Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
3.82K subscribers
2.5K photos
214 videos
28 files
1.69K links
درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی شایعات فضای مجازی
و مقابله با شبه‌علم
✅ @Fact_Check

ترویج علم
و مقابله با شبه‌علم

رفتن به ابتدای کانال:
https://t.me/Fact_Check/1
Download Telegram
مرتبط با این مطلب:
t.me/Fact_Check/1588

چنین حوادثی از آغاز هوانوردی تاکنون وجود داشته و به نسبت تعداد پروازها، به‌تدریج کم شده. ببینید:
t.me/keikojaberim/3852

✈️🚝 در ازای هر ۱۰ میلیارد مایل سفر با هواپیما تنها یک فرد بر اثر حادثه مرده است،
این رقم برای سفر با ترن، ۴ نفر بوده است:
t.me/keikojaberim/3851
👍5👏2😱1
Forwarded from اندیشه سرا
1⃣شخصی در گروهی تلگرامی عکس سردر هتلی در رم را فرستاد که جمله‌ای بر آن نوشته شده بود و کنارش نام #خیام به عنوان گوینده.
چند نفر نوشتند «فتوشاپ است»!

فضای مجازی فارسی تبدیل به چوپان دروغگو شده،
راست هم که می‌گوید برخی باور نمی‌کنند.
این نقل قول از خیام واقعاً در هتل لرد بایرون رم وجود دارد!
فتوشاپ نیست اما:

2⃣دروغگوهای فضای مجازی دو دوره تأثیر سوء می‌گذارند
یکبار با ترویج دروغ
بار دیگر با ایجاد بی‌اعتمادی
مثال ساده این‌که این عکس واقعی‌ست و برخی گمان می‌کنند افزودن "خیام" با فتوشاپ است!

3⃣البته مشکل جای دیگری‌ست!
قبلاً دربارۀ شعری که در پله‌های کتابفروشی شکسپیر پاریس نوشته شده و آن را به حافظ نسبت داده‌اند جست‌وجو و پرس‌وجو کرده‌ام و شعری فارسی از حافظ را که ترجمه‌اش آن شده باشد پیدا نکرده‌ام!
این شعر:
t.me/LaVilleLumiere/276

⁉️پرسش تازه این است که کدام شعر خیام معنی‌اش آن شده که بر سردرِ هتل لرد بایرون در رم نوشته‌اند؟!

«زندگی سفر است و سفر کردن، یک زندگی مضاعف.»

چنین شعری را از خیام نمی‌شناسم!
اگر شما می‌شناسید لطفا برایم بفرستید تا به اطلاع دوستان برسانم.
🌹به مناسبت روز بزرگداشت خیام:
t.me/pakruh/1538
👍10
❌برخی منابع، عمداً از عکس و ویدئوهای حوادث مشابه مربوط به گذشته سوء استفاده می‌کنند تا بازدیدشان افزایش پیدا کند،
عدۀ زیادی هم بدون بررسی آن را بازنشر می‌کنند.

در ۱۲ ساعت گذشته حجم زیادی مطلب نادرست در فضای مجازی فارسی منتشر شد ...

یک مثال سادۀ آن را در تصویر می‌بینید.

تشخیص این‌که یک عکس قبلاً در وب منتشر شده یا نه (جست‌وجوی تصویر)، بسیار آسان است و معمولاً چند ثانیه وقت لازم دارد اما ادمین‌های اغلب کانال‌ها و صفحات مجازی پربازدید همین کار آسان و کوتاه را هم انجام نمی‌دهند.

می‌توانیم به یکدیگر کمک کنیم و منابع بهتری را جایگزین منابعی کنیم که برای مخاطب ارزش قائل نیستند ...

🔎درستی‌سنجی شایعات مجازی:
t.me/Fact_Check
👍12
❌❌❌ این «پسگو» قبلاً نوشته بود منتظر «۱۳ تا ۱۸ می» باشید.

ساعاتی قبل (در ۱۹ می) با ویرایش، ۱۸ را به ۱۹ تبدیل کرد!

هنوز پیامهای دیگرش را ویرایش نکرده و ادعای ۱۳ تا ۱۸ می در چند پیام دیگرش باقی‌ست! (تصاویر بالا را ببینید)

تا دیروز می‌گفت این سیل‌ها را که می‌بینید همان است که گفتم ۱۳ تا ۱۸ می اتفاقات مهمی در دنیا رخ می‌دهد!

🔴 برای این‌که با یکی از روش فریب دادن که این شخص به کار می‌برد آشنا شوید ببینید پیشگوهای زلزله چه کلکی می‌زنند:
t.me/andishehsarapub/10158
-
🔴 برای آشنایی با برخی روشهای فریبکارانۀ او مثال‌های زیر را ببینید:

🔸او پیشبینی کرده بود که ۱۸ اردیبهشت در کلاردشت زلزله می‌آید.
واقعاً در ۱۸ اردیبهشت در کلاردشت زلزله آمده!
به این شکل:
t.me/Fact_Check/1042

🔸شیوع بیماری در تابستان را هم پیشگویی کرده بود:
t.me/andishehsarapub/11485

🔸زلزلۀ فرانسه را هم از روی ستاره‌ها پیشگویی، ببخشید پسگویی، کرده بود:
t.me/Fact_Check/1065

🔴 برای اطلاع از میزان بی‌خبری‌اش از موضوعات این مثال را ببینید:

🔸می‌گوید یک ویروس جدید را دارند درست می‌کنند:
t.me/Fact_Check/1498
👌5👍2👏2
❌❌❌ برخلاف تصور مترجم این متن و کسانی که این مطلب را بدون بررسی کپی کرده‌اند، این نوزاد «۱۴ هفته‌ای» به دنیا نیامده، «۱۴ هفته زودتر، یعنی ۲۶ هفته‌ای» به دنیا آمده.

