Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
3.85K subscribers
2.5K photos
213 videos
28 files
1.69K links
درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی شایعات فضای مجازی
و مقابله با شبه‌علم
✅ @Fact_Check

ترویج علم
و مقابله با شبه‌علم

رفتن به ابتدای کانال:
https://t.me/Fact_Check/1
Download Telegram
🔴 این ویدئو مربوط به هرجا باشد اسفناک و دلخراش است. (همچنین اگر یک ویدئوی ساختگی بوده و اشاره به یک واقعیت داشته باشد.)
🔴 شرایط در بلوچستان ایران هم بسیار ناراحت‌کننده است. (👈نمونه و 👈نمونه‌ای دیگر)
❌ اما با این حال، نسبت دادن ویدئویی که «مربوط به ایران نیست» و «مربوط به امسال و سال قبل هم نیست»، به سیل اخیر بلوچستان «با هدف سوء استفاده از احساسات مخاطب» و یا «از روی نادانی» انجام شده که در هر دو حالت آثار سوء یکسانی دارد.
-----
✍ این‌که در این شرایط، شخصی به جای کمک کردن به شخصی که در خطر است در حال فیلمبرداری است، اگر ساختگی و برای ساخت فیلم است قابل درک است، اما اگر در شرایط واقعی، فیلمبردار دارد به‌جای کمک او فیلمبرداری می‌کند، طنز تلخ روزگار ماست. 😞
-----
♦️روش‌های کمک غیرنقدی به سیل‌زدگان بلوچستان و اقلام مورد نیاز: 👈این‌جا

♦️روش‌های کمک نقدی به سیل‌زدگان بلوچستان: 👈این‌جا
-----
✅ راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
✅ @Fact_Check
🌱 اگر انتشار این پیام را مفید می‌دانید لطفاً آن را برای دیگران هم ارسال بفرمایید.
Forwarded from اندیشه سرا
🚨 لبنیات و آفلاتوکسین؛ واقعیت یا تشویش
#دکتر_ایرج_حریرچی
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران
معاون کل وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

این‌که لبنیات حاوی آفلاتوکسین باشد اجتناب‌ناپذیر است و همیشه و همه جا موجود بوده و هست و قاعدتا آفلاتوکسین در شیر غیر پاستوریزه به دلیل عدم کنترل بیشتر است.

حتی در کشورهای اروپایی که سختگیرانه‌ترین کدکس‌ها را دارند هم آفلاتوکسین در لبنیات وجود دارد، باید توجه داشت میانگین این سم حدود ۵۰ تا ۶۰ نانو گرم در لیتر در تمام شیرهای کشور است.

اگر مقیاس، کدکس اروپا باشد، خود عدد تقریباً بالاست چون عدد کدکس اروپا ۵۰ نانوگرم در لیتر است. اگر کدکس ایران باشد حدود ۱۰۰ است که قابل قبول و اگر کدکس آمریکا باشد که میزان آن ۵۰۰ نانوگرم است، با این معیار، تقریبا تمام نمونه ها قابل قبول هستند.

بررسی ۵۰ مطالعه در ایران در چند سال اخیر نشان می‌دهد در طی ۱۰ سال گذشته میزان این سم در شیر رو به کاهش است. اگرچه هنوز با میزانی که با محصولات کشورهای اروپایی است قابل مقایسه نیست و حداقل ۳۰ تا ۴۰ نانو گرم در لیتر بیشتر است.

با توجه به ارزیابی خطر باید به قضاوت این موضوع نشست.
همین امروز هم میزان مصرف شیر در جامعه ما پایین است و مصرف شیر در مقایسه با کشورهای اروپایی شاید یک چهارم باشد و

🚨 به مردم توصیه می‌کنیم که مصرف شیر را از سبد غذایی خود حذف نکنند

و نکته دیگر این که خطر جدی این ماده با دوز سه و نیم میلی گرم به ازای وزن مصرف کننده دیده شده که بسیار بعید است به این میزان از دوز در بدن فرد برسد.

سرطان کبد اولیه در ایران عمدتاً ناشی از سیروز هپاتیت مزمن است و سرطان ناشی از آفلاتوکسین نادر است. حتی ابتلا به سرطان اولیه کبد هم در ایران در سال‌های اخیر رو به کاهش است.
منبع

🚨👈مطلب بسیار مهم در این زمینه

#آسیب_شناسی_جامعه_مجازی:
🕯 @andishehsarapub
✅ راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
✅ @Fact_Check
🌱 با توجه به پیام گمراه‌کننده‌ی برخی کانال‌های زرد که درخواست حذف شیر از سبد غذایی مردم را داشت!!، لطفاً با ارسال این پیام برای دوستانتان اطلاعات صحیح را در اختیارشان بگذارید.
Forwarded from اندیشه سرا
⚠️🚨🆘#هشدار
چرا «پنومونیِ ووهان» باید بسیار جدی گرفته شود؟
#ب_پ
@andishehsarapub
⚠️نخستین کسی که مرگش در اثر این ویروس ثبت شده در ۲۷ دسامبر در اثر تب و سرفه به بیمارستانی در ووهان مراجعه کرده و در ۹ ژانویه مرده است. به تفاوت زمان توجه کنید.

