Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
3.85K subscribers
2.5K photos
213 videos
28 files
1.68K links
درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی شایعات فضای مجازی
و مقابله با شبه‌علم
✅ @Fact_Check

ترویج علم
و مقابله با شبه‌علم

رفتن به ابتدای کانال:
https://t.me/Fact_Check/1
Download Telegram
Forwarded from اندیشه سرا
🔴نوشته‌هایی که در در فضای مجازی خوانده‌اید، بیشتر دلیل انتقال بیماری جدید کوروناویروسی چینی را به اولین شخصی که آلوده شده چه چیزی می‌دانند؟ (نظر خودتان پرسیده نشده، لطفاً نظری را که در نوشته‌های دیگران در کانال‌ها، گروه‌ها و صفحات دیده‌اید بفرمایید.)
Anonymous Poll
71%
خوردن سوپ مار یا خفاش
4%
خوردن غذای دریایی
25%
کسی که در بازار فروش گوشت و حیوانات بوده دست ناشسته‌ی خود را به دهانش زده یا وارد بینی‌اش کرده
Forwarded from اندیشه سرا
درود بر دوستان عزیز پرسش بالا می‌تواند توجه بعضی از کاربران فضای مجازی را به دو نکته‌ی مهم جلب کند:
۱. بدانند دقت و صحت مطالبی که در فضای مجازی می‌خوانند چه‌قدر است.

۲. پس از این‌که پاسخ صحیح را متوجه شدند، یک نکته‌ی بهداشتی بسیار ساده اما بسیار مهم را جدی‌تر بگیرند.

به این منظور لطفاً در صورت امکان آن را برای دیگران هم ارسال بفرمایید. 🌹
⚠️ این ویدئو که بسیار در فضای مجازی فارسی در حال انتشار است حاوی اطلاعات نادرست است، لطفاً در صورت مشاهده در گروه‌ها این پیام را در پاسخ ارسال بفرمایید.

۱. شخصی که در ویدئو صحبت می‌کند ناشناس است، منبعی که ویدئو را برای نخستین‌بار منتشر کرده ناشناس است، هیچ منبع معتبری آن را تأیید و حتی بازنشر بدون تأیید هم نکرده است.

۲. اطلاعاتی که در ویدئو مطرح می‌شود فاقد مدرک است و با سایر گزارش‌ها مغایر است. مثلاً ادعا شده که قابلیت انتقال این ویروس بسیار بیش از ویروس سارس است در حالی که از آن کمتر است. (۲,۶ است نه ۱۴)

۳. ۹۰,۰۰۰ احتمالاً تعداد تقریبی مراجعین به مراکز درمانی‌ست و اغلب آن‌ها سرماخوردگی و فلو داشته‌اند نه پنومونی ووهان.

۴. لباس این شخص با لباس مورد استفاده‌ی پزشکان و کادر پزشکی ووهان تفاوت دارد. (این تفاوت به‌تنهایی ملاک مهمی نیست، حتی فرض کنیم ایشان به‌علت کمبود امکانات مجبور به استفاده از کلاه شنا🙈 شده باشد!) شخص نه‌تنها برای گفته‌های خود سندی ارائه نمی‌کند بلکه در ویدئو حتی صحنه‌ای که نشان دهد او در درمانگاه یا بیمارستان است دیده نمی‌شود.

👈توضیح بیشتر
✅ راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
✅ @Fact_Check
❌ پیامی در فضای مجازی به فراوانی منتشر شده که ادعا می‌کند شخصی در توئیتر در سال ۲۰۱۲ حادثه‌ی سقوط هلی‌کوپتر در روز گذشته را که منجر به کشته شدن کوبی برایانت شد، پیشبینی کرده است.
توئیت «دست‌کاری» شده است.
توضیح بیشتر:
https://t.me/andishehsarapub/8090?single

✅ راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
✅ @Fact_Check
❌ این خبر که منشأ کوروناویروس جدید، یک آزمایشگاه تحقیقاتی ویروس‌شناسی در چین بوده، «در منبع معتبری درج نشده» و آن‌چه «تاکنون» در منابع معتبر وجود داشته تکذیب آن است.
👈توضیح و منبع

✍پی‌نوشت:
-این‌که مترجم متوجه نشده که
BSL4 = Biosafety Level 4
(Cellular Level Biosafety Level 4 Laboratory)
نام آزمایشگاه نیست بلکه سطح ایمنی آن است، در اصل ماجرا تغییری ایجاد نمی‌کند اما نشان می‌دهد که هرچه منبع اصلی هم اشتباه نکرده باشد، ممکن است در ترجمه اشتباه شود!
نام صحیح این است:
Wuhan Institute of Virology,
Wuhan National Biosafety Laboratory
مشخصات این آزمایشگاه برای علاقه‌مندان

در این سطح ایمنی، حتی هوا هم بدون فیلترشدن شدید از آزمایشگاه خارج نمی‌شود.
این آزمایشگاه را برای تحقیق روی ویروس‌های بسیار خطرناک مانند ابولا ساخته‌اند.

