Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
3.85K subscribers
2.5K photos
213 videos
28 files
1.69K links
درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی شایعات فضای مجازی
و مقابله با شبه‌علم
✅ @Fact_Check

ترویج علم
و مقابله با شبه‌علم

رفتن به ابتدای کانال:
https://t.me/Fact_Check/1
Download Telegram
❌ در فضای مجازی فارسی بر اساس یک توئیت فرانسوی که در خود فرانسه هم نگرانی‌هایی را ایجاد کرده بود، ادعا شده که «ویروس کورونای ووهان به فرانسه رسیده» به این ترتیب که «یک بیمار با خوردن دارو علائم بیماری را مخفی کرده، وارد فرانسه شده» و «حالا مأموران بهداشت لیون فرانسه و سفارت چین در به در دنبال پیدا کردن بیمار هستند».

خبر زمانی به فارسی منتشر شده که در فرانسه می‌دانستند: این شخص مبتلا نبوده و دیگر کسی به دنبالش نیست!
سفارت چین در فرانسه پیدایش کرده و از او خواسته خودش را به مرکز درمانی برساند و ...
مطلب صحیح را 👈این‌جا بخوانید.

✅ راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
✅ @Fact_Check
🌱 لطفا با انتشار پیام‌های این کانال سبب شوید بعضی کاربران در بازنشر مطالب کمی تأمل کنند، اگر از منبع معتبری نیست آن را بازنشر نکنند.
❓با توجه به متن توئیت «پاسخ به سوزاندن کتاب مبانی طب هاریسون»، این سؤال پیش آمده که آیا این حساب کاربری متعلق به آقای دکتر جهانپور (سخنگوی وزارت بهداشت) است یا خیر.
این حساب کاربری تیک آبی* ندارد اما بنا بر شواهدی از جمله این‌که توسط وزیر بهداشت، حساب کاربری وبدا و تعداد زیادی از خبرنگاران حوزه‌ی سلامت نیز دنبال می‌شود به نظر می‌رسد حساب کاربری واقعی باشد.

✅ راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
✅ @Fact_Check

*♦️مطلب مرتبط: تیک آبی چیست؟
❌ آیا «خوردن سوپ خفاش» عامل انتقال ویروس چینی جدید از جانوران به انسان بوده؟
❌ خیر
«تماس دست‌» آلوده شده در محیط (احتمالاً در بازار فروش محصولات غذایی گوشتی و حیوانات زنده) با «دهان، بینی، چشم و یا غذا» آن آلودگی را به انسان منتقل کرده است،
سپس به همین روش‌ها به‌علاوه‌ی تنفس در فاصله‌ی نزدیک بیمار (حالت‌های معمول سرایت آنفلوانزا) روش‌های معمول انتقال انسان به انسان بوده است.
👈توضیح بیشتر

👈روش صحیح شست‌وشوی دست

👈روش صحیح گذاشتن و برداشتن ماسک تنفسی

✅ راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
✅ @Fact_Check
❌این شایعه که با فاصله ۲۰ ساعت از منابع نامعتبر غیرفارسی به منابع نامعتبر فضای مجازی فارسی راه یافته با اطلاعاتی که تاکنون از منابع معتبر "غیرچینی" منتشر شده سازگاری ندارد و ظاهراً نگرانی‌های یک کادر درمانی را نشان می‌دهد که مشاهده‌ی شرایط بحرانی او را به شدت نگران کرده است.
قدرت این ویروس از سارس کمتر است اما این متن برعکس گفته.

عدم پوشش برخی خبرها در رسانه‌های چینی نمی‌تواند تصویر واقعی را چندان تغییر بدهد، خبرنگاران رسانه‌های بین‌المللی و اشخاص معتبر مقیم استان هوبِی (به مرکزیت ووهان) مکرراً در حال ارسال گزارش هستند.

ریسک گسترش کوروناویروس جدید با توجه به شواهد، زیاد است و با حداکثر تلاش باید برای پیشگیری از گسترش آن کار کرد اما بازنشر مطالب نادرست قابل توجیه نیست.

ویدئوهای نگران‌کننده واقعی، بسیار هستند که شرایط بحرانی را نشان می‌دهند اما استفاده از ویدئوی نامعتبر حتی برای هشدار قابل قبول نیست.

