Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
3.82K subscribers
2.5K photos
214 videos
28 files
1.69K links
درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی شایعات فضای مجازی
و مقابله با شبه‌علم
✅ @Fact_Check

ترویج علم
و مقابله با شبه‌علم

رفتن به ابتدای کانال:
https://t.me/Fact_Check/1
Download Telegram
❓پرسیده‌اند «آیا ویدئویی که ادعا شده مربوط به ازدواج اجباری در پاکستان است» درست است؟

✍ در فضای مجازی انگلیسی‌زبان علاوه بر روایت افراد ناشناس که به فارسی ترجمه شده و در کانال‌ها و صفحات مجازی متعددی از روی هم کپی و بازنشر شده است، روایت دیگری هم درباره‌اش رایج است:

«این شخص نقشۀ دزدی از کارفرمایش را داشته
و دارد از امضای صورتجلسه‌ای که می‌تواند منجر به زندانی شدنش بشود خودداری می‌کند.»

این روایت با لوکیشن فروشگاه پوشاک و فیلمبرداری مستقیم همخوانی بیشتری دارد و معتبرتر از روایت‌های افراد ناشناس به نظر می‌رسد اما باز هم نیاز به جست‌وجوی بیشتر دارد تا معلوم شود کجاست و مربوط به چیست.

روایتی که به فارسی برای ویدئو مطرح شده به نقل از اکانت‌های ناشناس انگلیسی‌زبان در فضای مجازی است، منبع معتبر و دلایلی ندارد و با مغازۀ پوشاک‌فروشی و فیلمبرداری مستقیم نیز هم‌خوانی ندارد.

https://twitter.com/DillyHussain88/status/1701177492323573942?s=19

به‌روزرسانی می‌شود:
t.me/Fact_Check
👍10
😳 امروز در پارلمان مکزیک جلسۀ استماع دربارۀ بشقاب پرنده و موجودات فضایی بود و مطالب عجیبی مطرح شد.
در صورت تمایل ویدئوی مطرح شده به عنوان اجساد موجودات فضایی و ادعاهای مطرح شده در آن را که در فضای مجازی فارسی بسیار بازنشر شده را ببینید:
t.me/andishehsarapub/11504?single

چند کلمه دربارۀ درست یا نادرست بودن چنین مواردی:
t.me/andishehsarapub/11505
👍9
Forwarded from اندیشه سرا
🔴 خبری با این مضمون در فضای مجازی فارسی انتشار وسیع یافته:
«چت جی‌پی‌تی پس از ناکامی ۱۷ پزشک در تشخیص یک بیماری، علت درد مزمن یک کودک چهار ساله را تشخیص داد.»

🕯این خبر گمراه‌کننده است.

اگر بخواهید بدانید نسخۀ رایج چت‌جی‌پی‌تی تا چه اندازه می‌تواند در تشخیص بیماری‌ها موفق باشد باید تعداد زیادی کیس را بررسی کنید و ببینید چند مورد را درست و چند مورد را غلط تشخیص داده.
این‌که یک مورد را که درست تشخیص داده در خبر بیاوریم بدون توجه به موارد غلط، چیزی را نشان نمی‌دهد.

این‌که ادعا شده این بیمار به ۱۷ پزشک مراجعه کرده هم ممکن است ادعای معتبری نباشد.

در قابلیت‌های بسیار زیاد هوش مصنوعی تردیدی نیست
اما اخبار گمراه‌کننده دربارۀ آن زیان‌بار است.
---
هوشمندی به گردهمایی یک شیاد که ادعا می‌کرد بیماری‌های لاعلاج را درمان می‌کند رفت
شیاد عده‌ای را روی صحنه برد و گفت این‌ها کسانی هستند که درمان شده‌اند!
هوشمند گفت: آن‌هایی که مرده‌اند کجا هستند؟!
[پایان داستان ساختگی!]

