Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
3.56K subscribers
2.45K photos
200 videos
28 files
1.64K links
درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی شایعات فضای مجازی
و مقابله با شبه‌علم
@Fact_Check

ترویج علم
و مقابله با شبه‌علم

رفتن به ابتدای کانال:
https://t.me/Fact_Check/1
Download Telegram
Forwarded from اندیشه سرا
🤠 «اگه گم شدم منو ببرید پیش جان!»
🤗 «من جان هستم!»

آیا بهتر نبود جان به جای جلو افتادن، همراه با جان‌جو یا پشت سرش حرکت می‌کرد؟

این تی‌شرت‌ها سفارشی هستند و معمولاً با نام واقعی طرف دوم چاپ می‌شن.

این عکس که تازه در فضای مجازی فارسی پربازدید شده یکی از نمونه‌های معروف این طرحه که سال‌هاست در فضای وب غیرفارسی ویرال (یا وایرل، اما نه وایرال!) شده.🔻

طرح اصلی با نام
"If Lost, Return to Rita"
&
"I Am Rita"
شناخته می‌شه.

عکس یک زوج میان‌سال با این تی‌شرت‌ها برای اولین‌بار در ۲۰۱۲ در وب منتشر و خیلی سریع ویرال شد.

این زوج لباس‌ها بیشتر کاربرد هدایای شوخی برای زوج‌ها دارند. (بهش gag gift می‌گن).

با دیدن این عکس دلتون برای احتمال گم شدن جان‌جو نسوزه!🤠
اما اگر کسی برای کاربرد واقعی هم لازم داره ایدۀ بدی نیست، اما ایده‌های بهتری هم وجود داره که در پیامی دیگر نوشته می‌شه:
t.me/andishehsarapub

🔺ویرال یا وایرال؟
t.me/andishehsarapub/2132

🔎 درستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
t.me/Fact_Check
6👏1
Forwarded from فانوس
🧄🫒🧅🦻 آیا پیاز، روغن زیتون یا سیر می‌توانند کم‌شنوایی را درمان کنند؟
خیر!

متأسفانه در شبکه‌های اجتماعی مطالب غیرعلمی زیادی درباره درمان کم‌شنوایی منتشر می‌شود.
برخی افراد استفاده از روغن‌ها، آب پیاز، سیر یا سایر درمان‌های خانگی را به عنوان راهی برای بازگرداندن شنوایی توصیه می‌کنند در حالی که هیچ شواهد علمی معتبری اثربخشی این روش‌ها را در درمان کم‌شنوایی ثابت نکرده.

ریختن مواد مختلف داخل گوش می‌تواند باعث تحریک پوست مجرای گوش، عفونت، آسیب به پرده گوش و حتی تأخیر در تشخیص علت اصلی کم‌شنوایی شود.

کم‌شنوایی ممکن است ناشی از جرم گوش، عفونت، بیماری‌های گوش میانی یا داخلی و یا مشکلات عصبی باشد که هرکدام نیاز به ارزیابی و درمان مناسب دارد.

اگر دچار کاهش شنوایی، وزوز گوش یا احساس پری گوش شده‌اید به جای اعتماد به توصیه‌های غیرعلمی فضای مجازی، با پزشک یا متخصص شنوایی مشورت کنید. تشخیص و درمان به‌موقع می‌تواند نقش مهمی در حفظ سلامت شنوایی داشته باشد.

به اطلاعات علمی اعتماد کنیم، نه به شایعات.

#دکتر_صالح_محبی
تخصص گوش، گلو، بینی و جراحی سر و گردن
فلوشیپ جراحی قاعده جمجمه

ادامه دارد:
t.me/GreatPharos
t.me/HealthNotes
8
🥗 تغذیه پدیا
🟧 مطالعات معتبر نشان داده که افرادی که به اندازۀ توصیه شده فیبر مصرف می‌کنند تا ۳۰٪ کمتر در معرض مرگ زودرس هستند.
🔎 آیا این‌همه عملکرد متنوع که برای فیبر گفته شده:
t.me/nutritionpedia/147
واقعیت دارد؟

بله.
مواردی که در پیام مورد اشاره گفته شده بر اساس مطالعات معتبر است.
البته باید توجه داشت که در کوتاه‌نویسی به صورت فهرست ممکن است برخی مطالب به اندازه کافی گویا نباشند و نیاز به توضیحات بیشتری باشد.

در نظر داشته باشیم که فیبر انواع مختلف دارد و فهرست عملکردهای متعدد و متنوع مطرح شده برای فیبر برای یک نوع فیبر مطرح نشده.

🚨برای افزایش میزان فیبر در رژیم غذایی باید از نکات و هشدارهای مهمی مطلع باشیم:
t.me/nutritionpedia/156

🔎 درستی‌سنجی شایعات مجازی:
t.me/Fact_Check
7
Forwarded from اندیشه سرا
⚠️🚨اشتباهِ برنج!