۹۰,۰۰۰ احتمالاً تعداد تقریبی مراجعین به مراکز درمانی‌ست و اغلب آن‌ها سرماخوردگی و فلو داشته‌اند نه پنومونی ووهان
👈توضیح بیشتر

👈مراقبت، تشخیص و درمان بیماری عفون

✅راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
✅ @Fact_Check
❌ این عکس در زمان‌های مختلف و در کانال‌های مختلف در فضای مجازی انتشار وسیع داشته و در آن ذکر شده که کودکی که در عکس مشاهده می‌شود نخست‌وزیر کانادا، جاستین ترودو است.
این عکس با همان شرح در منابع متعدد، از جمله توسط بعضی اشخاص علمی و فرهنگی هم بازنشر شده بود.

حالا مطابق شرح و دلایل 👈این منبع معلوم شده که این کودک، برادر کوچک‌تر جاستین ترودو، الکساندر امانوئل ترودو است که نویسنده، روزنامه‌نگار و فیلمساز است.

✅ راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
✅ @Fact_Check
Forwarded from اندیشه سرا
🔴نوشته‌هایی که در در فضای مجازی خوانده‌اید، بیشتر دلیل انتقال بیماری جدید کوروناویروسی چینی را به اولین شخصی که آلوده شده چه چیزی می‌دانند؟ (نظر خودتان پرسیده نشده، لطفاً نظری را که در نوشته‌های دیگران در کانال‌ها، گروه‌ها و صفحات دیده‌اید بفرمایید.)
Anonymous Poll
71%
خوردن سوپ مار یا خفاش
4%
خوردن غذای دریایی
25%
کسی که در بازار فروش گوشت و حیوانات بوده دست ناشسته‌ی خود را به دهانش زده یا وارد بینی‌اش کرده
Forwarded from اندیشه سرا
درود بر دوستان عزیز پرسش بالا می‌تواند توجه بعضی از کاربران فضای مجازی را به دو نکته‌ی مهم جلب کند:
۱. بدانند دقت و صحت مطالبی که در فضای مجازی می‌خوانند چه‌قدر است.

۲. پس از این‌که پاسخ صحیح را متوجه شدند، یک نکته‌ی بهداشتی بسیار ساده اما بسیار مهم را جدی‌تر بگیرند.

به این منظور لطفاً در صورت امکان آن را برای دیگران هم ارسال بفرمایید. 🌹
⚠️ این ویدئو که بسیار در فضای مجازی فارسی در حال انتشار است حاوی اطلاعات نادرست است، لطفاً در صورت مشاهده در گروه‌ها این پیام را در پاسخ ارسال بفرمایید.

۱. شخصی که در ویدئو صحبت می‌کند ناشناس است، منبعی که ویدئو را برای نخستین‌بار منتشر کرده ناشناس است، هیچ منبع معتبری آن را تأیید و حتی بازنشر بدون تأیید هم نکرده است.

۲. اطلاعاتی که در ویدئو مطرح می‌شود فاقد مدرک است و با سایر گزارش‌ها مغایر است. مثلاً ادعا شده که قابلیت انتقال این ویروس بسیار بیش از ویروس سارس است در حالی که از آن کمتر است. (۲,۶ است نه ۱۴)

۳. ۹۰,۰۰۰ احتمالاً تعداد تقریبی مراجعین به مراکز درمانی‌ست و اغلب آن‌ها سرماخوردگی و فلو داشته‌اند نه پنومونی ووهان.

۴. لباس این شخص با لباس مورد استفاده‌ی پزشکان و کادر پزشکی ووهان تفاوت دارد. (این تفاوت به‌تنهایی ملاک مهمی نیست، حتی فرض کنیم ایشان به‌علت کمبود امکانات مجبور به استفاده از کلاه شنا🙈 شده باشد!) شخص نه‌تنها برای گفته‌های خود سندی ارائه نمی‌کند بلکه در ویدئو حتی صحنه‌ای که نشان دهد او در درمانگاه یا بیمارستان است دیده نمی‌شود.