در صورت نیاز اصل خبر را ببینید (انگلیسی):
https://www.today.com/health/mom-chatgpt-diagnosis-pain-rcna101843#

🕯نکات مهم دیگر:
t.me/andishehsarapub
👍12
Forwarded from اندیشه سرا
⚠️🚨 شخصی با دزدیدن عکس راننده اتوبوسی که قرار است رونالدور یا شاید هم تیم النصر بدون رونالدو را از فرودگاه به هتل اسپیناس پالاس ببرد تعداد فالوورهایش را در زمان کوتاهی به ۱۳۰,۰۰۰ رساند!
صفحۀ واقعی این راننده حدود ۲۵۰۰ دنبال‌کننده دارد! (این‌که واقعاً رونالدو سوار اتوبوسش شود یا نه نمی‌دانم! او اولین کسی است که این عکس را گذاشته!)
t.me/andishehsarapub
صفحات دیگری هم با دزدیدن این عکس تعداد دنبال‌کنندگانشان از ۱۰ هزار و ۲۰ هزار گذشته است!
بعضی افراد مبتدی هم فعلاً این عکس را گذاشته‌اند اما موفقیت چندانی در جذب دنبال‌کننده نداشته‌اند.
اگر مخاطبان سواد رسانه‌ای نداشته باشند یک نفر با دزدیدن عکس و مطلب می‌تواند درآمدی بیش از مجموع درآمد چند کارمند داشته باشد.
ادامه دارد:
#سواد_رسانه‌ای
#آسیب_شناسی_جامعه_مجازی:
t.me/andishehsarapub
👍6
Forwarded from اندیشه سرا
⁉️⚠️🚨 «آیا به گفتۀ ناسا سیارک «بنو» ممکن است در آینده به زمین برخورد کند؟»

🔴 برای پیشگیری از انتشار وسیع مطلبی با تیتر نامناسب:
اگر سال ۲۱۸۲ و ریسک ۰/۰۳۷ درصد را به تیتر اضافه کنیم کامل‌تر می‌شود
اما عده بسیار کمتری مطلب را بازنشر می‌کنند
و در مقابل، عدۀ بسیار کمتری هم نگران می‌شوند.
آیا نباید این کار را کرد؟

تا این لحظه این مطلب با «تیتر سوء استفاده کننده» رواج زیادی در فضای مجازی فارسی نداشته
نشر این توضیح می‌تواند «شانس نشر وسیع آن مطلب با چنین تیتری» و یا «شانس اثر سوء آن یعنی نگران کردن بی‌جای مردم» را کم کند.

🌱 در این کانال‌ها با «سر کار گذاشتن مردم در فضای مجازی و عواقب آن» مقابله می‌شود:
🕯 t.me/andishehsarapub

🕯 t.me/Fact_Check
👍7
Forwarded from اندیشه سرا
🔴 سیگنال شما هک نشده است!

برخی کاربران که اپلیکیشن ارتباطی سیگنال را روی گوشی خود داشته‌اند از این اپلیکیشن بیرون انداخته شده‌اند و با این پیام از طرف سیگنال روبه‌رو شده‌اند که ممکن است با دستگاه دیگری وارد سیگنال شده باشید.

این کاربران احتمال داده‌اند که کسی وارد سیگنالشان شده باشد.

با یک آزمایش ساده می‌توانید ببینید که چنین نشده است:
کسی که به سیگنال دسترسی دارد اگر بخواهد به شما پیامی بدهد با این پیام روبه‌رو می‌شود که شما سیگنال ندارید.

اگر شخصی با شماره شما وارد سیگنال شده بود، چنین پیامی داده نمی‌شد.

اگر اپلیکیشن سیگنال را روی گوشی خود دارید لطفا به پرسش بعدی پاسخ دهید:
t.me/andishehsarapub/11654
(در حدی که اطلاع دارم برای آی‌اواس رخ داده؛ پاسخ‌های بیشتر به پرسش مورد اشاره نشان خواهد داد که اندرویدی‌ها هم مشکل داشته‌اند یا نه)

🚨 ریسک هک شدن خود را کاهش دهید:
t.me/andishehsarapub/9129
👍5
❌❌❌از جملاتی که در ویدئو شنیده می‌شود نتیجه‌ای که تیتر شده گرفته نمی‌شود.

