Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
3.82K subscribers
2.5K photos
214 videos
28 files
1.69K links
درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی شایعات فضای مجازی
و مقابله با شبه‌علم
✅ @Fact_Check

ترویج علم
و مقابله با شبه‌علم

رفتن به ابتدای کانال:
https://t.me/Fact_Check/1
Download Telegram
Forwarded from اندیشه سرا
❌❌❌تیتر رسانه‌های فارسی که وانمود می‌کند جهش تعداد مسافران قطر ایرویز نسبت به سال قبل معجزۀ جام جهانی بوده نادرست است.

سهم جام جهانی خیلی زیاد نبوده:
۱,۴ میلیون مسافر مرتبط با جام جهانی توسط قطر ایرویز جابه‌جا شده‌اند.
این رقم بسیار بزرگ است اما
نه نسبت به تعداد کل مسافران سالانۀ قطر ایرویز
و نه نسبت به میزان رشد تعداد مسافران این ایرلاین نسبت به سال قبلش که تحت تأثیر پاندمی کووید و مقررات کرونایی کشورها بوده.

مسافران قطر ایرویز ۳۱,۷ میلیون نفر در سال مالی گذشته بوده که «۱,۴ میلیون نفر» نسبت به آن رقم بزرگی نیست.

میزان افزایش تعداد مسافران نسبت به سال قبل با توجه به درصدی که خود قطر ایرویز اعلام کرده (۷۱٪) برابر با حدود ۱۳ میلیون نفر بوده که باز هم ۱,۴ میلیون نفر درصد بزرگی از آن نیست.

گزارش قطر ایرویز و گزارش CNBC در این زمینه از چنین تیتری استفاده نکرده‌اند
و این تیتر زادۀ تخیل نویسندۀ بخش فارسی یک رسانۀ خارجی است که توسط رسانه‌های فارسی هم بدون تحقیق کپی شده.

🕯#آسیب_شناسی_جامعه_مجازی:
t.me/andishehsarapub
✅درستی‌سنجی شایعات مجازی:
t.me/Fact_Check
✈️مطالب مرتبط با گردشگری:
t.me/KeiKojaBerim
👍6
⚠️🚨برای پیشگیری از راه افتادن یک پیام غلط در فضای مجازی فارسی!
یا دست کم کاستن از حجم انتشار آن

برخی رسانه‌های کوویدنشناسِ انگلستان علائمی را برای سوش شایع جدید امیکرون (EG.5.1)🔻با انتساب غلط به Zoe مطرح کرده‌اند که دیر یا زود وارد فضای مجازی فارسی و هندی و چند زبان دیگر می‌شود.

1⃣ این علائم را Zoe برای این زیرواریانت نگفته؛
جای تعجب است که رسانه‌های مستقر در انگلستان مثل
Independent & Mirror & ...
که مسئولین و خبرنگاران و کارکنانشان خود علائمشان را به Zoe گزارش می‌کنند، ندانند که Zoe علائم تمام مبتلایان را ثبت می‌کند بی‌آنکه توالی‌یابی انجام شده باشد و قادر به تفکیک مبتلایان برحسب سوشها باشد.

2⃣ هنوز EG.5.1 در انگلستان غالب نشده که علائم اکثریت مبتلایان را علائم این سوش بدانیم.

3⃣ این علائم اعلام شده فرق چندانی هم با علائم یکسال قبل ندارند! و نباید هم داشته باشند!

🔺بدسلیقه‌هایی که نام ستاره و سیاره را بر زیرواریانتهای امیکرون می‌گذارند به آن Eris گفته‌اند:
t.me/nouritazeh/13334

EG.5 = XBB.1.9.2 + S:F456L + ORF1a:A690V + ORF1a:A3143V

EG.5.1 = EG.5 + S:Q52H

ادامه دارد:
t.me/nouritazeh

t.me/COVIDPapers
👍5🙏1
❌❌❌ طبق حدسی که در پیام قبل زده شده بود پیامی با عنوان نشانه‌های سوش جدید کورونا وارد فضای مجازی فارسی شد!
در پیام قبل توضیح داده شده که این علائم در اصل برای این سوش جدید مطرح نشده‌اند:
t.me/nouritazeh/13965

