Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
3.83K subscribers
2.5K photos
214 videos
28 files
1.69K links
درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی شایعات فضای مجازی
و مقابله با شبه‌علم
✅ @Fact_Check

ترویج علم
و مقابله با شبه‌علم

رفتن به ابتدای کانال:
https://t.me/Fact_Check/1
Download Telegram
🔎 مطلب مورد بررسی:
❓ تفاوت کارتخوان واقعی و جعلی

🕯 نتیجۀ بررسی:
❌ #نادرست است.

✍ این مطلب از یک وب‌سایت غیرتخصصی و عامه‌پسند خارجی برداشته شده و نکاتی که در آن مطرح شده شامل تمام انواع دستگاه‌های کارتخوان رایج در کشورهای مختلف، از جمله کارت‌خوان‌های رایج در ایران نمی‌شود.
برای نمونه انواع متعددی از کارتخوان‌های رایج در ایران دارای LED نیستند و این نشانه‌ی اشکالی در کارشان نیست.
📚 منبع و توضیح بیشتر:
t.me/andishehsarapub/7357
----------
🆘 لطفاً تکذیبیه‌های این کانال را بازنشر کنید تا مطالب نادرست به جای افزایش دنبال‌کننده، سبب کاهش دنبال‌کننده شوند:
t.me/Fact_Check

🕯آسیب‌شناسی جامعه مجازی:
t.me/andishehsarapub

🆘 لطفاً با ترویج مطالب درست پزشکی، جای مطالب زرد در زمینۀ سلامت را تنگ کنید. مطالب این کانال برای این کار پیشنهاد می‌شود:
t.me/GreatPharos

🟢 کانال‌های مفید دیگری در این‌جا معرفی شده:
t.me/moarrefi
❓مطلب مورد بررسی:
🔎سازمان غذا و داروی آمریکا اعلام کرد رانیتیدین سرطان‌زاست.

🕯 نتیجه بررسی:
❌ کاملاً #گمراه‌کننده

✍میزان بسیار اندکی یک ماده‌ی شیمیایی (NDMA) در نمونه‌هایی از رانیتیدین یافت شده که این ماده «احتمالاً سرطان‌زاست».
سازمان غذا و داروی آمریکا سرطان‌زا بودن رانیتیدین را اعلام نکرده؛ تنها اعلام کرده است که نمونه‌هایی از رانیتیدین حاوی NDMA است. شرکت‌های سازنده‌ی این دارو خود به صورت اختیاری از توزیع این دارو خودداری کرده‌اند تا نتیجه‌ی بررسی اعلام شود.
درصد این ماده در دارو بسیار اندک است، از این رو کسانی که این دارو را مصرف می‌کنند نباید آن را قطع کنند و نباید نسبت به مصرف پیشین خود نگران باشند.
اگر درصد این ماده در دارو زیاد باشد، ابتدا جایگزینی برای آن مطرح می‌شود؛ سپس در تولیدهای آینده رانیتیدینی با کیفیت قابل قبول تولید می‌شود.
📚 منبع و توضیح بیشتر
-
🌱هدف این کانال این است که مطالب راست‌سنجی و حقیقت‌یابی:
۱. در بین سایر مطالب گم نشوند.
۲. به صورت کوتاه و گویا در اختیار کاربرانی باشند که خواهان توضیح مفصل نیستند.
لطفاً برای پالایش محتوای فضای مجازی فارسی ما را همراهی کنید:
✅ @Fact_Check 👈
👍2
❓مطلب مورد بررسی:
🔎 گرایپ واتر (یک داروی کولیک نوزادان) حاوی الکل است.

🕯 نتیجه‌ی بررسی:
❌ کاملاً #گمراه‌کننده

✍ گرایپ واتر در زمان ساخت (ثبت ۱۸۷۶م) دارای ۳,۶ درصد الکل بوده، اما در دهه‌های اخیر فاقد الکل بوده است.