-این آزمایشگاه ۲۰۱۴ افتتاح شده نه ۲۰۱۸ که باز هم در اصل مطلب تغییری ایجاد نمی‌کند.

منبع فارسی بدون اینکه منبع خود را اعلام کند، از یک منبع نامعتبر (که راحت در وب پیدا می‌شود‌!) متن را ترجمه و منتشر کرده با ادعای اختصاصی بودن خبر!
👈توضیح بیشتر
✅راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
✅ @Fact_Check
❌ این دو جزیره در کانادا واقع‌اند و این مطلب که در بعضی کانال‌های زرد فارسی نوشته شده، ترجمه‌ی منابع نامعتبر خارجی است.
این داستان ساختگی را بعضی تورگایدهای محلی در کانادا برای سرگرم کردن توریست‌ها تعریف می‌کنند.
استقبال کاربران از مطالب جالب نامعتبر سبب شده است که کانال‌های زرد مطالب نادرست خود را به صورت دوره‌ای بازنشر کنند.
👈 توضیح بیشتر درباره‌ی این دو جزیره

✅ راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
✅ @Fact_Check
❌ میزان پیام‌های نادرست در ارتباط با کوروناویروس جدید بسیار زیاد است.
برای نمونه در پیامی که تصویر آن ضمیمه شده دو اشتباه دیده می‌شود:
❌ این‌که کودکان مبتلا نشده‌اند.
👈 توضیح مهم
❌ این‌که منشأ بیماری، خوراک خفاش بوده.
👈 توضیح مهم

✅ راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
✅ @Fact_Check

🔴 در صورتی که اخبار و نکات کوروناویروس جدید را پی‌گیری می‌کنید مطالب این کانال را ببینید:
🕯 @andishehsarapub
❓ آیا فیلم سینمایی Contagion شیوع کوروناویروس جدید را پیشگویی کرده بود؟
❌ خیر، کوروناویروسی که عامل سارش بود در سال ۲۰۰۳ همه‌گیر شده بود. این فیلم که در سال ۲۰۱۱ ساخته شده به مطالبی مرتبط با آن اشاره دارد. حتی اشاره به خفاش هم مرتبط با اخبار ۲۰۰۳ است.
👈 توضیح

❌ میزان پیام‌های نادرست در ارتباط با کوروناویروس جدید بسیار زیاد است.
مدیرکل سازمان بهداشت جهانی درخواست کرده است که با شایعات و مطالب نادرست مقابله شود. (👈این‌جا)

✅ راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
✅ @Fact_Check

🔴 در صورتی که اخبار و نکات کوروناویروس جدید را پی‌گیری می‌کنید مطالب این کانال را ببینید:
🕯 @andishehsarapub
❌❌❌ پیامی در فضای مجازی غیرفارسی منتشر شده که ادعا می‌کند:
اگر بیمار هستید باید طرف رنگی ماسک تنفسی بیرون باشد و اگر بیمار نیستید، طرف سفید!
این نادرست است. در هر حال طرف رنگی باید بیرون باشد.

♦️این ویدئو روش صحیح ماسک‌زدن و نکات آن را توضیح می‌دهد: 👈این‌جا
لطفاً ببینید و برای دیگران هم بفرستید.

⚠️😷 پیش‌گیری از همه‌گیری بیماری‌های واگیردار:
💡 t.me/nouritazeh

💊 مطالب پزشکی برای عموم:
💊 t.me/GreatPharos

✅ راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
✅ t.me/Fact_Check
Forwarded from اندیشه سرا
🆘 دوستان ارجمند!
اطلاعات غلط و در مواردی بسیار زیان‌بخش در گردش است.

لطفاً از نشر و بازنشر اطلاعات، خبرها و هشدارهایی که
«به درستی آن‌ها اطمینان ندارید»
یا
«به منبع آن‌ها اعتماد ندارید»
خودداری کنید.

مطالب «نادرست و بسیار زیان‌بخش» با ظاهری فریبنده در فضای مجازی بسیار زیادند.

بسیاری از کاربرانِ دلسوز به محض مشاهده‌ی مطالبی با ظاهر «هشدار»، «راهنمایی»، «توصیه»، «خبر جالب»، «نکته‌ی علمی» و ... آن‌ها را برای دیگران فوروارد می‌کنند اما با این‌که از این کار قصد لطف به دیگران را دارند، دارند به آن‌ها اطلاعات غلط می‌دهند و گمراهشان می‌کنند و در مواردی سبب تأثیرات سوء قابل توجهی بر آن‌ها می‌شوند.