تجربه نشان داده که تکذیب «پیش از انتشار» مطالب نادرست، تأثیرگذارتر از تکذیب پس از انتشار آن‌هاست و از حجم انتشار آن بیشتر می‌کاهد، اما باز هم دو گروه همان مطالب نادرست را منتشر می‌کنند:
یک گروه آن‌ها که تکذیبیه را ندیده‌اند
یک گروه هم آن‌ها که تکذیبیه را دیده‌اند اما چون مطلب برای مخاطب جذاب است و با بازنشر زیاد افزایش دنبال‌کننده می‌شود باز هم آن را منتشر می‌کنند.

🚨رساندن پیام نقد و تکذیب به درون دایره‌های افراد شبه‌علمی و ضدعلمی بسیار دشوار است:
t.me/andishehsarapub/8937

🕯 #آسیب_شناسی_جامعه_مجازی:
t.me/andishehsarapub

🔎 درستی‌سنجی شایعات مجازی:
t.me/Fact_Check
👏5👍3❤1
❌❌❌پیامی که در آن نوشته شده «روز گذشته فرودگاه قشم دمای ۷۰ درجه سانتی‌گراد را ثبت کرد» نادرست است.

در تصویر Heat Index نوشته شده که
نمایۀ گرما است نه دما.

اگر دما
۴۰°C
و رطوبت نسبی ۷۰٪ باشد نمایه گرمایی
۷۲°C
می‌شود (شبیه به خبرِ تصویر).🔻

در نمایۀ گرما اثر رطوبت‌ نسبی هم لحاظ می‌شود و آن را به‌عنوان دمای احساسی⬇️ هم مطرح می‌کنند.
Heat Index (HI) = humiture

برای سلامت افراد در مناطق بسیار گرم و مرطوب، دانستن نمایۀ گرمایی مکانی که در آن هستند از دانستن دما مهم‌تر است
اما ارقامی که برای این دو گفته می‌شود نباید اشتباه شود تا سبب برداشت اشتباه نشود.

⬆️نمایۀ گرمایی با دمای احساسی هم کمی فرق دارد.
در دمای احساسی
Feels like temperature
اثر باد هم در نظر گرفته می‌شود.
اکیو ودر حتی میزان ابری بودن و زاویۀ خورشید را هم در محاسبۀ دمای احساسی لحاظ می‌کند.
Real Feels like temperature

🔹کاش صفحاتی که نام خبرگزاری را دارند برای هر موضوعی ادمین یا ویراستاری را در نظر می‌گرفتند که لااقل اشتباهات ابتدایی نکند.

🔺🧮تبدیل دما و رطوبت به HI با جاگذاری ساده

💻فرمول دقیق محاسبۀ HI (تخصصی)

t.me/Fact_Check

t.me/andishehsarapub
👍9
❓1⃣چرا ترافیک هوایی آمریکا با هیچ‌جای جهان قابل مقایسه نیست؟
چون نویسنده اطلاعاتش در حد همان اسکرین‌شاتی است که دارد درباره‌اش می‌نویسد!

کشوری با آن جمعیت، مساحت، ثروت، تکنولوژی و گردشگری باید ترافیک هوایی بسیار زیادی داشته باشد و دارد
اما
حتی بدون احتساب جمعیت و مساحت هم آنقدر بیش از اینها نیست که بگوییم قابل مقایسه نیست!
و اگر به نسبت جمعیت یا مساحت در نظر بگیریم از چند کشور اروپای غربی، امارات و قطر هم پایینتر است،
ضمن اینکه چند کشور اروپایی حمل و نقل ریلی پرسرعت را گسترش داده‌اند تا نیازشان به حمل و نقل هوایی کاهش یابد اما در آمریکا این کار نسبت به اروپا جدی نبوده است.