این بیماری کند پیشرفت می‌کند و سرایت آن محدود به موارد حاد نیست.

⚠️توجه به احتمال فراگیر شدن آن با تأخیر زیادی انجام شده، مثلا قرنطینه کردن شهر ووهان در ۲۳ ژانویه انجام شده؛ یعنی در بین کسانی که در مدت حدود یک ماه از ووهان خارج شده‌اند مبتلایان یا ناقلین هم ممکن است وجود داشته باشند.
توجه داشته باشیم که ماهانه حدود ۱,۵ میلیون نفر فقط از راه هوایی از این شهر خارج شده‌اند و به مقاصدی از جمله پاریس، لندن و دبی رفته‌اند. تعداد بسیار بیشتری از راه زمین. توضیح بیشتر

⚠️این احتمال وجود دارد که گسترش بیماری بیش از آن باشد که در چین پوشش خبری داده شده است.
اشاره: چین مراسم سال نو در پکن را لغو کرد.
عکس:کریس باکلی، NYT
👈هشدار۱ 👈هشدار۲
⚠️ادامه دارد:
🕯 @andishehsarapub
💊 @GreatPharos
🆘نیاز به اطلاع‌رسانی به «تصمیم‌گیرندگان و کادر» «بهداشت و درمان» و عموم
#WuhanPneumonia
❌ بروز سرمای قطبی و کاهش ۲۰ درجه‌ای دما در ایران صحت ندارد.
بعضی مناطق حدود ۷ درجه سردتر خواهد شد.
همین الان هم یخبندان داریم و سرما نیز از قطب وارد کشور می‌شود اما سرمای وحشتناک قطبی نیست.
پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد دما در مراکز استان‌ها حدود هفت درجه سردتر از آن دمایی خواهد شد که امروز دارند نه ۲۰ درجه. برخی مناطق مرتفع و مناطق کوهستانی در نهایت تا ۱۲ درجه سردتر می‌شود.
بارش‌ها تا شنبه در شمال غرب و غرب ادامه دارد و یکشنبه از شدت بارش‌ها کاسته می‌شود؛ به‌طوری‌که یکشنبه و دوشنبه مناطق کمی درگیر باران هستند و فقط شمال کشور بارانی خواهد بود. / معاون توسعه و پیشبینی سازمان هواشناسی

📚 منبع و توضیح بیشتر

✅ راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
✅ @Fact_Check
Forwarded from اندیشه سرا
4_5859368202529671076.pdf
794.5 KB
🚨😷 #WuhanPneumonia
🚨😷 #nCoV2019

🚨 دستورالعمل مراقبت، تشخیص و درمان بیماری عفونی ناشی از کوروناویروس جدید شناسایی‌شده در چین

مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت، دیماه ۱۳۹۸
--------------------
🚨 چرا پنومونی ووهان باید جدی گرفته شود؟ 👈این‌جا

🚨 اخبار و مطالب مرتبط با پنومونی ووهان:
🕯 @andishehsarapub
🆘 لطفاً برای پزشکان و کارکنان مراکز بهداشتی-درمانی ارسال شود.
❌ در فضای مجازی فارسی بر اساس یک توئیت فرانسوی که در خود فرانسه هم نگرانی‌هایی را ایجاد کرده بود، ادعا شده که «ویروس کورونای ووهان به فرانسه رسیده» به این ترتیب که «یک بیمار با خوردن دارو علائم بیماری را مخفی کرده، وارد فرانسه شده» و «حالا مأموران بهداشت لیون فرانسه و سفارت چین در به در دنبال پیدا کردن بیمار هستند».

خبر زمانی به فارسی منتشر شده که در فرانسه می‌دانستند: این شخص مبتلا نبوده و دیگر کسی به دنبالش نیست!
سفارت چین در فرانسه پیدایش کرده و از او خواسته خودش را به مرکز درمانی برساند و ...
مطلب صحیح را 👈این‌جا بخوانید.

