Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
3.84K subscribers
2.5K photos
214 videos
28 files
1.69K links
درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی شایعات فضای مجازی
و مقابله با شبه‌علم
✅ @Fact_Check

ترویج علم
و مقابله با شبه‌علم

رفتن به ابتدای کانال:
https://t.me/Fact_Check/1
Download Telegram
Forwarded from اندیشه سرا
🆘 برخی خبرهای نادرست می‌توانند تأثیر سوء کلان داشته باشند.
نمونه‌اش تیتر اشتباهی در یک رسانه‌ی خارجی که به‌سرعت در کانال‌های فارسی بازتاب وسیع یافته.
در این پیام نوشته‌ام که اشتباه چیست و چه ضرری دارد.
مطلب اشتباه در کانال‌های چندصدهزارنفره و چندمیلیونی هم منتشر شده.
نیاز است پاسخ را اطلاع‌رسانی کنیم تا به اطلاع عموم و رسانه‌های مختلف برسد و اشتباه رفع شود.

🆘 لطفاً با بازنشر 👈این‌پیام اثر سوء آن پیام اشتباه را رفع بفرمایید.

🌱 در کانال @nouritazeh برخی اشتباهات رایج درباره‌ی کوروناویروس رفع شده، لطفاً آن‌ها را هم به اطلاع دیگران برسانید.🌹
🕯 @andishehsarapub
🟡 شی ژنگ‌لی، ویروس‌شناس چینی که به علت سال‌ها پژوهش درباره‌ی ویروس‌های بدن خفاش، به «زن خفاشی» معروف است، شایعات منتشر شده در شبکه‌های اجتماعی درباره‌ی پناهندگی‌اش به سفارت آمریکا در پاریس همراه با اسناد طبقه‌بندی‌شده مرتبط با شیوع کورونا را تکذیب کرد.
ژنگ‌لی رئیس مرکز بیماری‌های عفونی در انستیتوی فوق‌حساس ویروس‌شناسی ووهان چین است. / متن به نقل از dw
منبع ۲

🌱 در کانال @nouritazeh برخی اشتباهات رایج درباره‌ی کوروناویروس رفع شده، لطفاً آن‌ها را بخوانید و به اطلاع دیگران برسانید.🌹
✅ @Fact_Check
🔴
❓آیا بینگ لو، «محققی که روی منشأ کوروناویروس کار می‌کرد»، به قتل رسیده؟
اگر جمله‌ی داخل «گیومه» را بردارید، پاسخ مثبت است.
اما بینگ لو روی منشأ کوروناویروس تحقیق نمی‌کرده!
تحقیقش به کوروناویروس مربوط بوده اما ارتباطی به منشأ آن نداشته.

فهمیدن اینکه این تحقیقات ربطی به منشأ کوروناویروس نداشته، یک دقیقه زمان لازم دارد. کافی‌ست Bing Liu را در وب جست‌وجو کنید.

🔴 آیا قتلش ارتباطی به تحقیقاتش داشته؟
منابع فارسی خبر را به نقل از ایسنا نوشته‌اند. در جمله‌ی آخر خبر در ایسنا نوشته شده: پلیس می‌گوید قتل او ربطی به تحقیقاتش نداشته.
به نظر شما این جمله نباید در خبر کانال‌های تلگرامی هم می‌آمد؟
توضیح کامل: 👈این‌جا

#آسیب_شناسی_جامعه_مجازی:
@andishehsarapub
راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
@Fact_Check
رفع برخی اشتباهات رایج درباره‌ی کووید-۱۹:
@nouritazeh
Forwarded from اندیشه سرا
🔴 بی‌جا نگران نشوید!🌹
۱. ماه، یک‌بار ماه را در نزدیک‌ترین فاصله از زمین است و سوپرمون جاذبه‌ای بیش از هر ماه در حضیض دیگر ندارد.
در سوپرمون، علاوه بر نزدیکترین فاصله؛ زاویه‌ی خورشید، ماه و زمین طوری‌ست که ماه را کامل می‌بینیم اما این، هیچ نقش افزاینده‌ای بر جاذبه ماه بر زمین ندارد.

۲. تفاوت فاصله ماه از زمین در کمترین و بیشترین میزان، تقریباً ۱۲ درصد است و در بیشترین میزانِ تأثیرگذاری، اثرش آن‌قدر نیست که تأثیر بزرگی روی بخش جامد زمین به‌ویژه در اعماق زمین داشته باشد و سبب زلزله‌ای بزرگ شود؛ (درباره تأثیراتِ بسیار اندک، مباحثی مطرح است.)

زمانی که ماه در نزدیک‌ترین فاصله از زمین است (چه سوپرمون باشد، چه نباشد، که اغلب نیست)؛ حتی بالا آمدن سطح آب دریا خیلی بیش از زمانی نیست که ماه در دورترین فاصله از زمین است.
تفاوت اثر ماه در این دو موقعیت، آن‌قدر زیاد نیست که ما منتظر زمین لرزه‌ی قابل احساسی در زمان‌هایی بر اساس جایگاه ماه نسبت به زمین باشیم.

