Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
3.81K subscribers
2.5K photos
214 videos
28 files
1.69K links
درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی شایعات فضای مجازی
و مقابله با شبه‌علم
✅ @Fact_Check

ترویج علم
و مقابله با شبه‌علم

رفتن به ابتدای کانال:
https://t.me/Fact_Check/1
Download Telegram
🟡🟤دارندۀ این کانال زرد پیش از دنبال‌کنندگان کم‌اطلاعش خبری را می‌بیند و بر اساس آن داستانهایی را می‌بافد و به‌عنوان پیشگویی مطرح می‌کند
چند روز بعد اسکرین‌شات خبر را منتشر می‌کند و می‌گوید دیدید درست گفتم؟!

قبلا در مورد دروغ بودن «درست درآمدن پیشگوییهایش» مطالبی نوشته شده.
سه نمونه را حتماً ببینید:
t.me/Fact_Check/1203

t.me/Fact_Check/1065

t.me/Fact_Check/1041

ساختار شبکه‌های اجتماعی،
علاقه‌های اکثریت مخاطبان،
سطح دانش و آگاهی اکثریت مخاطبان،
امکان سوء استفادۀ مالی کلان در این روش‌ها،
نفعی که مالکان پلتفرم‌های ارتباطی فضای مجازی از چنین جوی می‌برند،
نبودن دانش و شناخت کافی در بین کسانی که ابزارهای مؤثر لازم برای مقابله دارند،
نبودن ابزارهای مؤثر لازم در اختیار کسانی که دانش و شناخت کافی برای مقابله دارند
و موارد این‌چنین
سبب ایجاد چنین وضعیتی شده.

راه حل ساده و سریعی برای اصلاح چشمگیر این وضعیت وجود ندارد،
اما کارهای بنیادی حتی اگر کوچک باشند در بلندمدت مؤثرتر از کارهای بزرگ سطحی هستند
و کارهای بزرگ سطحی وقتی اثر قابل توجهی دارند که به‌عنوان مکمل کارهای بنیادی استفاده بشوند.
🚨مرتبط:
t.me/nouritazeh/14651
👍19
🔴هنوز در منبع معتبری اطلاعاتی که نشان دهد که بیماری عفونی «جدیدی» در کشور شیوع گسترده یافته پیدا نشده.

اگر سازمان‌های مسئول، در اطلاع‌رسانی به‌موقع و یا تصحیح و تکذیب این نوع پیامها به‌سرعت اقدام می‌کردند، مردم به چنین پیامهایی که گوینده‌شان ناشناس است و کانالهای بازنشرکننده‌شان هم خبر و توصیه‌هایشان به نقل از منبع معتبری نیست توجه کمتری می‌کردند.

وقتی چنین خبرهای بی‌منبع و نامعتبر انتشار گسترده پیدا می‌کند، اطلاعات درستی که بعداً منتشر شود به‌خوبی دیده نمی‌شود.
-
✍گاهی در هند، پاکستان و افغانستان
Epidemic keratoconjunctivitis (EKC)
شیوع گسترده داشته.
اگر از منبع معتبر اعلام شود که EKC شایع شده، (که البته هنوز هیچ نشانه‌ای از آن نیست) در صورت نیاز پیامهایی را که از اینجا آغاز شده ببینید:
t.me/nouritazeh/14332

اگر ویروس دیگری شایع شده باشد که درگیری چشمی دارد باید ابتدا تشخیص داده شود که چه ویروسی شایع شده و اقدام مناسب برای پیشگیری و درمان چیست
نه توصیه‌های افراد و منابع ناشناس.

⚠️کاری که اکنون و همیشه باید کرد این است که اطلاعات نامعتبر را بازنشر نکنیم.

به‌روزرسانی:
t.me/Fact_Check
👍8
🔴#نگران_نباشید
خبری مرتبط با ابتلای یک انسان به عفونت
B Virus
در هنگ کنگ در صفحات مجازی فارسی انتشار یافته و سبب ایجاد نگرانی‌هایی شده.