سال‌هاست ترکیب گرایپ واتر در کشورهای مختلف با هم فرق دارد؛ و در کشورهای مختلف از یک زمان فاقد الکل بوده؛ مثلاً در بریتانیا از سال ۱۹۹۲.
📚 منبع و توضیح بیشتر
---
🌱 هدف این کانال این است که مطالب درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی:
۱. در بین سایر مطالب گم نشوند.
۲. به صورت کوتاه و گویا در اختیار کاربرانی باشند که خواهان توضیح مفصل نیستند.
لطفاً برای پالایش محتوای فضای مجازی فارسی ما را همراهی کنید.

🆘 لطفاً بیایید با بازنشر مطالب مفید، جای مطالب زیانبار را تنگ کنیم.
برای این کار بازنشر مطالب این گروه را پیشنهاد می‌کنم:
t.me/HealthNotes

🔎 درستی‌سنجی شایعات مجازی:
t.me/Fact_Check
👍1
❓🔎 مطلب مورد بررسی:
🔎 وجود مار سمی در فلفل سبز دلمه‌ای
مورد ادعا در برخی صفحات مجازی فارسی

🕯نتیجه‌ی بررسی:
❌ #نادرست است.

✍ مار نیست، نوعی کرم است. سم هم ندارد.
یک کرم لوله‌ای مرمیتید است که انگل انسان به شمار نمی‌رود و برای انسان خطرناک نیست.

وجود این کرم در فلفل دلمه‌ای گزارشی نداشته و ادعای «اغلب در فلفل دلمه‌ای یافت می‌شود» و سایر ادعاها در متن از روش‌های عوامفریبی و دلهره‌آفرینی با هدف افزایش میزان بازنشر است.

این خبر ابتدا در فضای مجازی پرتقالی‌زبان (فیسبوک برزیلی‌ها) منتشر شده، اما آن‌ها ادعای مار بودن این کرم را نداشته‌اند!
در انتقال به فضای مجازی فارسی این ادعای نادرست به این مطلب فیک اضافه شده.
📚 منبع و توضیح بیشتر
🔤
🆘 لطفاً تکذیبیه‌های این کانال را بازنشر کنید تا در بخشی از شبکه‌های اجتماعی که شما در آن حضور دارید وجود مطالب نادرست در کانال‌ها و صفحات به جای افزایش دنبال‌کننده، سبب کاهش دنبال‌کننده شوند:
t.me/Fact_Check

🕯آسیب‌شناسی جامعه مجازی:
t.me/andishehsarapub

🆘 لطفاً با ترویج مطالب درست پزشکی، جای مطالب زرد در زمینۀ سلامت را تنگ کنید. مطالب این گروه برای این کار پیشنهاد می‌شود:
t.me/HealthNotes

🎁 لطفاً با بازنشر مطالب مرتبط با پیش‌گیری و درمان، به سلامت عزیزان خود کمک کنید:
t.me/addlist/YBrZZvdT6zA1MjVk
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤2
❓مطلب مورد بررسی:
🔎 ترجمه‌ی اسپانیایی قرآن چاپ عربستان «المغضوب علیهم» را «ایرانیان» ترجمه کرده.

🕯نتیجۀ بررسی:
❌ #نادرست است.

✍ در ترجمه‌ای که در تصویر دیده می‌شود، تنها یک کاما جا افتاده است.
متن ترجمه‌ی آیه‌ی "غیر المغضوب علیهم و لاالضالین" به اسپانیایی چنین نوشته شده است:
no el de los que son motivo de irani el de los extravidos.
که معنای درستی ندارد.

با گذاشتن یک کاما در جای مناسب بین ira و ni به جمله‌ی درست با معنی همان آیه تبدیل می‌شود:
no el de los que son motivo de ira, ni el de los extravidos
📚 منبع و توضیح بیشتر
------
🆘 لطفاً تکذیبیه‌های این کانال را بازنشر کنید تا مطالب نادرست به جای افزایش دنبال‌کننده، سبب کاهش دنبال‌کننده شوند:
t.me/Fact_Check

🕯آسیب‌شناسی جامعه مجازی:
t.me/andishehsarapub

🆘 لطفاً با ترویج مطالب درست پزشکی، جای مطالب زرد در زمینۀ سلامت را تنگ کنید. مطالب این کانال برای این کار پیشنهاد می‌شود:
t.me/GreatPharos