آیا می‌دونید چه اشتباهات خطرناکی در مورد برنج پخته رایجه و اغلب مردم نه‌تنها از اون آگاه نیستند بلکه اگر بهشون توضیح بدید، برای مخالفت با شما از تجربه‌های محدود شخصی‌شون استفاده می‌کنند؟

امتحان کنید!
وقتی بگید برنج پخته نباید بیش از ۱ ساعت بیرون از یخچال باشه؛
می‌گن «ما چند ساعت هم گذاشته‌ایم چیزی‌مون نشده!»

به این شبیهه که بگن «برای عبور از عرض خیابون به ماشینها توجه نمی‌کنم، تصادف هم نکرده‌ام!»
شباهتی هم به 👈 «آب زرشک خوردم کبد چربم خوب شد» داره!

داشتم پوستر مناسب نکات اشتباهِ برنج رو برای
@nutritionpedia
آماده می‌کردم که چت‌جی‌پی‌تی گفت کوپنت تمام شده، برو فردا بیا!

مورد ۲ رو هم از خودش غلط در آورده بود، فعلاً لاک گرفتم، تا فردا بشه و درستش کنم!
نکات دیگر رو هم اضافه کنم و مطلب رو بذارم در تغذیه پدیا و @HealthNotes.

حالا اشتباهات خطرناک رایج در مورد برنج پخته و دلایلش رو در تغذیه پدیا بنویسم یا مهم نیست چیزی‌مون نمی‌شه؟!

💥نکته‌هایی که در تغذیه پدیا نوشته شده و خواهد شد، خیلی به دردتون می‌خوره.
حتماً دنبال کنید و همه عزیزانتون رو در
t.me/HealthNotes
اد کنید تا این نکات رو بخونند.
9👍2
Forwarded from اندیشه سرا
⚠️⚠️⚠️ هشدار
هرچه زودتر برای دیگران هم بفرستید، پیش از آن که هک شوند.

🚨 اگر چنین پیامی را دریافت کردید آن را دانلود نکنید.

این نوع پیام را از کسی دریافت می‌کنید که شماره شما را روی گوشی‌اش ذخیره دارد، پس از آشنایان شماست!
این سبب می‌شود احتمال این‌که فایل را دانلود کنید و گوشی‌تان هک شود افزایش یابد.

اگر هک بشوید، از گوشی شما چنین پیامی برای کسانی که شماره‌شان را ذخیره کرده‌اید فرستاده می‌شود!

📱چه کنیم و چه نکنیم تا هک نشویم:
t.me/andishehsarapub/4499

t.me/andishehsarapub/7679

t.me/andishehsarapub/4613

t.me/andishehsarapub/703

⚠️لطفاً هرچه زودتر به اطلاع دیگران هم برسانید پیش از آن که هک شوند.

علاوه بر این‌که هک نشدن اطرافیانمان برای ما اهمیت دارد، امنیت آن‌ها امنیت ما نیز هست.

نمونۀ قبلی:
t.me/andishehsarapub/16352
4
اندیشه سرا
⚠️⚠️⚠️ هشدار هرچه زودتر برای دیگران هم بفرستید، پیش از آن که هک شوند. 🚨 اگر چنین پیامی را دریافت کردید آن را دانلود نکنید. این نوع پیام را از کسی دریافت می‌کنید که شماره شما را روی گوشی‌اش ذخیره دارد، پس از آشنایان شماست! این سبب می‌شود احتمال این‌که فایل…
این‌که هکرها موفق می‌شوند به روش‌های ابتدایی و تکراری کاربران زیادی را هک کنند، دلایل مختلفی دارد.
یکی از این دلایل، کم بودن تلاش ما برای آگاهی‌بخشی است.
کم بودن تعداد فورواردها و بازدید پیام‌های هشدار در این زمینه، شاهد این گفته است.

این پیام فوق‌العاده مهم:
t.me/andishehsarapub/703
از ده سال قبل تاکنون تنها ۵۲۰۰ بازدید داشته!

این پیام، فعال‌سازی ورود دومرحله‌ای
Two-Step Verification
را آموزش می‌دهد که با آن می‌توان احتمال ورود هکر به تلگرامتان را بسیار کاهش دهید.

لطفاً اول خبر پیام مخرب جدیدی را که هکرها در حال انتشار ویروسی آن هستند برای دوستان و آشنایان بفرستید:
t.me/andishehsarapub/16385
سپس پیام آموزش دومرحله‌ای کردن ورود به تلگرام را:
t.me/andishehsarapub/703
5
Forwarded from اندیشه سرا
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🌹با تبریکی متفاوت
روز پزشک مبارک❤️
t.me/andishehsarapub
t.me/HealthNotes
@Orthopoxvirus
@nutritionpedia
@dandanpedia
@GreatPharos
@Fact_Check
@CovidPapers
@nouritazeh

Teri Mitti Tribute
پزشکان و دانشجویان پزشکی تیم نورث استار
بیمارستان SVP احمدآباد (۲۰۲۰، پاندمی)

🩺خنده‌های کودکانه، شادی معصومانه، بازوان گل‌مانند را فراموش کردیم
وقتی کشور ما را فراخواند راههای خانه را فراموش کردیم
شبهای زیادی نخوابیدیم، ای جان وطن