گرچه این بیماری یک بیماری بسیار خطرناک است؛
- انتقال آن از میمون به انسان نادر بوده و هست،
- انتقال انسان به انسان آن نیز بسیار نادر بوده،
- در کشور ما افراد زیادی با میمون‌ها سر و کار ندارند، آن هم macaque و
- هیچ نشانه‌ای از ناقل بودن میمون‌ها در ایران دیده نشده
💥لذا چنین خبری در شرایط فعلی و در کشوری که مردمش در معرض نیستند تنها می‌تواند در اخبار علمی صفحات تخصصی و دارای مخاطبانی که با چنین موضوعی سر و کار شغلی دارند جایگاه داشته باشد
و انتشار آن در صفحات عمومی و بازنشرشان در شبکه‌های اجتماعی مجازی عامل ایجاد نگرانی بی‌جاست
و کار اطلاع‌رسانی در مورد پیشگیری از شیوع بیماری‌های مهمتر را که پتانسیل شیوع گسترده دارند (مانند 👈 تب کریمه کنگو، 👈 دانگ و ...) مختل می‌کند.
CDC1 - CDC2

🔸به‌روزرسانی:
t.me/Fact_Check

🔸این بیماری را با ام‌پاکس (آبله میمون) اشتباه نگیرید. اطلاعات و اخبار مهم ام‌پاکس در اینجا:
t.me/Orthopoxvirus
👍9
❌❌❌این عکس واقعی نیست و توسط هوش مصنوعی ایجاد شده
داستان فارسی که زیر آن نوشته شده ساختگی‌ست.

❌نمونۀ دیگری از مطالب نادرست فضای مجازی را ببینید:
این پیام:
t.me/Fact_Check/961
مثالی برای این سه گفته است:

۱. دسته‌ای از شایعات اینترنتی توسط کسانی ساخته می‌شود که خود از نادرستی آن‌ها آگاه هستند.
دربارۀ حالتهای دیگر:
مغلطه‌ها و اخبار نادرست فضای مجازی از کجا می‌آیند؟!
t.me/andishehsarapub/542

۲. افرادی برای فریب مخاطب به سند نامربوطی استناد می‌کنند.
نمونۀ دیگری از این کار را اینجا هم دیده بودیم:
t.me/Fact_Check/930

۳. گروهی از کاربران فضای مجازی بدون اطمینان از درستی مطالب حتی بدون اینکه مطلب را در جای قابل اعتمادی دیده باشند آنها را بازنشر می‌کنند.
-
لطفا بخوانید:

عبور از این فاز به فاز بعد دشوار است

یکی از بزرگترین موانع این است که در فضای مجازی دایره‌هایی وجود دارد که..

برآیند جریانها

اینفودمی

اثر زبالۀ مجازی

اثر چوپان دروغگو

🆘بازنشر این پیام می‌تواند سبب هوشیارتر شدن کاربران فضای مجازی و کاهش نشر پیامهای نادرست شود.
🆘لطفاً سایر درستی‌سنجی‌ها و مطالب مرتبط را ببینید و بازنشر بفرمایید:
t.me/Fact_Check
❤6👍4
❓دوستی پرسیده از این پیام چه نتیجه‌ای بگیریم؟

1⃣از این پیام نتیجه می‌گیریم که یک آدم بی‌اطلاع که فرق ویروس و خروس را نمی‌داند و گمان می‌کند لیشمانیوز، نام خبرگزاری است🤠 می‌تواند ۱۶۷,۵۰۰ نفر را دور خودش جمع کند و اراجیف بگوید.
در ایامی که وانمود می‌کند که پیشگویی‌اش درست بوده، روزی چندصدنفر هم به دنبال‌کنندگان کانالش اضافه شوند!
🔴مهم:
t.me/Fact_Check/1498

2⃣قبلاً در مورد دروغ بودن «درست درآمدن پیشگوییهایش» مطالبی نوشته شده.
نمونه‌های مهم:
t.me/Fact_Check/1203

t.me/Fact_Check/1065

t.me/Fact_Check/1041

3⃣آنفلوآنزای پرندگان مدتهاست که یکی از نگرانی‌های دانشمندان به عنوان پتانسیل شیوع گسترده بوده
اما راه یافتن بحثش به صفحات زرد و نسبت دادنش به علم ستاره‌شناسی، اعلام تاریخ نزدیک برای پاندمیک شدن، ادعای ساختگی بودن پاندمی، ربط دادنش به جنگ جهانی و... دلقک‌بازی است! برای جذب دنبال‌کننده.

