Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
3.84K subscribers
2.5K photos
214 videos
28 files
1.69K links
درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی شایعات فضای مجازی
و مقابله با شبه‌علم
✅ @Fact_Check

ترویج علم
و مقابله با شبه‌علم

رفتن به ابتدای کانال:
https://t.me/Fact_Check/1
Download Telegram
Forwarded from اندیشه سرا
🔴 بی‌جا نگران نشوید!🌹
۱. ماه، یک‌بار ماه را در نزدیک‌ترین فاصله از زمین است و سوپرمون جاذبه‌ای بیش از هر ماه در حضیض دیگر ندارد.
در سوپرمون، علاوه بر نزدیکترین فاصله؛ زاویه‌ی خورشید، ماه و زمین طوری‌ست که ماه را کامل می‌بینیم اما این، هیچ نقش افزاینده‌ای بر جاذبه ماه بر زمین ندارد.

۲. تفاوت فاصله ماه از زمین در کمترین و بیشترین میزان، تقریباً ۱۲ درصد است و در بیشترین میزانِ تأثیرگذاری، اثرش آن‌قدر نیست که تأثیر بزرگی روی بخش جامد زمین به‌ویژه در اعماق زمین داشته باشد و سبب زلزله‌ای بزرگ شود؛ (درباره تأثیراتِ بسیار اندک، مباحثی مطرح است.)

زمانی که ماه در نزدیک‌ترین فاصله از زمین است (چه سوپرمون باشد، چه نباشد، که اغلب نیست)؛ حتی بالا آمدن سطح آب دریا خیلی بیش از زمانی نیست که ماه در دورترین فاصله از زمین است.
تفاوت اثر ماه در این دو موقعیت، آن‌قدر زیاد نیست که ما منتظر زمین لرزه‌ی قابل احساسی در زمان‌هایی بر اساس جایگاه ماه نسبت به زمین باشیم.

نوشته وب‌سایت ناسا در تصویر هم مؤید این نوشته است.

به‌خاطر جایگاه ماه و خورشید نگران زلزله نشوید!🌹
ادامه:
🕯 @andishehsarapub
نکاتی مهم:
🆘 @nouritazeh
Forwarded from اندیشه سرا
🟡 تعدادی کانال فارسی به نقل از یک نشریه‌ی فرانسوی‌زبان نوشته‌اند «اردشیر زاهدی به قتل رسیده است.»

نسخه‌ی اصلی آن نشریه که متعلق به چند ماه قبل است! نشان می‌دهد تصویر مورد استناد کانال‌های فارسی جعلی است.

برخی از کانال‌های فارسی که قادر نیستند به منبع ذکر شده در یک خبر نگاه کنند و درست یا نادرست بودن آن را بررسی کنند، چندصدهزار دنبال‌کننده دارند! (با چنین روش‌هایی)
همین کانال‌ها در موضوعات حساسی مانند کووید-۱۹ هم فعال هستند!

#آسیب_شناسی_جامعه_مجازی:
🕯 @andishehsarapub
راستی‌سنجی شایعات مرتبط با کوروناویروس:
🆘 @nouritazeh
⚠️در ویدئویی ادعا شده جوشانده پوست هندوانه سنگ کلیه را بدون درد درمان می‌کند! در حد جایگزین جراحی!
پاسخ:
۱. در درمان سنگ کلیه برحسب «جنس» سنگ، توصیه‌های غذایی و تجویزهای دارویی فرق می‌کند، هرچند توصیه‌های مشترک هم وجود دارد.
جای سنگ، اندازه آن، سن و شرایط بیمار، زمینه ژنتیک و بیماری‌های زمینه‌ای هم در نوع درمان نقش دارند.
اگر بیماری که سنگ‌ کلیه در او ایجاد انسداد و هیدرونفروز شدید کرده به این نوع دستورات عمل کرده از درمان صحیح و در صورت نیاز جراحی غافل شود ممکن است کلیه‌اش آسیب غیرقابل بازگشت ببیند.