🟢 کانال‌های مفید دیگری در این‌جا معرفی شده:
t.me/moarrefi
❓مطلب مورد بررسی:
🔎 نامه‌ی منسوب به وزیر بهداشت درباره‌ی ممنوعیت اعلام نتیجه‌ی مثبت مبتلایان به HIV

🕯نتیجه‌ی بررسی:
❌#نادرست است

✍ وزارت بهداشت اعلام کرده است که این نامه جعلی‌ست.
📚 منبع: دکتر کیانوش جهانپور، رئیس مرکز اطلاع‌رسانی وزارت بهداشت، در گفت‌وگو با ایسنا
- - -
🆘 لطفاً بیایید با بازنشر مطالب مفید، جای مطالب زیانبار را تنگ کنیم.
برای این کار بازنشر مطالب این گروه را پیشنهاد می‌کنم:
t.me/HealthNotes

🔎 درستی‌سنجی شایعات مجازی:
t.me/Fact_Check
❌#نادرست است.

✍ شعری که روی دیوار «خانه‌ی پدری سهراب سپهری» در روستای چنار کاشان نوشته و به او نسبت داده‌اند از سهراب نیست!
📚 مبارزه با جعلیات
احتمالاً این «استناد»، از فضای مجازی یا صفحه‌ای در وب حاصل شده است و خود می‌تواند سند اشتباه‌نویسان بعدی شود!
- - -
🆘 لطفاً بیایید با بازنشر مطالب مفید، جای مطالب زیانبار را تنگ کنیم.
برای این کار بازنشر مطالب این گروه را پیشنهاد می‌کنم:
t.me/HealthNotes

🔎 درستی‌سنجی شایعات مجازی:
t.me/Fact_Check
❤1
💥کانال «درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی»
✅ @Fact_Check
تازه ایجاد شده است.

به‌تدریج تعداد زیادی از مطالب درستی‌سنجی‌شده‌ی فضای مجازی فارسی به صورت کوتاه و گویا در این کانال منتشر می‌شود؛ برای کاربرانی که وقت یا انگیزه‌ی خواندن مطالب طولانی و توضیحات تکمیلی را ندارند.

لطفاً با معرفی این کانال و انتشار پیام‌ها ما را در پالایش محتوای فضای مجازی فارسی یاری و همراهی کنید.🌹
✅ @Fact_Check 👈
❓مطلب مورد بررسی:
🔎 ویدئویی از اینشتین منتشر شده که در زیرنویس آن ادعا شده که اینشتین دارد از کرده‌ها و ناکرده‌های خود ابراز پشیمانی می‌کند.

🕯نتیجه‌ی بررسی:
❌ #نادرست است.

✍ زیرنویس با سخنرانی اینشتین فرق دارد.
در ویدئوهای کانال‌های زرد با صدای موزیک صدای اینشتین تحت‌الشعاع قرار گرفته تا شنیده نشود و معلوم نشود که شرح زیر ویدئو نادرست است. 👈این ویدئو
فیلم اینشتین با صدای واقعی قابل شنیدن در 👈این‌جا
📚 منبع و توضیح بیشتر
------
🆘 لطفاً تکذیبیه‌های این کانال را بازنشر کنید تا مطالب نادرست به جای افزایش دنبال‌کننده، سبب کاهش دنبال‌کننده شوند:
t.me/Fact_Check

🕯آسیب‌شناسی جامعه مجازی:
t.me/andishehsarapub

🆘 لطفاً با ترویج مطالب درست پزشکی، جای مطالب زرد در زمینۀ سلامت را تنگ کنید. مطالب این کانال برای این کار پیشنهاد می‌شود:
t.me/GreatPharos

🟢 کانال‌های مفید دیگری در این‌جا معرفی شده:
t.me/moarrefi
✅ برخی شایعات فضای مجازی تکراری هستند.

یکی از علل اینکه از شایعات تکراری استقبال می‌شود این است که میزان بازدید تکذیبیه‌ها تقریباً یک‌هزارم میزان بازدید پیام‌های نادرست است و کاربران متوجه نادرستی مطالبی که بازنشر کرده‌اند و نامناسبی کانال‌هایی که آن نوع مطالب را منتشر می‌کنند نمی‌شوند و این چرخه‌ی زیان‌بخش تداومی افزاینده دارد و منابع زرد عمداً یا سهواً شایعات تکراری را نیز بازنشر می‌کنند.