همین شخص با دیدن خبر شیوع ساس برداشت بی‌سوادانه‌اش را به‌عنوان پیشبینی! در کانالش نوشته بود و دنبال‌کنندگانش هم بعداً از خودشان نپرسیدند آن ادعاها چه شد!

🔴آنفلوآنزای پرندگان:
t.me/nouritazeh/14651
&
t.me/nouritazeh/12318
👍8👏1
Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
❓دوستی پرسیده از این پیام چه نتیجه‌ای بگیریم؟ 1⃣از این پیام نتیجه می‌گیریم که یک آدم بی‌اطلاع که فرق ویروس و خروس را نمی‌داند و گمان می‌کند لیشمانیوز، نام خبرگزاری است🤠 می‌تواند ۱۶۷,۵۰۰ نفر را دور خودش جمع کند و اراجیف بگوید. در ایامی که وانمود می‌کند که…
🔴این شخص اخبار انگلیسی را از بعضی رسانه‌ها و منابع زرد دنبال می‌کند،

🔹گاهی با دیدن اخبار آن‌ها را به اسم پیشگویی در کانالش می‌نویسد، بعد از مدتی اسکرین شات خبر را منتشر می‌کند و می‌گوید درست گفتم!

🔹گاهی حرفی کلی مثل فالگیرها می‌زند و بعد چیزهایی را در اخبار پیدا می‌کند و می‌گوید درست گفتم!

🔹در مواردی برداشت سطحی و بی‌پایۀ خود از مطالب را پایۀ داستانسرایی می‌کند

و...

⚠️مهم این است که افراد زیادی متوجه نمی‌شوند که این مطالب دروغ و فریب هستند
و کانالش را دنبال می‌کنند
و او در کانالش اطلاعات غلط زیانباری می‌دهد که تأثیر سوء بر افکار و رفتار مخاطبان دارد!
برای نمونه اسکرین‌شات‌ها و توضیحاتی را که از اینجا آغاز شده ببینید:
t.me/SarsCoVTwo/4007

🔴رساندن نقدها و تکذیبها به رویت تعداد زیادی از دنبال‌کنندگانش ممکن نیست!
خودشان هم در کانالش حتی ایموجی‌هایی مثل دیسلایک ندارند و فقط می‌توانند ایموجی‌های موافق بگذارند!

🔴مرتبط با پیام قبل:
t.me/Fact_Check/1512

🔴قبلاً در مورد دروغ بودن «درست درآمدن پیشگوییهایش» مطالبی نوشته شده.
سه نمونه را حتماً ببینید:
t.me/Fact_Check/1203

t.me/Fact_Check/1065

t.me/Fact_Check/1041
👍9😁1
🔴 کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی:
«اکنون زمان آن است که بیش از هر زمان دیگری برای جنگ آماده باشیم»

🔴 در بین تعداد زیادی خبر نادرست کانال‌های تلگرامی فارسی، این خبرشان واقعی‌ست!

🔴 صفحات مجازی فارسی بارها مطالب اکانت پارودی «اون» و دیگران را به جای اکانت واقعی منتشر کرده‌اند!
اگر اخبار را از منابع نسبتاً معتبر دنبال کنیم، با مطالب نادرست کمتری روبه‌رو می‌شویم.
کانال‌های پروکسی و کانال‌های سرگرمی منبع مناسبی برای اخبار و سایر مطالب جدی نیستند.

تعداد خبرهایی که به عنوان خبر درست قابل انتشار هستند زیاد است اما هر خبر درستی ارزش بازنشر ندارد. صفحات مجازی زرد به درستی اخبار و به اهمیت اخبار توجه ندارند، تنها به جذابیت آن توجه دارند،
مطالب جذاب را صرف نظر از درست یا نادرست بودن منتشر می‌کنند تا تعداد دنبال‌کننده‌شان افزایش یابد و به هدفشان که مثلاً می‌تواند اندکی درآمد بیشتر از طریق آگهی باشد برسند!

✅ درستی‌سنجی شایعات مجازی:
t.me/Fact_Check
😁6😱1