۲. اگر ماده مفیدی برای حل کردن سنگ کلیه در پوست هندوانه باشد، صنایع دارویی استخراجش کرده‌اند، مواد مضرش را حذف، مواد مؤثر دیگر به آن اضافه کرده و به شکل دارو درآورده‌اند؛
اگر این کار را نکرده‌اند حتماً داروی بهتری وجود داشته.
یکی از داروهای سنگ کلیه، «سنکل»، از چند گیاه تهیه می‌شود اما پوست هندوانه در ترکیبش نیست.

۳. وقتی شما به شخصی توصیه غیرعلمی بکنید، فرصت استفاده از توصیه علمی و در موارد زیادی فرصت طلایی درمان را از او گرفته‌اید.
👈نکاتی مهم درباره‌ی مصرف داروهای گیاهی
✅ @Fact_Check
کووید-۱۹:
🆘 @nouritazeh
⚠️🚨 شخصی به نام دکتر جودی مایکوویتس نظرات جنجالی عجیب و غریبی درباره واکسن، کوروناویروس جدید، نحوه پیدایش این ویروس، نقش ماسک در «افزایش»! ابتلا به کووید-۱۹ و مانند این‌ها دارد.
ویدئوی تازه‌ای از اظهارات او در یوتوب، فیسبوک و فضاهای دیگر منتشر شده که میلیون‌ها بازدید داشته اما با معلوم شدن نادرستی اظهارات و زیان‌بخشی آن‌ها از تمام فضاهای رسمی حذف شده و تنها در برخی فضاها قابل مشاهده است.
اگر مایل به خواندن مطالبی درباره‌ی آن هستید لطفاً 👈این پیام را ببینید.
⚠️🍓 در فضای مجازی ویدئویی از آلودگی توت‌فرنگی به لارو حشرات منتشر و سبب نگرانی عده‌ی زیادی و مطرح شدن سؤالاتی شده.
پیشنهاد می‌شود دو پیام را که از این‌جا آغاز می‌شود مطالعه بفرمایید:
t.me/andishehsarapub/8459
🔴 توئیتر، در زیر دو توئیت رئیس‌جمهور آمریکا لینکی گذاشته است که از خوانندگان دعوت می‌کند «حقیقت را درباره‌ی موضوع توئیت (رأی‌گیری از طریق پست) بیابید!»
این لینک خوانندگان را به صفحاتی هدایت می‌کند که این گفته را راستی‌آزمایی کرده و آن را نادرست اعلام کرده‌اند!
ادامه دارد:
@WhatWentWrong
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
😃 درستی‌سنجی
t.me/Fact_Check

⚠️در این روزها که صفحات مجازی با مطالب نادرست یا گمراه‌کننده دنبال افزایش بازدید هستند،
با درستی‌سنجی شایعات مجازی همراه شوید:
t.me/Fact_Check

🎁 لطفاً با بازنشر مطالب مرتبط با پیش‌گیری و درمان، به سلامت عزیزان خود کمک کنید:
t.me/addlist/piZCzdW-yBw1MzRk
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
😁2❤1
⚠️🚨اساس شایعه‌ی «ایتالیا از راز مرگ بیماران کورونایی پرده برداشت» این است که:
ایتالیایی‌ها با کالبدشکافی درگذشتگان از کووید-۱۹ دریافتند که علت مرگ تمام مبتلایان کووید-۱۹ لخته شدن خون است.

این جمله سه نکته دارد که هر سه غلط است!

۱. فراوانی ایجاد لخته در خون در بیماران کووید-۱۹ در حدی نیست که آن را «عامل اصلی» مرگ آن‌ها بدانیم.
#مقاله_تخصصی تصویر (اصل مقاله)
اظهار می‌کند که فراوانی ایجاد لخته در بیماران «بدحال» کووید-۱۹ «بدون دریافت پروفیلاکسی»، ٪۲۸ است. (که البته باید مورد توجه باشد.)
اما:
الف. ٪۲۸ از مبتلایان که بدحال هستند نه ٪۲۸ از کل بیماران کووید-۱۹
ب. این ریسک بروز ترومبوز است نه درصد مرگ بر اثر ترومبوز
پ. این ریسک برای حالت بدون دریافت پروفیلاکسی است.

به این ترتیب این بخش از شایعه که اساس آن است ابطال می‌شود.