✅ راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
✅ @Fact_Check
🌱 لطفا با انتشار پیام‌های این کانال سبب شوید بعضی کاربران در بازنشر مطالب کمی تأمل کنند، اگر از منبع معتبری نیست آن را بازنشر نکنند.
❓با توجه به متن توئیت «پاسخ به سوزاندن کتاب مبانی طب هاریسون»، این سؤال پیش آمده که آیا این حساب کاربری متعلق به آقای دکتر جهانپور (سخنگوی وزارت بهداشت) است یا خیر.
این حساب کاربری تیک آبی* ندارد اما بنا بر شواهدی از جمله این‌که توسط وزیر بهداشت، حساب کاربری وبدا و تعداد زیادی از خبرنگاران حوزه‌ی سلامت نیز دنبال می‌شود به نظر می‌رسد حساب کاربری واقعی باشد.

✅ راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
✅ @Fact_Check

*♦️مطلب مرتبط: تیک آبی چیست؟
❌ آیا «خوردن سوپ خفاش» عامل انتقال ویروس چینی جدید از جانوران به انسان بوده؟
❌ خیر
«تماس دست‌» آلوده شده در محیط (احتمالاً در بازار فروش محصولات غذایی گوشتی و حیوانات زنده) با «دهان، بینی، چشم و یا غذا» آن آلودگی را به انسان منتقل کرده است،
سپس به همین روش‌ها به‌علاوه‌ی تنفس در فاصله‌ی نزدیک بیمار (حالت‌های معمول سرایت آنفلوانزا) روش‌های معمول انتقال انسان به انسان بوده است.
👈توضیح بیشتر

👈روش صحیح شست‌وشوی دست

👈روش صحیح گذاشتن و برداشتن ماسک تنفسی

✅ راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
✅ @Fact_Check
❌این شایعه که با فاصله ۲۰ ساعت از منابع نامعتبر غیرفارسی به منابع نامعتبر فضای مجازی فارسی راه یافته با اطلاعاتی که تاکنون از منابع معتبر "غیرچینی" منتشر شده سازگاری ندارد و ظاهراً نگرانی‌های یک کادر درمانی را نشان می‌دهد که مشاهده‌ی شرایط بحرانی او را به شدت نگران کرده است.
قدرت این ویروس از سارس کمتر است اما این متن برعکس گفته.

عدم پوشش برخی خبرها در رسانه‌های چینی نمی‌تواند تصویر واقعی را چندان تغییر بدهد، خبرنگاران رسانه‌های بین‌المللی و اشخاص معتبر مقیم استان هوبِی (به مرکزیت ووهان) مکرراً در حال ارسال گزارش هستند.

ریسک گسترش کوروناویروس جدید با توجه به شواهد، زیاد است و با حداکثر تلاش باید برای پیشگیری از گسترش آن کار کرد اما بازنشر مطالب نادرست قابل توجیه نیست.

ویدئوهای نگران‌کننده واقعی، بسیار هستند که شرایط بحرانی را نشان می‌دهند اما استفاده از ویدئوی نامعتبر حتی برای هشدار قابل قبول نیست.

۹۰,۰۰۰ احتمالاً تعداد تقریبی مراجعین به مراکز درمانی‌ست و اغلب آن‌ها سرماخوردگی و فلو داشته‌اند نه پنومونی ووهان
👈توضیح بیشتر

👈مراقبت، تشخیص و درمان بیماری عفون

✅راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
✅ @Fact_Check
❌ این عکس در زمان‌های مختلف و در کانال‌های مختلف در فضای مجازی انتشار وسیع داشته و در آن ذکر شده که کودکی که در عکس مشاهده می‌شود نخست‌وزیر کانادا، جاستین ترودو است.
این عکس با همان شرح در منابع متعدد، از جمله توسط بعضی اشخاص علمی و فرهنگی هم بازنشر شده بود.

حالا مطابق شرح و دلایل 👈این منبع معلوم شده که این کودک، برادر کوچک‌تر جاستین ترودو، الکساندر امانوئل ترودو است که نویسنده، روزنامه‌نگار و فیلمساز است.

✅ راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
✅ @Fact_Check
Forwarded from اندیشه سرا
🔴نوشته‌هایی که در در فضای مجازی خوانده‌اید، بیشتر دلیل انتقال بیماری جدید کوروناویروسی چینی را به اولین شخصی که آلوده شده چه چیزی می‌دانند؟ (نظر خودتان پرسیده نشده، لطفاً نظری را که در نوشته‌های دیگران در کانال‌ها، گروه‌ها و صفحات دیده‌اید بفرمایید.)
Anonymous Poll
71%
خوردن سوپ مار یا خفاش
4%
خوردن غذای دریایی
25%
کسی که در بازار فروش گوشت و حیوانات بوده دست ناشسته‌ی خود را به دهانش زده یا وارد بینی‌اش کرده
Forwarded from اندیشه سرا
درود بر دوستان عزیز پرسش بالا می‌تواند توجه بعضی از کاربران فضای مجازی را به دو نکته‌ی مهم جلب کند:
۱. بدانند دقت و صحت مطالبی که در فضای مجازی می‌خوانند چه‌قدر است.