2⃣کپشن‌نویس نمی‌دانسته این آمار مربوط به کل پروازهای داخلی و بین‌المللی است!
از کجای این آمار فهمیده دبی و استانبول هاب شرق به غرب شده‌اند؟!
دبی و استانبول هابهای مهمی در جهانند اما از آمار بالا آن نتیجه را نمی‌شود گرفت.
بعلاوه «شرق و غرب» کجای آمار بالا است؟ آن هم شرق «به» غرب؟!
نویسنده ندانسته «قطر از آن‌رو جزو ده کشور قرار نگرفته که آمار بالا عمدتا تحت تأثیر ترافیک داخلی است»!
توضیحات و نکات مهم:
t.me/andishehsarapub/11313

@Fact_Check
👍9👎1
🔴در ارتباط با ویدئویی که در آن مطرح شده نیش زنبور عسل سبب درمان سرطان می‌شود:

مطالعه و آزمایش خارج از بدن انسان بوده (in vitro)
تا زمانی که مطالعات معتبر بر روی انسان انجام نشود و به تأیید مراکز علمی معتبر نرسد قابلیت استفاده به‌عنوان دارو ندارد.

این پیام ویدئوی نامناسبی را برای خبر نمایش داده به نحوی که سبب می‌شود مخاطب گمان کند مسئله به این سادگی است که زنبور را بگذارند در یک موضع معین نیش بزند!

خبر قدیمی‌ست و دست کم از ۳ سال قبل مقالاتی در این زمینه در وب قابل مشاهده است.

اینکه ویدئو یا خبری بسازند و کاری را که در مرحلۀ مطالعه است قابل انجام نشان دهند برای جلب توجه و جذب دنبال‌کننده است.

مطالعات آزمایشگاهی نشان داده که ملیتین موجود در نیش زنبور عسل سلول‌های سرطانی را از بین می‌برد اما تا معلوم شود این کار در بدن انسان قابل انجام است یا نه و اگر قابل انجام است چگونه باید انجام شود و داروی مناسب از آن ساخته شود راهی در پیش است.

Honeybee venom & melittin suppress growth factor receptor activation in HER2-enriched ...

Anticancer Activity of Bee Venom Components against Breast Cancer

✅ t.me/Fact_Check
👍6🙏2
🔴 شخصی که در فضای مجازی فارسی ادعا می‌کند از طریق ستاره‌شناسی حوادث را پیشگویی می‌کند،
چند دقیقه 🔴«پس»🔴 از خبر حمله تروریستی امروز در شاه‌چراغ شیراز در کانالش نوشته است:
«ستاره‌شناسی منفی در ایران»

دو ساعت بعد در پیامی وانمود کرده است که پیامش پیشگویانه بوده!

درصد زیادی از دنبال‌کنندگانش متوجه نخواهند شد که او پس‌گویی کرده است!
اگر هم متوجه شوند راهی برای اطلاع دادن به سایر دنبال‌کنندگان ندارند.

🔴 این شخص در کانالش بیش از ۱۳۵,۰۰۰ دنبال‌کننده دارد!
و واکنش‌های منفی مانند دیسلایک به پیام‌هایش را بسته است! تا فقط کسانی که حرفهایش را باور می‌کنند به پیامها واکنش دهند!

🔴 بررسی نشان داده است که هرچند درصد کمی از دنبال‌کنندگان چنین صفحاتی به نادرستگویی آن‌ها پی برده، صفحه را ترک می‌کنند،
معمولاً با سرعت بیشتری افرادی به دنبال‌کنندگان این صفحات اضافه می‌شوند!