نوشته وب‌سایت ناسا در تصویر هم مؤید این نوشته است.

به‌خاطر جایگاه ماه و خورشید نگران زلزله نشوید!🌹
ادامه:
🕯 @andishehsarapub
نکاتی مهم:
🆘 @nouritazeh
Forwarded from اندیشه سرا
🟡 تعدادی کانال فارسی به نقل از یک نشریه‌ی فرانسوی‌زبان نوشته‌اند «اردشیر زاهدی به قتل رسیده است.»

نسخه‌ی اصلی آن نشریه که متعلق به چند ماه قبل است! نشان می‌دهد تصویر مورد استناد کانال‌های فارسی جعلی است.

برخی از کانال‌های فارسی که قادر نیستند به منبع ذکر شده در یک خبر نگاه کنند و درست یا نادرست بودن آن را بررسی کنند، چندصدهزار دنبال‌کننده دارند! (با چنین روش‌هایی)
همین کانال‌ها در موضوعات حساسی مانند کووید-۱۹ هم فعال هستند!

#آسیب_شناسی_جامعه_مجازی:
🕯 @andishehsarapub
راستی‌سنجی شایعات مرتبط با کوروناویروس:
🆘 @nouritazeh
⚠️در ویدئویی ادعا شده جوشانده پوست هندوانه سنگ کلیه را بدون درد درمان می‌کند! در حد جایگزین جراحی!
پاسخ:
۱. در درمان سنگ کلیه برحسب «جنس» سنگ، توصیه‌های غذایی و تجویزهای دارویی فرق می‌کند، هرچند توصیه‌های مشترک هم وجود دارد.
جای سنگ، اندازه آن، سن و شرایط بیمار، زمینه ژنتیک و بیماری‌های زمینه‌ای هم در نوع درمان نقش دارند.
اگر بیماری که سنگ‌ کلیه در او ایجاد انسداد و هیدرونفروز شدید کرده به این نوع دستورات عمل کرده از درمان صحیح و در صورت نیاز جراحی غافل شود ممکن است کلیه‌اش آسیب غیرقابل بازگشت ببیند.

۲. اگر ماده مفیدی برای حل کردن سنگ کلیه در پوست هندوانه باشد، صنایع دارویی استخراجش کرده‌اند، مواد مضرش را حذف، مواد مؤثر دیگر به آن اضافه کرده و به شکل دارو درآورده‌اند؛
اگر این کار را نکرده‌اند حتماً داروی بهتری وجود داشته.
یکی از داروهای سنگ کلیه، «سنکل»، از چند گیاه تهیه می‌شود اما پوست هندوانه در ترکیبش نیست.

۳. وقتی شما به شخصی توصیه غیرعلمی بکنید، فرصت استفاده از توصیه علمی و در موارد زیادی فرصت طلایی درمان را از او گرفته‌اید.
👈نکاتی مهم درباره‌ی مصرف داروهای گیاهی
✅ @Fact_Check
کووید-۱۹:
🆘 @nouritazeh
⚠️🚨 شخصی به نام دکتر جودی مایکوویتس نظرات جنجالی عجیب و غریبی درباره واکسن، کوروناویروس جدید، نحوه پیدایش این ویروس، نقش ماسک در «افزایش»! ابتلا به کووید-۱۹ و مانند این‌ها دارد.
ویدئوی تازه‌ای از اظهارات او در یوتوب، فیسبوک و فضاهای دیگر منتشر شده که میلیون‌ها بازدید داشته اما با معلوم شدن نادرستی اظهارات و زیان‌بخشی آن‌ها از تمام فضاهای رسمی حذف شده و تنها در برخی فضاها قابل مشاهده است.
اگر مایل به خواندن مطالبی درباره‌ی آن هستید لطفاً 👈این پیام را ببینید.
⚠️🍓 در فضای مجازی ویدئویی از آلودگی توت‌فرنگی به لارو حشرات منتشر و سبب نگرانی عده‌ی زیادی و مطرح شدن سؤالاتی شده.
پیشنهاد می‌شود دو پیام را که از این‌جا آغاز می‌شود مطالعه بفرمایید:
t.me/andishehsarapub/8459
🔴 توئیتر، در زیر دو توئیت رئیس‌جمهور آمریکا لینکی گذاشته است که از خوانندگان دعوت می‌کند «حقیقت را درباره‌ی موضوع توئیت (رأی‌گیری از طریق پست) بیابید!»
این لینک خوانندگان را به صفحاتی هدایت می‌کند که این گفته را راستی‌آزمایی کرده و آن را نادرست اعلام کرده‌اند!
ادامه دارد:
@WhatWentWrong
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
😃 درستی‌سنجی
t.me/Fact_Check