لطفاً با بازنشر تکذیبیه‌ها به بهبود کیفیت محتوای فضای مجازی فارسی کمک کنید.

درستی‌سنجی شایعات فضای مجازی و حقیقت‌یابی:
✅ @Fact_Check 👈
❓🔎مطلب مورد بررسی:
🔎 در ژاپن استفاده از اجاق مایکروویو ممنوع شده و اجاق‌های مایکروویو را معدوم می‌کنند. تحقیقات نشان داده امواج مایکروویو برای سلامت بسیار مضر است.

🕯 نتیجۀ بررسی:
❌ #نادرست است.

✍️ با جست‌وجو در وب به چند زبان مختلف (از جمله انگلیسی، فرانسوی و ژاپنی) این مطلب در هیچ منبع معتبری یافت نشد.
در وب‌سایت‌های رسمی دولت ژاپن (از جمله وزارت بهداشت، کار و رفاه) هیچ اشاره‌ای به چنین ممنوعیتی نشده.

این شایعه برای اولین بار در مارس ۲۰۱۹ در وب‌سایت طنز روسی Panorama[.]pub منتشر شده. عنوان مقاله اصلی روسی تقریباً این بود: «ژاپن تا سال ۲۰۲۰ به‌طور کامل از اجاق‌های مایکروویو دست می‌کشد.»
مقاله ادعا می‌کرد دولت ژاپن تصمیم گرفته همه مایکروویوها را تا پایان سال معدوم کند، متخلفان را به ۵ تا ۱۵ سال زندان محکوم کند، و «تحقیقات دانشمندان دانشگاه هیروشیما» نشان داده امواج مایکروویو در ۲۰ سال بیشتر از بمباران اتمی ۱۹۴۵ به سلامت مردم آسیب زده است.

این وب‌سایت به‌صراحت طنز است. در پایین مقاله آمده: «همه متون این وب‌سایت پارودی‌های مضحک از واقعیت هستند و خبر واقعی نیستند.»
All texts on this web site are grotesque parodies of reality and are not real news.
هدف آن مسخره‌کردن ادعاهای شبه‌علمی و ترس‌های بی‌اساس درباره فناوری بود، نه انتشار خبر واقعی.

با این حال، متن بدون توجه به هشدار طنز بودن، به زبان‌های اسپانیایی، انگلیسی، پرتغالی، عربی، فارسی و زبان‌های دیگر ترجمه و در شبکه‌های اجتماعی ویروسی شد. هر سال با تغییر جزئی تاریخ («تا پایان امسال») دوباره چرخش می‌کند. هیچ تحقیق واقعی از دانشگاه هیروشیما در این مورد وجود ندارد.

❗️این شایعه قبلاً در 👈 این‌جا تکذیب شده اما بازدید این تکذیبیه اندک بوده!
در حالی که خود شایعه، به زبان فارسی در تعداد بسیار زیادی کانال نشر و توسط کاربران زیادی بازنشر شده؛ به این دلیل هراس زیادی را در بین بسیاری از کسانی که از اجاق مایکروویو استفاده می‌کنند ایجاد کرده است.
انتشار این نوع تکذیبیه‌ها خدمت مهمی به مخاطبان است، لطفاً بازنشرشان کنید.

❓آیا امواج مایکروویو برای سلامت مضر است؟
t.me/andishehsarapub/6054

✅ درستی‌سنجی شایعات فضای مجازی و حقیقت‌یابی:
t.me/Fact_Check

🎁 لطفاً با بازنشر مطالب مرتبط با پیش‌گیری و درمان، به سلامت عزیزان خود کمک کنید:
t.me/addlist/YBrZZvdT6zA1MjVk
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤1
❓مطلب مورد بررسی:
🔎 «اگر یک سال روزی یک بسته چیپس بخورید میزان مواد رادیواکتیو که دریافت می‌کنید صد برابر آن است که یک سال در کنار تأسیسات اتمی زندگی کنید.»