بیشتر عزیزانی که این مطلب را می‌خوانند خود مخاطب مستقیم این پیام نیستند، اما می‌توانند به کسانی که مخاطب این پیام هستند اطلاع‌رسانی و کمک کنند.
لطفاً به نزدیکان خود کمک کنید با خروج از کانال‌هایی که مطالب نادرست منتشر می‌کنند ‌از تأثیرات سوء پیام‌های نادرست کمتر آسیب ببینند.

🆘#آسیب_شناسی_جامعه_مجازی:
@andishehsarapub
✅#راستی‌سنجی_شایعات_مجازی:
@Fact_Check
😷اخبار، نکات و هشدارهای کوروناویروس جدید:
@nouritazeh
Forwarded from اندیشه سرا
🆘 «یک ساعت قبل»، مدیر کل سازمان بهداشت جهانی:

«در این شرایط بحرانی این مسئولیت هرکسی در هرجاست که کارهایی بکند که منجر به فرونشاندن سخنان نادرست درباره‌ی سلامت، ترویج حقایق و گسترش سواد علمی شود.»
-----
🆘 لطفاً مطلب «دو ساعت قبل» اندیشه‌سرا را دوباره و جدی‌تر بخوانید. (این‌جا)

«انتشار وسیع اطلاعات جعلی، نادرست و گمراه‌کننده»، مشکلی جهانی‌ست اما در بعضی زبان‌ها و بعضی محیط‌های فضای مجازی، وضع خیلی بدتر است. 😞
پیشتر، با جزئیات و از زوایای مختلف توضیح داده‌ام. نتیجه‌اش این است:
🆘 «نیاز به عزم عمومی کسانی‌ست که «سواد» و «سوادرسانه‌ای» بیشتری دارند.»
تا
«جلوی تأثیر عظیم سرِ منفی فضای مجازی فارسی گرفته و سرِ مثبت این فضا تقویت شود.»
-----
🆘 #آسیب_شناسی_جامعه_مجازی:
@andishehsarapub
✅ #راستی‌سنجی_شایعات_مجازی:
@Fact_Check
😷 اخبار، نکات و هشدارهای کوروناویروس جدید:
@nouritazeh
Forwarded from اندیشه سرا
🔴 ۱. حداکثر چیزی که به فکر برخی کاربران می‌رسد «خوردن» است! که باید به خبر اصلی «اضافه شود»!

۲. این‌که «بیان صحیح خبر» چیست و منبعی که آن را نقل کرده درست نقلش کرده یا نه، و اصلاً معتبر است یا نه برایشان مهم نیست!
یک چیز جالبی را داشته باشند برای منتشر کردن کافی‌ست! اگر شد جالبترش هم بکنند، حالا غلط می‌شود یا غلط‌تر چه اشکالی دارد! همین که بیشتر فوروارد می‌شود کافی‌ست!
این است که همان کانال‌هایی که می‌گفتند کوروناویروس جدید از «خوردن سوپ خفاش» آمده، حالا می‌گویند «از "خوردن" نوعی مورچه خوار» آمده و همان کاربرانی که چند روز قبل آن خبر را در گروه‌ها فوروارد می‌کردند حالا خبر جدید همان منابع را با بیان زردشان فوروارد می‌کنند!
در پیام‌های بعدی توضیح می‌دهم که خبر صحیح چیست:
🆘 #آسیب_شناسی_جامعه_مجازی:
@andishehsarapub
✅ #راستی‌سنجی_شایعات_مجازی:
@Fact_Check
😷 اخبار، نکات و هشدارهای کوروناویروس جدید:
@nouritazeh
⚠️ مدیرکل سازمان بهداشت جهانی می‌گوید ترول‌ها و نظریه‌های توطئه واکنش‌های ما به کوروناویروس جدید را تضعیف کرده است.
انتشار اطلاعات گمراه‌کننده کار مأموران ما را سخت‌تر می‌کند.
ما در سازمان بهداشت جهانی فقط با ویروس مبارزه نمی‌کنیم، با ترول‌های اینترنتی و نظریه‌های توطئه که واکنش ما را تضعیف می‌کند نیز مبارزه می‌کنیم.

