ازبکستان و قرقیزستان به‌دلیل احتمال شیوع طاعون در روسیه مرزهایشان با روسیه را بستند» نادرست است.

این سه کشور مرزهای خود را به‌طور کامل نبسته‌اند. اقدامات آن‌ها محدود به تشدید کنترل‌های بهداشتی-قرنطینه‌ای (sanitary-quarantine) در نقاط عبور مرزی، غربالگری مسافران، وسایل نقلیه و محموله‌ها بوده است. این اقدامات پیشگیرانه و موقتی اعلام شده‌اند.

جزئیات دقیق اقدامات هر کشور (تا ۵ اکتبر ۲۰۲۶):

قزاقستان
وزارت بهداشت قزاقستان کنترل بهداشتی-قرنطینه‌ای را در نقاط عبور مرزی تشدید کرده است. این وزارتخانه ریسک ورود عفونت را «پایین» ارزیابی کرده و اعلام کرده تاکنون هیچ مسافری با تب بالا یا علائم مشکوک شناسایی نشده است. قزاقستان تنها کشور از میان این سه کشور است که مرز زمینی مستقیم با روسیه دارد.
https://newtimes.kz/obshchestvo/224440-ugrozhaet-li-kazakhstanu-chuma-iz-rossii-otvet-minzdrava

https://caspianpost.com/kazakhstan/kazakhstan-steps-up-border-checks-over-health-alert-in-russia-s-irkutsk

https://kz24.news/news/zdorovye/posle-soobscheniy-o-chume-v-rossii-tri-strany-tsentralnoy-azii-usilili-mery-kazahstan-otsenivaet-risk-kak-nizkiy.html

قرقیزستان
وزارت بهداشت قرقیزستان تمام نقاط کنترل بهداشتی-قرنطینه‌ای را به حالت آماده‌باش و تشدیدشده برده است. متخصصان افراد، وسایل نقلیه و محموله‌های عبوری را برای جلوگیری از ورود عفونت‌های خطرناک بررسی می‌کنند.
https://reporter.kg/rossiyada-chuma-oorusu-kattalganyna-baylanyshtuu-kyrgyzstanda-chek-ara-kozomolu-kuchotuldu/

https://economist.kg/society/2026/10/04/chuma-rossiya-kontrol-granitsa/

https://qazinform.com/news/kyrgyzstan-tightens-border-sanitary-controls-following-plague-report-in-russia-711d78

ازبکستان
کمیته رفاه بهداشتی-اپیدمیولوژیک ازبکستان آمادگی خدمات مربوطه را افزایش داده و وضعیت را بر اساس اطلاعات مقامات روسیه و سازمان بهداشت جهانی رصد می‌کند. ازبکستان مرز زمینی مستقیم با روسیه ندارد.
https://ulysmedia.kz/news/82247-posle-kazakhstana-eshchio-tri-strany-usilili-kontrol-iz-za-chumy-v-rossii/

https://mosmonitor.ru/society/163751kazahstan-kyrgyzstan-i-uzbekistan-usilili/
در برخی گزارش‌ها از تاجیکستان نیز به عنوان کشوری که اقدامات مشابه بهداشتی انجام داده نام برده شده است، اما هیچ‌یک از این کشورها مرزهای خود را به‌طور کامل نبسته‌اند.
مقامات روسیه (روسپوترب‌نادزور) همچنان تشخیص رسمی را «پنومونی با علت نامشخص» اعلام کرده و وجود طاعون را تأیید نکرده‌اند. اقدامات کشورهای همسایه صرفاً احتیاطی و بر اساس گزارش‌های اولیه بوده است.
این تکذیب بر اساس بیانیه‌های رسمی وزارتخانه‌های بهداشت کشورهای مذکور و گزارش‌های رسانه‌های محلی و بین‌المللی تهیه شده است.