🕯 نتیجۀ بررسی:
❌ #گمراه‌کننده
مطلب تقریباً درست است اما به علت مطرح شدن ناقص و نوع بیان نتیجهٔ نادرستی را القا می‌کند.
✔️ @Fact_Check

✍ اگر روزی یک عدد سیب زمینی متوسط بخورید، حدوداً ۵۰ برابر زیستن مجاور نیروگاه هسته‌ای پرتو جذب می‌کنید، اما:

🔴 میزان پرتو مجاور نیروگاه هسته‌ای که درست محافظت می‌شود بسیار کم است (معمولاً حدود ۰/۰۰۹ تا ۰/۱ میلی‌رم در سال) نه این‌که در سیب زمینی زیاد باشد!
اما مطلب را طوری نوشته‌اند که برعکس برداشت می‌شود!
فردی که نخستین بار چنین مطلبی را نوشته ممکن است قصد داشته از کم بودن جذب پرتو در مجاورت نیروگاه‌هایی که درست محافظت می‌شوند بگوید اما مطلبی را از روی آن به شکلی ساخته‌اند که برعکس مورد توجه قرار گیرد.
یک احتمال هم این است که نویسندهٔ چنین متنی اطلاعات محدودی داشته و نمی‌دانسته که این میزان پرتو نسبت به مجموع موارد دیگری که در زندگی روزمره باعث پرتودهی به ما می‌شود رقم‌ بزرگی نیست.

🔴برای این‌که بدانیم مطلب چه‌قدر گمراه‌کننده است، این مقایسه‌ها را ببینید:

🔹«یک بار» اسکن دندان (حدود ۱,۵ میلی رم) به اندازه ۱۵ - ۲۰ سال زندگی مجاور نیروگاه هسته‌ای محافظت شده بر شما اثر می‌گذارد.

🔹یک اسکن قفسه سینه (حدود ۱۰ میلی رم) به اندازه ۱۰۰ سال زندگی مجاور نیروگاه هسته‌ای محافظت شده به شما پرتو می‌دهد.

🔹اگر ۲ سال، روزی یک سیب‌زمینی بخورید به اندازه یک اسکن قفسه سینه به شما پرتو می‌دهد.

این فقط در مورد سیب‌زمینی نیست، هویج، گوشت قرمز، آب‌پرتقال، آب آشامیدنی، برخی حبوبات و خوردنی‌ها و نوشیدنی‌ها حاوی مقادیر بسیار کمی رادیونوکلئوتیدهای طبیعی مانند پتاسیم-۴۰ هستند و همین حدود به شما پرتو می‌دهند؛ اما چاره‌ای نیست، پرتو بخشی طبیعی از رژیم غذایی انسان است و بدن در حد معمول با آن سازگاری دارد.

مثلاً شما به پتاسیم نیاز دارید و هر ماده دارای پتاسیم، از هر یک‌میلیون ذره، ۱۲۰ ذره‌اش پتاسیم-۴۰ است که رادیواکتیو است (تقریباً یک ذره از هر ۸۳۰۰ ذره).

حتی در تنفس هوای معمولی هم میزان بسیار ناچیزی مواد رادیواکتیو مانند رادون وارد ریه‌هایتان می‌کنید، آیا می‌شود به این دلیل نفس نکشیم؟!

پتاسیم یک مثال بود، عناصر دیگر هم هستند.

🔴 برای مقایسهٔ میزان دریافت پرتو، با خوردن و نوشیدن و نیز با چند رادیو اسکن به مثال‌های زیر توجه کنید:

🔹میزان تأثیر رادیواکتیویتهٔ حاصل از خوردن آب آشامیدنی بر بدن انسان، پس از یک سال:
0.244 mrem

🍔 میزان تأثیر رادیواکتیویتهٔ حاصل از خوردن روزی یک همبرگر بر بدن انسان، پس از یک سال:
1.45 mrem

🥔میزان تأثیر رادیواکتیویتهٔ حاصل از خوردن روزی یک سیب زمینی بر بدن انسان، پس از یک سال:
4.3 mrem

🍊 میزان تأثیر رادیواکتیویتهٔ حاصل از خوردن روزی یک لیوان معمولی آب‌پرتقال بر بدن انسان، پس از یک سال:
2.5 mrem