👈ترول یعنی چه؟

✅ راستی‌سنجی شایعات مجازی:
@Fact_Check

🆘 نکات، اطلاعات، راستی‌سنجی‌ها، هشدارها و توصیه‌های سازمان بهداشت جهانی درباره‌ی کورونا ویروس جدید را این‌جا بخوانید و برای دیگران هم بفرستید:
@nouritazeh
❓آیا با گرم شدن هوا کوروناویروس جدید غیرفعال می‌شود؟
خیر. این یک اشتباه رایج است.
👈توضیح بیشتر

✅ راستی‌سنجی شایعات مجازی:
@Fact_Check

🆘 نکات، اطلاعات، راستی‌سنجی‌ها، هشدارها و توصیه‌های سازمان بهداشت جهانی درباره‌ی کورونا ویروس جدید را این‌جا بخوانید و برای دیگران هم بفرستید:
@nouritazeh
🔴 شایعات درباره‌ی ناول کوروناویروس بسیار زیاد است.
وقتی یک موضوع در صدر اخبار قرار می‌گیرد، عنوان مناسبی برای سوء استفاده‌کنندگان از شایعه‌سازان تا هکرهاست!
از کسانی که از چنین موضوعاتی سوء استفاده می‌کنند نمی‌توان توقع داشت از کارشان دست بکشند؛
اما از عموم می‌توان توقع داشت:
مطالب منابع ناشناس و نامعتبر را دنبال نکنند.


🔹سوء استفاده‌ی هکرها از نگرانی مردم درباره‌ی کوروناویروس! 👈این‌جا

😞 مدیرکل سازمان بهداشت جهانی می‌گوید ترول‌ها و نظریه‌های توطئه واکنش‌های ما به کوروناویروس جدید را تضعیف کرده است. 👈این‌جا

🔸لطفاً 👈این پیام را ببینید.

✅ راستی‌سنجی شایعات مجازی:
@Fact_Check

🆘 نکات، اطلاعات، راستی‌سنجی‌ها، هشدارها و توصیه‌های سازمان بهداشت جهانی درباره‌ی کورونا ویروس جدید را این‌جا بخوانید و برای دیگران هم بفرستید:
@nouritazeh
🔴 مدتی‌ست ویدئوهایی در فضای مجازی غیرفارسی در منابع نامعتبر منتشر شده است که در آن‌ها ادعا می‌شود بعضی اشخاص چینی در کشور خود با ریختن آب دهان برروی دستگیره‌ی در یا دکمه‌های آسانسور آن‌ها را آلوده می‌کنند.
متأسفانه به‌تازگی این ویدئوها وارد منابع زرد فارسی هم شده‌اند.
بررسی تعدادی از این ویدئوها از جنبه‌های مختلف نشان داد که آن‌ها ساختگی هستند و طبق معمول، برای سوء استفاده از احساسات مخاطبان ساخته شده‌اند.
کسانی آماده‌اند تا از مباحثی که در صدر اخبار قرار می‌گیرند سوء استفاده کنند.
🔹سوء استفاده‌ی هکرها از نگرانی مردم درباره‌ی کوروناویروس! 👈این‌جا

😞 مدیرکل سازمان بهداشت جهانی می‌گوید ترول‌ها و نظریه‌های توطئه واکنش‌های ما به کوروناویروس جدید را تضعیف کرده است. 👈این‌جا

🔸لطفاً 👈این پیام را ببینید.

✅ راستی‌سنجی شایعات مجازی:
@Fact_Check

🆘 نکات، اطلاعات، راستی‌سنجی‌ها، هشدارها و توصیه‌های سازمان بهداشت جهانی درباره‌ی کورونا ویروس جدید را این‌جا بخوانید و برای دیگران هم بفرستید:
@nouritazeh
🟡کانال‌های زرد ویدئوهایی را از منابع زرد غیرفارسی بازنشر کرده‌اند که در آن‌ها ادعا شده اشخاصی که آب دهان بر روی دکمه‌های آسانسور یا دستگیره‌ی در ریخته‌اند آلوده به ناول کوروناویروس بوده‌اند؛
برخی از کاربران هم که هر مطلبی را از هرجا پیدا کنند در گروه‌های عمومی و تخصصی فوروارد می‌کنند طبق معمول آن‌ها را بازنشر کرده‌اند.

گزارش‌های مختلفی وجود دارد که این اشخاص دستگیر شده‌اند و هیچ نشانی از ابتلا به بیماری کوروناویروسی نداشته‌اند و ارتباطی هم با اشخاص دارای این بیماری نداشته‌اند.
منبع۱ | منبع۲

کانال‌های فارسی، از خود جملاتی را به شرح ویدئو افزوده‌اند که یا بار نژادپرستی داشته یا بدآموزی‌هایی از این نوع که «کسانی اگر بیمار باشند مایل‌اند دیگران را بیمار کنند.»
ممکن است اشخاص نادری چنین باشند اما ترویج این نوع مطالب در سطح وسیع کار درخور نکوهشی‌ست. کانال‌های زرد به قیمت هرگونه تأثیر سوئی بر افکار و رفتار مردم دنبال درآمد خودشان هستند و بازنشرکنندگان مطالب زرد هم خواسته یا ناخواسته نقش عامل آن‌ها را دارند.
👈مطلب مرتبط قبلی
@Fact_Check
😷راستی‌سنجی‌های مرتبط با کووید-۱۹:
@nouritazeh