گوینده:
«اگر واکسن کورونا زده باشید حتماً پروندۀ الکترونیک پزشکی دارید»

از این جمله نتیجه گرفته نمی‌شود که تزریق واکسن کورونا شرط [لازم] داشتن پرونده الکترونیک پزشکی است.

چنین مطلبی که تیتر شده، باعث نگرانی کسانی که واکسن نزده‌اند می‌شود
و حتی کسانی ممکن است نگران این شوند که مجبور به دریافت واکسنهای مربوط به سوش اولیه شوند.

در جملۀ بالا چنین مطلبی نیست.
اگر اطلاعات دیگری دارید که از آن چنین جمله‌ای نتیجه گرفته شده، باید آن را بنویسید نه به این شکل!

🚨طبق معمول اولین کانالی از یک گروه از کانالهای «مثلاً خبری» و «سرگرمی» که یک چیزی به ذهنش برسد و آن را منتشر کند دیگران هم، «حتی کانالهای با عنوان تخصصی» آن را عیناً کپی می‌کنند!
اتفاق مشابهی در مورد حرف وزیر بهداشت افتاد و حتی خود کانال وزارت بهداشت هم کپشن را منتشر کرد:
t.me/nouritazeh/14250
🆘تعداد کانالها و صفحات پرمخاطبی که مطالب نادرست و گمراه‌کننده منتشر می‌کنند زیادتر از آن است که بشود با تلاش چند کانال اثر سوئشان را کاملاً خنثی کرد
اما برای اطرافیانمان که می‌شود!
t.me/Fact_Check
👍7
💥 تلگرام امکان ایجاد استوری را برای کانال‌ها فعال کرده است.

اگر تعداد کافی از اعضای کانال که اکانت پریمیوم دارند، کانالی را که دنبال می‌کنند boost کنند، آن کانال امکان گذاشتن استوری پیدا می‌کند.

تعداد بوستی که توسط تلگرام برای فعال شدن استوری هر کانال تعیین شده متفاوت است.
(اگر از مبنای تلگرام برای تعیین این «تعداد» باخبر شوم روی همین پیام ذکر می‌کنم)

کانال‌های فارسی با کمبود تعداد دنبال‌کنندگان پریمیوم روبه‌رو هستند،
احتمالاً همان معدود دنبال‌کنندگان پریمیوم هر کانال فارسی هم، اغلبشان ادمین یک کانال هستند که برای داشتن امکانات بیشتر در ادارۀ کانالشان شارژ پریمیوم شدن را می‌پردازند، البته پریمیوم شدن برای غیرادمین‌ها هم مزایایی دارد مثلاً به جای ۵۰۰ گروه و کانال می‌توانند عضو ۱۰۰۰ گروه و کانال شوند که البته درصد خیلی کمی از کاربران تلگرام چنین نیازی دارند!

به نظر می‌رسد ادمین‌های کانال‌های پرجمعیتی که از آن‌ها استفاده تجاری می‌شود و برخی کانال‌های دیگر برای رسیدن به تعداد بوست‌کنندۀ لازم، خودشان تعدادی اکانت را پریمیوم کنند! که نفعش به تلگرام می‌رسد! مخصوصاً وقتی رقابتی در این زمینه برای این کانال‌ها باب شود.

🌹اگر شما عضو پریمیوم تلگرام هستید در صورت امکان لطفاً کانال را از طریق لینک داده شده boost بفرمایید.

گویا روزهای بعد هم اگر بخواهید می‌توانید دوباره این کار را برای همان کانال تکرار کنید. (یک نفر در n روز می‌تواند معادل n نفر در یک روز باشد)

این boost شدن به تعداد کافی، احتمالاً برای قابلیت‌های دیگری در کانال‌ها هم مؤثر واقع شود (فعلاً که یک حدس است).