جنین ۱۴ هفته‌ای امکان زنده ماندن ندارد؛
کوچک‌ترین جنینی که پس از تولد زنده مانده ۲۱ هفته و ۱ روز داشته.

توضیح بیشتر در پیام بعد:
t.me/Fact_Check/1604
بیایید کانال‌ها و صفحاتی را که مطالبشان دقت و صحت بیشتری دارند به هم معرفی کنیم:
@moarrefi
این کانال برای اطلاعات پزشکی برای عموم بسیار مفید است:
@GreatPharos
👍8
Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
Photo
❌چنان که در تصویر می‌بینید این پیام با همان اشتباه چند سال است که در فضای مجازی در گردش است و اشتباهش تصحیح نشده.
همین وضعیت در مورد پیام‌های متعددی در فضای مجازی فارسی مشاهده می‌شود.

بازنشر وسیع نقدها و تصحیح‌ها می‌تواند برخی مخاطبان را متوجه این نکته کند که بهتر است در انتخاب منبع برای مطالعه در فضای مجازی یا بازنشر مطلب در حد امکان دقت کنند.

توضیح بیشتر در پیام بعد:
t.me/Fact_Check/1607
بیایید کانال‌ها و صفحاتی را که مطالبشان دقت و صحت بیشتری دارند به هم معرفی کنیم:
@moarrefi
این کانال برای اطلاعات پزشکی برای عموم بسیار مفید است:
@GreatPharos
👍4
🔴 کوچک‌ترین جنینی که پس از تولد زنده مانده ۲۱ هفته و ۱ روز داشته.

مربوط به این پیام:
t.me/Fact_Check/1602

https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/67461-most-premature-baby

https://www.sahealth.sa.gov.au/wps/wcm/connect/8ddf798042ac004d9f11bfad100c470d/Perinatal+Care+at+the+Threshold+of+Viability_PPG_v2_0.pdf?MOD=AJPERES&CACHEID=ROOTWORKSPACE-8ddf798042ac004d9f11bfad100c470d-ocR5yHy

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9903864/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1117667/

https://www.betterhealth.vic.gov.au/health/healthyliving/premature-babies

بیایید کانال‌ها و صفحاتی را که مطالبشان دقت و صحت بیشتری دارند به هم معرفی کنیم:
@moarrefi
این کانال برای اطلاعات پزشکی برای عموم بسیار مفید است:
@GreatPharos
👍6
❌❌❌چنین مطلبی در منبع مورد ادعا یافت نشد.

قبلاً مطالبی علیه واکسن را می‌فرستادند و می‌پرسیدند درست است یا نه؛
حدود یک سال است همان نوع مطالب را برای اطلاع می‌فرستند و سؤال ندارند!
این تغییر در سطح وسیعی مشاهده می‌شود!
از مردم عادی با تحصیلات غیرمرتبط با علوم پزشکی تا ...

این صفحه مطالب یک نشریۀ راست افراطی آمریکا را که ارزش علمی ندارد به فارسی منعکس می‌کند.

این نوع صفحات که «مطالب شبه‌علمی» را و یا «به‌صورت انتخابی برخی مطالب گمراه‌کننده» را منتشر می‌کنند کم نیستند.

اشکالی که اکنون وجود دارد این است که صفحات مجازی پرمخاطب و رسانه‌ها آن‌قدر به چنین مطالبی استناد کرده‌اند که دیگر اصل همین‌هاست! و کسی هم فرصت اثبات خلافش را ندارد!
و اگر خلافشان را ثابت کنید به رویت دنبال‌کنندگان منابع زرد نمی‌رسد.

از اوایل پاندمی هم افرادی در گروه‌هایی با عناوین تخصصی به مراجع جعلی ضدعلم و شبه‌علم یا منابع زرد استناد می‌کردند ولی حرفشان انتشار وسیع نمی‌یافت.
حالا این نوع مطالب انتشار وسیع یافته و قطعات پازلی را تکمیل کرده که در آن، تمام ادعاهای افراد ضدعلم برای مخاطبانشان ثابت شده به نظر می‌رسد!

ادامه:
t.me/Fact_Check/1611
👍5
❌❌❌مطلب فارسی ترجمۀ این صفحه بوده.

در مطلب مورد اشاره دو لینک داده شده:
1⃣One-Year Risk of Myocarditis After COVID-19 Infection: A Systematic Review & Meta-analysis
PMC
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9743686/#:~:text=Our%20results%20demonstrate%20that%20the,11%20cases%20per%20100%2C000%20individuals).

2⃣OpenSAFELY: Effectiveness of COVID-19 vaccination in children & adolescents
medRxiv
https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2024.05.20.24306810v1

تیتر را از جمله‌ای گرفته‌اند که در تصویر بالا هایلایت شده
وانمود کرده‌اند که این جمله در منبعی که لینک داده‌اند (شماره ۲) وجود دارد.

چنین جمله‌ای یا جمله‌ای با این مفهوم در آن پیدا نشد!
خوشبینانه‌ترین تفسیر این است که لینک را اشتباه داده‌اند!
اما
جست‌وجو در تمامی منابع و مقالات منتشر شده نشان می‌دهد که چنین ادعایی در منبع معتبر و حتی غیرمعتبر (به‌جز همین منبع زرد) یافت نمی‌شود!
و خلاف آن را می‌توان در منابع معتبر مشاهده کرد.

مربوط به:
t.me/Fact_Check/1609
👍6