👈توضیح بیشتر
✅ راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
✅ @Fact_Check
❌ پیامی در فضای مجازی به فراوانی منتشر شده که ادعا می‌کند شخصی در توئیتر در سال ۲۰۱۲ حادثه‌ی سقوط هلی‌کوپتر در روز گذشته را که منجر به کشته شدن کوبی برایانت شد، پیشبینی کرده است.
توئیت «دست‌کاری» شده است.
توضیح بیشتر:
https://t.me/andishehsarapub/8090?single

✅ راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
✅ @Fact_Check
❌ این خبر که منشأ کوروناویروس جدید، یک آزمایشگاه تحقیقاتی ویروس‌شناسی در چین بوده، «در منبع معتبری درج نشده» و آن‌چه «تاکنون» در منابع معتبر وجود داشته تکذیب آن است.
👈توضیح و منبع

✍پی‌نوشت:
-این‌که مترجم متوجه نشده که
BSL4 = Biosafety Level 4
(Cellular Level Biosafety Level 4 Laboratory)
نام آزمایشگاه نیست بلکه سطح ایمنی آن است، در اصل ماجرا تغییری ایجاد نمی‌کند اما نشان می‌دهد که هرچه منبع اصلی هم اشتباه نکرده باشد، ممکن است در ترجمه اشتباه شود!
نام صحیح این است:
Wuhan Institute of Virology,
Wuhan National Biosafety Laboratory
مشخصات این آزمایشگاه برای علاقه‌مندان

در این سطح ایمنی، حتی هوا هم بدون فیلترشدن شدید از آزمایشگاه خارج نمی‌شود.
این آزمایشگاه را برای تحقیق روی ویروس‌های بسیار خطرناک مانند ابولا ساخته‌اند.

-این آزمایشگاه ۲۰۱۴ افتتاح شده نه ۲۰۱۸ که باز هم در اصل مطلب تغییری ایجاد نمی‌کند.

منبع فارسی بدون اینکه منبع خود را اعلام کند، از یک منبع نامعتبر (که راحت در وب پیدا می‌شود‌!) متن را ترجمه و منتشر کرده با ادعای اختصاصی بودن خبر!
👈توضیح بیشتر
✅راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
✅ @Fact_Check
❌ این دو جزیره در کانادا واقع‌اند و این مطلب که در بعضی کانال‌های زرد فارسی نوشته شده، ترجمه‌ی منابع نامعتبر خارجی است.
این داستان ساختگی را بعضی تورگایدهای محلی در کانادا برای سرگرم کردن توریست‌ها تعریف می‌کنند.
استقبال کاربران از مطالب جالب نامعتبر سبب شده است که کانال‌های زرد مطالب نادرست خود را به صورت دوره‌ای بازنشر کنند.
👈 توضیح بیشتر درباره‌ی این دو جزیره

✅ راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
✅ @Fact_Check
❌ میزان پیام‌های نادرست در ارتباط با کوروناویروس جدید بسیار زیاد است.
برای نمونه در پیامی که تصویر آن ضمیمه شده دو اشتباه دیده می‌شود:
❌ این‌که کودکان مبتلا نشده‌اند.
👈 توضیح مهم
❌ این‌که منشأ بیماری، خوراک خفاش بوده.
👈 توضیح مهم

✅ راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
✅ @Fact_Check

🔴 در صورتی که اخبار و نکات کوروناویروس جدید را پی‌گیری می‌کنید مطالب این کانال را ببینید:
🕯 @andishehsarapub
❓ آیا فیلم سینمایی Contagion شیوع کوروناویروس جدید را پیشگویی کرده بود؟
❌ خیر، کوروناویروسی که عامل سارش بود در سال ۲۰۰۳ همه‌گیر شده بود. این فیلم که در سال ۲۰۱۱ ساخته شده به مطالبی مرتبط با آن اشاره دارد. حتی اشاره به خفاش هم مرتبط با اخبار ۲۰۰۳ است.
👈 توضیح

❌ میزان پیام‌های نادرست در ارتباط با کوروناویروس جدید بسیار زیاد است.
مدیرکل سازمان بهداشت جهانی درخواست کرده است که با شایعات و مطالب نادرست مقابله شود. (👈این‌جا)

✅ راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
✅ @Fact_Check

🔴 در صورتی که اخبار و نکات کوروناویروس جدید را پی‌گیری می‌کنید مطالب این کانال را ببینید:
🕯 @andishehsarapub
❌❌❌ پیامی در فضای مجازی غیرفارسی منتشر شده که ادعا می‌کند:
اگر بیمار هستید باید طرف رنگی ماسک تنفسی بیرون باشد و اگر بیمار نیستید، طرف سفید!
این نادرست است. در هر حال طرف رنگی باید بیرون باشد.