تنها روزی آرام می‌گیریم که تو را آباد ببینیم
کاش در خاک تو حل شوم و مثل گل شکوفا شوم
آرزوی قلبی‌ام این است
کاش در رودخانه‌هایت جاری شوم و در مزارع تو موج بزنم
آرزوی قلبی‌ام این است

وقتی آرزوی دل چاره‌ساز نشد، به دارو متوسل شدیم
نبضی را که در دست گرفته بودیم نگذاشتیم از تپش بایستد
بیمار هر دینی که داشت، هرگز تفاوتی قائل نشدیم
آن یونیفرم خاکی که در مرز بر تن سربازان بود اکنون سفید شده

کاش در خاک تو حل شوم و مثل گل شکوفا شوم
آرزوی قلبی‌ام این است
کاش در رودخانه‌هایت جاری شوم و در مزارع تو موج بزنم
آرزوی قلبی‌ام این است

💥کانالهای پیشنهادی ما را دنبال کنید:
https://t.me/addlist/lmoCt47e2b4yZDM0
6
Forwarded from فانوس
🦷 بازنشر این پرسش:
t.me/dandanpedia/61
ممکنه سبب بشه که کسانی متوجه یک نکتۀ مهم برای پیشگیری از آسیب دندان‌هاشون بشن
یا حتی توجهشون به کانال @dandanpedia جلب بشه و سایر مطالب کانال رو هم بخونند و با نکات مهم بیشتری دربارۀ بهداشت و سلامت دهان و دندان آشنا بشن
که صرفه‌جویی در هزینه‌های دندانپزشکی، تنها یکی از نتایج این کار هست.

تا مشغول فکر کردن دربارۀ سایر نتایجش هستید، لطفاً پرسش مورد اشاره رو بازنشر بفرمایید!

پاسخ پرسش در دندان پدیا نوشته می‌شه:
@dandanpedia

@HealthNotes
5
Forwarded from اندیشه سرا
🐍 به بهانۀ روز پزشک، ضمن تبریک و گرامی‌داشت این روز، عرض کنم که «مار و عصایی که در نمادهای پزشکی مورد استفاده قرار می‌گیره (عصای آسکلپیوس Asclepius) با دو مار دور عصا (کادوسئوس، Caduceus، عصای هرمس) فرق داره»!
اما خیلی‌ها از این فرق مطلع نیستند از کادوسئوس به جای آسکلپیوس استفاده می‌کنند،
از جمله سپاه پزشکی ارتش آمریکا
U.S. Army Medical Corps
که در آرمش (تصویر بالا) از نماد اشتباه استفاده کرده
[با سپاه پزشکی نیروی دریایی ایالات متحده
United States Navy Medical Corps
اشتباه نشه. این‌یکی در آرمش از مار استفاده نشده]

حالا که بحث اساطیر شد، پیشنهاد می‌کنم این دو مطلب رو هم بخونید:

- دربارۀ نشانۀ Rx نسخۀ پزشکان که به اساطیر مصر مربوطه:
t.me/andishehsarapub/1715

- افسانۀ ایجادِ شهرِ رم و نقش گرگ کاپیتولین:
t.me/LaVilleLumiere/901

در فرصتی که پیش بیاد دربارۀ آسکلپیوس، زئوس و عصاهاشون می‌نویسم:
t.me/andishehsarapub

💥لطفاً سری به این کانال‌های پیشنهادی بزنید:
https://t.me/addlist/lmoCt47e2b4yZDM0
6
💥مصرف فیبر کافی، از نوع محلول، با ۸ درصد کاهش بروز سرطان پستان همراه بوده است.

از نظر علمی توضیحی برای مکانیسم احتمالی عملکرد فیبر در کاهش بروز سرطان پستان وجود دارد.

توضیح در فایل صوتی پیوست

#دکتر_مریم_شفیعی
متخصص جراحی عمومی
جراح پستان:

تلگرام:
t.me/dr_Maryam_Shafiei
بله:
ble.ir/join/82qpN1wiWP
اینستاگرام:
www.instagram.com/dr_maryam_shafiei

🥗 فهرست عملکرد فیبر غذا در بدن:
t.me/nutritionpedia/147
🥗 مقدار توصیه شدۀ فیبر:
t.me/nutritionpedia/112
🥗 خلاصۀ مهم مطالب فیبر:
t.me/nutritionpedia/111
🥗 لینک چند پیام مهم بحث فیبر:
t.me/nutritionpedia/66
⚠️ هشدارهای بحث فیبر:
t.me/nutritionpedia/156
3
پرسیده‌اند آیا نام مطرح شده در این خبر درست است؟

بله.
در ترکیه، Güzide نام دخترانه است که از واژۀ «گزیده» از زبان فارسی به زبان ترکی وارد شده است.

این واژه به عنوان صفت به معنی ممتاز و برگزیده در ترکیه کاربرد دارد.

این نام به میزان کمی در ترکیه رواج دارد، احتمالاً حدود ۲۲,۰۰۰ نفر در ترکیه Güzide نام دارند.