❓⚠️⚠️ با توجه به وجود اطلاعات غلط که یا از روی بی‌اطلاعی است یا با هدف سوء استفاده از نگرانی‌های مردم،
اکیداً پیشنهاد می‌شود برای دریافت اطلاعات درست در این زمینه (اخبار ناقصی که در مورد شیوع احتمالی طاعون‌ ریوی در رسانه‌ها وجود دارد) و موارد مشابه، دو کانال زیر را دنبال بفرمایید:
t.me/Fact_Check
&
t.me/nouritazeh
🌹اگر موافقید این پیام را برای دوستان و آشنایان خود بفرستید.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤7
Forwarded from فانوس
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🌜😴😴 بخواب!

دکتر محمدرضا کاویانی
متخصص بیماری‌های مغز و اعصاب


🌹اگر پزشک متخصص هستید، لطفاً به جمع نویسندگان فانوس
@GreatPharos
بپیوندید و به تولید محتوای درست کمک کنید تا جای مطالب نادرست را ذره‌ذره تنگ کنیم.

💥لطفاً سری به این کانال‌های پیشنهادی بزنید:
t.me/addlist/piZCzdW-yBw1MzRk
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👏6
🟢#نگران_نباشید
اخبار و شایعات طاعون

تا این لحظه، ساعت ۱ بامداد ۱۴ مهرماه به وقت تهران، پایش و جست‌وجوی وسیع اخبار و گزارش‌ها، از اخبار رسمی و غیررسمی روسیه، کشورهای همسایه روسیه، اتحادیه اروپا، سازمان جهانی بهداشت، سی‌‌دی‌سی و ... به کمک چند بات هوش مصنوعی و درستی‌سنجی خروجی بات‌ها، دلیلی برای ایجاد نگرانی عمومی یا هراس گسترده یافت نشده است.

در صورتی که نشانه‌هایی یافت شود که نیاز به هشدار باشد در همین کانال به اطلاع شما می‌رسد:
t.me/nouritazeh

t.me/Fact_Check
بسیاری از نوشته‌های رایج در شبکه‌های اجتماعی در این زمینه با هدف افزایش بازدید نوشته شده‌اند.
🟢 #نگران_نباشید
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤6🤔1
Forwarded from 🥗 تغذیه پدیا
💃💥☕️💥تنها راه پیشگیری از ابتلا به طاعون ریوی، دمنوش فونجیا است!
🟡 بولشیت نیوز

صبح‌ها «"قبل" از بیدار شدن»، عسل و آبلیمو به آن اضافه کنید و انگشت شست پایتان را به مدت سه دقیقه و بیست و دو ثانیه داخل آن بگذارید.

❓یادتان هست دانشبندان دانشکاه سودوساینسیا در دیسپشن جنوبی با پاکاری در ژن‌های قارچ گانودرما که با تکذیب حسودانۀ FDA بازار فروشش را از دست داده بود، قارچ فونجیا پلاسیبو سودوساینسیا بولشیتیوس فول‌آپشن
Fungia Placebo Pseudoscientia Bullshitus Full-Option
را ساخته بودند که به علت داشتن ویتامین ب-۵۲ با خوردن آن در خواب می‌توانست سبب نتایج چشمگیری شود؟

❓یادتان هست گفته بودیم که این دمنوش می‌تواند بیماری‌هایی را که هنوز ناشناخته‌اند درمان کند؟
فقط طرز استفاده‌اش فرق می‌کند.
🔤🔤🔤
❓❓آیا خبر شیوع طاعون ریوی در روسیه واقعیت دارد؟
t.me/nouritazeh/16164
⚠️دو خبر قبلی بولشیت نیوز دربارۀ فونجیا پلاسیبو سودوساینسیا بولشیتیوس فول‌آپشن:
t.me/nutritionpedia/123
&
t.me/nutritionpedia/198
❓آیا مصرف داروهای گیاهی بی‌خطر است؟
t.me/GreatPharos/589
🚨مغالطه توسل به طبیعت:
t.me/HealthNotes/37574
⚠️بیماری تازه شناسایی شده در چین:
t.me/HealthNotes/37580
❓پاسخ به یک سؤال مهم:
«می‌خوام در حد امکان مریض نشم! ۱۵ پیشنهاد طلایی برای بهبود سیستم ایمنی بدید لطفاً!»:
t.me/Stop_Corona/176
طنز
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🤣1