۲. پس از این‌که پاسخ صحیح را متوجه شدند، یک نکته‌ی بهداشتی بسیار ساده اما بسیار مهم را جدی‌تر بگیرند.

به این منظور لطفاً در صورت امکان آن را برای دیگران هم ارسال بفرمایید. 🌹
⚠️ این ویدئو که بسیار در فضای مجازی فارسی در حال انتشار است حاوی اطلاعات نادرست است، لطفاً در صورت مشاهده در گروه‌ها این پیام را در پاسخ ارسال بفرمایید.

۱. شخصی که در ویدئو صحبت می‌کند ناشناس است، منبعی که ویدئو را برای نخستین‌بار منتشر کرده ناشناس است، هیچ منبع معتبری آن را تأیید و حتی بازنشر بدون تأیید هم نکرده است.

۲. اطلاعاتی که در ویدئو مطرح می‌شود فاقد مدرک است و با سایر گزارش‌ها مغایر است. مثلاً ادعا شده که قابلیت انتقال این ویروس بسیار بیش از ویروس سارس است در حالی که از آن کمتر است. (۲,۶ است نه ۱۴)

۳. ۹۰,۰۰۰ احتمالاً تعداد تقریبی مراجعین به مراکز درمانی‌ست و اغلب آن‌ها سرماخوردگی و فلو داشته‌اند نه پنومونی ووهان.

۴. لباس این شخص با لباس مورد استفاده‌ی پزشکان و کادر پزشکی ووهان تفاوت دارد. (این تفاوت به‌تنهایی ملاک مهمی نیست، حتی فرض کنیم ایشان به‌علت کمبود امکانات مجبور به استفاده از کلاه شنا🙈 شده باشد!) شخص نه‌تنها برای گفته‌های خود سندی ارائه نمی‌کند بلکه در ویدئو حتی صحنه‌ای که نشان دهد او در درمانگاه یا بیمارستان است دیده نمی‌شود.

👈توضیح بیشتر
✅ راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
✅ @Fact_Check
❌ پیامی در فضای مجازی به فراوانی منتشر شده که ادعا می‌کند شخصی در توئیتر در سال ۲۰۱۲ حادثه‌ی سقوط هلی‌کوپتر در روز گذشته را که منجر به کشته شدن کوبی برایانت شد، پیشبینی کرده است.
توئیت «دست‌کاری» شده است.
توضیح بیشتر:
https://t.me/andishehsarapub/8090?single

✅ راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
✅ @Fact_Check
❌ این خبر که منشأ کوروناویروس جدید، یک آزمایشگاه تحقیقاتی ویروس‌شناسی در چین بوده، «در منبع معتبری درج نشده» و آن‌چه «تاکنون» در منابع معتبر وجود داشته تکذیب آن است.
👈توضیح و منبع

✍پی‌نوشت:
-این‌که مترجم متوجه نشده که
BSL4 = Biosafety Level 4
(Cellular Level Biosafety Level 4 Laboratory)
نام آزمایشگاه نیست بلکه سطح ایمنی آن است، در اصل ماجرا تغییری ایجاد نمی‌کند اما نشان می‌دهد که هرچه منبع اصلی هم اشتباه نکرده باشد، ممکن است در ترجمه اشتباه شود!
نام صحیح این است:
Wuhan Institute of Virology,
Wuhan National Biosafety Laboratory
مشخصات این آزمایشگاه برای علاقه‌مندان

در این سطح ایمنی، حتی هوا هم بدون فیلترشدن شدید از آزمایشگاه خارج نمی‌شود.
این آزمایشگاه را برای تحقیق روی ویروس‌های بسیار خطرناک مانند ابولا ساخته‌اند.

-این آزمایشگاه ۲۰۱۴ افتتاح شده نه ۲۰۱۸ که باز هم در اصل مطلب تغییری ایجاد نمی‌کند.

منبع فارسی بدون اینکه منبع خود را اعلام کند، از یک منبع نامعتبر (که راحت در وب پیدا می‌شود‌!) متن را ترجمه و منتشر کرده با ادعای اختصاصی بودن خبر!
👈توضیح بیشتر
✅راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
✅ @Fact_Check
❌ این دو جزیره در کانادا واقع‌اند و این مطلب که در بعضی کانال‌های زرد فارسی نوشته شده، ترجمه‌ی منابع نامعتبر خارجی است.
این داستان ساختگی را بعضی تورگایدهای محلی در کانادا برای سرگرم کردن توریست‌ها تعریف می‌کنند.
استقبال کاربران از مطالب جالب نامعتبر سبب شده است که کانال‌های زرد مطالب نادرست خود را به صورت دوره‌ای بازنشر کنند.
👈 توضیح بیشتر درباره‌ی این دو جزیره

✅ راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
✅ @Fact_Check