درستی‌سنجی شایعات مجازی:
t.me/Fact_Check
🙏43👍1😁1
Forwarded from اندیشه سرا
ما، چگونه ما نشدیم؟
#بهزاد_پاکروح
#آسیب_شناسی_جامعه_مجازی
#رفتارشناسی_جامعه_مجازی
t.me/andishehsarapub

در صنف نشر، یک اتفاق خیلی زشت و بسیار مخرب رواج دارد.
زیاد پیش آمده که کسی که کارگر یا کارمند یک مرکز توزیع کتاب است، شمارۀ مشتری‌های آن مرکز را برداشته و خودش یک مرکز توزیع کتاب راه انداخته.

آن‌گاه کتابفروشی‌هایی برای این‌که راحت‌تر کتاب بخرند مثلاً به جای چک شش‌ماهه، چک ۱۲ ماهه بدهند، به جای مراکز قبلی از این مراکز جدید کتاب گرفته‌اند
و چرخه‌ای هرز را شکل داده‌اند که عاقبتی جز در هم شکسته شدن نداشته‌
درکی از اتفاقی که در نهایت به زیان دانش و فرهنگ و اقتصاد می‌افتد که هیچ، درکی از اتفاقی که برای خودشان می‌افتد هم نداشته‌اند.

ناشرانی هم که کتاب‌های با محتوای چندان باکیفیتی تولید نکرده‌اند و به هر قیمتی مایل به فروش کتاب‌هایشان بوده‌اند به این مراکز توزیع کتاب داده‌اند، آن هم به روش‌های نامطمئن که خودش داستان مفصلی دارد.

ناشرانی هم که با این مراکز همکاری نکرده‌اند فروششان پایین آمده.
به چند دلیل، یکی این‌که این مراکز پخش به دروغ دربارۀ کتاب‌هایی که برای توزیع به آن‌ها سپرده نشده گفته‌اند چاپشان تمام شده!

بسیاری از این افراد تازه‌کار ظرف چند ماه یا حداکثر چند سال ورشکسته شده‌اند؛
نه خودشان به جایی رسیده‌اند (از نظر کاری، وگرنه ممکن است از نظر مالی با خوردن پول دیگران یا درآمد ناشی از دروغ و دغل‌بازی به خیال خودشان به چیزی رسیده باشند)، نه گذاشته‌اند آن مرکز پخش قبلی کارش پیشرفت کند و نه ناشران و خوانندگان کتاب راه درست و رو به صعود را طی کنند.

همین رویه را در چند صنف دیگر هم دیده‌ام که شرحشان بماند برای بعد.

صنعت نشر کشورمان مشکلات متعددی دارد که سال‌ها قبل می‌خواستم روزی درباره‌شان بنویسم اما دیدم بی‌فایده است.
حالا هم به دلیل دیگری این یکی را نوشته‌ام:
در شبکه‌های اجتماعی ما از آغاز تاکنون کار مشابهی رواج داشته است!

فردی در یک گروه بزرگ، به افرادی از آن گروه که یا فعال هستند یا به هر دلیل دیگری انتخاب شده‌اند پیام می‌دهد و برخی از آن‌ها را به گروه کوچکتری دعوت می‌کند.

معمولاً از رونق و فایدۀ گروه اول بسیار کاسته شده، حتی در حد تعطیل شدن؛
و معمولاً گروهِ تازه تشکیل شده هم چیزی که انتظارش را داشته‌اند نشده.

حتی وقتی فردی بدون اطلاع از زشتی و نادرستی این کار، آن را انجام داده باشد؛ و حتی اگر خود مالک گروه هم این کار را با گروه خودش کرده باشد، نتیجه فرقی ندارد:
از رونق افتادن و کم‌فایده شدن گروه اصلی، یا ممانعت از رونق یافتن آن.

ادامه دارد:
t.me/andishehsarapub
t.me/HealthNotes
#آسیب_شناسی_جامعه_مجازی
#رفتارشناسی_جامعه_مجازی
8
Forwarded from اندیشه سرا
❤️🌹روز داروساز مبارک

💊به بهانۀ زادروز زکریای رازی
al-Rāzī, Rhazes, Rasis
و روز ملی داروساز
و با تبریک به داروسازان عزیز 🌹❤️
t.me/HealthNotes
پنجم شهریورماه، روز بزرگداشت محمد بن زکریای رازی، در ایران روز ملی داروساز است.

«دانشمندِ جلیل‌القدری برای خیر و صلاح مردم از من خواست که رسالهٔ مختصری در باب درمان بیماری با غذا و آشامیدنی‌های موجود در هر مکان که دست‌رسی به طبیب نیست تألیف کنم.
من نیز مسئولِ او را اجابت و کتاب «مَن لایَحضَرُهُ الطَّبیب» را تألیف کردم»

از مقدمۀ کتاب «مَن لایَحضَرُهُ الطَّبیب»، نوشتۀ زکریای رازی (تقریباً: ۲۵۱ تا ۳۱۳ ق، ۸۶۵ تا ۹۲۵ م)،
از کتاب «محمد زکریای رازی»، نوشتۀ زنده‌یاد دکتر محمود نجم‌آبادی (۱۲۸۲–۱۳۷۹)، طبیب، استاد و پژوهشگر تاریخ پزشکی، انتشارات دانشگاه رازی (۱۳۵۵).