۲. ایجاد لخته در بیماران کووید-۱۹ را ایتالیایی‌ها کشف نکردند! در گزارش کشورهای دیگر از جمله چین و آمریکا هم هست.
۳. تشخیصش هم نیازی به کالبدشکافی ندارد.

👈قبلاً دیدیم که داستان کالبدشکافی بیماران در ایتالیا اصلاً با آن شایعه فرق داشت.

سایر نکات آن شایعه هم غلط است!
ادامه:
🆘 @nouritazeh
🚨🚨ویدئویی که به‌عنوان دوربین مخفی از اعترافات یک رئیس بیمارستان منتشر شده ساختگی‌ست. (سازنده‌اش تصور می‌کند طنز است)
برای آگاهی از ساختگی بودن آن کافی‌ست بخشی از ویدئوی پشت صحنه‌اش را ببینید. (ویدئوی پیوست که در صفحه اینستاگرام سازنده‌اش منتشر شده)
برای اطلاع از محتوای ویدئوی ساختگی، شرح تصویر بالا-چپ را بخوانید. ویدئو به فراوانی در کانال‌های زرد منتشر شده و دنبال‌کنندگان چنین کانال‌هایی آن را در گروه‌ها بازنشر کرده‌اند؛ به علت جعلی بودن گفته‌ها در این‌جا بازنشر نمی‌شود.

کانال‌های زیادی وجود دارند که حاضرند برای افزایش تعداد دنبال‌کننده و چند ریال درآمد بیشتر هر مطلب نادرستی را منتشر کنند.
این‌که مطلب نادرست چه تأثیر سوئی بر افکار و رفتار مردم می‌گذارد برایشان مهم نیست.
این ویدئوی ساختگی در تعداد زیادی کانال منتشر شده و تعداد بازنشرش هم در گروه‌ها زیاد بوده.
با توجه به محتوا، تاثیر سوء زیادی بر امنیت روانی مردم و ایجاد بی‌اعتمادی در آن‌ها نسبت به سیستم درمان دارد.
مطلب نادرست را یک میلیون نفر می‌بینند، تکذیبیه‌اش را هزار نفر.
✅ @Fact_Check
👍1
😳 اگر سازنده‌اش بگوید جعلی‌ست شما قبول می‌کنید؟ یا می‌فرمایید سازنده‌اش اشتباه می‌گوید؟ 😃

این نظر سازنده‌اش (اظهارات منتشر شده در صفحه‌ی اینستاگرام سازنده): این‌جا

سازنده گمان می‌کند کاری که انجام داده طنز است، غافل از این‌که عده‌ی زیادی با دیدن چنین ویدئویی آن را تعمیم می‌دهند و این، یکی از بدترین کارهایی‌ست که کسی می‌تواند با یک بیمار و کسانی که نگران حال بیمارشان هستند بکند.

ویدئوی کوتاهی که به‌عنوان پشت صحنه‌ی آن ویدئو در این پیام منتشر شد نیز از صفحه‌ی اینستاگرام سازنده بود.

نمونه‌های مطالب نادرست را ببینید تا تشخیص مطالب نادرست تا حدی برایتان آسان شود:
✅ @Fact_Check
👍1
😁 این خبر نیست! طنز است!
اندی بوروویتز طنزنویس هفته‌نامه آمریکایی نیویورکر نوشته است «پوتین درخواست ترامپ را برای اعزام ده هزار نظامی روس برای محافظت از کاخ سفید رد کرد»
برخی منابع آن را به عنوان خبر واقعی منتشر کرده‌اند!
✅ @Fact_Check
❌❌ تصاویری که با عنوان پیشگویی انیمیشن سیمپسون‌ها درباره‌ی قتل جورج فلوید در فضای مجازی منتشر شده در انیمیشن سیمپسون‌ها وجود نداشته و پس از قتل جورج فلوید توسط شخصی به نام Yuri Pomo کشیده و در صفحات فیسبوک و اینستاگرام او منتشر شده است.