ممکن است برای boost کردن کانال‌ها نیاز به به‌روزرسانی تلگرامتان باشد.

t.me/Fact_Check?boost

سپاس🌹
👍7
Forwarded from اندیشه سرا
🔴این خبر مربوط به ۱۰ روز پیش است
و یکبار همان روزها سبب نگرانی بیش از حد برخی از کاربران فضای مجازی فارسی شده بود؛

حالا پس از ده روز، یورونیوز فارسی آن را منتشر کرده که سبب می‌شود دوباره انبوهی کانال و صفحه آن را منتشر و انبوهی کاربر آن را بازنشر کنند.
واکنشهایی که در تصویر می‌بینید نشان از ناراحتی و نگرانی خوانندگان آن پیام دارد
جز ناراحتی و نگرانی نگاه دیگری هم به چنین خبرهایی می‌شود:
مروجان شبه‌علم و تئوری توطئه می‌گویند این بیماریها را رواج می‌دهند تا مجبورمان کنند واکسن بزنیم و میکروچیپ ...!🙈🤠

✍می‌گویند در یک جمع، یک نفر لطیفه‌ای را گفت و همه خندیدند،
خندۀ حضار که تمام شد، یکی از آنها گفت من هم یک لطیفۀ بسیار خنده‌دار برایتان بگویم
و عین همان لطیفه را گفت!🤠

لطفاً این پیام:
t.me/nouritazeh/14268
و پیامهای بعدی‌اش را ببینید و بازنشر بفرمایبد. (شامل توضیحات بیماری مورد اشاره)

🆘پیشنهاد می‌شود این کانالها:
t.me/HealthNotes

t.me/Fact_Check

t.me/nouritazeh

t.me/andishehsarapub

t.me/SarsCoVTwo
را نیز دنبال بفرمایید تا با کمک شما اثر سوء بخشی از مطالب نادرست یا بی‌دقت فضای مجازی فارسی را خنثی کنیم.🌹
👍8
❓آیا ویدئوی پربازدید فضای مجازی که در آن خرس سیاهی روی میز غذا می‌پرد و کاری با مادر و کودک ندارد واقعی‌ست؟
ظاهراً بله.
نمونه‌های مشابه دیگری هم در سال‌های گذشته مشاهده شده.

اینجا زیستگاه طبیعی خرس‌های سیاه در
Chipinque Ecological Park
است، در شمال ایالت
Nuevo Leon
در مکزیک.

https://news.yahoo.com/black-bear-crashes-family-picnic-222335179.html

🔎 لطفاً نقد و بررسی شایعات فضای مجازی را ببینید و برای دیگران هم بفرستید:
🔍 t.me/Fact_Check

🌱 در این کانال هم برخی شایعات نقد و بررسی می‌شود:
🕯 t.me/andishehsarapub
👍5
Forwarded from اندیشه سرا
🔥به دنبال خبر انفجار بزرگی در گمرک فرودگاه تاشکند🔻 برای یافتن علت آن به سراغ کانالهای تلگرامی ازبک رفتم.

دو نکته را خدمتتان عرض می‌کنم:
۱. تعداد زیاد دنبال‌کنندگان نشان از ضریب نفوذ تلگرام در بین ازبک‌ها دارد.

۲. کانالهای ازبکها برخلاف اغلب کانالهای فارسی فاقد ممبر فیک برای فریب مخاطب هستند.
تزریق ممبر فیک که در فضای مجازی فارسی رایجتر از سایر زبانهاست پدیده‌ای با تأثیر سوء فراوان است که قبلاً در پیامهای متعددی به چیستی و تأثیرات سوء آن پرداخته شده.
اگر فرصت جست‌وجو در کانال و خواندن مطالب زیادی ندارید به یک نکته توجه بفرمایید:

کسانی با افزودن ممبر فیک معتبرنمایی می‌کنند و با فریب موفق به جذب دنبال‌کنندگان بیشتری نسبت به کسانی که فریبکار نبوده‌اند می‌شوند
از این راه، فریبکاران نفوذ بیشتری در افکار و رفتار مردم پیدا می‌کنند.
نمونه:
t.me/andishehsarapub/11573
توضیحات دیگر:
t.me/andishehsarapub/11458

t.me/andishehsarapub/9362

t.me/andishehsarapub/7512

🔺خبر انفجار:
t.me/keikojaberim/3106

🆘آگاه کردن مخاطبان از ممبر فیک و اثرات سوء آن، گامی در جهت بهبود کیفیت محتوای فضای مجازی است.
#آسیب_شناسی_جامعه_مجازی
👍3