🍌میزان تاثیر رادیواکتیویتهٔ حاصل از خوردن روزی یک موز بر بدن انسان، پس از یک سال:
2.6 mrem

🚨😮‍💨میزان تأثیر رادیواکتیویتهٔ حاصل از کشیدن ۲۰ نخ سیگار در روز بر بدن انسان، پس از یک سال:
36 mrem

🔹فقط یک بار اسکن قفسهٔ سینه:
10 mrem

🔹فقط یک بار اسکن تمام بدن:
1000 mrem

🦷 فقط یک بار اسکن دندان:
1.5 mrem

🔹زندگی مجاور یک نیروگاه هسته‌ای که صحیح محافظت می‌شود، سالی:
0.09 mrem

✍️رم (rem) واحد قدیمی اما رایجی است که برای دوز معادل، یعنی «دوز جذب شده توسط بافت انسان با توجه به تأثیر بیولوژیکی پرتو» به کار می‌رود.
واحد جدیدتر آن سیورت Sv است که صد برابر رم است.

✔️ درستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
@Fact_Check
🎁 کانال‌های پیشنهادی ما:
t.me/addlist/YBrZZvdT6zA1MjVk
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❓مطلب مورد بررسی:
🔎 داستان دختر کُرد و وزیر امور خارجه‌ی آمریکا در ایتالیا (شرح در تصویر بالا-راست)

🕯نتیجه‌ی بررسی:
❌#نادرست است.

✍ خانم الیچه مارتینلی (ایتالیایی) گزارشگر یک برنامه‌ی تلویزیونی ایتالیا به نام
La Lene
در زمان حضور وزیر امور خارجه‌ی آمریکا در رم، ضمن دادن یک بسته‌ی پنیر به او (برای جلب توجه رسانه‌ها) به تعرفه‌های گمرکی آمریکا بر برخی کالاهای اتحادیه‌ی اروپا اعتراض کرد.

تاریخ این کار، یکم اکتبر، چند روز قبل از حمله‌ی ترکیه به کردهای شمال سوریه و حتی قبل از اعلام خبر خروج نیروهای آمریکایی از شمال سوریه بوده است.
--------------
📚منبع:
۱. رویترز ویدئو | متن
۲. واشنگتن پست
۳. نیوزویک
۴. پست اینستاگرام خانم الیچه مارتینلی گزارشگر برنامه‌ی تلویزیونی درباره‌ی این موضوع
۵. گزارش این کار در صفحه‌ی اینستاگرام، حساب توئیتر و وب‌سایت این برنامه‌ی تلویزیونی
--------------
✅ راستی‌سنجی سایر شایعات فضای مجازی فارسی:
✅ @Fact_Check 👈

👈 فهرست برخی مطالب نادرست فضای مجازی: 🕯بخش اول، 🕯بخش دوم، 🕯بخش سوم
🆘🆘 روی یاری و همراهی بعضی از شما حساب کرده‌ایم! 🤝
همان‌طور که ممکن است دستکش بپوشید و زباله را از کوه و جنگل و ساحل و رودخانه جمع کنید، با زحمت کم‌تر و زمان اندک، تنها با فورواردکردن تکذیبیه‌ها کمک کنید تا با هم فضای مجازی فارسی را از زباله‌های مجازی تا حدی که می‌توانیم پاک کنیم و از آثار مخربشان بکاهیم.
در کنار این کار، به‌تدریج سبب افزایش سواد رسانه‌ای کاربرانی که مشتاق مطالب زرد هستند هم می‌شویم. کسانی با یک‌بار، برخی با دو سه بار و بعضی هم با ده بیست بار که ببینند کانال‌هایی که دنبال می‌کنند کارشان انتشار مطالب نادرست است فکری به حال خودشان می‌کنند و کانال‌های زرد هم مجبور می‌شوند کم‌کم از زردی خودشان بکاهند!

🌱 کانال «راستی‌سنجی و حقیقت‌یابی»
✅ @Fact_Check
به این منظور ایجاد شده است.