کتاب «مَن لا یَحضَرُهُ الطَّبیب» که «طب‌الفقرا» و «طبیبک قبل وصول الطبیب» هم نامیده شده
"Medicine of the Poor"
"Tibb al-Fuqaraa"
(Fr: La médecine des pauvres)
&
For One Who Has No Physician to Attend Him

به زبان عربی، مختصر، با بیان ساده و کاربردی بدون پرداختن به مباحث نظری، با شرح علائم بیماری‌ها و آنچه بیمار باید در صورت داشتن این علائم، در غیاب طبیب، انجام دهد، برای کسانی نوشته شده که «به طبیب دسترسی ندارند».

🚨 البته با توجه به پیشرفت علم پزشکی در قرن اخیر، منظور این نیست که امروز هم مردمی که به طبیب دسترسی ندارند همان کتابِ تألیف‌شدۀ بیش از هزار سال پیش را برای تشخیص یا درمان بیماری‌های خود به کار ببرند.

ارزش این کتاب امروز عمدتاً تاریخی، فرهنگی و علمی ـ تاریخی است؛ نه اینکه بتوان توصیه‌های درمانی آن را بدون ارزیابی با پزشکی مبتنی بر شواهد امروزی به کار برد.»

در پزشکی، برای تصمیم‌های بالینی باید شواهد معتبر و به‌روز را در نظر گرفت، زیرا دانش پزشکی پیوسته با پژوهش‌های جدید اصلاح و تکمیل می‌شود.

🚨 می‌گویند در این‌جا «منظور از کسانی که به طبیب دسترسی ندارند فقرا هستند» و منظورشان فقر مالی است؛
اما واقعیت این است که دسترسی نداشتن به دانش معتبر پزشکی الزاماً ناشی از فقر مالی نیست.
در کنار فقر مالی، «فقر اطلاعاتی» و ضعف دسترسی به اطلاعات پزشکی معتبر نیز می‌تواند سلامت افراد را تهدید کند.

کسی که به جای اجرای دستور یک پزشک حاذق، برای تنظیم قند خون خود، [...] یا برای درمان کبد چرب، [...] را می‌خورد، غالباً از فقر مالی نیست، ممکن است تحت تأثیر اطلاعات نادرست، باورهای تثبیت‌شده، تبلیغات، تجربه‌های شخصی دیگران، سواد سلامت ناکافی یا دشواری تشخیص منبع معتبر از نامعتبر قرار گرفته باشد.

نظام آموزشی، رسانه‌ها، نظام سلامت و البته خود جامعه می‌توانند در اصلاح این وضعیت بکوشند.
پرداختن به اینکه هرکدام از این نهادها تاکنون چه کرده‌اند و اکنون چه می‌کنند، بحث مفصلی است که در گنجایش این پیام نیست.

🚨 بخشی از فقر علمی و فرهنگی را می‌توان در چارچوب «اینفودمی» توضیح داد.

اینفودمی به انباشت یا فراوانی بیش از حد اطلاعات، از جمله اطلاعات نادرست یا گمراه‌کننده، گفته می‌شود که پیدا کردن اطلاعات معتبر و راهنمایی‌های قابل اعتماد را دشوار می‌کند.

برای نجات از این وضعیت باید کارهای جدی انجام شود.
یکی از این کارها تولید محتوای درست، دقیق، قابل فهم و مبتنی بر شواهد است؛
دیگری تلاش برای رساندن و بازنشر آن در حدی است که مطالب نادرست و گمراه‌کننده، کمتر فرصت دیده‌شدن پیدا کنند.

یکی دیگر از کارهای مهم، راستی‌آزمایی و جلوگیری از بازنشر اطلاعات نادرست است؛ البته با روش‌های علمی و بدون تبدیل شدن به سانسور یا حذف نقدهای معتبر.

چند سال قبل از دوستان ارزشمندم خواهش کردم در کانالی به نام «فانوس»، اطلاعات پزشکی مهم و قابل استفاده برای عموم را بنویسند.
بیش از پنجاه پزشک متخصص مطالبی را با بیان ساده مطرح کرده‌اند:
t.me/GreatPharos/4

این، می‌شود تولید محتوای درست و مفید
اما نمی‌توان انتظار داشت زحمت رساندن و بازنشر مطالب مفید را همواره به‌تنهایی بر عهدهٔ تولیدکنندهٔ محتوا بگذاریم. برای رساندن محتوای مفید به مخاطبان بیشتر، به همکاری افراد زیادی نیاز است؛ افرادی که مطالب معتبر و مفیدی را که می‌تواند برای حفظ سلامت خود و دیگران مؤثر باشد، بخوانند و در صورت اطمینان از اعتبار و سودمندی آن برای عزیزان، دوستان و حتی دشمنان خود بفرستند.