⚠️در این روزها که صفحات مجازی با مطالب نادرست یا گمراه‌کننده دنبال افزایش بازدید هستند،
با درستی‌سنجی شایعات مجازی همراه شوید:
t.me/Fact_Check

🎁 لطفاً با بازنشر مطالب مرتبط با پیش‌گیری و درمان، به سلامت عزیزان خود کمک کنید:
t.me/addlist/piZCzdW-yBw1MzRk
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
😁2❤1
⚠️🚨اساس شایعه‌ی «ایتالیا از راز مرگ بیماران کورونایی پرده برداشت» این است که:
ایتالیایی‌ها با کالبدشکافی درگذشتگان از کووید-۱۹ دریافتند که علت مرگ تمام مبتلایان کووید-۱۹ لخته شدن خون است.

این جمله سه نکته دارد که هر سه غلط است!

۱. فراوانی ایجاد لخته در خون در بیماران کووید-۱۹ در حدی نیست که آن را «عامل اصلی» مرگ آن‌ها بدانیم.
#مقاله_تخصصی تصویر (اصل مقاله)
اظهار می‌کند که فراوانی ایجاد لخته در بیماران «بدحال» کووید-۱۹ «بدون دریافت پروفیلاکسی»، ٪۲۸ است. (که البته باید مورد توجه باشد.)
اما:
الف. ٪۲۸ از مبتلایان که بدحال هستند نه ٪۲۸ از کل بیماران کووید-۱۹
ب. این ریسک بروز ترومبوز است نه درصد مرگ بر اثر ترومبوز
پ. این ریسک برای حالت بدون دریافت پروفیلاکسی است.

به این ترتیب این بخش از شایعه که اساس آن است ابطال می‌شود.

۲. ایجاد لخته در بیماران کووید-۱۹ را ایتالیایی‌ها کشف نکردند! در گزارش کشورهای دیگر از جمله چین و آمریکا هم هست.
۳. تشخیصش هم نیازی به کالبدشکافی ندارد.

👈قبلاً دیدیم که داستان کالبدشکافی بیماران در ایتالیا اصلاً با آن شایعه فرق داشت.

سایر نکات آن شایعه هم غلط است!
ادامه:
🆘 @nouritazeh
🚨🚨ویدئویی که به‌عنوان دوربین مخفی از اعترافات یک رئیس بیمارستان منتشر شده ساختگی‌ست. (سازنده‌اش تصور می‌کند طنز است)
برای آگاهی از ساختگی بودن آن کافی‌ست بخشی از ویدئوی پشت صحنه‌اش را ببینید. (ویدئوی پیوست که در صفحه اینستاگرام سازنده‌اش منتشر شده)
برای اطلاع از محتوای ویدئوی ساختگی، شرح تصویر بالا-چپ را بخوانید. ویدئو به فراوانی در کانال‌های زرد منتشر شده و دنبال‌کنندگان چنین کانال‌هایی آن را در گروه‌ها بازنشر کرده‌اند؛ به علت جعلی بودن گفته‌ها در این‌جا بازنشر نمی‌شود.

کانال‌های زیادی وجود دارند که حاضرند برای افزایش تعداد دنبال‌کننده و چند ریال درآمد بیشتر هر مطلب نادرستی را منتشر کنند.
این‌که مطلب نادرست چه تأثیر سوئی بر افکار و رفتار مردم می‌گذارد برایشان مهم نیست.
این ویدئوی ساختگی در تعداد زیادی کانال منتشر شده و تعداد بازنشرش هم در گروه‌ها زیاد بوده.
با توجه به محتوا، تاثیر سوء زیادی بر امنیت روانی مردم و ایجاد بی‌اعتمادی در آن‌ها نسبت به سیستم درمان دارد.
مطلب نادرست را یک میلیون نفر می‌بینند، تکذیبیه‌اش را هزار نفر.
✅ @Fact_Check
👍1
😳 اگر سازنده‌اش بگوید جعلی‌ست شما قبول می‌کنید؟ یا می‌فرمایید سازنده‌اش اشتباه می‌گوید؟ 😃

این نظر سازنده‌اش (اظهارات منتشر شده در صفحه‌ی اینستاگرام سازنده): این‌جا

سازنده گمان می‌کند کاری که انجام داده طنز است، غافل از این‌که عده‌ی زیادی با دیدن چنین ویدئویی آن را تعمیم می‌دهند و این، یکی از بدترین کارهایی‌ست که کسی می‌تواند با یک بیمار و کسانی که نگران حال بیمارشان هستند بکند.

ویدئوی کوتاهی که به‌عنوان پشت صحنه‌ی آن ویدئو در این پیام منتشر شد نیز از صفحه‌ی اینستاگرام سازنده بود.

نمونه‌های مطالب نادرست را ببینید تا تشخیص مطالب نادرست تا حدی برایتان آسان شود:
✅ @Fact_Check
👍1