در این کانال:
۱. مطالب غیر از راستی‌سنجی و حقیقت‌یابی کم‌تر منتشر می‌شود تا مطالب اصلی در بین سایر مطالب گم نشوند.
(با این‌که ادمین‌های تعدادی از کانال‌های زرد، کانال اندیشه‌سرا را دنبال می‌کردند و با ارسال تکذیبیه‌ها شایعه‌ی کانال خود را اصلاح یا حذف می‌کردند عکس‌العملشان خیلی سریع نبوده و گاهی اصلاً تکذیبیه را ندیده‌اند؛ همچنین بعضی اعضا درباره‌ی درست یا نادرست بودن مطالبی سؤال می‌کردند که قبلاً در اندیشه‌سرا مطرح شده بود. چنین مواردی نشان می‌داد که برخی راست‌سنجی‌ها در بین مطالب دیگر دیده نشده‌اند.)

۲. مطالب به صورت کوتاه و گویا نوشته می‌شوند تا کاربرانی که وقت یا انگیزه‌ی خواندن مطالب طولانی و توضیحات تکمیلی را ندارند موفق به خواندنشان بشوند.
(به‌فراوانی شاهد بوده‌ام که کاربران مطالبی را به گمان خود تندخوانی کرده‌اند اما برداشت اشتباه پیدا کرده‌اند. مطالب کوتاه‌تر هم شانس خوانده شدنشان بیشتر و ریسک اشتباه فهمیده‌شدنشان کمتر است.)

به‌تدریج تعداد زیادی از مطالب راستی‌سنجی‌شده‌ی فضای مجازی فارسی به صورت کوتاه و گویا در این کانال منتشر می‌شود.

لطفاً با ارسال این پیام دعوت برای دوستانتان و انتشار پیام‌های راستی‌سنجی و حقیقت‌یابی در پالایش محتوای فضای مجازی فارسی ما را یاری و همراهی کنید.🌹🤝🌹

🆘 تعداد کانال‌هایی که مطالب نادرست منتشر می‌کنند و تعداد کاربرانی که آن مطالب را بازنشر می‌کنند آن‌قدر زیاد است که روشن کردن این فضای تاریک بزرگ، کار یک شمع نیست اما با عزم عمومی می‌توان نتیجه گرفت.
✅ @Fact_Check 👈
👍1👏1
❓مورد بررسی:
🔎 سفر گرتا تونبرگ از بریتانیا به نیویورک با کشتی مدرنی که کربن دی‌اکسید ایجاد نمی‌کند، از نظر حفظ محیط زیست بهتر از سفر با هواپیما بوده است.

🕯نتیجه بررسی:
❌#نادرست است.

✍خانم گرتا تونبرگ با کشتی اختصاصی ظرف ۱۵ روز از انگلستان به نیویورک رفت تا چند دقیقه سخنرانی کند.
این کشتی برقی با سلول‌های خورشیدی و توربین آبی کار می‌کند و هوا را آلوده نمی‌کند اما ۵ نفر، ۱۵ روز بر آن سوار بودند و نمی‌دانم که به علت نداشتن توالت سبب آلودگی دریا شده‌اند یا نه.

میزان کربن دی‌اکسیدی که در یک سفر هوایی از لندن تا نیویورک در برابر هر مسافر با پرواز کلاس اکونومی ایجاد می‌شود حدود ۹۰۰ ک‌گ است.
برای خنثی کردن کامل اثر سوء آن، می‌توان برحسب روشی که انتخاب می‌شود از ۷ تا ۷۷ دلار به یک پروژه‌ی حفاظت محیط زیست کمک کرد. (👈منبع)
با هزینه‌ی سفر ۱۵ روزه با چنین کشتی چندمیلیون یورویی می‌توان کربن دی‌اکسید حاصل از سفر هوایی چندهزار مسافر را خنثی کرد.
این حرکت، «نمادین» اما از منظر حفظ محیط زیست «غیرعلمی» بوده است.

سخنرانی با اسکایپ تأثیر سوء زیست محیطی‌اش نزدیک صفر بود اما جلب توجه نمی‌کرد.
(👈ادامه)
✅ @Fact_Check👈
@Fact_Check
❓مطلب مورد بررسی:
🔎 «ژاپنی‌ها می‌خواهند هیبرید انسان-حیوان بسازند.»

🕯نتیجه‌ی بررسی:
❌#نادرست است.