اگر پزشک متخصص هستید، از شما دعوت می‌شود برای افزودن حتی یک پیام مفید برای عموم، به جمع نویسندگان کانال بپیوندید:
t.me/GreatPharos/4
برای بیشتر دیده شدن پیامتان، بر حسب موضوع، امکان بازنشرشان در این کانال‌ها هم هست:
https://t.me/addlist/lmoCt47e2b4yZDM0

«زندگی صحنۀ یکتای هنرمندی ماست
هرکسی نغمۀ خود خوانَد و از صحنه رود
صحنه پیوسته به‌جاست
خرم آن نغمه که مردم بسپارند به یاد»
6👍1
Forwarded from اندیشه سرا
💊 بسی خوب شدن حالمان و حال عزیزانمان را مدیون داروسازان هستیم.
داروساز عزیز! ممنون!
روزت مبارک!🌹❤️
حالت همیشه خوش باد!🙏

🗓 پنجم شهریورماه، زادروز زکریای رازی، روز ملی داروساز در ایران و ۲۵ سپتامبر (در سال ۱۴۰۵ برابر با ۳ مهرماه) روز تأسیس FIP*، روز جهانی داروساز است.
*Fédération Internationale Pharmaceutique
t.me/Healthnotes

«دانشمندِ جلیل‌القدری برای خیر و صلاح مردم از من خواست که رسالهٔ مختصری در باب درمان بیماری با غذا و آشامیدنی‌های موجود در هر مکان که دسترسی به طبیب نیست تألیف کنم.
من نیز خواسته‌اش را اجابت و کتاب «مَن لایَحضَرُهُ الطَّبیب» را تألیف کردم»

از مقدمۀ کتاب «مَن لایَحضَرُهُ الطَّبیب»، نوشتۀ زکریای رازی (۸۶۵ تا ۹۲۵ م)،
از کتاب «محمد زکریای رازی»، نوشتۀ زنده‌یاد دکتر محمود نجم‌آبادی (۱۲۸۲–۱۳۷۹)، طبیب، استاد و پژوهشگر تاریخ پزشکی، انتشارات دانشگاه رازی، ۱۳۵۵

🚨👈 با توجه به پیشرفت علم پزشکی در قرن اخیر منظور این نیست که امروز هم مردمی که به طبیب دسترسی ندارند همان کتابِ تألیف‌شدۀ بیش از هزار سال پیش را برای تشخیص یا درمان بیماری‌های خود به کار ببرند.

💊دربارۀ عکس بالا:
t.me/andishehsarapub/1543
6👍1
Forwarded from اندیشه سرا
⚠️🚨 آرزوی قدیمی بشر: یک قرص برای همه بیماری‌ها
پاشنۀ آشیل مردم برای گول خوردن!

تصور کنید دارویی وجود داشته باشد که با خوردن روزی یک عدد از آن؛ دیابت، فشارخون، سرطان، آرتروز، کبد چرب، بیماری‌های قلبی، عفونت‌ها، مشکلات گوارشی، اختلالات حافظه، همگی برطرف شوند و از ابتلا به بسیاری از بیماری‌ها هم جلوگیری کند.
چه کسی از چنین دارویی استقبال نمی‌کند؟

مشکل آن‌جا آغاز می‌شود که یک فروشنده دقیقاً همین آرزو را به عنوان «واقعیت» عرضه می‌کند.

«داروی همه‌کاره» فقط یک ادعای عجیب نیست؛ یک ترفند بسیار مؤثر است.
سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) در هشدارهای خود دربارۀ کلاهبرداری‌های سلامت، یکی از مهم‌ترین علائم هشداردهنده را همین ادعا می‌داند: «یک محصول همه کار می‌کند»

اف‌دی‌ای صراحتاً هشدار می‌دهد که محصولاتی که قرار است بیماری‌های متعدد را با یک محصول درمان کنند، از الگوهای شناخته‌شده تقلب سلامت هستند.
منبع یک:
Health Scams! Don't take the risk
منبع دو:
6 Tip-offs to Rip-offs: Don't Fall for Health Fraud Scams

اف‌دی‌ای فقط نمی‌گوید «چنین ادعاهایی ممکن است اغراق‌آمیز باشند»؛ بلکه
«one product does it all»
را مشخصاً به عنوان یک علامت هشدار در مورد کلاهبرداری سلامت معرفی می‌کند.

چرا چنین ادعاهایی برای انسان جذابند؟
زیرا بیماری‌ها واقعی پیچیده‌اند.
برای یک بیمار ممکن است چندین دارو، آزمایش، مراجعه پزشکی، تغییر سبک زندگی و سال‌ها پیگیری لازم باشد. بعضی بیماری‌ها مزمنند و اصلاً قرار نیست با یک قرص برای همیشه ناپدید شوند.
در مقابل، فروشنده یک راه‌حل بسیار ساده ارائه می‌کند: «فقط این را بخور.»

این تفاوت روان‌شناختی بسیار مهم است.
پژوهش‌های روان‌شناسی و علوم ارتباطات نشان داده‌اند که افراد در شرایطی که مسئله پیچیده است، اطلاعات زیاد است و تصمیم‌گیری دشوار است، می‌توانند به سمت توضیحات ساده و شهودی کشیده شوند.