♦️این ویدئو روش صحیح ماسک‌زدن و نکات آن را توضیح می‌دهد: 👈این‌جا
لطفاً ببینید و برای دیگران هم بفرستید.

⚠️😷 پیش‌گیری از همه‌گیری بیماری‌های واگیردار:
💡 t.me/nouritazeh

💊 مطالب پزشکی برای عموم:
💊 t.me/GreatPharos

✅ راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
✅ t.me/Fact_Check
Forwarded from اندیشه سرا
🆘 دوستان ارجمند!
اطلاعات غلط و در مواردی بسیار زیان‌بخش در گردش است.

لطفاً از نشر و بازنشر اطلاعات، خبرها و هشدارهایی که
«به درستی آن‌ها اطمینان ندارید»
یا
«به منبع آن‌ها اعتماد ندارید»
خودداری کنید.

مطالب «نادرست و بسیار زیان‌بخش» با ظاهری فریبنده در فضای مجازی بسیار زیادند.

بسیاری از کاربرانِ دلسوز به محض مشاهده‌ی مطالبی با ظاهر «هشدار»، «راهنمایی»، «توصیه»، «خبر جالب»، «نکته‌ی علمی» و ... آن‌ها را برای دیگران فوروارد می‌کنند اما با این‌که از این کار قصد لطف به دیگران را دارند، دارند به آن‌ها اطلاعات غلط می‌دهند و گمراهشان می‌کنند و در مواردی سبب تأثیرات سوء قابل توجهی بر آن‌ها می‌شوند.

بیشتر عزیزانی که این مطلب را می‌خوانند خود مخاطب مستقیم این پیام نیستند، اما می‌توانند به کسانی که مخاطب این پیام هستند اطلاع‌رسانی و کمک کنند.
لطفاً به نزدیکان خود کمک کنید با خروج از کانال‌هایی که مطالب نادرست منتشر می‌کنند ‌از تأثیرات سوء پیام‌های نادرست کمتر آسیب ببینند.

🆘#آسیب_شناسی_جامعه_مجازی:
@andishehsarapub
✅#راستی‌سنجی_شایعات_مجازی:
@Fact_Check
😷اخبار، نکات و هشدارهای کوروناویروس جدید:
@nouritazeh
Forwarded from اندیشه سرا
🆘 «یک ساعت قبل»، مدیر کل سازمان بهداشت جهانی:

«در این شرایط بحرانی این مسئولیت هرکسی در هرجاست که کارهایی بکند که منجر به فرونشاندن سخنان نادرست درباره‌ی سلامت، ترویج حقایق و گسترش سواد علمی شود.»
-----
🆘 لطفاً مطلب «دو ساعت قبل» اندیشه‌سرا را دوباره و جدی‌تر بخوانید. (این‌جا)

«انتشار وسیع اطلاعات جعلی، نادرست و گمراه‌کننده»، مشکلی جهانی‌ست اما در بعضی زبان‌ها و بعضی محیط‌های فضای مجازی، وضع خیلی بدتر است. 😞
پیشتر، با جزئیات و از زوایای مختلف توضیح داده‌ام. نتیجه‌اش این است:
🆘 «نیاز به عزم عمومی کسانی‌ست که «سواد» و «سوادرسانه‌ای» بیشتری دارند.»
تا
«جلوی تأثیر عظیم سرِ منفی فضای مجازی فارسی گرفته و سرِ مثبت این فضا تقویت شود.»
-----
🆘 #آسیب_شناسی_جامعه_مجازی:
@andishehsarapub
✅ #راستی‌سنجی_شایعات_مجازی:
@Fact_Check
😷 اخبار، نکات و هشدارهای کوروناویروس جدید:
@nouritazeh