🔴 قبلاً دیده بودیم که این «پس‌گو» چند ساعت پس از وقوع زلزله پس‌گویی خود را به اسم پیش‌گویی منتشر می‌کرد.
دو نمونه را ببینید:
t.me/Fact_Check/1065
&
t.me/Fact_Check/1041
👍15😁2
⁉️آیا فوت خلبان ضمن پرواز به واکسینه بودن مربوط است؟
توضیح:
t.me/SarsCoVTwo/3932
👍6
Forwarded from اندیشه سرا
روز پزشک مبارک و گرامی باد!🌹

"هر روز" قدردان پزشکانی هستیم که بیماری را از ما و عزیزانمان دور می‌کنند و برای سلامت ما می‌کوشند.
-------------------------
تصویر: تندیس ابوعلی سینا، دفتر وین سازمان ملل

✍ بنای با سبک معماری ایرانی چارتاقی که مجسمۀ چهار دانشمند ایرانی، بوعلی سینا، ابوریحان بیرونی، خیام و زکریای رازی را در خود دارد در محوطۀ دفتر سازمان ملل در وین (در واقع VIC)؛ توسط دولت ایران در سال ۲۰۰۹ به این دفتر اهدا شده است و بازدید از آن تنها به عنوان بخشی از تور کلی بازدید از فعالیت‌های آن دفتر امکان‌پذیز است.
هدایای سایر کشورها نیز در محوطه، راهروها و سالن‌های این ساختمان و حتی در بیرون محدوده قرار دارد.

تصاویر این تندیس‌ها:
خیام

ابوریحان بیرونی

ابوعلی سینا

زکریای رازی
t.me/andishehsarapub
t.me/keikojaberim
❤7
🔴این همان شخصی‌ست که خبر زلزله و اتفاقات دیگر را «پس» از وقوع به عنوان «پیش»گویی به افراد ناآگاه تحویل می‌دهد.
البته انبوهی هم پیشگویی دارد که پس از وقوع انجام نشده‌اند! «به همین دلیل غلط در می‌آیند»!

۴ ماه قبل پیشگویی کرده که در آمریکا زلزله می‌آید!
حالا با دیدن خبر یک زلزله آن را به مخاطبانش عرضه کرده و گفته است دیدید گفتم؟!

مخاطبانش نمی‌دانند که در آمریکا سالانه چه تعداد زلزله می‌آید
و نمی‌دانند که پیشگویی که دنبالش می‌کنند آنقدر پرت است که از تمام زلزله‌هایی که در چهار ماه اخیر در آمریکا آمده باخبر نشده و مجبور شده این یکی را به‌عنوان درست بودن پیشگویی‌اش مثال بزند!
مخاطبانش آن‌قدر پرتند که او نیاز ندارد برای فریبشان زحمت زیادی بکشد،
اما چرا تعدادشان بیش از ۱۴۰ هزار نفر است؟
چرا در ۴ روز گذشته ۴۰۰۰ نفر به تعدادشان افزوده شده؟

راستی می‌دانید که اگر تعداد زیادی صفحۀ علمی جمع شوند امکان مقابله با چنین چرندگویی را ندارند؟
چون اغلب مخاطبان صفحات علمی تلاشی در جهت بازنشر نقدها و تکذیبها نمی‌کنند.

چند پس‌گویی‌اش را ببینید:
t.me/SarsCoVTwo/3944

t.me/Fact_Check/1141

t.me/Fact_Check/1065

t.me/Fact_Check/1041
👍8👌2
Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
Photo
🔴 در این چهارماه که از «پیش-چرندگویی» آن شخص می‌گذرد ۱۱ زلزلۀ با بزرگی بالاتر از ۴,۵ در آمریکا آمده و او از ده‌تای قبلی‌اش خبر نشده!
چهارتایشان از این هم بزرگتر بوده.

این تعداد زلزله در آمریکا در چنین مدتی معمول است و وقوعش نشانۀ درست بودن پیشگویی نیست!

به نظر شما چرا مطالب چرند این‌قدر طرفدار دارد؟
چرا گول زدن مخاطبان آسان‌تر از آگاه کردن آن‌هاست؟

مرتبط با این پیام:
t.me/Fact_Check/1146
منبع:
https://earthquake.usgs.gov/earthquakes

🆘 لطفاً با بازنشر نقدها و تکذیبیه‌های این کانال:
t.me/Fact_Check
کمک کنید عدۀ کمتری گول بخورند.
👍11
حضور پریگوژین در بین کشته‌شدگان هنوز قطعی نیست:
t.me/andishehsarapub/11384?single
👌7👍1👎1