در حوزه اطلاعات پزشکی نیز یک مرور نظام‌مند از ۴۷ مقاله شامل ۶۱ مطالعه تجربی نشان داد که دانش پزشکی، سواد سلامت، سواد عددی و تفکر تحلیلی با مقاومت بیشتر در برابر اطلاعات نادرست سلامت ارتباط دارند؛ در مقابل، برخی شکل‌های تفکر شهودی و عوامل دیگری مانند استفاده بیشتر از شبکه‌های اجتماعی با آسیب‌پذیری بیشتر ارتباط داشته‌اند.
منبع:
Why do people believe health misinformation and who is at risk? A systematic review of individual differences in susceptibility to health misinformation

حتی افراد تحصیل‌کرده و باهوش نیز در شرایط خاص می‌توانند تحت تأثیر اطلاعات نادرست قرار بگیرند.

ادامه:
t.me/andishehsarapub/16348

مرتبط با این مطلب:
😳 طنز واضحی که جدی گرفته شد:
t.me/nutritionpedia/126

👉 @HealthNotes
👍4
Forwarded from اندیشه سرا
اندیشه سرا
⚠️🚨 آرزوی قدیمی بشر: یک قرص برای همه بیماری‌ها پاشنۀ آشیل مردم برای گول خوردن! تصور کنید دارویی وجود داشته باشد که با خوردن روزی یک عدد از آن؛ دیابت، فشارخون، سرطان، آرتروز، کبد چرب، بیماری‌های قلبی، عفونت‌ها، مشکلات گوارشی، اختلالات حافظه، همگی برطرف شوند…
🔴 مشکل اطلاعات نادرست سلامت واقعاً گسترده است.
یک مرور نظام‌مند و متاآنالیز منتشرشده در سال ۲۰۲۶، مطالعات مربوط به مواجهۀ مردم با اطلاعات نادرست سلامت در شبکه‌های اجتماعی را بررسی کرده است.
این پژوهش نشان می‌دهد که اطلاعات نادرست سلامت در حوزه‌هایی مانند سرطان، واکسیناسیون و بیماری‌های مختلف به شکل گسترده در شبکه‌های اجتماعی وجود دارد و مواجهه با آن یک مسئله جدی بهداشت عمومی محسوب می‌شود.
منبع:
Exposure to health misinformation on social media across key health domains: a systematic review and meta-analysis of survey

یک مرور دیگر در سال ۲۰۲۶ نیز عوامل مرتبط با آسیب‌پذیری در برابر اطلاعات نادرست سلامت را بررسی کرده و عواملی مانند سواد سلامت و دیجیتال، توانایی تفکر انتقادی و عددی، واکنش‌های هیجانی و اعتماد به منابع علمی را مهم دانسته است.
منبع:
Susceptibility to digital health misinformation: a multi-level narrative review

اف‌دی‌ای «امید به درمان سریع و معجزه‌آسا» را یک عامل مهم می‌داند و در توضیح کلاهبرداری‌های سلامت می‌نویسد که این کلاهبرداری‌ها از «تمایل انسان به درمان سریع یا معجزه‌آسا» سوءاستفاده می‌کنند.
این سازمان به‌طور مشخص به محصولاتی اشاره می‌کند که مدعی درمان بیماری‌هایی مانند آلزایمر، آرتریت، سرطان، دیابت، کاهش حافظه و بسیاری مشکلات دیگر هستند.
منبع:
6 Tip-offs to Rip-offs: Don't Fall for Health Fraud Scams

بنابراین فروشنده دارونمای به اصطلاح «همه‌کاره» الزاماً یک ادعای تصادفی انتخاب نکرده است.
او دقیقاً روی یکی از جذاب‌ترین وعده‌های ممکن دست گذاشته است:
«لازم نیست برای هر بیماری یک درمان جداگانه داشته باشی؛ این یک محصول همه مشکلات را حل می‌کند.»

این‌ها حتی دارونما (پلاسبو) هم نیستند!
از نظر علمی بهتر است هر محصول بی‌اثر یا اثبات نشده را «دارونما» ننامیم.
پلاسبو یا دارونما اصطلاح مشخصی در پزشکی است و به مداخله‌ای گفته می‌شود که فاقد ماده یا ویژگی درمانی اختصاصیِ مورد نظر برای بیماری است و در پژوهش‌های بالینی کاربرد مشخصی دارد.
محصولی که فروشنده آن را با ادعای دروغین درمان بیماری می‌فروشد، می‌تواند «محصول درمانی اثبات نشده»، «محصول تقلبی» یا در صورت وجود فریب عمدی، «کلاهبرداری سلامت» باشد.