✍خبر صحیح این است:
ژاپنی‌ها می‌خواهند «در جنین موش و خوک»، «پانکراس انسان» بسازند.
هدف از این کار تهیه‌ی پانکراس انسان‌ برای پیوند زدن به بیماران نیازمند است.
یکی روش این است که جنین موش دست‌کاری ژنتیکی شود و توان ساخت پانکراس در آن تخریب شود. در این‌صورت احتمال آن زیاد است که سلول‌های بنیادی انسان پس از تزریق به جنین موش در جایی بنشینند که لوزالمعده موش باید باشد و بعد در بدن خوک تبدیل به لوزالمعده انسان شوند. 
👈توضیح بیشتر
👈تصاویر جعلی هیبرید انسان-حیوان را از کجا آورده‌اند؟

✅ راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
✅@Fact_Check👈
❓مطلب مورد بررسی:
🔎 فروش آدامس تریدنت در آمریکا ممنوع است، چون سبب نازایی می‌شود.

🕯نتیجۀ بررسی:
❌ #نادرست است.
✔️ آدامس تریدنت در آمریکا ممنوع نیست و به‌طور عادی در فروشگاه‌ها عرضه می‌شود. این برند از دهه ۱۹۶۰ در آمریکا معرفی شده و همچنان یکی از برندهای اصلی بازار است. هیچ شواهد علمی معتبری مبنی بر ایجاد نازایی توسط این آدامس (یا آدامس‌های مشابه) وجود ندارد. 

✔️ جملۀ
Not for sale in the USA
که بر روی برخی بسته‌بندی‌های آدامس تریدنت یا هر کالای دیگر نوشته شده و گاهی به اشتباه مورد استناد اشخاصی برای مضر دانستن آن یا ادعای ممنوعیت فروش آن قرار گرفته، نشانۀ مضر بودن آن نیست.
این عبارت معمولاً روی بسته‌های صادراتی درج می‌شود تا مشخص شود که این کالا «برای صادرات» است و در آن کشور که سازندۀ آن یا سفارش‌دهندۀ آن است اجازۀ فروش ندارد. مالیات لازم برای عرضۀ آن کالا در آن کشور پرداخت نشده.
در این حالت بخشی از این نوع کالا که مالیات آن پرداخت شده باشد، بدون داشتن این جمله بر روی بسته‌بندی، در همان کشور به فروش می‌رسد.

✅ درستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
t.me/Fact_Check

🆘 لطفاً تکذیبیه‌های مطالب نادرست را بازنشر کنید تا مطالب نادرست به جای افزایش دنبال‌کننده، سبب کاهش دنبال‌کنندۀ منابع نشردهنده شوند.

🪥 پس از مصرف غذا به مدت ۲۰ دقیقه آدامس بدون قند جویده شود:
t.me/dandanpedia/20
✔️ درستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
@Fact_Check
🎁 کانال‌های پیشنهادی ما:
t.me/addlist/YBrZZvdT6zA1MjVk
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❓مطلب مورد بررسی:
🔎 ویدئوی رقص پدر کرد سوری در مقابل جنازه‌ی دخترش

🕯نتیجه‌ی بررسی:
❌#نادرست است

✍ این ویدئو رقص پدر کرد سوری در مقابل جنازه‌ی دخترش نیست؛ بخشی از سریال ترکی کشور آذربایجان به نام
Ata Ocağı
است که در تاریخ ۸ ژانویه ۲۰۱۸ پخش شده و در آن، هنرپیشه‌ای به نام قربان اسماعیلف در برابر جنازه‌ی دخترش می‌رقصد. (نمادی از تمایل به رقصیدن در عروسی شخص) تصویر
موزیک در سریال، کردی نیست لذا کسانی که نخستین بار با گذاشتن موزیک کردی بر روی این بخش از سریال آن را با شرحی به سوریه نسبت داده‌اند آگاهانه این کار را کرده‌اند.
- -
✅راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی و حقیقت‌یابی:
✅ @Fact_Check 👈
🌱 برای پالایش محتوای فضای مجازی فارسی لطفاً با ارسال پیام‌های این کانال برای دوستانتان ما را یاری و همراهی کنید.🌹