این شخص ادعا نکرده است که این تصاویر در واقع در انیمیشن سیمپسون‌ها وجود داشته‌اند اما کاربرانی در فضای مجازی غیرفارسی با افزودن جملاتی به تصاویر ادعا کرده‌اند که در انیمیشن سیمپسون‌ها این اتفاق پیشبینی شده است.
حتی در یک مورد با گذاشتن صدا بر روی آن، آن را به‌عنوان ثانیه‌هایی از انیمیشن سیمپسون‌ها وانمود کرده‌اند. (یعنی کج‌فهمی نبوده، فریبکاری بوده)
منبع
این شایعه نیز مانند بسیاری از شایعات دیگر توسط منابعی که یا توانایی تشخیص نادرست بودن مطالب را ندارند یا باوجود اطلاع از نادرستی آن‌ها به منظور جذب مخاطب از آن‌ها استفاده می‌کنند به فضای مجازی فارسی وارد شده است.
لطفاً با بازنشر این پیام مخاطبان را آگاه کنید تا اطلاعات منابع نامعتبر را پیگیری و بازنشر نکنند.
موارد مشابه را در این کانال ببینید:
✅ @Fact_Check
🟡🟤 کانال‌های زرد در حال انتشار پیامی نادرست درباره‌ی «یک بیماری تخیلی به نام کووید-۲۰۲۰» و «ویروسی محصول توهم به نام کروناپلاس» هستند! 😳

ممکن است برای بسیاری از ما خنده‌دار باشد، البته خنده‌ی تلخ؛ اما عده‌ی کسانی که باور کرده‌اند کم نیست!
لطفاً به دیگران کمک کنید منابع نامعتبر را بشناسند و دنبال نکنند.

با توجه به این نشانه‌ها به‌راحتی می‌توان بخش بزرگی از مطالب نامعتبر را شناسایی و حذف کرد:
۱. اغلب آن‌ها، بدون منبع یا از منابع بی‌هویت یا بدهویت هستند.
۲. بسیاری از آن‌ها دارای انشای عوام‌فریبانه هستند. (و کلمات و جملاتی مانند: «مهم مهم مهم» «این را تاکنون ندیده‌اید» «همین الان ببینید» «جان شما در خطر است» «تاکنون کسی به شما نگفته است» «این کار معجزه می‌کند» «این را از شما مخفی نگه داشته بودند»)

✅ نمونه پیام‌های نادرست نقد شده در این کانال، برای تشخیص منابع نامعتبر به کاربران کمک می‌کند:
✅ @Fact_Check

🆘 کانال پیشنهادی برای پیگیری مطالب درست درباره‌ی کووید-۱۹:
🆘 @nouritazeh
❌⚠️🚨آیا پژوهشگران دانشگاه ادینبورو تأثیر آب نمک را بر روی بیماران کووید-۱۹ مطالعه کرده‌اند؟
🚨هنوز نه!
پس منابع فارسی چه می‌گویند؟!
از سوراخ تکراری گزیده شده‌اند؟!

⚠️یک منبع فارسی مشخص، یک بار دیگر از وب‌سایت عامه‌پسند دیلی مـِیل مطلبی را وارد فضای مجازی فارسی کرده و انبوهی منبع فارسی دیگر آن را کپی کرده‌اند. (این اتفاق برای چندمین بار در موضوع کووید-۱۹ تکرار شده. مانند خبر نادرست پیشین: ابرکوروناویروس فراگیر!)

⚠️بر اساس مطلبی که در پیام بعد خواهید دید، در فضای مجازی انگلیسی و سپس در سطح وسیع در فضای مجازی فارسی مطالب تأیید نشده و گمراه‌کننده نوشته شده است.

✅درست:
پژوهشگران دانشگاه ادینبورو قبلاً تأثیر آب نمک را در بیماری‌های کوروناویروسی دیگری بررسی کرده و نتایج مثبتی را مشاهده کرده‌اند.
حالا فراخوان داده‌اند که مبتلایان به کووید-۱۹ که ساکن اسکاتلند هستند آب نمک را غرغره کنند و از بینی خود عبور دهند و نتیجه را آنلاین به دانشگاه گزارش دهند.
🔴هنوز این تحقیق برای کووید-۱۹ انجام نشده.
⚠️لطفاً👈خطر زردگرفتگی را مطالعه بفرمایید؛ سپس مطلب بعد را ببینید.
@HealthNotes | @nouritazeh
لطفاً اطلاع‌رسانی بفرمایید.🌹