اف‌دی‌ای کلاهبرداری‌های حوزۀ سلامت health fraud را محصول یا ادعایی تعریف می‌کند که برای پیشگیری، تشخیص، درمان، معالجه یا کاهش بیماری تبلیغ می‌شود، اما برای آن کاربرد، ایمنی و اثربخشی علمی اثبات نشده است.
منبع:
Health Scams! Don't take the risk

ادامه دارد:
t.me/andishehsarapub/16349

مرتبط با این مطلب:
😳 طنز واضحی که جدی گرفته شد:
t.me/nutritionpedia/126

👉 @HealthNotes
👍4
Forwarded from اندیشه سرا
اندیشه سرا
🔴 مشکل اطلاعات نادرست سلامت واقعاً گسترده است. یک مرور نظام‌مند و متاآنالیز منتشرشده در سال ۲۰۲۶، مطالعات مربوط به مواجهۀ مردم با اطلاعات نادرست سلامت در شبکه‌های اجتماعی را بررسی کرده است. این پژوهش نشان می‌دهد که اطلاعات نادرست سلامت در حوزه‌هایی مانند سرطان،…
چرا ادعای «درمان همه بیماری‌ها» نشانۀ فریبکاری است؟

بیماری‌ها مکانیسم یکسانی ندارند.
بنابراین وقتی کسی ادعا می‌کند یک محصول واحد می‌تواند طیف بسیار بزرگی از بیماری‌های کاملاً متفاوت را درمان کند، بار اثبات بسیار سنگینی بر عهدۀ اوست.
اگر محصولی واقعاً درمان مؤثر حتی یک بیماری باشد، انتظار می‌رود شواهد آن در مطالعات و منابع معتبر پزشکی دیده شود، نه این‌که فقط در تبلیغات اینترنتی، شبکه‌های اجتماعی یا پیام‌رسان‌ها.

استنادهای مطرح شده در تبلیغات به مجوزهایی مانند مجوز ادارۀ غذا و دارو نباید بدون بررسی مورد قبول قرار گیرد.
در موارد زیادی مشاهده شده که در تبلیغات صحبت از درمان چندین بیماری می‌شود و در ادامه گفته می‌شود که این محصول از ادارۀ غذا و داروی وزارت بهداشت مجوز دارد در حالی که مجوز آن از این اداره تنها به‌عنوان یک مکمل بوده است.

⚠️ مسئله فقط زیان مالی نیست.
خطر این محصولات فقط این نیست که فرد پولش را از دست بدهد.
ممکن است فرد به امید یک داروی کاذب درمان مؤثر خود را قطع کند یا شروع درمان واقعی را به تأخیر بیندازد و زمان طلایی درمان بیماری واقعی خود را از دست بدهد.

از تبلیغ‌کنندۀ چنین محصولاتی باید پرسید:
«برای کدام بیماری، در چه بیمارانی، با چه دوزی، در چه مطالعه‌ای، با چه گروه کنترلی و با چه نتیجه‌ای ثابت شده و مقالات آن در چه نشریه‌ای منتشر شده است؟ در کدام گایدلاین پزشکی استفاده از آن توصیه شده است؟ آیا به‌عنوان دارویی برای درمان بیماری‌های ذکر شده از نهادهای نظارتی معتبر مرتبط مجوز دارد؟»
اگر به جای پاسخ به این سؤال‌ها گفته شد:
«هزاران نفر استفاده کرده‌اند»
«فلان پزشک هم تأیید کرده»
«طبیعی است و عوارض ندارد»
«شرکت‌های دارویی نمی‌خواهند شما بدانید»
«این راز را سال‌ها از مردم مخفی کرده‌اند»
و «اگر جواب نداد، پولتان را پس می‌دهیم»
باید بدانیم که این‌ها دقیقاً همان الگوهایی هستند که نهادهای علمی و نظارتی برای شناسایی کلاهبرداری‌های حوزۀ سلامت health fraud درباره آن‌ها هشدار داده‌اند.

🚨 داشتن یک دارو که همه بیماری‌ها را درمان کند، به عنوان آرزو قابل فهم است
اما همین آرزو می‌تواند به یک نقطه ضعف روان‌شناختی تبدیل شود.

هرچه بیماری پیچیده‌تر، درمان دشوارتر و بیمار ناامیدتر باشد، وعدۀ یک راه‌حل ساده و همه‌کاره می‌تواند جذاب‌تر شود
و این‌جاست که فروشندۀ «داروی معجزه‌گر» وارد میدان می‌شود.
او چیزی را می‌فروشد که مردم «آرزو دارند وجود داشته باشد»
و یکی از مهم‌ترین مهارت‌های سواد سلامت این است که بتوانیم بین این دو تفاوت بگذاریم:

«چیزی که آرزو می‌کنیم حقیقت داشته باشد»
و
«چیزی که شواهد علمی نشان می‌دهد حقیقت دارد.»

فاصلۀ این دو، جایی است که بسیاری از کلاهبرداری‌های حوزۀ سلامت شکل می‌گیرند.

مرتبط با این مطلب:
😳 طنز واضحی که جدی گرفته شد:
t.me/nutritionpedia/126

رفتن به بخش نخست این نوشته:
t.me/andishehsarapub/16347

💥لطفاً سری به این کانال‌های پیشنهادی بزنید:
https://t.me/addlist/lmoCt47e2b4yZDM0
👍5